T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/626 Esas
KARAR NO : 2025/85
DAVA : Ticari Şirket (Yönetim Kurulu kararının butlanı)
DAVA TARİHİ : 21/10/2024
KARAR TARİHİ : 06/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan yönetim kurulu kararının butlanı davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin davalı şirkette toplamda kayden %49, gerçekte %50 oranında ortakları olup bu hususta taraflar arasındaki hukuki uyuşmazlığın halen devam ettiğini, davalı şirketin 03/04/2023 tarihinde yapılan 2022 olağan genel kurul toplantısında 2 nolu kararla 31,850 olumsuz oya karşılık 33,150 olumlu oyla kar dağıtılmasına, dağıtımın 30/05/2023 tarihine kadar yapılmasına karar verildiğini, ancak bu karın dağıtılmadığı gibi haricen yönetime iletilen taleplerin ise geçiştirildiğini, davalı şirketin 07/10/2024 tarihli 2023 yılı olağan genel kurul toplantısında ise 2022 yılı karının dağıtılmama gerekçesi olarak kar kalemlerinden bir olan taşınmaz satış-devir işlemlerinin iptali talebiyle müvekkillerce açılan dava gösterildiğini, kar dağıtımı hususunun genel kurulun devredilmez yetkilerinden olduğunu, yönetim kurulu dağıtım yönündeki genel kurul kararının icrasından kaçınamayacağını, 2022 genel kurulunda alınan kararla birlikte, yönetim kurulunun yetkisi bağlı bir yetki haline geldiğini, artık yönetim kurulunun kar dağıtımına ilişkin menfi veya müspet bir karar alma imkanı bulunmadığını, şirketin karşı yan ortaklarının şirkette olan mevcut borçları ve hatta müvekkillerinin şirketten olan alacakları bir arada değerlendirildiğinde kar payının dağıtılmıyor olmasının eşit işlem ilkesine ve dürüstlük kurallına aykırılık teşkil ettiğini, davalı şirketin ticari defter ve belgeleri incelendiğinde müvekkiller dışındaki ortakların şirkete yüklü miktarda borçlu bulunduklarını, bu borçlar nedeniyle şirketin iyi yönetişim ilkesinden ve kanunun amir ahkamından uzaklaştığı , bir grup ortak lehine işlem ve eylemlerde bulunduğu ve hatta örtülü kar aktarımı yapıldığının görüleceğini, karın elde edilmesine gerekçe olan hukuki işlemin iptali talebiyle hukuk davacının açılmış olmasının tek başına, kar dağıtımının bekletilmesi veya geciktirilmesi yahut dağıtımdan imtina edilmesi sunucunu doğuracak haklı sebep teşkil etmediğini, bahse konu hukuk davasının açılmasının gerekçesi şirketin o dönemdeki yönetiminin müvekkiller dışında kötü niyetli eylem ve işlemleri olduğunu, dağıtılmasına genel kurulca karar verilen kar payının dağıtılmaması yönünde yönetim kurulu kararı alınmasının pay sahibi müvekkillerin kazanılmış haklarının ihlali anlamına geldiğini, açılan davanın tasarrufun iptali davası olmayıp tapu iptali ve tescil davası olduğunu, davanın sonucunda verilecek hüküm kesinleşmeden icra edilemeyeceğinden bunun beklenmesinin hayatın olağan akışıyla uyuşmadığını, anılan hukuk davasının sonunda faaliyete ilişkin bir değişiklik oluşmayacağı gibi taşınmazların şirkete göre döneceğinden şirket aktifleri aynen korunacak olduğunu, hatta bu davayla taşınmazların gerçek değeriyle şirkete dönmesi sağlanacağından malvarlığında açıkça bir artışın söz konusu olacağını, bahse konu bu davanın huzurdaki dava konusu yönetim kurulu kararına dayanak olarak gösterilmesi, müvekkilleri yönelik sözde bir cezalandırma politikasının varlığına işaret ettiğini beyan ederek davanın kabulüne karar verilerek davalı şirketin 25/05/2023 tarih ve ... nolu kararının batıl olduğunun tespitine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı davaya cevabında :
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin 2014 yılında gayrıfaal hale sokulan bir şirket olduğunu, şirketin tek gelirinin ... ilçesinde bulunan fabrika binasının bir kısmının 2018 yılında kiraya verilmesinden elde edilen gelirden ibaret olduğunu, 2014 yılından 2018 yılına kadar şirketin herhangi bir geliri olmadığını ve işçiler ile kamuya olan borçların ödenmesi için şirkete ait taşınmaz satışları yapılmak zorunda kalındığını, bu süreçte şirket hissedarları ortaklar cari hesaplarındaki alacaklarının da ödenmesini talep ettiğini ve kendilerine ödemeler yapılmak zorunda kalındığını, davacıların da ortaklar cari hesap alacaklarını tahsil etmiş olmalarına rağmen, haksız menfaat peşinde koşarak .... 12 Asliye Ticaret mahkemesinin...esas sayılı dosyasında olmayan alacaklarını tahsil etmeye çalıştıklarını, taşınmaz satışından elde edilen karın kurumlar vergisine tabi olması nedeniyle yasanın tanıdığı bir hak olarak bu kar özel bir fonda 5 yıl müddetle tutulduğunda belirli oranda vergi muafiyeti sağlandığı için şirket ve hissedarlarının menfaati açısından bu yolun seçildiğini, davacıların ... un tek geçim kaynağı olan şirketten çektiği paraları dağıtabilir kar olarak gördüklerinden sürekli olarak kar dağıtımı yapılması talebinde bulunduklarını, halbuki dağıtılabilir kar kasadaki para olmayıp bunun muhasebe sistemi üzerinden takip edilen ve bu şekilde hesaplanan bir olgu olduğunun açık olduğunu, genel kurul toplantılarında bu hususun kendilerine anlatıldığını, yeminli mali müşavir tarafından düzenlenen kar hesaplamaları ve dağıtılabilir kar olmadığına , geçmiş yıllar zararlarına mahsup işlemleri yapılması gerektiğine dair açıklamalara karşılık davacılar ... ve ailesi zor durumda bırakabilmek için mahsup işlemlerine karşı çıktıklarını, davacıların bu konudaki baskılarının ortadan kaldırılabilmesi için yönetim kurulu 2022 yılında dağıtılabilir önemli bir miktar kar oluşmayacağı hesabıyla şirkete ait Kemerburgaz da bulunan iki adet tarlayı satarak bundan elde edilecek karı 2023 yılında hissedarlara dağıtmaya karar verdiğini ve taşınmazlar 30/12/2022 yılında satıldığını, satışın 2022 yılı sonuna yetiştirilebildiği için bu kar 2022 yılı bilançosuna girmiş ve 2022 yılı karının dağıtılmasının genel kurulun gündemine alındığını, genel kurulda davacıların karşı oylarına rağmen oy çokluğu ile 2022 yılı karının hissedarlara hisseleri oranında dağıtılmasına, dağıtımın 30/05/2023 tarihinde yapılmasına karar verildiğini, ancak davacıların 28/04/2023 tarihinde genel kuruldan 25 gün sonra ve dağıtım yapılacağı tarihten 32 gün önce ... 10 Asliye Ticaret Mahkemesinde taşınmazların satışının iptali talebi ile dava açtıklarını, bu sırada taşınmazı satın alan üçüncü şahıs noter vasıtasıyla açılan dava nedeniyle uğrayacağı zararı talep edeceğini ve ilgililer hakkında hukuki ve cezai yollara başvuracağı hususunu ihtar ettiğini, gerek şirkete gönderilen ihtarname ve gereksi davacılar tarafından açılan dava ve davada mahkeme tarafından bu taşınmazların satışının engellenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi üzerine yönetim kurulu ... tarih ... sayılı kararıyla kar dağıtım işleminin ertelenmesini karar vermek zorunda kaldığını beyan ederek davacıların gerek şirket gereksi yönetim kurulu ile şirketin diğer hissedarları aleyhine takındıkları tutumun bir bütün olarak ele alınmasını ve yönetim kurulu tarafından alınan karın dağıtımının ertelenmesi kararının huzurdaki dava özelinde davacıların şirkete ve diğer hissedarlara verebilecekleri zararların önüne geçme maksadıyla alınmış olmasına binaen bu haliyle yönetim kurulu karanının butlanı talebinin reddine karar verilerek yargılama giderlerinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER;
Ticaret sicil kayıtları, genel kurul ve yönetim kurulu kararaı, taraf açıklamaları ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :
Dava, yönetim kurulu kararının butlanının tespiti istemine ilişkindir.
Davalı şirketin 03.04.2023 tarihinde yapılan 2022 olağan genel kurul toplantısında 3 nolu kararla 31,850 olumsuz oya karşılık 33,150 olumlu oyla kar dağıtılmasına, dağıtımın 30.05.2023 tarihine kadar yapılmasına karar verilmiştir.
Şirket yönetim kurulu ... tarih ve ... numaralı yönetim kurulu kararı ile taşınmaz satış, devir işlemlerinin iptali talebiyle açılan davalar gerekçe gösterilerek genel kurulun 03.04.2023 tarihli kararı uyarınca alınan karın 30.05.2023 tarihine kadar dağıtılmasına ilişkin kararın uygulanmasının şimdilik ertelenmesine karar vermiştir.
6102 sayılı yasanın 391. maddesinde ''Yönetim kurulunun kararının batıl olduğunun tespiti mahkemeden istenebilir. Özellikle; Eşit işlem ilkesine aykırı olan, anonim şirketin temel yapısına uymayan veya sermayenin korunması ilkesini gözetmeyen, pay sahiplerinin, özellikle vazgeçilmez nitelikteki haklarını ihlal eden veya bunların kullanılmalarını kısıtlayan ya da güçleştiren, diğer organların devredilemez yetkilerine giren ve bu yetkilerin devrine ilişkin kararlar batıldır.'' hükümleri düzenlenmiştir.
6102 sayılı yasanın 407 ve devamı maddelerinde genel kurulun sahip olduğu yetkiler düzenlenmiş ve 6108 sayılı yasanın 408. maddesinde genel kurulun görev ve yetkileri başlığı ile düzenleme yapılmış ve bu maddenin 2-d maddesinde "Finansal tablolara, yönetim kurulunun yıllık raporuna, yıllık kar üzerinde tasarrufa, kar payları ile kazanç paylarının belirlenmesine, yedek akçenin sermayeye veya dağıtılacak kara katılması dâhil, kullanılmasına dair kararların alınması." şeklindeki düzenleme dikkate alındığında kar dağıtma yetkisinin genel kurula ait olduğu anlaşılmaktadır.
Her pay sahibi, kanun ve esas sözleşme hükümlerine göre pay sahiplerine dağıtılması kararlaştırılmış net dönem karına, payı oranında katılma hakkını haizdir (TTK md. 507/I). Esas sözleşmede aksine bir hüküm yoksa, kar ve tasfiye payı pay sahibinin sermaye payı için şirkete yaptığı ödemelerle orantılı olarak hesap edilir (TTK md. 508/I). Ortağın şirket karına katılımı genel kurul tarafından verilen kararla gerçekleştirilmektedir. Anonim şirketin kar elde etme ve dağıtma nihai amacından doğan pay sahibinin kar payı hakkı da bir vazgeçilmez haktır (Yargıtay 11. HD ... E. ...K.). Şirket yönetim kurulu genel kurul tarafından alınan kar dağıtımının 30.05.2023 tarihine kadar yapılmasına ilişkin karara, genel kurul tarafından aksi bir karar alınmadıkça uymakla yükümlüdür.
Yönetim kurulunun kar dağıtımının ertelenmesine ilişkin kararı ortakların vazgeçilmez hakkı olan kar payı hakkını ihlal niteliğinde olmakla TTK md. 391/c ve 408 maddelerine aykırı olmakla davalı şirketin yönetim kurulunun 25.05.2023 tarih ve 2023/5 numaralı yönetim kurulu kararının butlanına, karar verilmiştir.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın kabulü ile davalı şirketin yönetim kurulunun ... tarih ve... numaralı yönetim kurulu kararının butlanına,
2-Alanması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harçtan mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı vekili vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 30,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 946,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Traraflarca yatırılan kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, tarafların yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/02/2025
Başkan
(e-imza)
Üye
(e-imza)
Üye
(e-imza)
Katip
(e-imza)