T.C.
İSTANBUL
4.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/78
KARAR NO: 2023/37
DAVA: Faydalı Modelin Devir ve Tescili, Maddi ve Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 24/12/2013
KARAR TARİHİ: 14/02/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Faydalı Modelin Devir ve Tescili, Maddi ve Manevi Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ile ... arasında 11/03/2013 tarihli ortaklık sözleşmesi imzalandığını ve imzalanan ortaklığın 17/04/2013 tarihli protokol ile sona erdiğini, davalının şirket değerlendirilmesinde yanılsamaya sebep olduğunu, şirket ortaklık sözleşmesi ve fesih protokolüne aykırı hareket ettiğini, usulsüzce çek düzenleyerek şirket hesaplarının bloke olmasına sebebiyet verdiğini, bu nedenle müvekkil şirketin ödemelerini geç yapdığını, ticari itibarının zedelendiğini belirterek davalının 59.434,00 TL maddi ve 30.000 TL manevi tazminat ile sorumlu tutulmasını, "..." adlı faydalı modelin müvekkil şirkete devir ve tesciline, yargılama sürecinde faydalı modelin 3. şahıslara devrini önlemek amacıyla TPE tescil kaydına tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafça herhangi bir cevap sunulmadığı anlaşılmıştır.
Dosya incelendiğinde davanın ilk olarak 23. Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığı, 23. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/346 Esas, 2013/354 Karar ve 27/12/2013 Tarihli kararı ile görevsizlik kararı verildiği, temyiz üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2014/4527 Esas, 2014/11109 Karar sayılı bozma ilamı görevsizlik kararınını bozulmasına karar verdiği, İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/708 Esas, 2014/315 Karar ve 06/11/2014 tarihli kararı ile görevsizlik kararında direnilmesine karar verildiği, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2018/11-546 Esas, 2018/1330 Karar ve 19/09/2018 tarihli kararı ile direnme kararının onanmasına kesin olarak karar verildiği ve dosyanın mahkememize tevzi olunduğu ve yargılamaya devam olunduğu anlaşılmıştır.
Dosyada taraflarca bildirilen tüm deliler toplanmış, özel ve teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle bilirkişi raporu alınmıştır.
Mahkememize sunulan 09/03/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; "..." buluş başlıklı ...numaralı faydalı model belgesinin başvuru sahibinin ve buluş sahibinin davalı ... olduğu, 25/11/2015 tarihi itibariyle 2014 yılı ücretin vade tarihinde ve vadeyi takip eden altı aylık süre içerisinde de ödenmemesi nedeniyle geçersiz sayıldığı, ortaklık sözleşmesinin imzalandığı 11/03/2013 tarihinden sonra patent haklarına ilişkin herhangi bir devir sözleşmesi imzalanmadığı, bu devir sözleşmesi Türk Patent ve Marka Kurumu'na bildirilmediği, yıllık ücretler ödenmeyerek faydalı model belgesi geçersiz hale getirildiği ve davalı yan tarafından 11/03/2013 tarihli ortaklık sözleşmesine aykırı hareket edildiği, davacı yanın icra dosyalarına yapılan bu ödemelerin taraflar arasında imzalanan 11/03/2013 tarihli sözleşmesine aykırı davranılması nedeniyle ödendiğine dair dosyada yazılı belge olmadığından illiyet bağı kurulamadığından icra dosyalarına ilişkin 29.434,00 TL maddi tazminat talep edemeyeceği, davacı şirket dava konusu patente ilişkin olarak uğradığını iddia ettiği zarara dair belge sunmadığından ve zararın nasıl hesaplanması gerektiğine ilişkin 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu gereğince açıklamada bulunmadığından dava konusu patente ilişkin olduğu iddia edilen maddi zarar ile ilgili hesaplama yapılamadığı, davacı yanın dava dilekçesinde belirttiği davalı yanın usulsüz çek keşide etmesi nedeniyle talep ettiği zarara ilişkin ise dosya kapsamında yer alan ... 10. Ağır Ceza Mahkemesinin 03/06/2014 tarih, ...Esas, ...Karar sayılı beraat kararı ile çeklere ilişkin zararının bulunmadığı, manevi tazminat talebinin mahkememiz takdirinde olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememize sunulan 21/11/2022 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle ; ... 4. İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı kararı kesinleştiği takdirde ... 20. İcra Dairesinin ...sayılı dosyasına konu ... seri numaralı 40.000,00 TL tutarlı 30/06/2013 tarihli çekin sadece ... tarafından imzalandığı, atılan tek imzanın şirketi borçlandırmaya yetmediği yönündeki karar kesinleşeceğinden ve kök bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere ortak sözleşmesinin imzalandığı 11/03/2013 tarihinden sonra patent haklarına ilişkin herhangi bir devir sözleşmesi imzalanmadığı, bu devir sözleşmesi Türk Patent ve Marka Kurumu'na bildirilmediği, yıllık ücretler ödenmeyerek faydalı model belgesi geçersiz hale getirildiği ve davalı yan tarafından 11/03/2013 tarihli ortaklık sözleşmesine aykırı hareket edildiği, davacı yanın maddi tazminat talebi olarak 40.000,00 TL talep edebileceği manevi tazminat talebinin mahkememiz takdirinde olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
KANAAT VE GEREKÇE
Dava konusu uyuşmazlık sözleşmeye aykırılık iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
TPMK tarafından verilen müzekkere cevabında davacı yanın devrini talep ettiği, "..." buluş başlıklı ... numaralı faydalı model belgesinin başvuru sahibinin ve buluş sahibinin davalı olduğu, 25/11/2015 tarihi itibari ile 2014 yılı ücretinin ödenmemesi nedeni ile geçersiz sayıldığı tespit edilmiş, davalı adına tescilli olan ancak yıllık ücretinin ödenmemesi nedeni ile "..." buluş başlıklı ... numaralı faydalı model belgesinin geçersiz olduğundan davacı yanın faydalı model belgesinin devri ve tesciline ilişkin talebi konusuz kalmış, bu nedenle bu talep bakımından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.
Davacı tarafından dosyaya sunulan 11/03/2013 tarihli ortaklık sözleşmesi ve ortaklığın sona erdirilmesi protoklü bakımından yapılan incelemede, mezkur tarihli ortaklık sözleşmesinin Patent Haklarının Devri başlıklı 2. Maddesi gereğince davalı yanın dava konusu yapılan "..." buluş başlıklı ... numaralı faydalı model belgesini 11/03/2013 tarihli ortaklık sözleşmesinin imzalandığı tarihten itibaren devir sözleşmesi ile davacı şirkete devredeceği anlaşılmaktadır. Ancak ortaklık sözleşmesinin imzalandığı, 11/03/2013 tarihinden sonra patent haklarına ilişkin herhangi bir devir sözleşmesi Türk Patent ve Marka Kurumuna bildirilmemiş, yıllık ücretler ödenmeyerek faydalı model belgesi geçersiz hale geçmiştir. Dolayısı ile davalı yan tarafından faydalı model belgesinin devir edilmesine ilişkin hükme aykırı davranılmış ve 11/03/2013 tarihli ortaklık sözleşmesine aykırılığın mevcut olduğu kanaatine varılmıştır.
Dosya kapsamında yer alan ... 20. İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyasına ilişkin olarak ... 4. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı kararında; "Mahkememizce yapılar incelemede, davacı şirket yetkili temsilcilerinin ticaret sicil müdürlüğünden getirilen imzalarının takibe dayanak edilen çekteki imzalar ile karşılaştırılarak incelenmesi hususunda karar oluşturulmuş, karar doğrultusunda grafaloji uzmanı bilirkişiden alnan 25.9.2013 tarihli raporda, takip konusu çekteki imzanın davacı şirket yetkili temsilcilerinden ...'sun eli ürünü olduğu saptanmış" şeklinde karar ihdas edildiği, ortaklık sözleşmesinin imzalandığı 11.03.2013 tarihinden sonra patent haklarına ilişkin herhangi bir devir sözleşmesi imzalanmadığı, bu devir sözleşmesi Türk Patent ve Marka Kurumu'na bildirilmediği, yıllık ücretler ödenmeyerek faydalı model belgesi geçersiz hale getirildiği ve davalı yan tarafından 11.03.2013 tarihli ortaklık sözleşmesine aykırı hareket edildiği, davacı yanın maddi tazminat olarak 40.000 TL talep edebileceği kanaatine varılmış, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Davacı manevi tazminat da talep etmiştir. Manevi tazminat yönünden davalı yanın ortaklık sözleşmesi ve fesih protokolüne aykırı hareket etmesi ,davacının manevi ticari varlığında meydana gelen kayıp durumu, manevi tazminatın amaç ve içeriğine, hak, nesafet ve adalet ilkesine keza manevi tazminatın, maddi bir zenginleşme talebinden çok manevi tatmine yönelik bir talep olması, somut olayın özellikleri dikkate alınarak davalının eyleminde kusurlu olduğu, somut olayın özelliğine göre 30.000- TL manevi tazminatın uygun olabileceği kanaatine varılmıştır.
Tüm bu açıklamalar muvacehesinde TPMK kayıtları, hükme esas alınan kök ve ek bilirkişi raporları bir arada değerlendirildiğinde, dava konusu ... numaralı faydalı model belgesi, dava tarihi itibariyle geçersiz olduğundan faydalı modelin devrine ilişkin talep bakımından karar verilmesine yer olmadığına, 40.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 30.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davanın kısmen kabulü ile, 40.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-30.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Dava konusu ... numaralı faydalı model belgesi, dava tarihi itibariyle geçersiz olduğundan faydalı modelin devrine ilişkin talep bakımından karar verilmesine yer olmadığına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 4.781,70 TL karar harcından peşin yatırılan 1.527,35 TL'nin mahsubu ile kalan 3.254,35 TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen maddi tazminat miktarı yönünden davacı vekili yararına hesap olunan 15.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen manevi tazminat miktarı yönünden davacı vekili yararına hesap olunan 15.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen maddi tazminat miktarı yönünden davalı vekili yararına hesap olunan 15.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan: 2.250,00 TL bilirkişi ücreti, 363,70 TL posta gideri olmak üzere toplam 2.613,70 TL'den kabul ve ret oranına göre hesap olunan 2.045,74 ve 1.551,65 TL harç (peşin+başvuru) olmak üzere toplam 3.597,39 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmının davacı üzerinden bırakılmasına,
9-Davalı tarafından yapılan: 60,00 TL yargılama giderinden kabul ve ret oranına göre hesap olunan 13,03 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmının davalı üzerinde bırakılmasına,
10-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.14/02/2023
Katip ...Hakim ...