T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/238 Esas
KARAR NO : 2025/899
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/04/2025
KARAR TARİHİ : 16/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 04/04/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle; ...(“Otoyol”)’nun işletmesi Davacı Müvekkil Şirket tarafından yürütüldüğünü, davalıya ait... plakalı araçlar ile 02/08/2024 - 07/10/2024 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçiş yapıldığını, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine davacı şirketçe davalı aleyhine ... 4. İcra Müdürlüğü'nün... e. Sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatılmış olup, açıklanan bu nedenlerle; davamızın kabulü ile ... 4. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptaline,takibin devamına, icra takibinin geçiş ücreti ve gecikme cezası olmak üzere toplam 43.052,50 TL Asıl Alacak ile bu alacağa takip tarihinden önce işlemiş Faiz (4.671,86 TL) ve KDV (934,35 TL) yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamına, davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkilimize ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vvekili 19/04/2025 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin kullanmakta olduğu ... plakalı araç ile ilgili ihlalli geçiş gerçekleştirildiği gerekçesiyle davalı aleyhine ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, somut olayda 65 günlük süreçte 64 adet ihlalli geçiş olduğu belirtildiğini, 15 günlük ödeme süresi olan her ihlalli geçişten kaynaklı olarak bir kere bile davalıya ihlalli geçtiğine dair bir bildirim yapılmadığını, bildirim yükümlülüğü olmadığı düşünülecek olunsa bile HGS bakiyesi yeterli olan ve PTT ile özel nitelikli işletme sahibi davacı arasındaki ödeme sistemine / kurumsallığa / devlete güvenen davalıya ihlalli geçtiğini bilmediği için 4 kat ceza yükletilmediğini, icra takibi ile durum öğrenilmiş ve karşı tarafa ödenmeyen geçiş bedeli varsa bunun bedelleri ödenmek istenmiş ancak cezası ve fer'ileri ile talep edildiği için ödeme yapılamadığını, ihlalli geçişlerin olduğu aynı tarihlerde HGS bakiyesinden ödemeler de çekildiğini, bedeli düşük olan geçiş ücretleri HGS hesabından çekilmiş iken hesap bakiyesi uygun olduğu halde geçiş ücreti yüksek olan veya yerine göre bir önceki yada bir sonraki ödeme çekilmiş iken diğeri çekilmediğini, açıklanan bu nedenlerle; haksız ve kötü niyetli olarak açılmış davanın yapılacak yargılama ile esastan reddine, varsa ihlalli geçiş bunların bedelinin dosyaya depo edilmesi için süre verilmesine, bu durumda davanın açılmasına sebebiyet vermediğimiz hususun kabulü ile davanın depo bedeli yatırılması şartı ile reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Bilirkişi Raporu, KGM yazı cevabı, PTT ve Ulaştırma Bakanlığı yazı cevabı, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
14/10/2025 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Davacı tarafından sunulan bilgi ve belgelerden, davalı şirket adına tescilli aracın davacı şirketin işletmesini yapmış olduğu otoyoldan geçiş yaptığı, Excel listesinde belirtilen her bir geçişe ilişkin olarak toplam 64 adet fotoğrafın görüntü kayıtları isimli klasör içinde yer aldığı, Excel listesinde ayrıca fotoğraflarda yer alan işlem numarasının belirtildiği ve her bir geçişin işlem numarası ile ilişkilendirildiği, CD içerisinde yer alan geçişlere ilişkin fotoğraflarla, excel listesinde belirtilen geçişlerin örtüştüğü, fotoğraflarda otoyola giriş-çıkışın nereden ve hangi tarihte yapıldığına ilişkin bilgiler yer almakta olduğu, Sunulan hesap hareketleri tabloları incelendiğinde; geçiş yapılan tarihlerde geçiş ücreti kadar bakiyenin bulunmadığı ve 15 gün içerisinde de bakiyenin yeterli hale getirilmemiş olduğu, hgs hesabına zaman zaman yüklemeler yapıldığı görülmekle birlikte, ödemesi yapılmamış önceki geçişlere ilişkin ücretlerin kesilmesi sebebiyle alacağa konu edilen geçiş ücretleri için yeterli bakiye kalmadığı, yapılan bakiye artırımlarının geçiş ücretinin tamamını karşılamadığı, davacı şirket tarafından yapılan provizyon sorgulamalarının bakiye yetersiz olması sebebiyle karşılanmamış olduğu, İlgili mevzuat hükümleri doğrultusunda 15 gün içinde ödenmeyen geçiş ücretleri için 4 katı ceza uygulanması gerektiği, bu durumda davacı tarafça geçiş ücreti ve ceza ücreti toplamı olarak 43.052,50 TL asıl alacak, 5.713,38 TL İşlemiş Faiz, 1.142,68 TL KDV olmak üzere, 49.908,56 TL Toplam Alacak talep edilebileceğinin hesaplandığı, Davacı şirket tarafından ... 4. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasında 24.12.2024 tarihi itibariyle; 43.052,50 TL Asıl Alacak (Geçiş Ücreti-Para Cezası) (İstenen:%51.75 Yıllık Diğer) 4.671,86 TL Faiz- (Ticari-Yıllık) 934,35 TL KDV 48.658,71 TL Toplam Alacak talep edildiği," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
GEREKÇE: Dava, otoyol ihlalli geçişinden kaynaklı başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 48.658,87 TL geçiş ücreti ve ceza ücreti üzerinden takip başlattığı, davalının hiçbir borcu olmadığından bahisle ödeme emrine süresinde itiraz ettiği, eldeki itirazın iptali davasının yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde; "...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir..." hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan "on" ibareleri "dört" şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27/03/2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, ... E....Karar sayılı kararında; "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesinin 20/10/2022 Tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları)
Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir.
Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir.
Davacı tarafından ihlalli geçiş esnasında bu bildirimlerin basılarak davalıya ait araç sürücülerine teslim edildiğinin ispatlanması gerekmektedir. OGS cihazı/ HGS etiketi bulunduğu sabit olan davalı araçlarının, gişelerden geçiş yaptığı esnada geçiş ücretlerinin bakiye olmaması yada başka bir nedenle tahsil edilemediğinin, nakit/kart ile ödeme yapılmadığının ve ödeme yapmaksızın geçiş yapılması sebebiyle 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapma imkanına sahip olduklarının, davalı tarafça bilindiği ancak ödeme yapılmadığı yönündeki davacı iddiası ile geçiş ücretleri ve cezaların muaccel olduğu tarihin bu şekilde belirlenmesi mümkündür. Yine geçiş anında tahsilat yapılmamış ise bu durumun bankadan mı yoksa davacının kullandığı HGS/OGS sisteminden mi kaynaklandığı, bakiyenin belli bir limit altına düşmesi halinde otomatik yükleme yapılıp yapılmadığı, geçiş anında bakiye yetersiz kalırsa sonradan yapılan yükleme ile geçişten itibaren 15 gün içerisinde tahsilat yapılıp yapılmadığı/tahsilatın mümkün olup olmadığı, sonradan yükleme yapılmış ise geçiş bedellerinin tahsil edilememesinin sebebinin ne olduğunun da belirlenmesi gerekmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45.Hukuk Dairesinin 14/09/2022 Tarih...Esas ve ... Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları)
Uyuşmazlık kapsamında hazırlanan 14.10.2025 tarihli bilirkişi raporunda; 43.052,50 TL asıl alacak, 5.713,38 TL İşlemiş Faiz, 1.142,68 TL KDV olmak üzere, 49.908,56 TL Toplam Alacak talep edilebileceğinin hesaplandığı, Davacı şirket tarafından ... 4. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasında 24.12.2024 tarihi itibariyle; 43.052,50 TL Asıl Alacak (Geçiş Ücreti-Para Cezası) (İstenen:%51.75 Yıllık Diğer) 4.671,86 TL Faiz- (Ticari-Yıllık) 934,35 TL KDV 48.658,71 TL Toplam Alacak talep edildiği," sonuç ve kanaatine varıldığı, belirtilmiştir. raporun usul ve yasaya uygun Mahkememiz denetimine elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmıştır.
Davalının icra takibine haksız yere itirazda bulunmaları ve alacağın likit olması nedeni ile toplam alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının (İİK md.67/2) davalıdan tahsilde tekerrür olmamak üzere alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-Davanın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla KABULÜNE,
Davalının ... 4.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına,
2-İİK mad. 67/2 uyarınca alacak likit ve itiraz haksız olduğundan 48.658,87 TL alacağın %20'si olan 9.731,77 TL icra inkâr tazminatının tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 3.323,89 TL nispi karar harcından peşin yatırılan 615,40 TL harcın mahsubu ile eksik alınan 2.708,49 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,
4-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 45.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL peşin harç, 615,40 TL başvuru harcı, 80,70 TL vekalet harcı, 8.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 105,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 9.146,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
7-Kullanılmaya ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/12/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır