T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/637 Esas
KARAR NO : 2025/168
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 25/10/2024
KARAR TARİHİ : 04/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 25/10/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... A.Ş. ... Şubesi, ... numaralı, keşidecisi ...Şirketi, 14.03.2022 tarihli, 70.000,00 TL bedelli çek, ... T.A.Ş. ... Şubesi, ... numaralı, keşidecisi ... Şirketi, 14.03.2022 tarihli, 50.000,00 TL bedelli çeklerin vade tarihi geçmiş olmasına rağmen bugüne kadar bankaya ibraz edilmediğini, her ne kadar ibraz olmaması nedeniyle kambiyo senedi vasfı etkilenmiş olsa da çeklerin üçüncü bir kişinin eline geçmesi halinde haksız şekilde kullanılması ve ilamsız icra takibi ya da alacak davası gibi kötüniyetli tahsil çabalarına girişilmesi ihtimali bulunduğunu, bu nedenle çeklerin ibrazı halinde ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı ile ödeme yasağı konulmasını ve zayi nedeni ile iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER: Gazete ilanının örnekleri, Şekerbank ve Denizbank yazı cevapları, İto ilan makbuz sureti dosya arasında delil olarak mevcuttur.
GEREKÇE: Dava TTK 757 ve devamı maddeleri gereğince açılmış çekin iptali davasıdır. TTK md. 818/1-s göndermesi ile TTK md. 757 vd Maddesinin çekler hakkında da uygulanacağı belirtilmiştir.
TTK 757. maddesinde iradesi dışında poliçe elinden elinden çıkan kişinin ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, TTK 762. maddesinde poliçenin getirilmesine ilişkin ilanın 35. maddede yazılı gazete ile üç defa yapılacağı, 764. maddesinde de elden çıkan poliçe verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa poliçenin iptaline karar verileceği belirtilmiştir.
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir. Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin, 30.10.2017 Tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı).
Davacı vekili dava konusu çekin hamili olduğuna ve rızası dışında elinden çıktığına kanaat uyandıracak çek suretini ve buna ait delilleri (çeklere ait açık bilgilerin) dosyaya ibraz etmiştir. Davaya konu çeke ait ilanlar yapılmıştır. TTK md. 761 uyarınca 3 aylık sürenin dolduğu ve bu süre içerisinde çekin ibraz edilmediği gibi itiraz edenin de bulunmadığı anlaşılmış, yasal şartlar gerçekleştiğinden davanın kabulü ile dava konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
Davanın KABULÜNE,
A-... A.Ş. ... Şubesi hesabına ait keşidecisi ... ŞİRKETİ(VKN: ...) olan, ... çek seri numaralı, 14.03.2022 tarihli, 70.000,00 TL bedelli çekin,
B-... T.A.Ş. ... Şubesi hesabına ait keşidecisi ... ŞİRKETİ(VKN: ...) olan, ... çek seri numaralı, 14.03.2022 tarihli, 50.000,00 TL bedelli çekin ZAYİ NEDENİ İLE İPTALİNE,
2-Alınması gereken 615,40 TL peşin harçtan alınan 427,60 TL peşin harcın mahsubu ile eksik alınan 187,80 TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı yana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/03/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır