T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/179 Esas
KARAR NO : 2026/364
DAVA : Yargılamanın İadesi
DAVA TARİHİ : 21/04/2025
KARAR TARİHİ : 05/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan yargılamanın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davalı vekili 20/02/2026 tarihli dilekçesinde özetle; HMK 375/1-ç kapsamında yeni belgelerin elde edilmesi ve mükerrer ödeme olgusu kapsamında yargılama sırasında bilirkişi incelemesinde teknik nedenlerle tespit edilemeyen banka dekontları ve HGS/OGS hesap dökümleri, kararın verilmesinden sonra temin edilerek, müvekkil şirketin banka kayıtları ve HGS dökümleri incelendiğinde, ihlalli geçiş olduğu iddia edilen tarihlerde hesaplarda yeterli bakiye bulunduğu ve ödemelerin yapıldığı, buna rağmen sistem hatası nedeniyle borç çıkarıldığı, dava konusu edilen ve hakkında hüküm kurulan ...plakalı araç ile ilgili olarak, ihlal tarihi olarak gösterilen 06.12.2021 tarihinde bu aracın müvekkil şirket mülkiyetinde olmadığına dair resmi tescil kayıtları (Noter Satış Sözleşmesi ve Tescil Belgesi) işbu dilekçemiz ekinde sunulmuştur. Önceki yargılamada, aracın mülkiyet durumu hatalı değerlendirildiği, kesinleşen karara esas alınan bilirkişi raporunda, müvekkil şirketin HGS/OGS bakiyelerinin yetersiz olduğu sonucuna varılırken yalnızca müvekkilin vadesiz banka hesap dökümleri incelenmiştir. Oysa ki müvekkil şirket tarafından geçiş ücretlerinin tahsili için ilgili bankaya kredi kartı üzerinden otomatik ödeme talimatı verildiğinden, yargılamanın yenilenmesi (iadesi) talebimizin kabulüne, ileride telafisi güç veya imkânsız zararların doğmasını önlemek adına, ... 30. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasındaki takibin dava sonuna kadar durdurulmasına (icranın geri bırakılmasına), yargılamanın yenilenmesi neticesinde, ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/01/2026 tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı hükmünün iptaline, yeniden yapılacak yargılama neticesinde, müvekkil aleyhine açılan asıl davanın (itirazın iptali davasının) reddine ve davacı yanın %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, karar verilmesi talep edilmiştir.
Davacı vekili 05/05/2026 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Yargılamanın iadesi şartlarının oluşmadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Bilirkişi Raporu, 30.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, ... yazı cevabı, taraf beyanları, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı ve tüm dosya kapsamı.
İADEİ MUHAKEME:
Mahkememiz 13/01/2026 tarih,...Esas., ... Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne kesin olarak karar verildiği, davalı ... Şirketi vekilince sunulan 25/02/2026 tarihli dilekçe ile yargılanmanın yenilenmesini talep ettiği ve dosyanın Mahkememiz esasına kaydının yapıldığı anlaşıldı.
GEREKÇE: Dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 378. maddesine uygun olarak görevli ve yetkili olan Mahkememizde açılmıştır.
Mahkememizin 13/01/2026 tarih,... Esas ve ...Karar sayılı dava dosyasının incelenmesinde; Davanın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla kabulüne, davalının ... 30.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, İİK mad. 67/2 uyarınca alacak likit ve itiraz haksız olduğundan 10.201,79 TL alacağın %20'si olan 2.040,36 TL icra inkâr tazminatının tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesine, miktar itibariyle kesin olarak karar veridliği görülmüştür.
Mahkememiz tensip ara kararı ile davalı vekilinin yargılamanın yenilenmesi talebinin HMK madde 379 gereği duruşmalı olarak yapılmasına, icranın durdurulması talebinin reddine karar verilmiştir.
Davalı yanın yargılamanın iadesi talebi kapsamında, dava başında ödenmesi gereken HMK'nın 120. Maddesi yollaması ile Harçlar Kanunu ve HMK Gider Avansı Tarifesinin 4.maddesi gereğince, dava başında alınması gerekli 732,00 TL peşin harç ve 732,00 TL başvuru harcı ile taraf sayısının 5 katı tebligat gideri olan 3.180,00 TL’yi yatırması için davalı ... Şirketi vekiline iki haftalık kesin süre verilmesine, kesin süre içerisinde yatırılmadığı davanın açılmamış sayılacağının işbu ara kararın tebliği ile ihtarına, karar verilmiştir. Davalı yanca kesin süre içerisinde harçları yatırdığı anlaşılmıştır.
Kural olarak, bir uyuşmazlık karara bağlanıp verilen hüküm kesinleştikten sonra aynı taraflar arasında, aynı konuda ve aynı dava sebebine dayanılarak yeni bir dava açılamamaktadır. Zira bir kararın kesinleşmesinde sonra uyuşmazlığın bütün bir gelecek için değişmeksizin çözümlendiği ve bu nedenle aynı uyuşmazlığın tekrar mahkeme önüne getirilmemesi gerektiği kabul edilmelidir. Gerçekten de aksi yöndeki bir kabul, yargı kararlarının bağlayıcılığını ortadan kaldırarak, hukuki barışın teminine imkân vermeyecek ve bu nedenle yargıya duyulan güven sarsılacaktır. Ancak kanun yollarından geçerek (veya geçmeksizin) kesinleşen ve kanunda açıkça belirtilen bazı ağır hatalar nedeniyle kesin hükmün tekrara gözden geçirilmesine ve aynı dava hakkında yeni bir hüküm verilmesine istisnai olarak izin verilmektedir. Bu kurum 1086 sayılı mülga Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda(HUMK) “iade-i muhakeme”, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda (HMK) ise, “yargılamanın iadesi” şeklinde adlandırılmıştır (HUMK m. 445-454; HMK m. 374 - 381).
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 375. maddesi şöyledir; "(1) Aşağıdaki sebeplere dayanılarak yargılamanın iadesi talep edilebilir: a) Mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkül etmemiş olması. b) Davaya bakması yasak olan yahut hakkındaki ret talebi, merciince kesin olarak kabul edilen hâkimin karar vermiş veya karara katılmış bulunması. c) Vekil veya temsilci olmayan kimselerin huzuruyla davanın görülmüş ve karara bağlanmış olması. ç) Yargılama sırasında, aleyhine hüküm verilen tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belgenin, kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması. d) Karara esas alınan senedin sahteliğine karar verilmiş veya senedin sahte olduğunun mahkeme veya resmî makam önünde ikrar edilmiş olması. e) İfadesi karara esas alınan tanığın, karardan sonra yalan tanıklık yaptığının sabit olması. f) Bilirkişi veya tercümanın, hükme esas alınan husus hakkında kasten gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun sabit olması. g) Lehine karar verilen tarafın, karara esas alınan yemini yalan yere ettiğinin, ikrar veya yazılı delille sabit olması. ğ) Karara esas alınan bir hükmün, kesinleşmiş başka bir hükümle ortadan kalkmış olması. h) Lehine karar verilen tarafın, karara tesir eden hileli bir davranışta bulunmuş olması. ı) Bir dava sonunda verilen hükmün kesinleşmesinden sonra tarafları, konusu ve sebebi aynı olan ikinci davada, öncekine aykırı bir hüküm verilmiş ve bu hükmün de kesinleşmiş olması. i) Kararın, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması. (2) Birinci fıkranın (e), (f) ve (g) bentlerindeki hâllerde yargılamanın iadesinin istenebilmesi, bu sebeplerin kesinleşmiş bir ceza mahkûmiyet kararı ile belirlenmiş olması şartına bağlıdır. Delil yokluğundan başka bir sebeple ceza kovuşturmasına başlanamamış veya mahkûmiyet kararı verilememiş ise ceza mahkemesi kararı aranmaz. Bu takdirde dayanılan yargılamanın iadesi sebebinin, yargılamanın iadesi davasında öncelikle ispat edilmesi gerekir."
Yargılamanın yenilenmesi, bazı ağır yargılama hatalarından ve noksanlarından dolayı, maddi anlamda kesin hükmün sona ermesini ve daha önce kesin hükme bağlanmış olan bir dava hakkında yeniden yargılama ve inceleme yapılmasını sağlayan olağanüstü bir kanun yoludur (Kuru, Baki; Hukuk Muhakemeleri Usulü C. V. 6. Baskı, İstanbul 2001, s. 5165).
Yeni bir belge veya senedin ele geçirilmiş olmasının yargılamanın iadesi sebebi teşkil edebilmesi için, şu koşulların birlikte bulunması gerekir: 1-Bu senet veya belge davaya bakıldığı sırada mevcut olmalıdır. Hüküm verildikten sonra düzenlenmiş olan bir belgeye dayanılarak yargılamanın iadesi istenemez. 2-Yeni ele geçirilmiş olan belgenin, hükmü etkileyecek (karara müessir) nitelikte olması gerekir. Yani, yargılama sırasında mahkemeye sunulmuş olsaydı, başka bir hüküm verilmesine neden olabilecek bir belge olmalıdır. 3-Bu yeni belgenin hükmün verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması gerekir. 4-Bu yeni senet veya belgenin, yargılama sırasında (hükümden önce) (a) bir mücbir sebepten dolayı, (b) lehine hüküm verilen tarafın fiilinden dolayı elde edilememiş olması gerekir. Maddede belirtilen zorlayıcı nedenden anlaşılması gereken, yargılamanın iadesini isteyen tarafın söz konusu belgeyi dava sırasında elde edememesinin kendi kusuruna dayanmamasıdır. Yargılamanın yenilenmesini isteyen taraf, bu belgenin hükmün kesinleşmesinden önce elde edilememesinde kusurlu olmadığını ispat etmek zorundadır. Elde edilememenin sebebi karşı tarafın veya üçüncü kişinin eylemi olabilir (Kuru, Baki/ Arslan, Ramazan/Yılmaz, Ejder; Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı 25. Baskı, Ankara 2014, s. 678 vd.; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 28/01/2015 tarih ...E....K. sayılı kararı).
Hükümden sonra bulanan ve hükmü etkileyecek olan belge veya senedin, hükümden önce elde edilememesi, mücbir sebebe veya lehine hüküm verilen tarafın eylemine dayanmalıdır (Pekcanıtez, Hakan/Atalay, Oğuz/Özekes, Muhammet; Medeni Usul Hukuku, 12. Bası, Ankara 2011, s. 638).
Yargılamanın iadesi talebi üzerine mahkeme, ilk önce yargılamanın iadesinin mesmu olup olmadığını araştırır. Mahkeme burada genel dava şartlarından başka, yargılamanın iadesi davacısının davayı süresi içinde açıp açmadığını, teminat gösterip göstermediğini ve kanunda yazılı bir yargılamanın iadesi nedenine dayanıp dayanmadığını kendiliğinden inceler. Mahkeme, bu şartların birinin mevcut olmadığı kanısına varırsa, yargılamanın iadesi davasını mesmu olmadığından dolayı esasa girmeden reddeder (Kuru, Baki/ Arslan, Ramazan/Yılmaz, Ejder; Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı 25. Baskı, Ankara 2014, s. 687.).
Yargılamanın yenilenmesi, bazı ağır yargılama hatalarından ve noksanlarından dolayı, maddi anlamda kesin hükmün sona ermesini ve daha önce kesin hükme bağlanmış olan bir dava hakkında yeniden yargılama ve inceleme yapılmasını sağlayan olağanüstü bir kanun yoludur. Yargılamanın iadesi nedenleri 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 375. maddesinde düzenlenmiştir. Dolayısıyla bu hususta inceleme yapılabilmesi için HMK madde 374; "Yargılamanın iadesi, kesin olarak verilen veya kesinleşmiş olan hüküm" olması gerekmekle ön şartın gerçekleştiği görülmüş ve esas hakkında inceleme yapılmıştır.
Davalı yan HMK madde 375/ç fıkrasına dayanmış ise de yargılama aşamasında gerek verilen süre içerisinde gerek talep kapsamında gerekli banka dökümleri ilgili bankadan istenilmiş, ayrıca sunulan bir kısım kayıtların ise hangi zorluk kapsamında sunulamadığı ve sonradan ele geçirildiği de açıklanmadığından yargılamada eksiklik olmadığı görülmektedir. Davacı vekilinin bu kapsamda iddialarının da HMK 375.maddesinde sayılan yargılamanın iadesi nedenlerinden biri olmadığı da anlaşılmıştır.
Bu durumda, ileri sürülen yargılamanın yenilenmesi nedenleri kanunda yazılı nedenlerden olmadığından esasa girilmeksizin davacı vekilinin yargılamanın yenilenmesi talebinin HMK 379/1-Ç ve 379/2 fıkraları gereğince reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-Davacının yargılamanın iadesi talebinin REDDİNE,
2-Alınması gereken 732,00 TL peşin harçtan, alınan 3.180,00 TL yenileme harcının mahsubu ile fazla alınan 2.448,00 TL harcın karar kesinleştiğinde davalı yana iadesine,
3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddolunan kısım üzerinden hesaplanan 10.201,79 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı yanca yapılan 75,00 TL gider avansının davalıdan alınarak davacı yana verilmesine,
6-Yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/05/2026
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
Full & Egal Universal Law Academy