T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2026/79 Esas
KARAR NO: 2026/67
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 13/12/2024
KARAR TARİHİ: 30/01/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan dosya üzeri incelemesi sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 13/12/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin 27/04/2023 tarihinde ... merkezli "..." firması ile ... sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşme kapsamında 14.408,20 USD taşıma bedeli karşılığında malların ...'dan ...'ın ... şehrine taşınması hususunda anlaşıldığını, taşınacak ürün kodları ... ..., ... olduğunu, anlaşmada malların Türkiye'den transit olarak geçeceğini, sözleşme gereğince malların taşınması için davalı ... firması ile 24/11/2022 tarihinde sözleşme akdedildiğini, malların tırlara yüklenerek ...'daki depoya sağlam bir şekilde teslim edildiğini, ... 'dan yükleme esnasında yükün fotoğraflarını gönderdiğini, yükün iyi durumda olduğunun görüldüğünü, söylenildiğine göre tırın arızalandığını, yeniden tamir edildiğini, ancak bunu destekleyen herhangi bir belge sunulmadığını, söz konusu aracın 29/06/2023 tarihinde Kazakistan'da alıcı firmaya varışı sırasında yapılan kontrollerde emtiaların hasarlı olduğunun görüldüğünü, emtianın fotoğrafları çekildiğini, alıcı tarafından CMR belgesine "kargo 29/06/2023 tarihinde hasarlı olarak geldi. Hasar listesi ektedir." şeklinde şerh düşüldüğünü, davalı ... tarafından durumun sigortalısı diğer davalı ... A.Ş.'ne ihbar edildiğini, taşıma konusu emtianın ... tarafından ... sigortaya sigortalandığını, sonrasında davacı firma tarafından inceleme yapılıp ... firmasına hak talebinde bulunulduğunu, alıcı ciddi hasarlar nedeniyle yükü bu durumda almayı reddettiğini, üretici tarafından nitelikle onarım yapılması için ..'daki göndericiye iade edilmesini talep ettiğini, davacı ... firmasından cevap beklerken eşyanın ...'daki gümrük deposunda kaldığını, göndericinin ...'daki onarım masraflarını kontrol edip hesapladıktan sonra onarımını ayarladığını, eşya onarıldıktan sonra yine davacı şirket tarafından Kazakistan'a gönderildiğini, ... firmasının hasar ihbarını sigortacısına ilettiğini, aldığı yanıt üzerine tüm hasar bedellerinin tazmini taleplerini 28/11/2023 tarihli e posta ile reddettiğini, açıklanan bu nedenlerle; davanın kabulü ile ... 26. İcra müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden takibin devamına, borçlunun borca itirazının kısmen iptali ile haksız itiraz eden borçlu aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. Vekili 27/12/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; diğer Davalı ...Şirketi müvekkili şirket nezdinde ... poliçe numaralı 01.03.2023 Başlangıç ve 01.03.2024 bitiş tarihli ...Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin merkezinin Kadıköy olduğunu, bu nedenle yetkili ve görevli mahkemenin İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemeleri olduğunu, dava konusu zararın davalı şirket tarafından tanzim edilen poliçe teminatı kapsamı dışında olduğunu, bu hususun gözetilmeksizin verilen yerel mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini, müvekkili şirketin dava konusu taleplere ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, açıklanan bu nedenlerle; davanın aktif husumet yokluğu sebebiyle reddine, zamanaşımı definin dikkate alınarak haksız davanın reddine, yetki itirazlarının dikkate alınarak haksız davanın reddine, dava konusu taleplerin davalı şirket tarafından tanzim edilen poliçe teminatı kapsamı dışında kaldığının tespiti ile davanın reddine, her halükarda davacının fahiş talebinin reddine ve taşıyıcıların sorumluluk sınırının CMR m. 23 uyarınca belirlenmesine, davacı tarafça dosyaya sunulan yabancı dildeki evrakların yeminli tercümesinin dosyaya sunulması için kesin süre verilmesine, aksi taktirde davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş. Vekili 09/01/2025 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından, ikame edilen dava ile hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla, ...'dan, ...'a taşınan emtialarda meydana geldiği iddia edilen hasar bedellerinin ve taşıma bedellerinin ödenmesi, bu bağlamda ... 26. İcra Müdürlüğü'nün, ... E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali talep edildiğini, hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla, işbu davanın tahkimde görülmesi gerektiğinden ve bu bağlamda, mahkemece davanın halli bakımından görevli olmadığından; davanın, görevsizlik nedeni ile reddine karar verilmesinin talep edilmesi zarureti hasıl olduğunu, davacı tarafça hasarlandığı iddia olunan emtiaların, 29.06.2023 tarihinde alıcı firmaya teslim edildiği, daha yalın bir ifade ile davaya konu hadisenin, 29.06.2023 tarihinde gerçekleştiği nazara alındığında iş bu davanın 1 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde ikame edilmediği de aşikar olduğunu,... firmasının göndericisi olduğu eşyaların, ...'dan, ...'a kara yolu ile nakliyesi bakımından anlaşma sağlanmış, taraflar arasındaki mutabakat akabinde de taşıma işi müvekkil şirket tarafından organize edildiğini, fiili taşıma işi davalılardan ... Ltd. Şti firması sorumluluğunda taşıma belgesinden de görüleceği üzere CMR düzenleyen dava dışı ... tarafından gerçekleştirildiğini, nitekim taşınan eşyaların varış noktasına ulaşması akabinde, alıcı firma tarafından emtiaların hasarlı olduğu iddiasında bulunulması üzerine, durum derhal davalılardan ...'e aktarıldığını, devam eden süreçte ... firması ile davacı arasında iletişim kurulduğunu, iddia olunan hasarlar ile ilgili varsa zarar ve ziyanının tazmini bakımından süreç davacı ile davalılardan ... ve ... Sigorta firmaları arasında takip edildiğini, açıklanan bu nedenlerle; müvekkili şirket ile davacı arasında akdedilen 24.11.2022 tarihli Sözleşme’nin, Tahkim başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasında, anlaşmazlıkların, davacının bulunduğu yerde Tahkim Mahkemesi'nde görüleceği hükme bağlandığından ve bu bağlamda, Sayın Mahkemeniz davanın halli bakımından görevli olmadığından; davanın, görevsizlik nedeni ile reddine; davacı aktif husumet ehliyetine haiz olmadığından; davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine; CMR Konvansiyonu'nun 32. maddesi mucibince 1 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açılmayan davanın, zamanaşımı süresinin dolmuş olması nedeni ile reddine; müvekkili şirket söz konusu taşıma faaliyetini fiilen gerçekleştiren taraf olmadığı gibi meydana geldiği iddia edilen hasarlarda, müvekkil şirkete atfı kabil herhangi bir kusur da bulunmadığından, davanın CMR Konvansiyonu 17/2. ve 17/4-b maddeleri uyarınca reddine; hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla, bir an için ve sadece farz-ı muhal olarak, CMR Konvansiyonu 17/2. ve 17/4-b maddelerinin uygulanamayacağı varsayımında ise somut hadisenin CMR Konvansiyonun sınırlı sorumluluğa ilişkin hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğinden ve bu bağlamda, davacının taleplerinin haksız ve fahiş olduğu izahtan vareste olduğundan, davanın müvekkil şirket bakımından reddine; davacı tarafından, haksız, hukuki mesnetten yoksun ve kötü niyeli olarak ikame edilen davanın, her halükarda külliyen reddine, davacının kötü niyetli olması nedeni ile alacak miktarının, % 20’sinden aşağı olmamak üzere, kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...LTD. Şti. Vekili 20/01/2025 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili mahkemede ikame edilmediğini, bu nedenle yetki yönünden reddi gerektiğini, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmamakla birlikte işbu davayı açmakta hukuki bir yararının da bulunmadığını, davacı tarafça ikame edilen davanın CMR madde 32 uyarınca zamanaşımına uğramış olduğunu, davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, davacı tarafından müvekkili şirket aleyhine icra takibi başlatılmış olduğunu, icra takibine davalı şirketin herhangi bir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, taraflar arasında yapılan ticari iş kapsamında meydana geldiği iddia edilen hasar ve zararda taşımacının herhangi bir kusurunun olmadığını, hasarın uygunsuz ambalajlamadan ve istiflemeden kaynaklandığı, ekspertiz raporu ile de ispatlı hale geldiğini, davaya konu somut olayda seyir güvenliğinin tehlikeye atıldığına yönelik somut hiçbir verinin olmadığını, taşıma esnasında kaza ve benzeri olağandışı bir durumun meydana gelmediğinin sabit olduğunu, bahsi geçen hasarın taşıma esnasında yapılan kusurlu bir eylemden kaynaklı olmadığını, açıklanan bu nedenlerle; davanın alt taşımacı ...'ye ihbarına, Davanın alt taşımacı (fiili taşımacı)...'YE ihbarına, Yetki itirazımızın kabulü ile, mahkemece yetkisizlik kararı verilmesine, davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine, süresi içerisinde açılmayan davanın zamanaşımı süresinin dolmuş olması nedeni ile reddine, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacı taraf aleyhine dava konusu alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: ... 26. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları, BAM kaldırma ilamı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
BAM KARARI: Mahkememiz ...Esas, ... Karar, 25/03/2025 tarihli kararının İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesi'nin ...Esas, ...karar 18/12/2025 tarihli kaldırma kararı ile kaldırılarak Mahkememize tevzi edildiği ve Mahkememiz esasına kaydının yapıldığı anlaşıldı.
GEREKÇE: Dava, kargo taşımasından kaynaklı meydana gelen zarar nedeni ile açılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
CMR Konvansiyonu madde 31; " 1. Bu Sözleşmeye göre yapılan taşımalardan ortaya çıkan davalarda davacı taraflar arasında anlaşma ile belirlenmiş, Akit Taraf mahkemelerinde dava açılabilir. Ayrıca şu ülke mahkemelerinde de dava açılabilir.
a) Davalının mutaden ikamet ettiği veya taşıma mukavelesinin akdedildiği esas iş yerinin, veya şubesinin veyahut da acentasının bulunduğu yerlerde,
b) Taşımacının yükü aldığı veya teslim yeri olarak gösterilen yerlerde, ve başka mahkemelerde dava açılamaz..." hükmü ile yetkili mahkemeyi düzenlemiştir.
CMR Sözleşmesi’ne göre yetkili mahkeme, sözleşmenin 31. maddesine gereği davacıya birden fazla alternatif yetki tanınır; bunlardan birini seçebilir.
İşbu davada davalılarca yetki itirazında bulunulmuş olmakla, sözleşmenin 31. maddesine göre davacı; davalının yerleşim yeri (domicile), davalının esas işyeri (merkezi), taşıma sözleşmesinin yapıldığı şube veya acente, eşyanın taşıyıcı tarafından teslim alındığı yer, eşyanın sözleşmeye göre teslim edileceği yerde davasını açabilir.
Davalı ... A.Ş.'nin yerleşim yerinin..., davalı ... Ltd. Şti.'nin yerleşim yerinin..., davalı ... Sİgorta A.Ş.'nin yerleşim yerinin Kadıköy/İstanbul olduğu, taşıma limanının ... Limanının ... ilçesine bağlı olduğu ve ... Adli Yargı yetki alanında olduğu görülmektedir.
Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer (Yargıtay 5.Hukuk Dairesinin 10/04/2023 tarih, ...Esas ve ... Karar sayılı ilamı).
6100 sayılı HMK'nın 19/2. maddesine göre, yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz. Aynı maddenin son fıkrasında ise yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir, hükümleri karşısında davalıların hiçbirinin yerleşim yerinin İstanbul Adli Yargısının yetki alanında olmadığı, bir davalı sigorta şirketinin ve yükleme limanının Kadıköy/İstanbul olduğu anlaşılmakla, davada İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri yetkili olduğundan, yetkisizlik kararı verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE, dosyanın talep halinde ve karar kesinleştiğinde, yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
2-Yargılama gideri, harç ve vekâlet ücreti konusunun yetkili mahkemece karara bağlanmasına,
3-HMK 20/1 maddesi gereğince, mahkememiz kararının kesinleşme tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde, dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi durumunda DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
4-Davacı tarafından, HMK 20/1 maddesi gereğince işlem yapılmaz ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilirse; davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
5-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde, davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın davacıya iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.30/01/2026
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır