T.C.
İSTANBUL
4.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/176 Esas
KARAR NO: 2022/47
DAVA: Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/03/2016
KARAR TARİHİ: 06/04/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili ile menajerlik hizmeti veren davalı arasında 15/11/2013 tarihinde "booking" sözleşmesi yani aktör ve diğer artistlerle yapılan bağlanma sözleşmesi yapılarak müvekkilinin yurt içi ve yurt dışındaki mesleki işlerinin ve de diğer alakalı faaliyetlerinin, pazarlanma ve satış haklarının münhasıran ajansa devri ile ajans tarafından yürütülmesi hususunda tarafların karşılıklı hak ve yükümlülüklerini konu eden sözleşme imzalamış olduklarını, bu sözleşmenin 5.1 maddesinde belirtilen şart ve süreye uyarak müvekkilinin noter kanalıyla davalı tarafa sözleşmenin feshi konusunda ve sözleşmenin yenilenmeyeceğini, uzatılmayacağını bildiren ihtarname gönderdiğini, davalı tarafın cevabi ihtarlarında içeriği kabul etmedikleri ihtarname gönderdiklerini, akabinde ... 2. İcra Müdürlüğünün ... esas nolu dosyası ile takip başlatıldığını, takip dosyasına müvekkilinin süresinde itiraz etmediğinden takibin kesinleştiğini, itiraz dosyasını ve ödeme emrini incelediklerinde müvekkillerinin 12/10/2015 temerrüt tarihli cezai şart olarak 20.000 USD, 12/10/2015 temerrüt tarihli borçtan kaynaklı asıl alacak olarak belirtilen 13.540 TL, 12/10/2015 temerrüt tarihli Ajans Komisyonu Asıl Alacak olarak belirtilen 10.200 TL ve 213,96 TL ihtar gideri kaynaklı olduğunu ve borcun bu şekilde oluştuğunun görüldüğünü, müvekkilinin davalıya böyle bir borcunun bulunmadığını, davalının sözleşminin 10.maddesi gereği sözleşmedeki cezai şartı hiçbir gerekçe göstermeden ve hukuki anlamda ispatlamadan davalının ihtarnamesinden kaynaklı “sözleşmeye aykırı davranmış olacağınızdan" cümlesine dayanarak istediğin, bu cezai şartın istenmesinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkilinin gönderdiği ihtarnamede sözleşmede yazılı şekil şartı ile bildirim maddesine uyarak fesih ettiğini ve sözleşmenin yenilenmeyeceğini süresinde bildirdiğini, sözleşmenin tek taraflı feshedilmesini engelleyen yasal bir düzenlemenin bulunmadığını, davalının borçtan kaynaklı olarak belirttiği 13.540 TL'lik alacağı ile 10.200 TL'lik ajans komisyonu olarak belirttiği alacakkalemlerini ispat edecek fatura gibi somut bir belgeyi icra dosyasına sunmadığını, müvekkilinin davalıya karşı böyle bir borcunun da bulunmadığını, haksız ve usulsüz bir şekilde başlatılan icra takibi ve hacizler ile müvekkilinin ticari itibarlarının zedelenmiş ve ticari hayatını kilitleme noktasına getirmiş olduğunu, davalının yapmış olduğu bu işlemlerin hukuka aykırı olup, kötü niyetle yapılmış olduğunu, icra takibi ve yaşanan olumsuz durumlardan müvekkilinin sanat çevresinin haberdar olduğunu ve sanatçı kişiliğinin güven kaybetmiş olduğunu iddia ederek, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, icra takibinin iptaline, takibin haksız ve kötü niyetli olduğundan bahisle %20'den aşağı olmamak üzere davalının tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, taraflar arasındaki sözleşmenin booking sözleşmesi ile dizi ve sinema oyuncusu olan davacının yurt içi ve yurt dışındaki mesleki işlerinin ve faaliyetlerinin pazarlama ve satış haklarının 2 yıl süre ile münhasıran müvekkili şirkete devredildiğini, müvekkilince oyuncunun fotoğraf çekimlerinin yapılmış, internet sitesinde yayınlanmış, PR çalışmaları yapılmış, tv ve gazetelere röportaj vermesi sağlanmış, dönemin tüm reklam ve tv dizilen yapımcılarına sunulduğunu ve davacının ... gibi usta bir oyuncu ile beraber ...’de yayınlanan “..." isimli dizide başrol oynamasının sağlanmış olduğunu, sektördeki başarısının müvekkili şirketin emekleri sayesinde olduğunu ve ‘...’ isimli dizide başrol oynaması ile başlamış olduğunu, müvekkili şirket bünyesinde emek ve çabası ile davacının birçok dizi ve sinema filmlerinde oynadığını, anılan ihtarnameye cevap olarak sözleşmenin 5.2 maddesi gereği feshedilemeyeceğini, haksız fesih olması halinde 20.000 USD cezai şartı ödemesi gerekeceğini ve müvekkiline olan 13.540 TL borcu ile programda kazandığı bedellere ilişkin komisyon bedeli borcunu ödemesi talep ve ihtar edilmiş olduğunu, borcunu ödemeyen ve sözleşmeyi haksız fesheden davacı aleyhine taraflarınca ... 2. İcra Müdürlüğünün ...sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve takibin davacının süresinde itiraz etmemesi üzerine kesinleşmiş olduğunu, bunun üzerine davacı tarafından açılan bu davanın kötü niyetli şekilde ikame edilmiş olduğunu, davacının müvekkilinden aldığı borçları da kabul etmediğini, ... 2. İcra Müdürlüğü ve ... 2. İcra Müdürlüğü’nün evrakları incelendiğinde davacının anılan borcu kabul ettiğinin sabit olduğunu iddia ederek, haksız davanın reddi ile %20 icra inkar tazminatının davacıdan alınıp müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosya incelendiğinde davanın ilk olarak İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığı, ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas, ...Karar ve 20/12/2016 Tarihli Görevsizlik Kararı ile dosyanın .. 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine tevzi edildiği, ... 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ...Esas, ... Karar ve 16/05/2019 Tarihli kararı ile Görevsizlik Kararı ile dosyanın ... 7. Asliye Hukuk Mahkemesine tevzi edildiği, ... 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...Esas, ... Karar ve 2016/12/2019 Tarihli Karşı Görevsizlik Kararı vermesi üzerine, dosyayı inceleyen İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi 2020/387 Esas, 2020/1035 Karar ve 03/06/2020 Tarihli Karar İlamı ile yargı yeri olarak mahkememiz belirlenmiş, Mahkememizce yeniden esas numarası alınarak yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememize sunulan 21/05/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; davacının OLAYLAR OLAYLAR isimli filmde oynayıp oynamadığı, oynamış ise filmin gösterime girdiği tarihe ilişkin herhangi bir delil bulunmadığı, eğer davacının belirtilen bu filmde oynaması söz konusu ise sözleşmenin bu filmin gösterime girdiği tarihten itibaren 1 yıl daha uzayacağının kabulü gerekeceği ve davacının yaptığı feshin haksız bir fesih sayılacağı, buna mukabil davacının bu filmde oynaması halinde yaptığı feshin 5.1.madde kapsamında geçerli bir kabul edilebileceği, davalının icra takibinde davalının talep ettiği ilk alacak kalemi olan 20.000,00 USD cezai şartın haklı olup olmadığının tespiti için OLAYLAR OLAYLAR isimli filmde oynayıp oynamadığı, oynamış ise filmin gösterime girdiği tarihe ilişkin herhangi bir delil bulunmadığı, eğer davacının belirtilen bu filmde oynaması söz konusu ise sözleşmenin bu filmin gösterime girdiği tarihten itibaren 1 yıl daha uzayacağının kabulü gerekeceği ve oynamaması halinde feshin haksız bir fesih sayılacağı, buna mukabil davacının bu filmde oynamaması halinde feshin geçerli sayılacağı ve davalının cezai şart talebinde bulunamayacağı, davalının cezai şart talebinin kabulü ihtimalinde takdirin mahkemeye ait olacağı, icra takibinde davalının talep ettiği ikinci alacak kalemi olan 15.540 için dosyada davacının elden yapılan ödemeye ilişkin bir delillin olmaması, bankamatik vasıtasıyla yapılan harcamaların davalı tarafından yapıldığının ekstrelerde veya başkaca bir delil de bulunmadığından davalının iddialarının ispatlayamadığını, dördüncü alacak kalemi olan ihtarname bedelinin haklı olup olmadığı hususunda davacının OLAYLAR OLAYLAR isimli filmde oynayıp oynamadığının tespitinden sonra belirlenebileceği görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememize sunulan 25/02/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle ; icra takibinde davalının talep ettiği üçüncü alacak kalemi 15.540 TL olduğu, davalının bu alacağın ...'ın sunduğu programdan aldığı ücrete ilişkin komisyon alacağı ite ilgili olarak, dosyada mübrez ... müzekkere cevabında davacının Şubat 2014-Haziran 2015 arası aldığı ücretin 59.718,75 TL olduğu belirtilmiş olup taraflar arasındaki sözleşmenin 3 üncü maddesine göre davalının bu işten alacağı %20 komisyon bedelinin 11.943,75 TL olacağı bu çerçevede davalının 3.596,25 TL fazla ödeme aldığı görüş ve kanaati bildirilmiştir.
KANAAT VE GEREKÇE
Dava konusu uyuşmazlık, taraflar arasında akdedilen booking sözleşmesi kapsamında, davacının davalıya borcu olmadığının tespiti istemine dayalı menfi tespit davasıdır.
Taraftar arasında akdedilen 15/11/2013 tarihli sözleşmenin konusu sanatçının yurt içi ve yurt dışındaki mesleki işlerinin ve diğer alakalı faaliyetlerinin pazarlama ve satış haklarının münhasıran Ajansa devrini kapsamaktadır.
Sözleşmenin 5 inci maddesine göre sözleşme 2 yıl süreli olup taraflarca sürenin bitiminden bir ay önce noter aracılığı ile aksine yazılı bir bildirimde bulunulmadığı takdirde aynı şartlarla 1 yıl daha uzayacağı, sözleşme süresi bitiminde eğer sanatçı halen Ajans tarafından sağlanan bir dizide çalışıyorsa, taraflar sözleşmenin, söz konusu dizinin TV'de son gösterim tarihinden itibaren 6 ay daha geçerli olacağını kabul ve beyan edeceğini, eğer sanatçı, Ajans tarafından sağlanmış bir filmde rol almışsa, sözleşmenin birim süresi söz konusu filmin ilk vizyon tarihi baz alınarak hesaplanacak 1 yıldan daha kısa olamayacağını, Sözleşmenin 4 üncü maddesine göre; Ajans'ın, Sanatçıdan yapacağı tüm faaliyetler için net % 20 komisyon alacağı, Sözleşmenin 10 uncu maddesine göre; sözleşmenin herhangi bir hükmünü veya herhangi bir taahhüdünü ihlal veya sözleşmeyi haksız şekilde fesih eden taraf, diğer tarafın bu yüzden uğrayacağı her türlü zararı, müspet-menfi, maddi-manevi zararını) tazmin edeceğini ve ayrıca hiçbir ihtara gerek kalmaksızın diğer tarafa nakden ve defaten 20.000 USD cezai şartı ödeyeceği kararlaştırılmıştır.
Taraflar arasında akdedilen sözleşme menajerlik sözleşmesi olup, işbu sözleşme Türk Borçlar Kanununda açıkça düzenlenmemiştir. Ancak genel olarak kabul edildiği üzere menajerlik sözleşmelerine TBK'nın vekalet sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanacaktır. Nitekim TBK 502/2 hükmüne göre; “Vekâlete ilişkin hükümler, niteliklerine uygun düştükleri ölçüde, bu kanunda düzerilenmemiş olan işgörme sözleşmelerine de uygulanır”. Bilindiği üzere vekalet sözleşmesi vekilin vekâlet verenin bir işini görmeyi veya istemini yapmayı üstlendiği sözleşmedir. Menajerlik sözleşmesi de işgörmeye yönelik bir sözleşme olduğundan TBK nın vekalet sözleşmesine ilişkin hükümleri bu sözleşme için de uygulanabilecektir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 512 inci maddesi hükmüne göre; Vekâlet veren ve vekil, her zaman sözleşmeyi tek taraflı olarak sona erdirebilir. Ancak, uygun olmayan zamanda sözleşmeyi sona erdiren taraf, diğerinin bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür.
Somut olaya dönüldüğünde, davaya konu menajerlik sözleşmesi de 2 yıl süreli olup davacı taraf davalıya gönderdiği 12.10.2015 tarihli ihtamame ile sözleşmenin sona ereceği 15.11.2015 tarihi itibariyle sözleşmenin 5. Maddesi gereğince sözleşmeyi feshettiğini davalı tarafa bildirmiştir. Sözleşmenin 5.1. maddesi hükmünde taraflara sözleşmenin sona ermesinden bir ay önce gönderilecek bir fesih beyanı ile sözleşmenin 2 yılın sonunda uzatılmayacağı imkanı verilmiştir. Ancak sözleşmenin 5.2. Maddesinde "Sözleşme süresi bitiminde eğer sanatçı halen Ajans tarafından sağlanan bir dizide çalışıyorsa, taraflar arasındaki sözleşmenin, söz konusu dizinin TV'de son gösterim tarihinden itibaren 6 ay daha geçerli olacağını kabul ve beyarı eder. Eğer sanatçı, Ajans tarafından sağlanmış bir filmde rol almışsa, sözleşmenin birim süresi söz konusu filmin ilk vizyon tarihi baz alınarak hesaplanacak 1 yıldan daha kısa olamaz" hükmü yer almaktadır.
Davalı taraf davacının feshinin 5.2. maddesine aykırı olduğunu zira davacının kendisi tarafından sağlanan OLAYLAR OLAYLAR isimli sinema filminde oynadığı çekimlerin tamamlandığını dolayısıyla filmin gösterime gireceği tarihten itbaren 1 yıl süre ile sözleşmenin devam edeceğini ileri sürmektedir. Her ne kadar davacı tarafça filmin gösterime girmediğine, dolayısı ile sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğine ilişkin savunmada bulunulmuş ise de, davalı tarafından dosyaya sunulan 11/06/2018 tarihli dilekçe ekinde filmin gösterime girdiğine dair internet sitesi kayıtlarının sunulduğu, ek bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere, bu kayıtlara göre filmin 2015 yılında gösterime girdiği ve davacının filmde oynadığı görülmekle sözleşmenin bu filmin gösterime girdiği tarihten itibaren 1 yıl daha uzayacağı dolayısı ile davacının yapmış olduğu feshin haksız fesih olduğu sonucuna varılmıştır.
Yukarıda feshe ilişkin yapılan tespit ve değerlendirmeler dikkate alındığında, ... 2. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı İcra takibinde davalının talep ettiği ilk alacak kalemi sözleşmenin haksız feshedildiği gerekçesiyle sözleşmenin 10 uncu maddesi kapsamında 20.000 USD cezai şarta ilişkin olup, davacının Olaylar Olaylar isimli sinema filminde oynamış olduğu görülmekle haksız fesih nedeni ile cezai şart talebinde bulunamayacağı kanaatine varılmıştır.
Mezkur icra dosyasında davacının talep etmiş olduğu ikinci alacak kalemi olan 8000 TL elden ödeme ve davacıya verilen bankamatik kartları ile davacının kendi cafesi için yapmış olduğu harcamalar toplamı 15.540 TL bakımından davalıya borçlu olmadığının tespitine dair yapılan değerlendirmede, her ne kadar bilirkişi raporunda harcamaların davacı tarafından yapıldığının ekstrelerden kesin olarak anlaşılamayacağı ve dosyada buna ilişkin başka bir delil bulunmadığı, davacının da borcu inkar ettiği gerekçeleri ile davalı tarafça ispatlanmayan alacak yönünden davacının talebinde haklı olduğuna dair tespit ve değerlendirmelerde bulunulmuş ise de, raporun bu kısmına mahkememizce iştirak edilmemiş olup, davalının cevap dilekçesi ile dosyaya sunmuş olduğu ... 2. İcra Müdürlüğünün ...Tal. Numaralı dosyası kapsamında hazırlanan Haciz Tutanağının incelenmesinde, davacı/ borçlunun "Ben dosya borcunun tamamını faiz ve masrafları ile birlikte ... Ödemeyi taahhüt ediyorum" şeklinde tutanak altına alınıp imzalanan beyanının bulunduğu, her ne kadar kredi kartı ekstrelerinde görülen inşaat malzemelerine ilişkin yapılan mutat dışı harcamalar ispat açısından tek başına yeterli değilse de, İcra dosyası kapsamında hazırlanan haciz tutanağında ki imzalı taahhütname dikkate alındığında, davalının bu alacak kalemi yönünden de haklılığını ispatlamış olduğu kanaatine varılmıştır.
Takibe konu dördüncü alacak kalemi yönünden, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, davacının Olaylar Olaylar isimli filmde oynamış olması, bu suretle sözleşmenin haksız nedenle fesh edildiğine ilişkin yapılan değerlendirme sonucunda, davalı/ alacaklının ihtar gideri talebinde de bulunabileceği kanaatine varılmıştır.
Kısmi kabule konu icra takip dosyasının üç numaralı alacağı bakımından ise, davalı alacaklı, alacağın kaynağının ...'ın sunduğu programdan aldığı ücrete ilişkin komisyon alacağı olduğunu iddia etmektedir. Taraflar arasında akdedilen 15/11/2013 tarihli sözleşmenin 4'üncü maddesi "Ajans, sanatçıdan yapacağı tüm faaliyetler için net %20 komisyon alacaktır" demektedir. Bu düzenleme doğrultusunda mahkememizce celp edilen ... müzekkere cevabından da anlaşıldığı üzere davacının Şubat 2014- Haziran 2015 tarihleri arasında aldığı ücretin 59.718,75 TL olduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 4. Maddesi uyarınca davalının bu işten %20 oranında 11.943,75 TL alması gerekirken, 3.596,25 TL fazla ödeme aldığı bu nedenlerle de davacının 3.596,25 TL yönünden ilgili icra dosyasında borçlu olmadığı sonucuna varılmıştır.
Tüm bu açıklamalar muvacehesinde toplanan deliller, bilirkişi kök raporu ve itirazlar üzerine alınan ek raporlar bir arada değerlendirildiğinde davacının Olaylar Olaylar isimli filmde oynadığı, bu suretle taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 1 yıl daha uzadığı, davacının sözleşmenin feshinde haksız olduğu, bu nedenlerle , davalı tarafından davacıya ... 2. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile açılan takip alacakları bakımından ilk alacak kalemi olan cezai şart alacağı, son alacak kalemi olan ihtarname giderlerine ilişkin talepleri ile ikinci alacak kalemi olan borçtan kaynaklı alacak kalemi yönünden haklı olduğu anlaşılmakla bu alacak kalemleri yönünden açılan davanın reddine, üçüncü alacak kalemi olan ajans komisyonu alacağına ilişkin talebin kısmen kabulü ile davacının bu alacak kalemi bakımından 3.596,25 TL tutarında borçlu olmadığının tespiti ile ... 2.İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı takip dosyasının 3.596,25 TL ajans komisyonu alacağı bakımından takibi kısmen iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine, şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı yönünden taleplerin ayrı ayrı reddine dair karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, davalı tarafından davacıya ... 2. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile açılan takip alacakları bakımından ilk alacak kalemi olan cezai şart alacağı, ikinci alacak kalemi olan borçtan kaynaklı alacak kalemi ve son alacak kalemi olan ihtarname giderlerine ilişkin taleplerinin haklı olduğu anlaşılmakla bu alacak kalemleri yönünden açılan davanın reddine,
2-Üçüncü alacak kalemi olan ajans komisyonu alacağına ilişkin talebin kısmen kabulü ile davacının bu alacak kalemi bakımından 3.596,25 TL tutarında borçlu olmadığının tespiti ile İstanbul 2.İcra Müdürlüğünün 2015/36626 esas sayılı takip dosyasının 3.596,25 TL ajans komisyonu alacağı bakımından takibi kısmen iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Kötüniyet tazminatı taleplerine ilişkin ayrı ayrı reddine,
4-Peşin yatırılan 1.407,05 TL harçtan karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 245,66 TL karar harcının mahsubu ile geriye kalan 1.161,39 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca davacı vekili yararına hesap olunan 3.596,25 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı vekiline yararına hesap olunan 11.043,44 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan: 1.800,00 TL bilirkişi ücreti, 589,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 2.389,50. TL ve 1.436,25 TL harç (peşin+başvuru) olmak üzere toplam 3.825,75 TL yargılama giderinden davanın kabul-ret oranına göre hesaplanan 166,95 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan 402,00 TL yargılama masrafından davanın kabul-ret oranına göre hesaplanan 385,92 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan masrafın davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.06/04/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza