T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/726 Esas
KARAR NO: 2025/707
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/11/2024
KARAR TARİHİ: 21/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Müvekkili ... aleyhine davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı kötüniyetli olarak ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı dosyasından 10.539 USD = 346.986,00-TL bedelli ilamsız icra takibi açılmış olup akabinde bu dosya borcuna ilişkin haciz baskısı ve tehdidi ile alınan senetlere ilişkin olarak müvekkilleri Umut ve Figen aleyhine yine davalı tarafından ... 20. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası üzerinden 12.000USD =410.040,00-TL bedelli kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını, bu takiplere konu borcun aynı olması ve her iki icra dosyasının birbiriyle bağlantılı olması hasebiyle iş bu davaya her iki dosyanın da dahil edilerek açılmasının hasıl olduğunu, iş bu davaya konu icra takiplerinin haksız ve hukuka aykırı olup mesnetsiz olduğunu, müvekkillerinin davalı ...'ya herhangi bir borcu bulunmadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile; Menfi tespit ve istirdat davasının kabulü ile ... 20. İcra Müdürlüğü'nün... E. Sayılı dosyasından müvekkili davacıların davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığının tespitine karar verilerek iş bu icra takibinin iptaline, ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasında borçlu olarak bulunan müvekkillerinden ...'in davalıya herhangi bir borcu bulunmadığının tespitine karar verilerek iş bu icra takibinin iptaline, ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasına istinaden müvekkillerinden ...'in dosya borcuna ilişkin olarak 22.08.2024 tarihli haciz esnasında haczedilen 2.000,00-TL ile davalı alacaklıya haricen yine müvekkili ... tarafından haciz tehdit ve baskısı ile 19.09.2024 tarihinde haricen ödenen 1.000 USD ve 26.09.2024 tarihinde haricen ödenen 34.156,00-TL olarak yapılan kısmi ödemelerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilerek müvekkili ... açısından istirdatına, yargılama sonuçlanıncaya kadar, müvekkillerinin mağduriyetinin önlenmesi için talep üzerine ihtiyati tedbir kararı verilen ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyasının iş bu dosya kapsamına alınmasına ve verilen ihtiyati tedbir kararının uygulamasının yargılama sonuçlanıp dosya kesinleşinceye kadar devamına, iş bu dava dosyasının açıldığına ilişkin derkenarların HMK 397. Maddesinde belirtilen merasimin tamamlanması için UYAP üzerinden davaya konu ilgili icra dosyalarına ve değişik iş dosyasına gönderilmesine, bu sebeplerle ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılması halinde ise, 15.11.2024 tarihinde ... 20. İcra Müdürlüğü'nün... E. Sayılı dosyasına yatırılan 61.697,16- TL nakit teminatın kabulü ile müvekkilleri ... ve ... yönünden ... 20. İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı dosyasına ilişkin ve yine ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı dosyasına yatırılan 54.185,53-TL nakit teminat bedelinin kabulü ile müvekkili ... yönünden ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasına ilişkin İİK 72/3 maddesi kapsamında ihtiyati tedbir kararı verilmesine, kötü niyetli takipler nedeni ile davalının her iki icra dosyası bakımından %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; davacılar tarafından; açılan icra takiplerine karşı takiplerden sonra değişik iş başvurusu yapılarak ihtiyati tedbir talebi ile takiplerin durdurulması talep edilmişse de HMK hükümleri gereğince işbu taleplerin karşılanmasının mümkün olmadığını, bu aşamada işbu karara konu takiplerin durdurulamayacağını, bunun yanında; somut olayda, ihtiyati tedbir şartlarının oluşmadığını, davacı tarafın iddialarının değerlendirilebilmesi için delillerin toplanması, belgelerin getirilmesi ve yargılamanın yapılmasının gerekli olduğunu, davacı tarafından tedbir talebinin esası çözer mahiyette istenildiğini, bunun ihtiyati tedbirin amacına aykırı olduğunu ve davacı tarafından takibin devamında sakıncanın veya geri dönülemeyecek bir zararın mevcut olup olmadığını, tedbir verilmediği takdirde ortadan kaldıracak veya zararı engelleyecek önlem alınması gereği bulunup bulunmadığı konusunda, yaklaşık ispatın dahi sağlanamadığını, yalnızca soyut açıklamalar yapılarak ihtiyati tedbir talep edildiğinin açık olduğunu buna göre de davacı tarafın tedbir taleplerinin reddi gerekmekmekteyken, tedbir kararının devamına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacılar ... ve davacı ... ile 19/09/2024 tarihinde bir protokol ve Muacceliyet Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeler ile ... ve davacı ... tarafından ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyalarındaki tüm borçların ferileri ile kabul edildiğini, fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla, öncelikle huzurdaki davanın yukarıda açıklanan sebeplerle usulden reddine, ... 16. Mahkemesinin ...D.İş... K. sayılı dosyası ile başlatılmış olan icra takiplerinin %15 teminat karşılığında durdurulması yönünde verilmiş olan tedbir kararının kaldırılmasına, mahkeme aksi kanaatte ise icra dosya kapak hesaplarının %120 si oranında teminatın depo edilmesi halinde tedbir kararı verilmesine, davacının mesnetsiz ve haksız davasının esastan reddine, haksız ve kötü niyetli olarak işbu davayı ikame eden davacı taraf aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
... 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.iş ... karar sayılı dosyasının incelemesinde, Mahkeme tarafından verilen 01/11/2024 tarihli karar gereği;
A)... 20. İcra Dairesi'nin... E.sayılı dosyası yönünden;
1-Talebin kabulü ile 10.10.2024 (3.000-USD bedelli), 10.11.2024 (3.000-USD bedelli), 10.12.2024 (3.000-USD bedelli) ve 01.01.2025 (3.000-USD bedelli) vade tarihli toplam 4 adet senede ilişkin 12.000-USD (1 Usd x34.2762= 411.314,40-TL) 'nin % 15'i oranında 61.697,16-TL teminat mukabilinde İhtiyati tedbir talebinin talep edenler yönünden KABULÜ ile ... 20. İcra Dairesi'ni ...E.sayılı dosyasında icra veznesine girecek paranın İİK m.72/2 gereği alacaklıya ödenmemesine, (MAHKEMEMİZ DOSYASI TARAFLARI İLE SINIRLI OLMAK ÜZERE)
2-)61.697,16-TL nakdi teminat veya muteber bir bankanın aynı miktarda kesin ve süresiz teminat mektubu ibraz edildiğinde, kararın ... 20. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasından İNFAZINA,
B)Talep eden vekilince talep dilekçesinde belirtilen 26/09/2024 tarihli 1.000-USD bedelli bono yönünden (1 Usd x34.2762= 34.276,20-TL) 'nin % 15'i oranında 5.141,43-TL teminat mukabilinde İhtiyati tedbir talebinin talep edenler yönünden KABULÜ ile, işbu bono için yapılacak icra takibinin İİK m.72/3 önlenmesine, Bu hususta icra tevzii müdürlüğüne müzekkere yazılmasına,
C) Alacaklı/Mahkememiz dosyası aleyhine ihtiyati tedbir talep edilen ... tarafından borçlu/Mahkememiz dosyası lehine tedbir talep edilen ... yönünden ilamsız takibe konulan ... 28.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına konu 10.539,00-USD (1 Usd x34.2762= 361.236,87-TL) 'lik alacağa yönelik % 15'i oranında 54.185,53-TL teminat mukabilinde İhtiyati tedbir talebinin talep eden ... yönünden KABULÜ, ... yönünden iş bu dosyada taraf olmadığından REDDİ ile İİK m.72/2 gereği icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesine,(MAHKEMEMİZ DOSYASI TARAFLARI (Alacaklı .../Borçlu ...) İLE SINIRLI OLMAK ÜZERE)" dair karar verildiği görülmüştür.
... 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/01/2025 tarih ... D.iş ... karar sayılı ek kararı ile itirazın değerledirilmesi için dosyanın Mahkememiz dosyasına gönderildiği görülmüştür.
Mahkememizce verilen 05/12/2024 tarihli tensip ara karar gereği "Davacı vekilinin tedbir talebine ilişkin, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D.iş sayılı dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararının devamına"dair karar verildiği görülmüştür.
Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, icra dosyalarının UYAP kayıtları dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.
Davaya konu ... 28. İcra Dairesine ait ... Esas sayılı dosyasının UYAP kayıtlarının çıkartılarak dosyamız arasına alınıp incelendiğinde; davalı alacaklı tarafından davacı borçlu ... aleyhine 10.539,00 USD lik ilamsız takipte bulunduğu, ödeme emrinin borçluya 07/08/2023 tarihinde tebliğ olduğu, davacı borçlu vekili 19/08/2024 havale tarihli dilekçesi ile borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğu görülmüştür.
Davaya konu ... 20. İcra Dairesine ait ... Esas sayılı dosyasının UYAP kayıtlarının çıkartılarak dosyamız arasına alınıp incelendiğinde; davalı alacaklı tarafından davacı borçlular aleyhine toplam 12.000,00-USD lık kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile yapılacak takipte ödeme emrine ilişkin takipte bulunduğu, ödeme emrinin borçlulara 21/10/2024 tarihinde tebliğ olduğu görülmüştür.
Somut olayda davacılar vekilince, müvekkili ... aleyhine davalı tarafından ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasından 346.986,00-TL bedelli ilamsız icra takibi açıldığı, bu dosya borcuna ilişkin haciz baskısı ve tehdidi ile alınan senetlere ilişkin olarak müvekkilleri Umut ve Figen aleyhine yine davalı tarafından ... 20. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası üzerinden 410.040,00-TL bedelli kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını, her iki takibe konu borcun aynı olması ve her iki icra dosyasının birbiriyle bağlantılı olması nedeniyle müvekkillerinin davalıya borçlu olmadığının tespiti ve yapılan ödemelerin istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiş, davalı taraf ise davacıların ... 28. icra müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasının borcunu ve tüm ferilerini kabul ettiğin, bu kabüle istinaden 19.09.2024 tarihinde protokol ve muacceliyet sözleşmesi imzalayarak ... 20. icra dairesi'nin...Esas sayılı takip dosyasına konu bonoları müvekkiline teslim ettiklerini, borçluların ilk ödemeyi gerçekleştirdikten sonra anlaşmaya uymayarak 2. ödemeyi yapmamaları üzerine tedbire konu bonolar tahsilde mükerrer olmamak kaydı ile takibe konulduğunu beyan ederek davanın reddini savunmuştur.
Buna göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacıların ... 28. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosya ile ... 20. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı takip dosyaları kapsamında davalıya borçlu olup olmadıkları her iki dosyaya konu borcun aynı olup olmadığı, mükerrer takip bulunup bulunmadığı icra tehditi altında takip ve dava konusu senetlerin ve muaccelliyet sözleşmesi ve protokolün imzalandığı hususundaki iddia ile menfi tespit ve istirdat istemlerinin yerinde olup olmadığı hususunda toplanmaktadır.
Yargıtay HGK'nun ... Esas ve ...Karar sayılı ilamı şu şekildedir:
"Yerel mahkemece ... ihtiyati haciz kararının infazı aşamasında taahhüt ve kısmi ödemede bulunduğu kabul edilmiş ise de icra takibinin itiraz edilmeksizin kesinleştiği, ihtiyati haczin de on günlük ödeme süresinin dolması ile kesin hacze dönüştüğü açıktır. Dava ve takibe konu senetteki imzanın kefil ...'a ait olmadığı halde adı geçen davacının takibin kesinleşmesinden ve ihtiyati haczin kesin hacze dönüşmesinden yaklaşık beş ay sonra icra dairesine giderek, kendi özgür iradesi ile borcu ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği, yaptığı ödemelerin de bu tarihten sonra olduğu tartışmasızdır. Bu durumda, davacı ...'un icra baskısı ve tehdidi altında borcu üstlendiği söylenemez, davacı artık yazılı kabul beyanı ile bağlıdır."
İİK'nın 72.maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit ve istirdat davalarında kural olarak alacağın varlığını ve miktarını kanıtlamak yükümlülüğü alacaklıdadır. Ancak, alacağın kambiyo senedine dayanması halinde bu genel kuralın istisnası olarak borçlu olunmadığının kanıt yükümlülüğü, iddiayı ileri süren borçlu taraftadır.
Eldeki davada 10/09/2024 tarihli protokol incelendiğinde; ... 20. İcra Dairesine ait ... Esas sayılı takip dosyasına konu bonoların ... 28. İcra Dairesine ait ...Esas sayılı dosya borcuna istinaden alındığı, bono vadesinde ve tutarında ödenmesi halinde dosya borcu ile ilgili hiçbir alacak ve hakların kalmayacağının belirtildiği, protokolle alınmış bononun kayıtsız şartsız ödeme taahhüdü içeren bir kambiyo senedi olduğunun ve şarta tabi kılınmadığının taraflarca imza altına alındığı görülmüştür.
Bu doğrultuda yapılan yargılama tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, incelenen takip dosyaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; düzenlenen protokole göre ve tarafların da kabulünde olduğu üzere ... 28. İcra Dairesine ait... Esas sayılı dosyasında girişilen takipte tatbik edilen haciz sırasında davacı borçlularca takip ve dava konusu protokol ile bonoların düzenlenerek davalı alacaklıya verildiği, protokolde bu senetlerin yer aldığı ve biri ödenmezse diğerlerinin de muacecel olacağının düzenlendiği, görüldüğü üzere düzenlenen takip ve dava konusu protokol ve bononun, teminat amaçlı değil, bir nevi takip dosyasındaki borcun üstlenilmesine yönelik olduğu, bu haliyle protokolün ve bononun karşılıksız olduğundan bahsedilemeyeceği, yani taraflar arasında düzenlenmiş protokol ve bononun borç ikrarını içerdiği, protokol ve bononun haciz sırasında düzenlenmiş olmasının yukarıda belirtilen HGK kararında da belirtildiği üzere bunların borç ikrarını içermeyeceği sonucunu doğurmayacağı, bu nedenle bu senetlerin icra baskısı ve tehditi altında verildiği iddasının dinlenebilir olmadığı, davacı borçluların yazılı kabul beyanı ile bağlı olduğu ve davacıların davasını ispatlayamadığı sonuç ve kanaatine varıldığından menfi tespit ve istirdat istemleri yönünden ayrı ayrı davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;
1-Davacıların menfi tespit ve istirdat istemlerinin ayrı ayrı reddine,
2-Harçlar Kanununca alınması gerekli 615,40-TL harcın peşin olarak yatırılan 12.928,12-TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 12.312,72 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı yana iadesine,
3-Davacılar tarafından yapılan masrafların kendi üzerlerinde bırakılmasına,
4-Davalı vekil ile temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan ...Ü.T gereğince 117.553,90-TL avukatlık ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan kullanılmayan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair verilen karar davacılar vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 21/10/2025
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır