T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/203 Esas
KARAR NO : 2026/371
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/03/2025
KARAR TARİHİ : 06/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının müvekkili aleyhine ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile 20.11.2023 tarihinde 246.566,45-TL tutarlı icra takibi başlattığını, Davalı tarafından başlanan takip tarihi itibari ile müvekkili şirketin davalıya 223.955,45-TL borcu bulunmasına rağmen icra dosya borcuna karşılık; ... Bankası A.Ş.,... Şubesine ait ... sıra numaralı 98.600,00-TL tutarlı çek, Ayrıca 15.12.2023 tarihinde yapılan 223.956,00-TL tutarlı ödeme ile toplamda 322.556,00 TL ödeme yapıldığı ve Müvekkilinin davalıya 62.610,55-TL fazla ödeme yaptığını , davalı tarafından başlanan takipte asıl alacağa 22.610,55-TL takip öncesi faiz işlettiğini, Davalı müvekkil şirketi takip öncesi temerrüte düşürmediğinden takip talebi ile 22.610,55-TL takip öncesi faiz talep edemeyeceğinden ... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasına konu aslı alacak üzerinden ve borcun tekrar hesaplanmasının gerekeceğini, Buna göre; Ana Para 1223.955,45-TL Takip sonrası faiz 5.311,00-TL İcra takip masrafı 1.600,00-TL Avukatlık ücreti 29,587,45-TL İcra Dosyasından Kaynaklanan Toplam Borç: 260.453,45-TL olduğunu, davalı tarafından dava tarihi itibari ile tahsil harcı yatırılmadığı gibi davalı vekili tarafından da avukatlık ücreti ile ilgili Serbest Meslek Makbuzu düzenlenmediğini, müvekkili şirket tarafından davalıya nakit ve çekle yapılan toplam 322.556,00-TL tutardan ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası dosyasından kaynaklanan 260.453,45-TL düşüldüğünde müvekkilim şirketin davalıya 62.102,55-TL fazla ödeme yaptığının görüleceğini, yine taraflar arasındaki aynı ticari ilişki kapsamında müvekkilinin mağazalarında ve internet ortamında tüketici/ müşterilerine satmak için davalıya mobilya ve mobilya aksesuarı ürettirmiş ve üretilen ürünleri satın aldığını, Satım akdine konu ürünlerin teslimi; tüketici Müşteriler tarafından müvekkili şirkete internet ortamında verilen siparişlerin davalı/tedarikçiye yönlendirilmesi ile davalı tarafından doğrudan tüketiciye teslim yoluyla veya doğrudan müvekkili şirkete teslim yoluyla gerçekleştiğini, Teslime konu tüm ürün bedellerinin tüketici/müşteriler tarafından müvekkili şirkete ödendiğini, ürünleri satın alan tüketici/müşterilerin, Tüketici Kanunundan ve diğer mevzuatlardan kaynaklanan iade haklarını kullanarak, dava dilekçesi ekinde sunduğumuz faturalara konu ürünleri müvekkili veya doğrudan davalıya iade ettiklerini, Müvekkil şirket, tüketici/ müşterilerin ürünleri iade etmesi üzerine iade konusu mallar ile ilgili tüketicilerden tahsil ettiği ürün bedellerini yine tüketicilere geri iade etmek zorunda kaldığını ve Müvekkilinin iade konusu malların bedelini tüketicilere geri iade ettikten sonra davacıya da bu ürünlerle ilgili iade faturaları düzenleyerek tebliğ etiğini, iade faturalarından kaynaklanan alacaklarının 25.221,43-TL olduğunu ifade ederek Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile müvekkilinin davalıdan icra dosyasına yapılan fazla ödemeden ve iade faturalarından kaynaklanan toplam 87.323,98-TL alacağının bulunduğunu davalının bu tutarı ödemediğinden aleyhine ... 33. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı davalının süresinde itiraz ederek takibe yapılan itirazın haksız olduğunu, bu nedenle itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle Davacı taraf,ın taraflarınca başlatılan ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takibine yapmış oldukları borç ödemesini fazla ödediklerine istinaden iş bu davaya konu icra takibi başlatmış ve devamında da itirazın iptali davasını açmış olduklarını, dava dilekçelerinde belirtilen hususların yerinde olmadığını, Taraflarınca davacı taraf aleyhine başlatmış oldukları ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takibi ve davacıların yapmış olduğu ödemeler incelendiğinde görüleceği üzere; ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takibi, 223.956,45 TL asıl alacak ve 22.610,36 TL takip öncesi faiz olmak üzere 29/11/2023 tarihinde başlatıldığını, Her ne kadar davacı taraf takip öncesinde müvekkilinin temerrüte düşürülmediği bu sebeple takip öncesi faizin istenilemeyeceği dava dilekçesinde iddia edilmiş ise de, söz konusu iddia iş bu itirazın iptali davasında değil, taraflarınca başlatılan icra takibine istinaden açılacak menfi tespit davasında ileri sürülebileceğini, iş bu davanın konusunun ... 33. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyası kapsamında müvekkiline gönderilen ödeme emrine yapılan itirazın iptali hususu olduğunu, taraflarınca başlatılan ... İcra Dairesi'nin... Esas sayılı icra takip dosyası kapsamında davacıların ilk olarak 15/12/2023 tarihinde 223.956,45 TL ödeme yaptıklarını, yapılan ödeme tarihinde icra takibi incelendiğinde görüleceği üzere dosya borç miktarının 301.273,20 TL olduğunu, Borçlu tarafından yapılan ödemenin ilk olarak faizlerden düşüldükten sonra geriye 77.317,11 TL bakiye borç kaldığını, sonrasında bakiye borca karşılık davacı tarafından 98.600,00 TL bedelli çekin ödendiği tarihte icra takibinden geriye kalan bakiye borç ile işlemiş faizi hesaplandığında herhangi bir fazla ödemenin olmadığının ortaya çıkacağını, bu nedenlerle müvekkilin herhangi bir borcunun olmadığının yapılacak bilirkişi inlemesi ile ortaya çıkacağını, bilirkişi incelemesi yapılması taleplerinin bulunduğunu, anılan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... 33. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, taraf beyanları, BA / BS formları, fatura ve çek örnekleri, ticari defter ve belgeler, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacı tarafından açılan dava, İİK 67.maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilaf, ... 33. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası kapsamında davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı ve miktarı hususundadır.
... 33. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine ticari defter ve kayıtlardan kaynaklanan 140.537,71 TL alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun yasal süresi içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile takibin durduğu, davacı alacaklının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, takibin yetkili icra dairesinde yapıldığı, geçerli haciz yolu ile ilamsız genel takip bulunduğu, borçlu tarafından yasal süresi içerisinde yapılmış ve takibi durdurmuş geçerli bir itiraz olduğu, davanın bir yıllık yasal süresi içerisinde açıldığı, itirazın iptali davasının koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.
İtirazın iptali davası yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. İspat yükü kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda ön görülen istisnalar dışında karşı taraf kanuni karinenin aksini ispat edebilir. (HMK M.190). İtirazın iptali davasında ispat yükü kural olarak davacı alacaklıdadır. Ancak borçlunun itirazındaki beyana göre ispat yükü yer değiştirebilir. Borçlu itirazın iptali davasına karşı vereceği cevapta ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olduğu itiraz sebepleri ile bağlı değildir, borçlu her türlü borca itirazını ödeme emrine itirazından bağımsız olarak ileri sürebilir.
Deliller toplandıktan sonra ticari defter ve belgeler üzerinde inceleme yapılmak suretiyle rapor aldırılmıştır. Öncelikle davalı tarafın ticari defter ve belgeleri üzerinde talimat yolu ile rapor aldırılmış, Mali Müşavir bilirkişi ...sunmuş olduğu raporunda özetle: " ... 33. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası içeriğinden; alacaklı ...ŞİRKETİ, borçlu ... ŞİRKETİ, adına ticari defter ve kayıtlardan kaynaklanan 140.537,71 TL tahsili üzere icra takibi başlattığı, Davalının 2023 yılı defterlerinin genel kabul görmüş muhasebe usul ve esasları ile kanun ve mevzuata uygun tutulduğu, açılış ve kapanış onaylarının süresinde yaptırıldığı, e defter beratlarının süresi içerisinde GİB onayına sunduğu, Envanter Defter bilgisinin verilemediği, Davalı firmanın defter kayıtlarında 20.12.2023 tarihli ... A.Ş tarafından verilen 98.000,00 TL tutarlı çek kaydının görüldüğü, Davalının 2023 yılı hesap ekstresi incelendiğinde 31.12.2023 tarihi itibari davacı ...Şirketi firmasının kapanış rakamının 113.079,45 TL borç olarak görüldüğü, Davalı firmanın defter kayıtlarında davacı...Şirketi firmasının kapanış rakamının 345.753,49 TL borç olarak görüldüğü, davalı firmanın defter kayıtları ile muavin hesap dökümünün birbirinden farklı olduğunun tespit edilmekte..." olduğu görüş ve kanaate varıldığını bildirmiştir.
Davalı tarafın ticari defterlerinin incelenmesinin ardından Talimat mahkemesince davalı defterleri de incelenerek aldırılan bilirkişi raporuda dikkate alınarak davacı defterleri de incelenerek bütüncül rapor aldırılmak üzere dosya Mali Müşavir bilirkişi ...'ya tevdi edilmiş, bilirkişiden " tarafların ticari defter ve kayıtların usulüne uygun tutulup tutulmadığı, kapanış tasdiklerinin yasaya uygun yapılıp yapılmadığı, talep edilen alacaklarının ticari kayıtlara işlenip işlenmediği, takip talebindeki alacak ve faizin yerinde olup olmadığı, ... 33. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası kapsamında davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı hususlarında iddia, savunma ve icra dosyası ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek rapor hazırlanması" istenilmiş, Mali Müşavir bilirkişi ... mahkememize sunmuş olduğu raporunda özetle; "...Davacının ticari defterleri TTK ilgili hükümleri kapsamında delil vasfına haiz olduğu, taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesinin bulunmadığı, tarafların açık hesap ilişkisi ile çalıştıkları, Cari hesap yönünden yapılan incelemede , davacının, davalıdan 4 adet iade faturası nedeniyle 25.221,43 TL alacaklı olduğu, ... İcra Dairesinin ... E Sayılı Dosyası Yönünden yapılan İncelemede, davacının davalıya 52.247,89 TL fazla ödeme yaptığının hesaplandığı, Bu durumda davacının, davalıdan toplamda 77.469,32 TL alacaklı olabileceğinin değerlendirildiği ve davacının bu alacağına 3095 sayılı yasa gereği yıllık %51,75 oranından başlayacak değişen oranlarda avans faiz işletilmesi gerekeceği..." görüş ve kanaate varıldığını bildirmiştir. Bilirkişi Raporu dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve hüküm kurmaya elverişlidir.
Tüm dosya kapsamı değerlendirilmekle;6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).
İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir (HMK 220/1). Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir (HMK 220/3).
Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK'nın 220/3. maddesi gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebilir. Aksinin kabulü durumunda; karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkar ki bu ticari defterleri ve karşı taraf elinde olduğu ileri sürülen belgeleri delil olarak kabul edip sunulmaması halinde sonuçlarını belirleyen HMK'daki açık düzenlemelere aykırı bir yorum olacaktır..." (Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin ...Esas ... Karar sayılı ilamı). (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi ...Esas, ... Karar Sayılı Kararı )
Somut olayda; Davacı taraf davalıdan iade faturalarından kaynaklanan 25.221,43-TL cari alacak, İcra dosyasına fazladan ödenen 62.102,55 TL nin istirdatı olmak üzere toplam 87.323,98 TL talep etmektedir.
Davacının, davalıya kestiği ve iadesini talep ettiği 4 adet iade faturası davacı aleyhine ...icra dairesinin ...esas sayılı dosyasından sonra kesilmiş olduklarından dolayı ve bu faturalar davalı kayıtlarında yer aldığından dolayı davacı tarafın bu fatura bedelleri nedeniyle davalıdan 25.221,43 TL alacaklı olabileceği anlaşılmıştır. Davacı ... tarafından 15.12.2023 tarihinde 223.956,09 TL , 31.12.2023 tarihinde 98.000,00 TL ödeme yapılmıştır.
Davacı taraf davalıya 52.247,89 TL fazla ödeme yaptığı bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir. Davacının, iade faturalarından kaynaklanan 25.221,43 TL, İnegöl İcra dosyasına fazladan ödenen 52.247,89 TL olmak üzere toplam 77.469,32 TL alacaklı olabileceği anlaşıldığından, Davanın kısmen kabulüne, davalının ... 33. İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 77.469,32 TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemlerin reddine, Dava konusu alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine, karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulüne, davalının ... 33. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 77.469,32 TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemlerin reddine
2-Dava konusu alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Harçlar Kanununca alınması gerekli 5.291,92 TL ilam harcından peşin yatırılan 797,27 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.494,72 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yatırılan 797,27 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul / ret oranına göre 4.048,00 TL'sinin davalıdan, bakiye 552,00 TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 45.000,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 11.262,66 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL başvuru harcı, 13.000,00 TL bilirkişi ücretleri, 670,80 olmak üzere toplam 14.286,20 TL yargılama giderlerinden davanın kabulü oranında 12.571,85 TL'sinindavalıdan alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.06/05/2026
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır