T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/665 Esas
KARAR NO : 2025/613
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/11/2024
KARAR TARİHİ : 30/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Davalı şirket ile müvekkili banka arasında, 12.03.2019 tarihinde, 05.03.2019 ile 05.03.2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere Maaş Ödemeleri Protokolü imzalandığını, işbu maaş protokolünün “Promosyon Ödemesi İle İlgili Hükümler” başlıklı 3.1.maddesi gereğince maaş ödemelerinin protokol süresi olan 05.03.2019 ile 05.03.2022 tarihleri arasında müvekkili bankadan yapılması karşılığında davalının da aralarında bulunduğu grup şirketleri olan protokol taraflarına toplamda 60.000 TL promosyon ödemesi yapıldığını, Maaş Ödemeleri Protokolü'nün 3.2.kısmında promosyon tutarının, davalının da aralarında bulunduğu diğer tarafların protokolün süresi olan 05.03.2019 ile 05.03.2022 tarihleri boyunca minimum toplam 75 personele ait maaş ödemesi yapması koşuluyla ödendiğinin hüküm altına alınmış olup, maddenin devamında grup firmaların toplamda 75'ten daha az personele maaş ödemesi yapması durumunda, davalının müvekkili bankaya promosyon tutarını iade edeceğine ilişkin kuralların düzenlendiğini, Protokolün uygulanmaya başlamasından sonraki ay olan Haziran 2019 döneminde 75 adet personele ödeme yapıldığını, ancak henüz 24 ay geçmişken maaş ödemesi yapılan personel sayısının taahhüt edilenin altında olarak O kişi şeklinde gerçekleştirildiğini, bu tarihten itibaren maaş alan personel sayısı kalmadığını ve 2020 yılı Temmuz ayı itibariyle protokolün fiili olarak davalı kurum tarafından uygulamasının durdurulduğunu, dilekçe ekinde sunulu liste ile davalının eksik personel ödemeleri ve protokolünün fiilen uygulamayı durdurduğu dönemlerin tespit edilebildiğini, ayrıca davalıya ait hesap hareketleri gereğince de sabit olduğunu, bu hususun ispatı bakımından davalıya ait 2019-2022 tarihleri arasını gösterir hesap hareketlerinin celbini talep ettiklerini, davalı şirkete promosyon ödemesi yapılmasının nedeninin protokol süresince en az protokolde taahhüt edilen sayıda personeline yapılacak maaş ödemesinin müvekkili banka aracılığı ile yapılmasını taahhüt etmesi olduğunu, ancak davalı şirket tarafından maaş ödemesi yapılacak personel sayısının sıfıra düşürülmesi sebebiyle, protokol süresinin sona ermesine 1 yıl gibi bir süre kala protokolün yürürlüğünün fiilen durdurulduğunu, bu sebeple davalı şirketin ödenen promosyon tutarının kıstelyevm olarak hesaplanan miktarını müvekkili bankaya iade etmekle yükümlü olduğunu, ayrıca davalı tarafın, protokolün uygulanmasını fiilen durdurmuş olması sebebiyle müvekkili bankaya cezai şart ödemekle de yükümlü olduğunu, zira Maaş Ödemeleri Protokolü'nün 5.maddesi gereğince davalı kuruluşun maaş ödemelerini ve dolayısıyla protokolün uygulanmasını durdurması durumunda müvekkili bankaya cezai şart ödeyeceğinin düzenlendiğini, bu nedenle müvekkili bankanın promosyon cezai şart alacağının da doğduğunu, davalının da aralarında bulunduğu protokol taraflarının protokole aykırı davranışları nedeniyle protokolün 3.2.maddesi uyarınca kıstelyevm olarak hesaplanan 50.063 TL promosyon tutarı ve protokolün 5.maddesi gereğince 50.063 TL kıstelyevm cezai şart alacağının doğduğunu, cezai şart düzenlemesine ilişkin 5.2.maddesi gereğince, davalıya ödenen 60.000 TL promosyon bedeli ve faiz talep edilebilecek iken, kıstelyevm usulüne göre hesaplama yaptıklarını, bu nedenle ve ayrıca davalının tacir olduğu dikkate alınarak cezai şarttan indirim yapılmaması gerektiğini, davalı şirket tarafından herhangi bir ödeme yapılmaması sebebiyle, müvekkili banka tarafından davalının payına düşen kıstelyevm usulü yapılan hesaplamayla promosyon alacağına ve kıstelyevm cezai şart alacağına ilişkin davalı aleyhine ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlattıklarını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu belirtmiş olup, davanın kabulüne, davalının icra takibine yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya dava dilekçesi ve tensip tutanağı tebliğ edilmiş, davalı tarafça davaya cevap verilmemiştir.
Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, icra dosyasının UYAP kayıtları, bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasında imza edilen maaş ödemeleri, protokol kapsamında edimlerin gereği gibi yerine getirilip getirilmediği, davacının ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası kapsamında davalıdan alacaklı olup olmadığı ve miktarı ile talep edilen cezai şart miktarının ekonomik yönden davalının mahvına sebebiyet verip vermeyeceği, gerekirse tenkis miktarı hususunda toplanmaktadır.
Davaya konu ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına ait UYAP kayıtlarının çıkartılarak dosyamız arasına alınıp incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 50.063,00-TL'lik ilamsız takipte bulunduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ olduğu, davalı borçlu vekili 21/06/2021 havale tarihli dilekçesi ile borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğu ve süresi içerisinde itirazın iptali davası açıldığı görülmüştür.
Mahkememizin 26/03/2025 tarihli ara kararı gereğince dosyamız rapor hazırlanmak üzere Mali Müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 28/08/2025 tarihli raporda özetle;
"A- Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden; Davacı şirketin 2019-2020- 2021-2022-2023 ve 2024 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin GİB onaylı beratlarının süresinde alındığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu,
Raporumuzun 4.a.2 bölümünde açıklandığı üzere davalı şirket defterleri incelenemediği ve hesap incelemesi yapılamadığı,
B- Davacı Alacağı Yönünden: Raporumuzun Genel Değerlendirme bölümünde detaylı bir şekilde açıklandığı üzere;
... Promosyon Bedeli: Nihai ve hukuki değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, davacının promosyon alacağını talep edebileceğine karar verilmesi halinde, davacının 42.040,24 TL'nin iadesini talep edebileceği,
... Cezai Şart Bedeli: Nihai ve hukuki değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, davacının cezai şart alacağını talep edebileceğine karar verilmesi halinde, davacının 42.040,24 TL'nin iadesini talep edebileceği,
C- FAİZ: davacı /alacaklı takip öncesinde faiz talebinde bulunmadığı için taleple bağlılık kuralı gereği bu konuda değerlendirmenin yapılmadığı, Sayın Mahkeme'nin kısmen ya da tamamen Davacı lehine hüküm kurması halinde; 3095 s.k m.1/I kapsamında adi kanuni faiz talebinin yerinde olduğu,
D- Davalı şirket tarafından inceleme günü defter ve belge ibrazında bulunmadığından, davalı şirket defterleri üzerinde inceleme yapılamamış olup, cezai şartın davalının mahvına neden olup olmayacağına ilişkin değerlendirmenin yapılamadığı, bu hususta takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu , ..." yönünde rapor ibraz edilmiştir.
... Bankası A.Ş. (Banka) ile ... Tic. Ltd. Şti. (Kuruluş) arasında imzalanan 12.03.2019 tarihli Maaş Ödemeleri Protokolünün ilgili maddeleri aşağıda yazılmıştır:
“Konu: Madde 1: İşbu protokolün konusu, Kuruluş'un aşağıda belirtilen şeklide Banka'ya ulaştıracağı bilgiler doğrultusunda ve dönemlerde, Personeline yapacağı Maaş ödemelerini Banka nezdinde her bir Personel adına açılacak hesaplara otomatik aktarımını içeren, Banka tarafından sunulacak Maaş ödemeleri hizmetinden yararlanma koşullarının düzenlenmesidir.
Promosyon Ödemesi ile İlgili Hükümler:
Madde 3.1 Kuruluş'un Personel Maaş ödemelerini Protokol süresi boyunca Banka aracılığıyla yapması karşılığında Banka, Protokol süresi boyunca toplamda 60.000,00 TL'lik ödeme yapmayı taahhüt eder. Kuruluş'un Personel sayısındaki artış, promosyon tutarının arttırılması hususunda bir talep hakkı doğurmayacaktır.
Ödeme fatura karşılığı yapılacak olup tutara KDV dahildir.
Ödeme Personel'e yapılacaktır.
Madde 3.2 Protokol tahtında yapılan ödeme, Kuruluş'un Protokol süresi boyunca minimum 75 Personel'e ait maaş ödemelerinin Banka aracılığıyla yapması koşuluyla ödenmiş olup, Kuruluş'un belirtilenden daha az sayıda Personel maaş ödemesi yapması durumunda, Kuruluş, ödenen promosyon tutarının, eksilen personel sayısı ve Protokol'ün kalan süresi ile orantılı kısmını Banka'nın yapacağı ilk yazılı talep üzerine nakden ve defaten talep tarihinden ödeme tarihi arasında geçecek günlere ait işleyecek kanuni faizi ile beraber iade etmeyi kabul ve beyan ve taahhüt eder. Promosyon tutarı henüz ödenmemişse de Protokolün kalan süresi ile orantılı kısmı için Banka'nın ödeme yükümlülüğü sona erecektir. Kuruluş, bünyesindeki Personel sayısının artması halinde, yeni katılan Personelin Maaş ödemeleri hizmeti de işbu Protokol kapsamında olacaktır.
Süre ve Geri Ödeme:
Madde 5: İşbu Protokol 05.03.2019 tarihinden 05.03.2022 tarihine kadar geçerli ve yürürlükte olup, sona erme tarihinden en az bir ay önce taraflardan biri feshi ihbar etmediği takdirde, işbu Protokol aynı şartlarla kendiliğinden birer yıllık sürelerle uzayacaktır. Ancak Banka 10 gün önceden yazılı olarak feshi ihbar etmek koşuluyla işbu Protokolü dilediği zaman ve neden göstermeksizin tek yanlı olarak feshetmeye yetkilidir.
Kuruluş, Protokol süresi içinde Protokolün uygulanmasını fiilen durdurduğu, vazgeçtiği ya da Protokol'ü süresinden önce feshettiği takdirde, işbu Protokol'ün madde 3.1.'de belirtilen Bankaca Kuruluş'a ödenen tutarı ödeme yapılan tarihten itibaren işbu Protokolün sona erdirilme tarihine kadar geçecek günlere ait işleyecek kanuni faiz ile beraber cezai şart olarak söz konusu durumun meydana geldiği günü takip eden günden itibaren 3 iş günü içinde Banka'ya ödemeyi, bunun ödenmesinde temerrüde düşülmesi halinde Banka'da cari en yüksek kredi faizinin 9650 fazlası oranında temerrüt faizi ve bunun gider vergisi ile birlikte nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt eder.” Şeklinde kararlaştırılarak taraflarca imzalanmış olduğu görülmüştür.
Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlığın, taraflar arasında imza edilen maaş ödemeleri protokol kapsamında edimlerin gereği gibi yerine getirilip getirilmediği, davacının takip dosyası kapsamında davalıdan promosyon bedeli ve cezai şart talep edip edemeyeceği hususlarında toplandığı, davacı tarafın defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, lehe ve aleyhe delil vasfını haiz olduğu, davalı tarafça yapılan ihtarata rağmen inceleme gün ve saatinde ticari defterlerinin ibraz edilmediği, yerinde inceleme talebinde bulunulmadığı, hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi raporunda yapılan tespitlere göre, anılan protokol kapsamında davacı bankanın davalı şirketten 36 ay boyunca aylık 75 kişi için maaş ödeme taahhüdü alındığı, 36 aylık süre için toplam 60.000 TL promosyon ödendiği, davalı şirket tarafından 2700 kişiye promosyon yapılması gerekirken 808 kişiye promosyon ödeme yapıldığından 1892 (2700-808) kişiye maaş ödemesi yapılmadığı, bu kapsamda davacının iade talep edebileceği alacağın 42.040,24 TL (1892 x 22,22) olarak hesaplandığı, ayrıca davalının protokole aykırı davranması nedeniyle 42.040,24 TL cezai şart miktarından da sorumlu olduğu sonuç ve kanaatine varıldığından davanın kısmen kabulü ile davalının ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 42.040,24 TL kıstalyevm promosyon bedeli ve 42.040,24 TL kıstalyevm cezai şart bedeli üzerinden kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, yasal şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın kısmen kabulü ile, davalının ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 42.040,24-TL kıstalyevm promosyon bedeli ve 42.040,24-TL kıstalyevm cezai şart bedeli üzerinden kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Yasal şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Karar tarihine göre alınması gereken 5.743,54 TL harçtan peşin alınan 2.204,56 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.538,98 YTL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4- Peşin alınan 2.204,56 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin, 1.656,06-TL sinin davalıdan geriye kalan 1.463,94 TL nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvuru harcı, 60,80-TL vekalet harcı, 7.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.202,50 TL tebligat posta gideri olmak üzere toplam 8.690,90 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre takdiren 4.613,04 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, arta kalan masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı ve davalı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 30/09/2025
Katip Hakim
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır