T.C.
İSTANBUL
4.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/340 Esas
KARAR NO: 2023/9
DAVA: Kullanmama Nedeni İle Marka İptali
DAVA TARİHİ: 09/07/2021
KARAR TARİHİ: 05/01/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Kullanmama Nedeni İle Marka İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 1998 yılında kurulduğunu, 2003 yılında "..." markasının yaratıldığını, müvekkilinin ... başta olmak üzere çeşitli markalar ile üretimlerinin dünya genelinde tüketicilere ulaştığını, davalının ... ibareli ..., ..., ... ve ... tescil numaralı markalarını dava tarihinden geriye 5 yıllık süre içerisinde kullanımına ilişkin hiçbir belgeye ulaşılamadığını belirterek, davalı markalarının iptaline ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu markaların müvekkili tarafından uzun yıllardır kullanıldığını, kullanıma ilişkin delillerin dilekçe ekinde sunulduğunu belirterek davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.
Dosyada taraflarca bildirilen tüm deliler toplanmış, özel ve teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle bilirkişi raporu alınmıştır.
Mahkememize sunulan 01/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; marka ana unsuru ile tali unsurlarının ticari defter ve belge incelemesine göre "yoğun kullanım" koşullarını taşıdığı, davalının "..." ibareli markasının dava tarihinden geriye dönük 5 yıl içerisindeki yoğun kullanımının ...sınıfta parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil ; ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç) ve ... sınıftaki mağazacılık hizmetlerinden ... Sınıftaki Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil; ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç) emtiaların toptan / perakende satışı/mağazacılık hizmetlerinde olduğu,
... tescil numaralı “...” ibareli markanın tescil edildiği ...Sınıf içerisinde, .... Sınıf kapsamında; Saç spreyleri, saç kremleri, saç şampuanları, mizampli losyonları, traş losyonları, bebe şampuanları, depiletuvar, saç jölesi, ter önleyici deodorant emtialarında kullanıldığı ve bu kullanımların ciddi kullanım oluşturması bakımından iptaline yer olmadığı,
... tescil numaralı tescil numaralı “... şekil” ibareli markanın tescil edildiği 1 - 45 arası tüm sınıflar içerisinde, ... Sınıf kapsamında; Parfümeri; kozmetik mamülleri; sabunlar; kozmetik ve parfümeri ürünleri ile sabunların üretiminde kullanılan doğal ürünler. 35. Sınıf kapsamında Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için ... Sınıfta Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil; ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç) emtialarının bir araya getirilmesi hizmetlerinde (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir) kullanıldığı ve bu kullanımların ciddi kullanım oluşturması bakımından iptaline yer olmadığı, ancak geri kalan mal ve hizmet - sınıfları yönünden kullanım mevcut olmadığından iptaline karar verilebileceği,
... tescil numaralı tescil numaralı “...” ibareli markanın tescil edildiği 1 - 45 arası tüm sınıflar içerisinde, 03. Sınıf kapsamında; Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler. Sabunlar. ... Sınıf kapsamında Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için 03. Sınıfta Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil; ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç) emtialarının bir araya getirilmesi hizmetlerinde (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir) kullanıldığı ve bu kullanımların ciddi kullanım oluşturması bakımından iptaline yer olmadığı, ancak geri kalan mal ve hizmet sınıfları yönünden kullanım mevcut olmadığından iptaline karar verilebileceği,
... tescil numaralı tescil numaralı “...” ibareli markanın tescil edildiği 35. Sınıf kapsamında yer alan, Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için ... Sınıfa giren Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler. Sabunlar emtialarının bir araya getirilmesi hizmetlerinde (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir) kullanıldığı ve bu kullanımların ciddi kullanım oluşturması bakımından iptaline yer olmadığı, ancak geri kalan 35.sınıf hizmetler yönünden kullanım mevcut olmadığından iptaline karar verilebileceği tespit edildiği görüş ve kanaati bildirilmiştir.
KANAAT VE GEREKÇE
Dava konusu uyuşmazlık, davalı adına TPMK nezdinde ..., ..., ... ve ... numaraları ile tescilli ... ibareli markaların kesintisiz beş yıl süre ile kullanılmaması nedenine dayalı SMK md. 9 ve 26 maddeleri uyarınca markanın iptali istemine ilişkindir.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK)'nın 9/1.maddesinde yer alan "Tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından marka sahibi tarafından Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verilir 2-Aşağıda belirtilen durumlar da birinci fikra anlamında markayı kullanma kabul edilir: a)Markanın ayırt edici karakteri değiştirilmeden farklı unsurlarla kullanılması. b)Markanın sadece ihracat amacıyla mal veya ambalajlarında kullanılması. 3-Markanın, marka sahibinin izni ile kullanılması da marka sahibi tarafından kullanım olarak kabul edilir." şeklindeki düzenleme ile kanun koyucunun Markalar Sicilini kullanılmayan markalardan arındırma amacını güttüğü anlaşılmaktadır.
Aynı şekilde SMK m.26/I-a) hükmü de SMK m.9/I'de belirtilen hallerin bir iptal sebebi olduğunu ortaya koymaktadır.
Marka üzerindeki hakkın kazanılması için sicile tescil edilmesi yeterli olsa da kanun koyucu tescil edilmiş marka ile marka hakkı sahibine sağlanan korumanın devam edebilmesini bazı şartlara bağlamıştır. Bunun arkasında; tescil edilen bir markanın haksız yere sahibinin tekelinde kalmasının engellenmesi, marka sicilinin kullanılmayan markalarla dolu bir 'çöplük' haline gelmesini önlemek veya kullanılmayan bir markadan onu kullanmak ve bir değer yaratmak isteyen bir başka kişinin yararlanmasının önünü açmak gibi pek çok ekonomik ve toplumsal nedenler yatmaktadır. Zira marka hakkı sahibine inhisari bir yetki veren ve herkese karşı ileri sürülebilir nitelikte olduğundan kanun koyucu, bu geniş hakkın yanı sıra marka sahibine hakkaniyet ölçüsünde birtakım sorumluluklar da yüklemiştir. Markanın usulünce kullanılması zorunluluğu da bunlardan bir tanesidir.
SMK madde 9'da marka kullanılmama sebebiyle iptali edilebilmesi için haklı bir sebep olmaksızın tescil edildiği mal ve hizmetler bakımından tescil tarihinden itibaren 5 yıl boyunca Türkiye'de ciddi biçimde kullanılmamış veya kullanımına beş yıl ara verilmiş olması gerektiği düzenlenmiştir. Ciddi biçimde kullanımdan bahsedebilmek için en öncelikli kriter markanın kullanım yoğunluğu ve markadan elde edilen ekonomik yarardır. Markanın sadece birkaç defa ambalajlara basılması veya az sayıda bastırılan broşürlerde kullanılması gibi kullanım süresi ve etkisi sınırlı, hatta göstermelik denebilecek kullanımlar SMK md.9 anlamında ciddi kullanım teşkil etmez. Markanın ciddi kullanımı belirlenirken markanın kullanım şekli, kapsamı, süresi gibi objektif kriterlerden hareket edilmelidir. Marka sahibi markasını aynı mal veya hizmeti üreten teşebbüslerin oluşturduğu piyasada farklı bir yer edinmek veya yeni bir mal veya hizmet piyasası oluşturmak biçimde kullanmışsa ciddi bir kullanımdan söz edilebilir.
Markanın kullanılmadığı gerekçesiyle açılan iptal davalarında ispat yükü davalı üzerindedir. Bu bağlamda davalı taraça sunulan deliller üzerinde Mali Müşavir ve Marka Vekili tarafından yapılan incelemelere göre davalı .. A.Ş'nin ..., ..., ... ve ... numaralı ... ibareli markaları, tescillerinde olduğu gibi satışa hazır ürün, ticari belgeler, faturalar, tedarik edilen ambalaj malzemeleri, reklam, fuar, promosyon vb. Üzerinde dava tarihinden geriye dönük 5 yıl içerisinde parfüm, deodorant, roll-on, şampuan, kolonya, traş kolonyası, krem, jel, vücut spreyi, saç kremi gibi kozmetik ürünlerde, üretim ve satış yapmak sureti ile kullandığı, bu kullanımların ciddi kullanım oluşturması bakımından iptaline yer olmadığı, sonuç itibari ile, davalının ... ibareli markasının yoğun kullanımının ... Sınıfta "Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler ( insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil; ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç) ve ...Sınıftaki mağazacılık hizmetlerinden ... Sınıftaki parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil; ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç) emtiaların toptan/ perakende satışı/ mağazacılık hizmetlerinde olduğu, bunlar dışında kalan diğer mal ve hizmetler bakımından kullanım mevcut olmadığından iptal koşullarının oluştuğu kanaatine varılmıştır.
Tüm bu açıklamalar muvacehesinde toplanan deliller, hükme esas alınan 01/08/2022 tarihli bilirkişi raporu bir arada değerlendirildiğinde, davalı adına TPMK nezdinde... numara ile tescilli markanın tescil edildiği sınıflar içerisinde "03. Sınıf kapsamında Parfümeri ; kozmetik mamülleri; sabunlar; kozmetik ve parfümeri ürünleri ile sabunların üretiminde kullanılan doğal ürünler. 35. Sınıf kapsamında Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için ... Sınıfta Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil; ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç) emtialarının bir araya getirilmesi hizmetlerinde (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir) " mal ve hizmetleri dışında kalan diğer tüm mal ve hizmet sınıfları yönünden kullanım mevcut olmadığında markanın SMK m.9 uyarınca iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine, davalı adına TPMK nezdinde ... tescil numaralı markanın tescil edildiği sınıflar içerisinde "03. Sınıf kapsamında Parfümeri ; kızmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler , sabunlar. ... Sınıf kapsamında Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için ... Sınıfta Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil; ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç) emtialarının bir araya getirilmesi hizmetlerinde (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir) " mal ve hizmetleri dışında kalan diğer tüm mal ve hizmet sınıfları yönünden kullanım mevcut olmadığında markanın SMK m.9 uyarınca iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine, davalı adına TPMK nezdinde ... tescil numaralı markanın tescil edildiği 35.sınıf kapsamında yer alan "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için 03. Sınıfta Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil; ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç) emtialarının bir araya getirilmesi hizmetlerinde (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir) " mal ve hizmetleri dışında kalan diğer tüm mal ve hizmet sınıfları yönünden kullanım mevcut olmadığında markanın SMK m.9 uyarınca iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine, ... numara ile tescilli marka bakımından tüm sınıflarda kullanım sabit olduğundan ve bu kullanımlarında ciddi kullanım olduğu anlaşıldığından işbu marka yönünden iptal koşullarının oluşmadığı dolayısı ile bu marka bakımından tüm taleplerin reddine dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
a) Davalı adına TPMK nezdinde ... numara ile tescilli markanın tescil edildiği sınıflar içerisinde ".... Sınıf kapsamında Parfümeri ; kozmetik mamülleri; sabunlar; kozmetik ve parfümeri ürünleri ile sabunların üretiminde kullanılan doğal ürünler. ... Sınıf kapsamında Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için .... Sınıfta Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil; ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç) emtialarının bir araya getirilmesi hizmetlerinde (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir) " mal ve hizmetleri dışında kalan diğer tüm mal ve hizmet sınıfları yönünden kullanım mevcut olmadığında markanın SMK m.9 uyarınca iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine,
b) Davalı adına TPMK nezdinde ...tescil numaralı markanın tescil edildiği sınıflar içerisinde "... Sınıf kapsamında Parfümeri ; kızmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler , sabunlar. ... Sınıf kapsamında Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için ... Sınıfta Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil; ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç) emtialarının bir araya getirilmesi hizmetlerinde (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir) " mal ve hizmetleri dışında kalan diğer tüm mal ve hizmet sınıfları yönünden kullanım mevcut olmadığında markanın SMK m.9 uyarınca iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine
c) Davalı adına TPMK nezdinde ... tescil numaralı markanın tescil edildiği ...sınıf kapsamında yer alan "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için ... Sınıfta Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil; ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç) emtialarının bir araya getirilmesi hizmetlerinde (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir) " mal ve hizmetleri dışında kalan diğer tüm mal ve hizmet sınıfları yönünden kullanım mevcut olmadığında markanın SMK m.9 uyarınca iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine
d) Davalı adına TPMK nezdinde ... numara ile tescilli marka yönünden talebin reddine,
2-01/08/2022 tarihli bilirkişi raporunun kararın eki sayılmasına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 179,90 TL karar harcından peşin yatırılan 59,30 TL'nin mahsubu ile kalan 120,60 TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen talepler yönünden davacı vekili yararına hesap olunan 15.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen talepler yönünden davalı vekili yararına hesap olunan 15.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan: 2.500,00 TL bilirkişi ücreti, 135,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 2.635,00 TL'den dava kısmen kabul kısmen ret olduğundan takdiren 1/2'si 1.317,50 TL ve 118,60 TL harç (peşin+başvuru) olmak üzere toplam 1.436,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.05/01/2023
Katip
e-imza
Hakim
e-imza