T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/9 Esas
KARAR NO : 2025/15
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/07/2023
KARAR TARİHİ : 14/01/2025
Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/677 Esas 2023/1054 Karar sayılı yetkisizlik kararı ile Mahkememize tevzi edilen ve Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 10/07/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin turizm ve taşıt tanıma hizmeti veren bir şirket olduğunu, davacı şirketin davalı şirkete tanıma sistemi sattığını, davacının alacağının davalı şirkete fatura tahsil edildiğini, ancak davalı tarafından borç ödenmediğini, bunun üzerine davacının davalıdan olan alacağının tahsili zımnında ... 16. İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine itiraz ettiğini, itiraz üzerine davacı tarafından arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, ancak davalı ile anlaşma sağlanamadığını, açıklanan bu nedenlerle; davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin 9.237,58 TL asıl alacak ve ticari avans faizi ile birlikte devamına, davalının haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle takip durmuş olduğundan alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili 14/08/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı yanca nedeni bilinmeyen bir şekilde fatura kesildiğini, alacak talep edildiğini, davacı yanca herhangi bir açıklama yapılmadığını, davalı firmanın belirli dönemlerde otobil sistemine para yüklenerek yakıtlar alındığını, davalının EPDK kararı gereği bu sistemin herhangi bir avantajı kalmaması nedeniyle sisteminden ayrılmak istediğini, bunun üzerine davacı yanca bahse konu miktar cezai şart olarak talep edildiğini, bu parayla yakıt alınabileceğinin söylendiğini, davalı firmanın bunu kabul etmemesi üzerine bahse konu icra takibinin gerçekleştirildiğini, açıklanan bu nedenlerle; haksız, hukuki dayanaktan yoksun olarak açılan davanın reddine, itirazın kabulüne ve takibin iptaline, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davacı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Bilirkişi Raporu, ... 16. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı takip dosyası, Sözleşme, Faturalar, Araculuculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
14/05/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Sayın Mahkemenin görevlendirmesine istinaden; Davalı ...Şirketi'nin ticari defter ve kayıtların usulüne uygun tutulup tutulmadığı, kapanış tasdiklerinin yasaya uygun yapılıp yapılmadığı, talep edilen alacakların ticari kayıtlara işlenip işlenmediği, taraflar arasında cari hesap ilişkisinin olup olmadığı, takip talebindeki alacak ve faizin yerinde olup olmadığı ve varsa davacının istirdata tabi alacağının olup olmadığı hususlarının tespiti için bilirkişiliğimizce yapılan çalışma sonucu olarak; İncelenen ... Şirketi 2022 ve 2023 yıllarına ait kanuni defterlerinin açılış ve kapanış kayıtlarının zamanında yapıldığının görüldüğü, Defterlerin Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğunun tespit edildiği, Davalı Şirket Resmi Defterleri Sahipleri lehine delil niteliğinde olduğu, Davalı ...Şirketi Resmi Defterlerinde; Davacı ... Şirketi ’nin 320 Satıcılar Hesabı altında 320 01 I13 Kod ile takip edildiği, Davacı ve davalı arasında alım-satım cari hesap ilişkisi bulunduğu, ilk faturanın 28.02.2022 yılında kesildiği, 2022 yılında 9 fatura karşılığı 22.285,44 TL mal alındığı ve 7 ayrı ödeme ile 22.300,00 TL ödeme yapıldığı hesabın kalan 14,56 TL borç bakiyesinin 31.12.2022 tarihinde küsurat olarak kapatılıp, 2022 yılının bakiyesiz olarak kapatıldığı, 2023 yılında ise davacı tarafından 15.05.2023 tarihinde kesilen 9.252,14 TL lik faturanın 18.05.2023 tarihinde 9.252,14 TL olarak iade edildiği, cari hesabın bakiyesiz olduğu, Davalı ...Şirketi Resmi Defterlerinde Davacı ... Şirketi ’nin cari hesabının bakiyesiz olduğu görülmüştür. Davalı ...Şirketi Resmi Defterlerine göre Davacı ...Şirketi ’nin cari hesabının bakiyesiz olduğu, davalının davacı şirkete borcu veya alacağı bulunmadığı" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
13/11/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "A- Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden; Davacı şirketin 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin GİB onaylı beratlarının süresinde alındığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, Raporumuzun 4.a.2.bölümünde açıklandığı üzere, davalı şirket defterlerinin incelenmesi amacıyla talimat yazılmış olup, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Tal. sayılı dosyasına sunulan Mali Müşavir Bilirkişi ...’ın 14.05.2024 tarihli bilirkişi raporunda, davalı şirketin 2022 ve 2023 yılların ilişkin ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu yönünde tespitlerini sunduğu, B- Davacı Alacağı Yönünden: Raporumuzun Genel Değerlendirme bölümünde detaylı bir şekilde açıklandığı üzere, Davacı ile Davalı arasında imzalanan sözleşmede yer alan 8. Madde gereğince: MÜŞTERİ’nin zamanından önce haklı sebep olmaksızın sözleşmeyi feshetmesi halinde ...’a kayıtlı araç başına 100 USD+KDV’yi ...’a ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder. Sözleşme feshedilmese dahi, MÜŞTERİ’nin bazı araçlarını Otobil sisteminden çıkartmayı talep etmesi halinde, bu talep 6.15 hükmüne aykırılık teşkil etmesi nedeniyle Müşteri bu isteği haklı kılacak her türlü bilgi, belge ve evrakı ibraz etmekle mükelleftir. müşteri, haksız gerekçelerle ...’dan çıkartılan araç başına 100 USD+KDV’yi ...’a ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder…” şeklinde kararlaştırılarak taraflar arasında düzenlenmiş olduğu bu durumda davalının anlaşma uyarınca hesaplanan 9.237,58 TL’lik cezayı ödemesi gerektiği, C- FAİZ: davacı şirketin takip öncesi faiz talebine ilişkin hukuki değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, davacının faiz talebinin yerinde olduğuna karar verilmesi halinde, davacı şirketin 35,37 TL talebinin yerinde olduğu, Sayın Mahkeme’nin kısmen ya da tamamen Davacı lehine hüküm kurması halinde; tarafların tacir olması, işin ticari iş olması, temerrüt faiz oranının önceden kararlaştırılmamış olması münasebetiyle, takip sonrasında hükmolunacak davacı alacağı için 3095 S.K. m.2/2 kapsamında avans faiz talebinin yerinde olduğu," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
GEREKÇE: Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklı alacak nedeniyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasında imzalanan 15.01.2022 tarihli Otobil Müşteri Sözleşmesi'nin 3.maddesinde; "...'ın, Opet ile yapmış olduğu “Finansal Aracılık” sözleşmesi kapsamında MÜŞTERİ'lerine hizmet vermesi ve MÜŞTERİ lerin de işbu sözleşme kapsamında üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmesi sözleşmenin konusunu ihtiva ettiği,
Sözleşmenin işleyişi; ... ile MÜŞTERİ arasında işbu sözleşmenin tanzim edilmesi ve gerekli evrakların MÜŞTERİ tarafından ...'a ulaştırılmasına, MÜŞTERİ'nin ...'ın istemiş olduğu ödeme teminatlarını sağlaması, ... ile MÜŞTERİ'nin uygun gördüğü halkaların ...'in anlaşmalı olduğu müteahhit firmalarca MÜŞTERİ'nin araçlarına ...'in Otobil tanımlı akaryakıt istasyonlarından belirlenen limit tutarınca akaryakıt alması, MÜŞTERİ'nin Otobil aracılığı ile İstasyondan satın almış olduğu akaryakıtı belirlenen ödeme seçeneğine ve vadesine uygun olarak ... 'a ödemesi şeklinde olacağı," kararlaştırılmıştır.
Sözleşmenin süresinin tanımlandığı 4.maddesinde; "İşbu sözleşme, kesilen ilk fatura tarihinden itibaren geçerli olmak üzere sözleşme kapağında belirtildiği süre geçerlidir. Eğer sözleşme kapağında süre belirtilmediyse 3 yıl süre ile geçerlidir. Taraflarca sürenin bitiminden en geç 30 gün önce yenilenmeyeceği yazılı olarak ihbar edilmediği takdirde, kendiliğinden aynı şartlarla 2 yıl daha uzar. Sözleşme, 5.yılın sonunda başkaca bir hüküm veya karar alınmasına gerek olmaksızın kendiliğinden sona erer. Ancak işbu sözleşme her halde ... ile ... arasındaki Finansal Aracılık Sözleşmesine bağlıdır. Finansal Aracılık Sözleşmesinin herhangi bir sebeple sona ermesi halinde bu sözleşme de herhangi bir ihbar ve ihtara gerek kalmadan kendiliğinden sona erdiği," kararlaştırılmıştır.
Sözleşmenin feshinin düzenlendiği 8.maddesinde; "MÜŞTERİ'nin zamanından önce haklı sebep olmaksızın sözleşmeyi feshetmesi halinde ...'a kayıtlı araç başına 100 USD* KDV'yi ...'a ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder. Sözleşme feshedilmese dahi, MÜŞTERİ'nin bazı araçlarını Otobil sisteminden çıkartmayı talep etmesi halinde, bu talep 6.15 hükmüne aykırılık teşkil etmesi nedeniyle Müşteri bu isteği haklı kılacak her türlü bilgi, belge ve evrakı ibraz etmekle mükelleftir. MÜŞTERİ, haksız gerekçelerle ...'dan çıkartılan araç başına 100 USD+KDV'yi ...'a ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt edeceği," kararlaştırılmıştır.
Davalının ticari kayıtlarının incelendiği 14/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "Davalı ...Şirketi'nin ticari defter ve kayıtların usulüne uygun tutulup tutulmadığı, kapanış tasdiklerinin yasaya uygun yapılıp yapılmadığı, talep edilen alacakların ticari kayıtlara işlenip işlenmediği, taraflar arasında cari hesap ilişkisinin olup olmadığı, takip talebindeki alacak ve faizin yerinde olup olmadığı ve varsa davacının istirdata tabi alacağının olup olmadığı hususlarının tespiti için bilirkişiliğimizce yapılan çalışma sonucu olarak; İncelenen ... Şirketi 2022 ve 2023 yıllarına ait kanuni defterlerinin açılış ve kapanış kayıtlarının zamanında yapıldığının görüldüğü, Defterlerin Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğunun tespit edildiği, Davalı Şirket Resmi Defterleri Sahipleri lehine delil niteliğinde olduğu, Davalı ... Şirketi Resmi Defterlerinde; Davacı ... Şirketi ’nin 320 Satıcılar Hesabı altında 320 01 I13 Kod ile takip edildiği, Davacı ve davalı arasında alım-satım cari hesap ilişkisi bulunduğu, ilk faturanın 28.02.2022 yılında kesildiği, 2022 yılında 9 fatura karşılığı 22.285,44 TL mal alındığı ve 7 ayrı ödeme ile 22.300,00 TL ödeme yapıldığı hesabın kalan 14,56 TL borç bakiyesinin 31.12.2022 tarihinde küsurat olarak kapatılıp, 2022 yılının bakiyesiz olarak kapatıldığı, 2023 yılında ise davacı tarafından 15.05.2023 tarihinde kesilen 9.252,14 TL lik faturanın 18.05.2023 tarihinde 9.252,14 TL olarak iade edildiği, cari hesabın bakiyesiz olduğu, Davalı ... Şirketi Resmi Defterlerinde Davacı ...Şirketi ’nin cari hesabının bakiyesiz olduğu görülmüştür. Davalı ... Şirketi Resmi Defterlerine göre Davacı ...Anonim Şirketi ’nin cari hesabının bakiyesiz olduğu, davalının davacı şirkete borcu veya alacağı bulunmadığı" rapor edilmiştir.
Talimat Mahkemesinde hazırlanan mali müşavir raporu da dikkate alınarak ve davacının 04/04/2024 tarihli yerinde inceleme talebinin içerisi dilekçe kapsamında davacının ticari defter ve kayıtlarının yerinde incelenerek ve bu hususta bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi de verilerek, ticari defter ve kayıtların usulüne uygun tutulup tutulmadığı, kapanış tasdiklerinin yasaya uygun yapılıp yapılmadığı, ilgili alacak kalemlerinin ticari kayıtlara işlenip işlenmediği, taraflar arasında cari hesap ilişkisinin olup olmadığı ve bu kapsamda varsa davacının alacağının olup olmadığı, varsa asıl alacak ve işlemiş faiz alacağının hesaplanması için dosyanın mali müşavir ve akaryakıt sektör bilirkişisine tevdi edilmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 13/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "A- Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden; Davacı şirketin 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin GİB onaylı beratlarının süresinde alındığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, Raporumuzun 4.a.2.bölümünde açıklandığı üzere, davalı şirket defterlerinin incelenmesi amacıyla talimat yazılmış olup, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Tal. sayılı dosyasına sunulan Mali Müşavir Bilirkişi ...’ın 14.05.2024 tarihli bilirkişi raporunda, davalı şirketin 2022 ve 2023 yılların ilişkin ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu yönünde tespitlerini sunduğu, B- Davacı Alacağı Yönünden: Raporumuzun Genel Değerlendirme bölümünde detaylı bir şekilde açıklandığı üzere, Davacı ile Davalı arasında imzalanan sözleşmede yer alan 8. Madde gereğince: MÜŞTERİ’nin zamanından önce haklı sebep olmaksızın sözleşmeyi feshetmesi halinde ...’a kayıtlı araç başına 100 USD+KDV’yi ...’a ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder. Sözleşme feshedilmese dahi, MÜŞTERİ’nin bazı araçlarını Otobil sisteminden çıkartmayı talep etmesi halinde, bu talep 6.15 hükmüne aykırılık teşkil etmesi nedeniyle Müşteri bu isteği haklı kılacak her türlü bilgi, belge ve evrakı ibraz etmekle mükelleftir. müşteri, haksız gerekçelerle ...’dan çıkartılan araç başına 100 USD+KDV’yi ...’a ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder” şeklinde kararlaştırılarak taraflar arasında düzenlenmiş olduğu bu durumda davalının anlaşma uyarınca hesaplanan 9.237,58 TL’lik cezayı ödemesi gerektiği, C- FAİZ: davacı şirketin takip öncesi faiz talebine ilişkin hukuki değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, davacının faiz talebinin yerinde olduğuna karar verilmesi halinde, davacı şirketin 35,37 TL talebinin yerinde olduğu, " rapor edilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği davalının zamanından önce haklı sebep olmaksızın sözleşmeyi feshetmesi halinde davacıya kayıtlı araç başına 100 USD+KDV'yi davacıya ödemeyi kabul etmiş ve sözleşme feshedilmese dahi, davalının bazı araçlarını ... sisteminden çıkartmayı talep etmesi halinde, bu talep sözleşmenin 6.15 maddesine aykırılık teşkil etmesi nedeniyle davalı bu isteği haklı kılacak her türlü bilgi, belge ve evrakı ibraz etmekle mükellef olduğu, davalının haksız gerekçelerle davacıdan çıkartılan araç başına 100 USD+KDV'yi davacıya ödemeyi kabul ettiği açıkça kararlaştırılmıştır. Dolayısıyla davalının sözleşmeye aykırı hareket ettiği anlaşılmakla davanın kabulü gerekmiş, ancak usulüne uygun temerrüt olmadığından işlemiş faiz talebinin reddi gerekmiştir.
Davalının icra takibine haksız yere itirazda bulunması, kabul edilen alacağın likit olması nedeni ile toplam alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının (İİK md.67/2) davalıdan tahsilde tekerrür olmamak üzere alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-Davanın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla KISMEN KABULÜNE,
Davalının ... 16.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 9.237,58 TL asıl alacak ile bu alacağa takip tarihi olan 31/05/2023 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek ticari avans faizi üzerinden devamına, fazlaya ilişkin işlemiş faiz talebinin REDDİNE,
2-İİK mad. 67/2 uyarınca alacak likit ve itiraz haksız olduğundan 9.237,58 TL alacağın %20'si olan 1.847,52 TL icra inkâr tazminatının tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 631,01 TL nispi karar harcından peşin yatırılan 179,90 TL harcın mahsubu ile eksik alınan 451,11 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,
4-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 9.237,58 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 35,37 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL peşin harç, 179,90 TL başvuru harcı, 38,40 TL vekalet harcı, 11.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 71,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 11.469,20 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
8-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
9-Kullanılmaya ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı.14/01/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır