T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/800 Esas
KARAR NO : 2026/363
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/11/2025
KARAR TARİHİ : 05/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 07/11/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalıya ait...plakalı araçlar ile 28/04/2025-12/07/2025 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, ihlalli geçiş yapan araçlar ticari araç niteliğinde olup söz konusu ihlallerin davalı ticari faaliyetini gerçekleştirdiği sırada meydana geldiğini, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine davacı şirketçe; yapılacak yargılama neticesinde davalının ... 36. İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın reeskont faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına ve Ek-4’de yer alan emsal kararlarda da hükmedildiği şekilde borçlu aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı yana dava dilekçesi ve duruşmaya davet tutanağının usulüne uygun yapıldığı, davalı yanca cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşıldı.
DELİLLER: ... 36.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası, Bilirkişi Raporu, ... yazı cevabı, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
12/03/2026 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Dosya kapsamında yer alan Araç Sorgusu Raporu incelendiğinde; ...plakalı araçların geçiş tarihi itibariyle davalı adına tescil edildiğinin görüldüğü, Davacı şirket tarafından İhlalli Geçişlere ilişkin bir listesinin sunulduğu, listede her bir geçişe ilişkin, İhlalli Geçiş Bildirim numarası, Plaka, Giriş/Çıkış İstasyonu-Giriş/Çıkış Tarihi, sınıf ve geçiş ücreti, ceza tutarı ve toplam miktara ilişkin bilgilere yer verildiği, listede 124 adet ihlalli geçiş bulunduğunun görüldüğü, Davacı şirket tarafından sunulan ihlali geçiş listesinde yer alan geçişlere ilişkin 10 adet fotoğrafın sunulduğu, Davacı şirket tarafından sunulan tabloda ayrıca, her bir geçişe ilişkin olarak, İhlalli Geçiş Bildirim numarası, Plaka, HGS hesap no, ve provizyon sorgu tarihini gösterir bilgilerin yer aldığı, her bir geçiş için geçiş tarihinden itibaren 15 gün boyunca ödeme için sorgu oluşturulmuş ve her bir sorguda “Ürün Kara Listede” olduğu bilgisinin yer aldığı, ... A.Ş. tarafından Sayın Mahkemeye sunulan cevabi yazıda; belirtilen plakalar için 28/04/2025-12/07/2025 tarihleri arasında ücretlendirme için provizyon isteği gönderildiği fakat plakalara tanımlı HGS ürünlerinde yeterli bakiye bulunmadığı için ücretlendirme yapılamadığının belirtildiği, davalı tarafça aksini gösterir somut bilgi-belge sunulmadığı, Davacı şirket tarafından davalıya listede yer alan her bir ihlalli geçiş için ödemenin zamanında yapılmaması sebebiyle yukarıda yer verilen mevzuat hükmü uyarınca geçiş ücretinin 4 katı tutarında ceza geçiş ücretinin yansıtıldığı, Davacı şirketin dava konusu ihlalli geçişlere ilişkin olarak davalıya E-devlet üzerinden ve SMS yoluyla her bir geçiş için ayrı ayrı olmak üzere; İhlalli (Ödemesiz) geçişler yapıldığı, izleyen 45 gün içinde ücretinin ödenmediği, bu nedenle oluşan Toplam Tutarın ödenmemesine ilişkin bildirimde bulunulduğu, Davacı şirket tarafından sunulan listede yapılan hesaplamada 796.575,00 toplam asıl alacak talep edebileceğinin hesaplandığı, Davacı şirketin ... 36. İcra Dairesinin...ESAS Sayılı dosyasında 19.09.2025 tarihinde; 792.850,00 TL Geçiş Ücreti ve Ceza Tutarı (İstenen: Yıllık Reeskont Avans) 792.850,00 TL Talep ettiği," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
GEREKÇE: Dava, otoyol ihlalli geçişinden kaynaklı başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
... 36.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 792.850,00 TL geçiş ücreti ve ceza ücreti üzerinden takip başlattığı, davalının hiçbir borcu olmadığından bahisle ödeme emrine süresinde itiraz ettiği, eldeki itirazın iptali davasının yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde; "...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir..." hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan "on" ibareleri "dört" şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27/03/2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, ... E. ...Karar sayılı kararında; "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesinin 20/10/2022 Tarih, ... Esas ve...Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları)
Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir.
Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir.
Davacı tarafından ihlalli geçiş esnasında bu bildirimlerin basılarak davalıya ait araç sürücülerine teslim edildiğinin ispatlanması gerekmektedir. OGS cihazı/ HGS etiketi bulunduğu sabit olan davalı araçlarının, gişelerden geçiş yaptığı esnada geçiş ücretlerinin bakiye olmaması yada başka bir nedenle tahsil edilemediğinin, nakit/kart ile ödeme yapılmadığının ve ödeme yapmaksızın geçiş yapılması sebebiyle 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapma imkanına sahip olduklarının, davalı tarafça bilindiği ancak ödeme yapılmadığı yönündeki davacı iddiası ile geçiş ücretleri ve cezaların muaccel olduğu tarihin bu şekilde belirlenmesi mümkündür. Yine geçiş anında tahsilat yapılmamış ise bu durumun bankadan mı yoksa davacının kullandığı HGS/OGS sisteminden mi kaynaklandığı, bakiyenin belli bir limit altına düşmesi halinde otomatik yükleme yapılıp yapılmadığı, geçiş anında bakiye yetersiz kalırsa sonradan yapılan yükleme ile geçişten itibaren 15 gün içerisinde tahsilat yapılıp yapılmadığı/tahsilatın mümkün olup olmadığı, sonradan yükleme yapılmış ise geçiş bedellerinin tahsil edilememesinin sebebinin ne olduğunun da belirlenmesi gerekmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45.Hukuk Dairesinin 14/09/2022 Tarih, ... Esas ve ...Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları)
Uyuşmazlık kapsamında hazırlanan 14.10.2025 tarihli bilirkişi raporunda; ... plakalı araçların geçiş tarihi itibariyle davalı adına tescil edildiğinin görüldüğü, Davacı şirket tarafından İhlalli Geçişlere ilişkin bir listesinin sunulduğu, listede her bir geçişe ilişkin, İhlalli Geçiş Bildirim numarası, Plaka, Giriş/Çıkış İstasyonu-Giriş/Çıkış Tarihi, sınıf ve geçiş ücreti, ceza tutarı ve toplam miktara ilişkin bilgilere yer verildiği, listede 124 adet ihlalli geçiş bulunduğunun görüldüğü, Davacı şirket tarafından sunulan ihlali geçiş listesinde yer alan geçişlere ilişkin 10 adet fotoğrafın sunulduğu, Davacı şirket tarafından sunulan tabloda ayrıca, her bir geçişe ilişkin olarak, İhlalli Geçiş Bildirim numarası, Plaka, HGS hesap no, ve provizyon sorgu tarihini gösterir bilgilerin yer aldığı, her bir geçiş için geçiş tarihinden itibaren 15 gün boyunca ödeme için sorgu oluşturulmuş ve her bir sorguda “Ürün Kara Listede” olduğu bilgisinin yer aldığı, ... A.Ş. tarafından Sayın Mahkemeye sunulan cevabi yazıda; belirtilen plakalar için 28/04/2025-12/07/2025 tarihleri arasında ücretlendirme için provizyon isteği gönderildiği fakat plakalara tanımlı HGS ürünlerinde yeterli bakiye bulunmadığı için ücretlendirme yapılamadığının belirtildiği, Davacı şirket tarafından sunulan listede yapılan hesaplamada 796.575,00 toplam asıl alacak talep edebileceğinin hesaplandığı, Davacı şirketin ... 36. İcra Dairesinin ...ESAS Sayılı dosyasında 19.09.2025 tarihinde; 792.850,00 TL Geçiş Ücreti ve Ceza Tutarı (İstenen: Yıllık Reeskont Avans) 792.850,00 TL talep edildiği," sonuç ve kanaatine varıldığı, belirtilmiştir. raporun usul ve yasaya uygun Mahkememiz denetimine elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmıştır.
Davalının icra takibine haksız yere itirazda bulunmaları ve alacağın likit olması nedeni ile toplam alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının (İİK md.67/2) davalıdan tahsilde tekerrür olmamak üzere alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-Davanın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla KABULÜNE,
Davalının ... 36.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına,
2-İİK mad. 67/2 uyarınca alacak likit ve itiraz haksız olduğundan 792.850,00 TL alacağın %20'si olan 158.570,00 TL icra inkâr tazminatının tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 54.159,58 TL nispi karar harcından peşin yatırılan 9.575,65 TL harcın mahsubu ile eksik alınan 44.583,93 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,
4-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 124.927,50 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 9.575,65 TL peşin harç, 615,40 TL başvuru harcı, 87,50 TL vekalet harcı, 8.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 860,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 19.138,55 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.140,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
7-Kullanılmaya ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı yanın yokluğunda verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/05/2026
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
Full & Egal Universal Law Academy