T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/859 Esas
KARAR NO : 2026/337
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 22/06/2022
KARAR TARİHİ : 28/04/2026
Mahkememiz ... E., .. K. Sayılı kararının İstanbul BAM 40. Hukuk Dairesi'nin 04/11/2025 tarih, İstanbul ...E., ...K. Sayılı kararı ile kaldırılan ve Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 22/06/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; 22.07.2016 günü sürücü ... yönetimindeki ... plakalı aracıyla ... yönünden ... yönüne seyrederken yolun sağından yoldan çıkması ve 95 m sürüklenip takla atması sonucu yaralanmalı kaza olduğunu, davacının araçta yolcu olduğunu, davacının kazada ağır şekilde yaralandığını, kaldırıldığı hastanede tedavi gördüğünü, kazadan dolayı sürekli sakat kaldığını, geçici maluliyet yaşadığını, ailesinin kendisine baktığını, davacının eski yaşam fonksiyonlarına sahip olmadığını, 17.03.1993 doğumlu davacının Suriye uyruklu olduğunu, hastane kayıtlarında ... olarak kaydedildiğini, kimlik bilgileri karşılaştırıldığında aynı kişi olduğunun anlaşılacağını, ekli hastane kayıtlarında da isminin göründüğünü, davalı şirkete hasar başvurusu üzerine ... sayılı yazı ile 01.04.2021 tarihinde 27.819,00 TL ödeme yapıldığını, davalı ... Siogrta A.Ş. genel müdürlüğünün davacı tarafından yukarıda belirtilen ödeme yapılmışsa da itiraz edilmesine rağmen dönüş yapılmadığını, bir ödeme yapılmadığını, arabuluculuğa başvurduklarını, dava açmak zorunda kaldıklarını belirtmiş ve şimdilik 500,00 TL sürekli sakatlık, 500,00 TL geçici sakatlık, 500 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere şimdilik toplam 1.500,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili 18/07/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlığın davalı şirket nezdinde ... no.lu ve 16.06.2016/2017 vadeli KMA ZMSS (Trafik) poliçesiyle sigortalanan...plakalı aracın karıştığı iddia edilen trafik kazası sonucu davacıların yaralanması nedeniyle sürekli ve geçici iş göremezlik tazminat talebinden kaynaklandığını, ...sayılı Tahkim başvurusunda lehe karar verildiğini, davalı şirketçe 15.01.2021 tarihinde 27.819,00 TL ödeme yapıldığını, dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, davanın ticari dava olduğunu, 01.01.2019 tarihinden sonra açıldığını, arabuluculuğa başvurulmadığını, zamanaşımı defini ileri sürdüklerini, yürüyen bir ceza davası olmadığından ceza zamanaşımının uygulanamayacağını, Anayasa mahkemesinin ..no.lu iptal kararıyla iptal edilen maddelerin burada dikkate alınmaması gerektiğini, kusur oranlarının tespiti için dosyanın ATK ihtisas dairesine gönderilmesi gerektiğini, dosyaya sunulan raporun tarih itibariyle yönetmeliğe uygun olmadığını, yeniden hesaplama yapılması halinde bu hesaplamanın asgari ücret esas alınarak 2010 TRH mortalite tablosuna göre yapılması gerektiğini, 1.8 teknik faizin uygulanması gerektiğini, SGKya yazı yazılarak kazanın iş kazası olup olmadığın, davacıya peşin sermaye değerli maaş başlanıp bağlanmadığının, bir ödeme yapılıp yapılmadığının sorulması, yapılmışsa tazminattan düşülmesi gerektiğini, tedavi ve geçici iş göremezlik tazminatlarından sorumluluklarının ortadan kalktığını, davacının araçta hatır taşıması yolcusu olması nedeniyle ve kazada zararın artmasında kusuru olduğunun belirlenmesi durumunda hatır ve müterafik kusur nedeniyle tazminattan indirim yapılması gerektiğini, faizin yasal faiz olması gerektiğini, açıklanan bu nedenlerle; davanın usulden ve esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Bilirkişi Raporu, ..... 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...ceza sayılı dosyası, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
05/06/2023 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Dava konusu olayda plakası belirsiz aracın firari sürücüsünün % 75 oranında asli kusurlu olduğu, Davacının yolcusu olduğu ... plakalı aracın sürücüsü ... % 25 oranında tali kusurlu olduğu, Olayda başka kişi veya kuruluşlara yüklenebilecek bir kusur oranının olmadığı, HATIR TAŞIMASI değerlendirmesinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
GEREKÇE: Dava, trafik kazasından kaynaklı geçici ve sürekli iş göremezlik ile bakıcı giderinden kaynaklı tazminat davasıdır.
Huzurdaki davada, 22/07/2016 tarihinde dava dışı sürücü ...'nin sevk ve idaresindeki davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı... plaka sayılı aracın içerisinde yolcu konumunda iken meydana gelen kaza nedeniyle geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile bakıcı giderinin tazmini amacıyla açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememiz ... E., ...K. Sayılı kararının İstanbul BAM 40. Hukuk Dairesi'nin 04/11/2025 tarih, ... E., ...K. Sayılı kararı ile; "...Eldeki davada ise, davacılar vekili tarafından sunulan vekâletnamede yer alan bilgilere göre davacının ... Cumhuriyeti uyruklu olduğu, bu kişinin teminat muafiyetinin bulunup bulunmadığı konusunda hükme esas oluşturacak biçimde araştırma yapılmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, öncelikle ... Cumhuriyeti uyruğundaki davacının teminattan muaf olup olmadığının Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'nden sorularak, alınacak yazı yanıtına göre davacının teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa, teminatın yatırılması için davacıya kesin süre verilmesi, anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmaması durumunda istemin usulden reddine; yatırılması durumunda ise dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi," gerektiği gerekçesiyle kaldırıldığı anlaşılmıştır.
Davacının teminattan muaf olup olmadığının Adalet Bakanlığı Dış ilişkiler ve Avruğa Birliği Genel Müdürlüğü'nden sorulmasına, karar verilmiştir. Verilen cevabi yazıda; "...Yukarıdaki açıklamaların ışığı altında, Türkiye’de dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan Suriye uyruklu gerçek veya tüzel kişilerin teminat yatırmaktan muaf tutulup tutulmayacağı ile adli yardımdan faydalanıp faydalanmayacağı hususunun yargı yetkisi ve takdir hakkı dâhilinde değerlendirmesi," gerektiği belirtilmiştir.
Bu kapsamda Mahkememizce, Yabancılık sebebine bağlı olarak teminat yatırma yükümlülüğü 12.12.2007 tarihli ve 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 48/1 maddesine göre; "Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır.", söz konusu maddenin teminattan muafiyet halini düzenleyen 2. fıkrasında ise; mahkemenin dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutacağı bildirilmiş, davacının Suriye Arap Cumhuriyeti vatandaşı olduğu ve ülkemizde geçici ikamet ettiği anlaşılmakla; teminattan muafiyet öngören çok taraflı sözleşmelerden: 1954 tarihli Hukuk Usulüne Dair Lahey Sözleşmesinin 17. Maddesinde, Avrupa İkamet Sözleşmesi sözleşmenin 9. Maddesinde, çeşitli ülkelerle imzalanan karşılıklılık esasına dayalı sözleşmelere taraf olan ülke vatandaşı olmadığı, Vatansız Kişilerin Statüsüne İlişkin Sözleşmenin 16. maddesine göre davacının vatansız olmadığı, davacının Türkiye Cumhuriyeti 1951 tarihli Mültecilerin Hukuksal Statüsüne Dair Cenevre Sözleşmesine göre coğrafi sınırlamanın sonucu olarak Türkiye, Avrupa Konseyi üyesi ülkeler dışından gelen iltica etmek isteyen kişilere geçici uluslararası koruma sağlanan mülteci olmadığı ya da davacının 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28.maddesine göre çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişilere tanınan haklar kapsamında mavi kartlı kişi de olmadığı anlaşılmakla; davacı yana henüz belirlenmeyen davada takdiren 25.000,00 TL teminatı yatırması için 1 aylık KESİN süre verilmesine, kesin süre içerisinde yatırılmadığı takdirde davanın usulden reddedileceği 24.02.2026 tarihli duruşmada ihtar edilmiştir.
Davacı vekilince usulüne uygun bildirime rağmen herhangi bir açıklama yapılmadığı ve Mahkememizce belirlenen teminat yatırılmadığı anlaşılmakla davanın HMK madde 114/1-ğ ve 115/2 gereği dava şartı yokluğundan usulden reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-Davanın HMK madde 114/1-ğ ve 115/2 gereği dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gereken 732,00 TL peşin harçtan, alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile eksik alınan 651,30 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddolunan kısım üzerinden hesaplanan 1.500,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/04/2026
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
Full & Egal Universal Law Academy