T.C.
İSTANBUL
4.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/59
KARAR NO: 2024/74
DAVA: Marka (Manevi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 01/03/2023
KARAR TARİHİ: 16/04/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Manevi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekillerinin Dünya’nın en büyük teknoloji firmaları arasında yer aldığı, “...” markasının sahibi olduğunu, davalının da tanınmış ... markasını meşru bağlantısı, sözleşmesi ve hukuka uygun amacı olmaksızın; tamamen izinsiz ve tecavüz teşkil eder şekilde kullandığını, “..." adresinde ... ibareli taklit ürünlerin satışının gerçekleştirdiğini, davalı işyerinde ... 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin... D.İş sayılı kararı gereği 21.02.2023 tarihinde tespit işlemi gerçekleştirildiğini, yapılan tespit işleminde, ... ibareli toplamda 365 adet ürün tespit edildiğini, tedbir kararı uyarınca bu ürünlere el konularak yeddi emin deposuna teslim edildiğini, bilirkişi incelemesi neticesinde ''...Karşı tarafça satışa sunulan ürünler üzerinde, tespit talep eden adına tescilli ve ayırt edici gücü yüksek ... ve ... ŞEKİL markalarının aynısının, tescilli olduğu sınıflar kapsamında bulunan (Nice ... Sınıf) cep telefonları ve bunların parçaları ile aksesuarları kapsamında satışa arz edilmiş sahte ürünler üzerinde kullandıklarını, işbu eylemlerinin 6769 Sayılı SMK madde 29/1(c) kapsamında marka hakkına tecavüz sayılan fiiller kapsamında olduğu..." yönünde görüş bildirildiğini, davalı kullanımlarının hukuka aykırı olduğununu ileri sürerek davalı tarafından davacının marka hakkına yönelik tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, ref’i ve men’i, 5.000-TL manevi tazminat ve kararın ilan edilmesini talep etmiştir.
Davalı tarafın cevap dilekçesinde özetle; cevap dilekçesi ibraz edilmemiştir.
Dosyada taraflarca bildirilen tüm deliler toplanmış, özel ve teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle bilirkişi raporu alınmıştır.
Mahkememize sunulan 05/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; davalı işyerinde tespit edilen ürünlerin toplam 365 adet olduğu, davacının ürünlerin kendi izni ile piyasaya sunulmadığı ve taklit olduğu iddiası karşısında davalının ürünleri nereden satın aldığına ilişkin fatura ibraz etmemesi, delil tespiti sırasında incelenen ürünlerin ambalajında, kutusunda parti/seri no, hologram barkot bulunmadığı ve sahte olduğunun tespit edildiği hususları bir arada değerlendirildiğinde, davalıya ait “...” adresinde faaliyet gösteren “...” isimli işyerinde tespit edilen ürünlerin davacıya ait orijinal ürünler olmadığı yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda davalıya ait işyerindeki ürünler üzerindeki ... ve ¸ ibareli marka kullanımlarının, nihai takdir ve hukuki nitelemesi Sayın Mahkeme’ye ait olmak üzere, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 29/1-(b) hükmü gereğince davacı ...tescil nolu ... ve ... tescil nolu ¸ibareli marka haklarına tecavüz eylemi oluşturduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
KANAAT VE GEREKÇE
Dava, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ve TTK hükümlerine aykırılık nedeni ile açılmış dava konusu ... ibareli markanın, davacıya ait tanınmış “...” ve “...” şekil ibareli markaların izinsiz kullanıldığından bahisle marka hakkına tecavüzün durdurulması, haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, sonuçlarının ortadan kaldırılması talebine ilişkindir.
Davacı taraf ...’a ait... tescil nolu ... ibareli şekil markasının 30.09.2015 tarihinde tescil edildiği ve marka tescilinin 08.09.2024 tarihine kadar geçerli olduğu, davacı ... tescil nolu ... ve... tescil nolu ¸ibareli şekil markasının 03.12.2015 tarihinde tescil edildiği ve marka tescilinin 08.09.2024 tarihine kadar geçerli olduğu anlaşılmıştır.
Dosyada davacı yanın bildirdiği deliller toplanmış, TPMK kayıtları getirtilmiş, değişik iş dosyası dosya arasına alınmıştır.
... 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyasına alan adı kullanımına ilişkin bilirkişi raporu alındığı,26.02.2023 tarihli bilirkişi raporu ile; Tespit talep eden vekilinin dosyada mesnet gösterdiği ve marka sicil inceleme kısmında verilen markaların tespit konusu cep telefonları ve bunların parçaları ile aksesuarları (Nice ... Sınıf) kapsamında tescilli olduğu, koruma sürelerinin devam ettiği, - Tespite konu ... adresindeki firmanın unvanının ... LTD. ŞTİ. olduğu, ... Vergi Dairesine ... Vergi Kimlik Numarasıyla bağlı mükellef olduğuna, - İşyerinde yapılan incelemede; ambalajında, kutusunda parti/seri no, hologram, barkot bulunmayan çeşitli modellerde ... marka ve logolu 332 adet sahte arka kapak ve 33 adet batarya tespit edilerek Mahkeme Kararına istinaden tedbiren el konularak yeddiemine teslim işlemi uygulandığı, tespit edilen ürünlerden 1 adet arka kapak ile 1 adet batarya numune olarak alınarak suretiyle dosyaya eklendiği, Karşı tarafça satışa sunulan ürünler üzerinde, tespit talep eden adına tescilli ve ayırt edici gücü yüksek ... ve ... ŞEKİL markalarının aynısının, tescilli olduğu sınıflar kapsamında bulunan (Nice ... Sınıf) cep telefonları ve bunların parçaları ile aksesuarları kapsamında satışa arz edilmiş sahte ürünler üzerinde kullandıkları, işbu eylemlerinin 6769 Sayılı SMK madde 29/1(c) kapsamında marka hakkına tecavüz sayılan fiiller kapsamında olduğu tespit edilmiştir.
Markaya Tecavüz iddiası yönünden;
6769 sayılı Kanunun 29. maddesinde marka hakkına tecavüz sayılan fiiller sayılmıştır. Bunlar Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7. maddede belirtilen biçimlerde kullanmak, marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak, marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek halleridir.
İlgili Kanunun 7 inci maddesi; "Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir. Marka sahibinin, izinsiz olarak yapılması hâlinde, aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır: a)Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması. b)Tescilli marka ite aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle betik tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması. c)Aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde olmasına bakılmaksızın, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve Türkiye de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması.
Aşağıda belirtilen durumlar, işaretin ticaret alanında kullanılması hâlinde, ikinci /fıkra hükmü uyarınca yasaklanabilir: a)İşaretin, mal veya ambalajı üzerine konulması. b)İşareti taşıyan malların piyasaya sürülmesi, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi, bu amaçlarla stoklanması veya işaret altında hizmetlerin sunulması ya da sunulabileceğinin teklif edilmesi. c)İşareti taşıyan malın ithal ya da ihraç edilmesi. ç)İşaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılması. d)İşareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılması. e)İşaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması. f)İşaretin hukuka uygun olmayan şekilde karşılaştırmalı reklamlarda kullanılması. " hükümlerine amirdir.
Kanunun 149.maddesinde "Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir: a)Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti. b)Muhtemel tecavüzün önlenmesi. c)Tecavüz fiillerinin durdurulması. ç)Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini. d)Tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde elkonulması. e)(d) bendi uyarınca elkonulan ürün, cihaz ve makineler üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması f)Tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle masraflar tecavüz edene ait olmak üzere (d)bendine göre elkonulan ürünler ile cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya sınai mülkiyet haklarına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhası. g)Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
SMK m. 29/1-a atfıyla uygulanacak olan SMK m, 7/2-b'ye göre tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tesdili markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması, marka hakkına tecavüz niteliği taşıyacaktır.
Mutlak hak niteliğini taşıyan markanın, marka sahibinin izni olmaksızın bir başkası tarafından kullanılması yasaklanmış bulunmaktadır. Markanın sahibinden başkası tarafından aynen veya taklit, tağyir, iltibas suretiyle kullanılıp kullanılmadığının saptanmasında her şeyden önce markanın şekil ve anlam itibariyle taşıdığı baskın unsur göz önünde tutulmalıdır. Bu baskın unsurun aynen veya değiştirilerek başkası tarafından kullanılması, haksız olarak kullanımın tespitinde büyük önem taşır. Bir marka ana özellikleri itibariyle başkası tarafından bir hakka dayanmadan kullanıldığında tecavüz unsuru gerçekleşmiş olur (Erdal Noyan, Marka Hukuku, Ankara 2006, s.545). Bir marka hakkına tecavüz teşkil edilebilmesi için, markayla ayniyet taşıyan veya benzer olan işaretin, tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerin aynı veya benzeri mal veya hizmetlerde alıcıların karıştırılmasına sebebiyet verecek şekil ve surette kullanılması gerekir.
Somut olaya dönüldüğünde ; Davalıya ait işyerinde bulunan ve yukarıda görsellerine yer verilen ürünler üzerinde davacıya ait ... ve¸markalarının tescilli olduğu ... Sınıf kapsamında yer alan cep telefonu kapağı ve bataryası ürünleri üzerinde birebir aynı şekilde kullanıldığı, dolayısıyla davalı kullanımların davacı markaları ile aynı olduğu ve aynı emtialar üzerinde gerçekleştiği, davalının davacının tescilli markaları ile iktibas yaratan kullanımlarının tüketiciyi yanıltacağı ve tüketicinin davalının işyerinde bulunan, markalı ürünleri davacıya ait ürünler sanacağı davalının davacıya ait tescilli şekil markasına yönelik kullanımlarının izahı yapılan mevzuat kapsamında markaya tecavüz teşkil ettiği sonucuna ulaşılmış buna dayalı taleplerin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Haksız rekabet iddiası yönünden;
6102 sayılı TTK'nın 54 vd maddeleri Haksız Rekabete ilişkindir. Madde 54- "(1)Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. (2)Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır." hükümlerine amridir. Yine TTK Madde 55- (1)Aşağıda sayılan hâller haksız rekabet hâllerinin başlıcalarıdır: a)Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar ve özellikle;.... 4.Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak,... dürüstlüğe aykırı davranmış olur. Şeklinde düzenlenmiş Madde 56 da "Haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse; a)Fiilin haksız olup olmadığının tespitini, b)Haksız rekabetin men'ini, c)Haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını, d)Kusur varsa zarar ve zıyanın tazminini, e)Türk Borçlar Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini isteyebileceği düzenlenmiş kararların ilanının talep edebileceği öngörülmüştür.
Somut olaya dönüldüğünde; sunulan tüm deliller dikkate alındığında davalının davacıya ait tanınmış markayı içerir ve markaya yaklaşmak niteliğindeki markayı birebir içerir kullanımlarının izahı yapılan TTK md. 54 ve TTK md. 55/l-a (4) kapsamında haksız rekabete sebebiyet verdiği sonucuna ulaşılmış, yine davacının haksız rekabete dayalı taleplerinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacı manevi tazminat da talep etmiştir. Manevi tazminat yönünden marka hakkına yapılan tecavüzün niteliği, ,davacının manevi ticari varlığında meydana gelen kayıp durumu, manevi tazminatın amaç ve içeriğine, hak, nesafet ve adalet ilkesine keza manevi tazminatın, maddi bir zenginleşme talebinden çok manevi tatmine yönelik bir talep olması, dolayısıyla somut olaya göre davalının davacı markasına tecavüz teşkil edecek şekilde izinsiz olarak kullandığı, dolayısıyla eyleminde kusurlu olduğu, 5.000-TL manevi tazminatın uygun olabileceği gerekçesi ile tüm dosya kapsamı, değişik iş dosyasına ve mahkememize sunulan bilirkişi raporları ve sunulu tüm deliller bir arada değerlendirildiğinde; davacının markaya tecavüz ve haksız rekabete dayalı sübut bulan taleplerinin kabulü yönünde aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere,
1- Davanın KABULÜ İLE, davalı kullanımlarının davacıya ait marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespiti ile, bu tecavüz ve haksız rekabetin durdurulmasına ve önlenmesine ,
2-5.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 427,60 TL karar harcından peşin yatırılan 179,90 TL'nin mahsubu ile kalan 247,70 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 3.000,00 TL bilirkişi ücreti, 295,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 3.295,00 TL ve 385,40 TL harç (peşin+başvuru+vekalet) olmak üzere toplam 3.680,40TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen tecavüz ve haksız rekabet talepleri yönünden davacı vekili yararına hesap olunan 25.500,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden davacı vekili yararına hesap olunan 5.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
7-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekili ve davalı şirket yetkilisinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/04/2024
Katip ...
¸
Hakim ...
¸