T.C.
İSTANBUL
4.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/119 Esas
KARAR NO: 2023/158
DAVA: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 08/07/2022
KARAR TARİHİ: 06/06/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Usta ozan ...'ın hayatını konu edinen ve ... tarafından kaleme alınan "..." isimli kitabın filme uyarlanması hakkında müvekkil şirket ile kitabın sahibi ... arasında anlaşma sağlandığını, öncelikle belirtmek gerekir ki, FSEK m.8 uyarınca "Bir eserin sahibi, onu meydana getirendir." ve yine FSEK m.11 uyarınca "Yayımlanmış eser nüshalarında veya bir güzel sanat eserinin aslında, o eserin sahibi olarak adını veya bunun yerine tanınmış müstear adını kullanan kimse, aksi sabit oluncaya kadar o eserin sahibi sayılır" şeklinde düzenlendiğini, filmin uyarlandığı "..." isimli kitabın yazarı ve hak sahibi ... olduğunu, müvekkil şirket ile ... arasında imzalanan ve ekte sunulan "Devir ve Muvafakatname" uyarınca kitabın film için kullanılmasına bizzat hak sahibi ... tarafından muvafakat verildiğini, kaldı ki bu durum, ... 6. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı cevabi ihtarımızda da açıkça zikredildiğini, ancak her ne kadar kitap ve bir kısım müzik eserleri üzerinde hak sahibi olmasalar da ...'ın mirasçıları ve davalılar ... tarafından tecavüz iddiası ile filmin çekimlerinin durdurulması amacıyla ... 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasından kötüniyetli olarak delil tespiti ve ihtiyati tedbir talep edildiğini, müvekkil şirketin yapımcısı olacağı sinema filmi hakkında bir kere durdurma kararı alındığını ve müvekkil şirket bu nedenle ciddi zararlara uğradığını, müvekkilin hiçbir şekilde eser sahibi ... ya da...'a ait olan musiki eserlerini kullanma yönünde isteği ya da tecavüz kastı olmadığını, bu sebeple musiki eseler üzerinde ihtilaflı hak sahipliğinin netleştirilmesi suretiyle gerçek eser sahiplerinin biran evvel tespiti müvekkilin film hazırlıklarına biran evvel devam edebilmesi için elzem olduğunu, ... 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi...E. sayılı dosya hala derdest olması ve bu sebeple müvekkilin bu dosyadan tekrar bir tedbir kararı ile karşı karşıya kalması ve telafisi mümkün olmayan zararlara uğrama riski devam ettiğini, işbu sebeple müvekkil şirketin tespit talep etmekte hukuki yararı olduğunu, hem müvekkil şirket ...'ın söz konusu uyuşmazlıktan dolayı tekrar zarara uğramaması için hem de taraflar arasındaki uyuşmazlığın en kısa sürede çözüme kavuşması adına sayın mahkemenizden filmde kullanılması planlanan ve aşağıda dökümü yapılan müzik eserlerinin gerçek hak sahiplerinin tespitini isteme zarureti hasıl olduğunu, müvekkil şirketin yapımcısı olduğu ... isimli filmde kullanılması planlanan müzik eserlerinin gerçek hak sahiplerinin tespiti ile gerçekte merhum ... ve merhum ...'a ait olmadığının tespitini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; derdestlik itirazlarının olduğunu, huzurdaki davanın tarafları arasında tespit isteyenin de (davacının) belirttiği gibi ... 3. FSHHM'de ...E. Sayılı dosya ile derdest bir tecavüzün men'i refi konulu dava olduğunu, bahsi geçen davada müvekkiller davacı, tespit isteyen ise davalı olduğunu, müvekkillerin rızası hilafına Merhum ...'ın hayat hikayesini konu alan ve eserlerinin de kullanılacağı bir film çekildiğini, davada bu filmde izinsiz eser kullanımı önlenmek istendiğini, ... 3. FSHHM'de yapılan yargılamada, o davanın davalısı, bu davanın davacısı (tespit isteyeni) ..., tespit talebine konu ettiği 17 adet eserle ilgili olarak 04.07.2022 tarihli bir dilekçe verdiğini, bu 17 eseri bahsettikleri filmde anonim eser oldukları için kullanacaklarını beyan ettiklerini, huzurdaki davaya konu eser listesi o davada filmde kullanılacak anonim eser listesi olarak sunulduğunu ve tespite konu edilen bu liste 3. FSHHM dosyasında inceleme altına alındığını, aynı eserlerin hak sahipliğine yönelik inceleme ... 3. FSHHM dosyası ile devam eden bir dava varken açılan ikinci davaya karşı ilk olarak derdestlik itirazında bulunmak zarureti doğduğunu, bu davanın açılmasında hukuki bir yarar olmadığını, zira bu eser listesi derdest bir başka davanın konusu olduğunu, o dava içinde savunma konusu olarak kullanıldığını, bu aşamada tespit talebi derdest davaya bakan mahkemeden talep edilebileceğini, husumet itirazlarının olduğunu, açıklanan gerekçeler ve mahkemece re’sen göz önünde bulundurulacak sebeplerle ve fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile davanın öncelikle usulden reddini, bu talebimiz kabul görmez ise esastan reddine karar verilmesini , yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANAAT VE GEREKÇE
Dava konusu uyuşmazlık davacının yapımcısı olduğu, ... isimli filmde kullanılması planlanan müzik eserlerinin gerçek hak sahipliğinin tespiti ile eser sahibinin ... ve ...'a ait olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Davalı tarafça cevap dilekçesinde işbu davada tespite konu 17 adet eserin ... 3. FSHHM'nin ... E. Sayılı dosyasında incelemeye alındığını, huzurda açılan davanın derdestlik itirazı nedeni ile usulden reddini talep ettiği görülmüştür.
... 3. FSHHM'nin ... E. Sayılı dosyasında işbu dosya davacısı, mezkur dosya davalısı tarafından mahkemeye sunulan 04/07/2022 tarihli dilekçenin incelenmesinde, mahkeme ara kararı uyarınca,
"1) ... (Söz- Müzik: ...)
2)... (Söz - Müzik: Anonim / ...)
3)... (Söz : ...: Anonim / Orta Anadolu)
4)...: Anonim)
5)...(Söz - Müzik: Anonim / ...)
6)... (Söz: ... Müzik: Anonim//...)
7)... (Söz - Müzik:Anonim / ...)
8)... (Söz - Müzik: Anonim)
9)... (Söz - Müzik: Anonim)
10)... (Söz - Müzik: Anonim)
11)... (Söz - Müzik: Anonim)
12)... (Söz - Müzik: Anonim / ...)
13)...(Söz - Müzik: Anonim / ...)
14)... (Söz - Müzik: ...:Anonim/...)
15)... (...) (Söz: Müzşik: ...)
16)... (Söz - Müzik: ...)
17)...(Söz: ...: ...) filmde kullanılacak müzik eserlerinin söz ve müziklerinin merhum ...'a ait olmadığını ve bu sebeple hiçbiri hakkında hak sahipliği iddia edilemeyeceğini bildirir ve gereğini saygılarımızla vekaleten talep ederiz." şeklinde beyanda bulunulduğu mahkemece bu doğrultuda bilirkişi incelemesi yaptığı anlaşılmıştır.
Derdestlik 6100 Sayılı HMK'nın 114/I-ı. maddesinde olumsuz bir dava şartı olarak düzenlenmiş olup, davanın görülmekte olması anlamına gelmektedir. Derdestlik sebebi ile davanın reddi üç koşula bağlıdır. Bunlar; davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açılmış olması, birinci davanın görülmekte olması ve daha önce açılmış ve görülmekte olan dava ile ikinci davanın yani bu davanın aynı olması şeklinde sayılabilir. Bir dava ile görülmekte olan başka bir davanın aynı dava olduğunu söyleyebilmek için ise, maddi anlamda kesin hüküm gibi her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve konusunun aynı olması gerekir (Kuru Baki, Hukuk Muhakemeleri Usulü, C. IV, B. 6, İstanbul 2001, s. 4217-4244).
Derdestlik bir dava şartıdır, bir dava görülürken, konusu, dava sebebi ve tarafları aynı olan dava yeniden açılırsa bu ikinci dava, dava şartı eksikliği sebebiyle reddedilir. Bir davanın derdestlik sebebiyle reddedilebilmesi için; ilk açılan dava görülmekte iken ikinci bir dava açılması ve her iki davanın aynı dava olması gerekir. Birinci dava görülmekte iken ikinci davanın açılmış olması, birinci davanın (ilk açılan) davanın görülmekte (derdest) olması demek, ikinci davanın açıldığı tarihte birinci davanın henüz karar bağlanmamış olması veya karar bağlanmakla birlikte verilen kararın henüz şekli anlamda kesinleşmemiş olması demektir. Her iki davanın aynı dava olması derdestlik için diğer şarttır. İkinci dava, başka bir mahkemede açılmış olabileceği gibi, birinci davanın görüldüğü mahkemede de açılmış olabilir. İki davanın aynı dava sayılması bakımından, maddi anlamda kesin hüküm ile derdestlik arasında bir fark bulunmamaktadır. O sebeple bu dava ile görülmekte olan başka bir davanın aynı dava olduğunu söyleyebilmek için; maddi anlamda kesin hükümdeki gibi; her iki davanın taraflarının, dava konusunun ve dava sebeplerinin aynı olması gerekir.
Somut olaya dönüldüğünde, işbu dosya davacısı, ... 3. FSHHM'nin ...E. Sayılı derdest tecavüzün men'i refi konulu davanın davalısı olan İstanbul Sinemacılık, tespit talebine konu ettiği 17 adet eserle ilgili olarak 04.07.2022 tarihli dilekçe ile 17 adet eserin bahsedilen filmde anonim eser oldukları için kullanacaklarını beyan ettiği, huzurdaki davaya konu eser listesinin o davada filmde kullanılacak anonim eser listesi olarak sunulduğu ve tespite konu edildiği anlaşılmaktadır. Huzurdaki davanın tarafları arasında tespit isteyenin de (davacının) belirttiği üzere ... 3. FSHHM'de ... E. Sayılı dosya ile derdest bir tecavüzün men'i refi konulu davanın olduğu, bahsi geçen davada işbu dosya davalısının davacı, tespit isteyen işbu dosya davacısının ise davalı olduğu, davanın halen derdest olduğu anlaşılmaktadır. Aynı eserlerin hak sahipliğine yönelik inceleme ... 3. FSHHM dosyası ile devam eden bir davada görüldüğünden açılan ikinci işbu dava bakımından davanın HMK m.114/1-ı uyarınca usulden reddine dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davanın HMK m.114/1-ı uyarınca usulden REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca, peşin olarak yatırılan 179,90 TL'den 80,70 TL karar harcının mahsubu ile kalan 99,20 TL'TL bakiye karar harcının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen talebi yönünden davalılar vekili yararına hesap olunan 15.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/06/2023
Katip ...
¸
Hakim ...
¸