T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/8 Esas
KARAR NO: 2024/217
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/01/2024
KARAR TARİHİ: 03/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 03.01.2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı 04.09.2023 günü davalı şirkete ait ... isimli işletmeden araç kiraladığını, bu aracın kullanımında bulunduğu... tarihi 03:00 sularında arkadaşı ... ile birlikte seyahat etmekte iken ... mevkiinde kaza yaptığını, davacıya şirkete kadar kendisi ile birlikte gelmesini, araçta meydana gelen zarar hakkında ne yapacakları hususunu konuşacaklarını söylediğini, bunun üzerine şahısların aracına arkadaşı ... ile birlikte binen müvekkil davalının ...'de bulunan ofisine götürüldüğünü, ... Caddesinde bulunan ofise gidildiğinde... isimli şahsın da orada bulunduğunu gördüklerini, aracın zararı nasıl karşılamayı düşündüğü sorulduğunu, ancak müvekkilin bir anda ödeme yapamayacağını, çalışarak taksitler halinde ödeme yapabileceğini bildirmesi üzerine bu hususu kabul etmeyerek üzerinde baskı kurmaya başlandığını, icra takibine konu 05/09/2019 ödeme tarihli ve 46.200,00 TL bedelli bono da müvekkilin hürriyetinden yoksun kılınarak ofiste zorla tutulduğu esnada yine cebir ve tehdit kullanılarak kendisine imzalatıldığını, bu olayların akabinde davalı şirket tarafından müvekkiline senedin zorla imzalatıldığının ve kambiyo senedine dayanak oluşturan bir borç bulunmadığının bilinmesine karşın kötü niyetle ... 13. İcra Dairesi ...E. Sayılı dosyası ile 08/01/2020 tarihinde icra takibi başlattıldığını, İşbu takibin kesinleşmiş olup müvekkilinin maaşı, banka hesapları başta olmak üzere tespit edilen tüm hak ve alacaklarına haciz işlendiğini, müvekkili ile davalı arasında kambiyo senedine dayanak temel borç ilişkisi bulunmadığını, açıklanan bu nedenlerle; ... 13. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına yapılan icra takibinin durdurulmasını, davacının ... 13. İcra Dairesi'nin ... Esas numaralı dosyadan ve 15.08.2019 düzenleme ve 05.09.2019 ödeme tarihli 46.200,00 TL bedelli kambiyo senedinden borçlu olmadığının tespitini, senedin ve takibin iptalini, icra takibinin haksız ve kötü niyetle açılmış olduğundan İİK md. 72/5 uyarınca bonodaki alacak miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere davacının uğradığı zararın takip alacaklısı davalı şirketten tahsilini, davanın kabulü ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı şirkete dava dilekçesi ve duruşmaya davet tutanağının usulüne uygun tebliğ edildiği ancak cevap dilekçesi sunmadığı ve duruşmaya şirketi temsilen kimsenin katılmadığı anlaşıldı.
DELİLLER: ... 13. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası, ... 38. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas...Karar sayılı kararı, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE: Dava; araç kira sözleşmesi nedeniyle alınan kambiyo senedinden kaynaklanan İİK 72.maddesine dayalı menfi tespit davasıdır.
Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.
HMK 4/a maddesi gereğince "kiralanan taşınmazların İcra İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemesinde" görüleceğinin düzenlenmiştir.
Davacı araç kiralama sözleşmesinden kaynaklı bedellerin ödendiğini, davalı tarafın kötü niyetle kiralama ilişkisi sona erdikten ve araçlar kendilerince teslim alındıktan sonra borç oluşturma yoluna gidildiğini ve bononun icra takibine koyulduğunu belirtilmiş olmakla, davalının alacağın tahsilatı amacıyla takibe konu edildiği ileri sürülmekle mahkememizce görev hususunun değerlendirilmesi gerekmiştir.
Bu durumda; HMK 4/a maddesi gereğince, Sulh Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken, Asliye Ticaret Mahkemesinin yargılama yaparak davanın esası hakkında karar vermesi doğru olmamıştır (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 54.Hukuk Dairesi'nin 2023/975 Esas, 2023/599 Karar sayılı kararı).
Türk Ticaret Kanunun 4.maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5.maddesinin 2. fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4.maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.
Türk Ticaret Kanunun 3.maddesinde; "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." düzenlemesi getirilmiştir.
Bir hukuki işlemin veya fiilin TTK'nun kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukuki işlemin veya fiilin olması gerekir.
6100 sayılı HMK'nın 4/1-a maddesinde kiralanan taşınmazların, 09/06/1999 tarihli ve 2004 sayılı İcra İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan davalarda dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara konuları ve değerlerine bakılmaksızın Sulh Hukuk Mahkemeleri'nde bakılacağı hükme bağlanmıştır.
Somut olayda, tacir olmayan davacı ile davalı şirket arasında imzalanan araç kiralama sözleşmesi gereği alınan bononun davaya konu edilmiş olması karşısında davanın Türk Ticaret Kanunundan doğan ticari dava olduğu düşünülse de, temel ilişkinin kira ilişkisi olması ve uyuşmazlığın taraflar arasındaki araç kiralama sözleşmesine dayalı olması ve mahkememizin görevli olmadığı, görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmış (Yargıtay 3.Hukuk Dairesinin 12.06.2019 Tarih, 2017/8954 Esas ve 2019/5334 Karar sayılı kararı), davanın görev nedeni ile reddine, HMK 20. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinin ardından iki haftalık yasal süresi içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, dosyanın talep halinde ve karar kesinleştiğinde, yetkili ve görevli İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
2-HMK 20/1 maddesi gereğince, mahkememiz kararının kesinleşme tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi durumunda DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
3-Harç, vekâlet ücreti, yargılama giderleri konusunda görevli mahkemece karar verilmesine,
4-Davacı tarafından, HMK 20/1 maddesi gereğince işlem yapılmaz ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilirse; davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
5-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde, davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı yanın yokluğunda verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/04/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır