T.C.
İSTANBUL
4.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/92 Esas
KARAR NO: 2024/89
DAVA: İtirazın İptali (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/05/2019
KARAR TARİHİ: 25/04/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıdan alacağının tahsili için 19/04/2018 tarihinde ... 22. İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyası ile 646.677,41 TL tutarında takip başlattığını, davalı tarafından icra takibine itiraz edildiği ve takibin durdurulduğunu, takibe devam edilebilmesi için işbu davanın açıldığını, Davalı ...'ın müvekkili şirketinde çalışırken dava dışı stajyer ... ile iletişime geçerek şirketten ayrılıp ... şirketine geçtiğini, bu süreçte davalının ... projesini gerçekleştirirken müvekkili şirketinde çalışırken üretilen ve ...'da sergilenen ... projesinin tasarımından kaynak alarak yaptığını, bunun dışında ...'de ve ... Haftasında sergilenmiş görsele ilişkin tasarımların daha sonra davalı tarafından ...'ün düzenlediği toplantıda sergilendiğini, müvekkilinin 2017 yılında... için yaptığı demo tasarımları izinsiz olarak ... adresinde yayınladığını, Davalının ayrıca ... telefonu için açılan kontura müvekkilin teklifini karşı firmalarla paylaşarak 1/5 oranında düşük fiyat vererek müvekkilini 230.000 TL zarara uğrattığını belirterek, FSEK m.68, SMK m.151 ve haksız rekabet hükümleri uyarınca tazminat hesaplaması yapılmasını, davalı tarafından yapılan icra takibine itiraz iptali ile takibin devamına, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; davacının kendisini ... firmasının sahibi olduğunu bildirdiğini, fakat firmanın davacıdan bağımsız bir tüzel kişilik olduğunu, müvekkilinin davacının çalışanı olmadığını, ... bünyesinde çalıştığını, bu yüzden davacının iddia ettiği kendi tasarımlarının da ... bünyesinde olduğu için eserlere ilişkin mali hak iddiası şirket üzerinden yürütülmesi gerektiğini, Ayrıca davacının iddiaları ile ilgili zamanaşımı itirazları bulunduğunu, davacının iddialarının soyut ve öznel değerlendirmeler içerdiğini, davalının kendisini çok fazla zarara uğrattığına dair hiçbir. dayanak belge, bilgi, tespit olmadığı gibi dava dilekçesinde iddialarını karşılar delil bulunmadığını, davacının iddialarından ilki olan ... projesinin ... ile benzerlik gösterdiğini beyan etmiş ve delil olarak 3 görsel paylaştığını, fakat görsellerin orijinal olmadığını ve değiştirildiğini, davacı bu şekilde mahkemeyi aldatma saiki ile hareket ettiğini, davacının diğer bir iddiası ...'de ve ...'de yaptığı görsele ilişkin tasarımların daha sonra müvekkili tarafından ... toplantısında kullandığına yönelik olduğunu, fakat ... arama motorunda “...” şeklinde arama yapıldığında davacının kendisine ait olduğunu iddia ettiği üçgen, kare gibi geometrik şekillerin benzerlerinin bulunduğunun görüldüğünü, davacının bir başka iddiasının 2017'de ... kanalı ... için hazırlanan kimlik animasyonlarını müvekkilinin izinsiz kamuya paylaşmasına yönelik olduğunu, bu iddianın yanlış olduğunu, davalının paylaştığı videoda sadece bahsedilen tasarım olmayıp 2016-2017 yılları arasında çalıştığı tüm projeleri kapsayan .... videosu olduğunu, ayrıca davacı ticari sırla ve gizlilik taşıyan bilgilerini müvekkilinin rakip firmalarla paylaşıp zarara uğrattığı iddiasını ... şirketi tarafından davalıya gönderilen e-posta ile ispatlamaya çalıştığını, fakat davalının sunulan proje teklifinin 3.kişilerle paylaştığının ispata yarar bir belge olmayıp aksine söz konusu e-posta aksine işbu dava dışı firmanın davalının çalışma özgürlüğünü kısıtlamaya yönelik olduğunu, belirterek davanın reddine, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememize sunulan 17/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; davalı ...'ın ...ve ... toplantısı sunumlarını Davacı ...'ya ait ... şirketinde üretilen ... ve ... Şehrinde sergilenen tasarımlardan faydalanarak hazırladığı, ayrıca ... şirketi çalışanlarınca ortak tasarlanan ... kanalı ... için hazırlanmış animasyonu şahsi dosyasına ekleyerek paylaştığı, dolayısıyla hak ihlali oluştuğu, görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememize sunulan 03/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; davalı ...’ın eylemlerinin davacı ...’nın fikri mülkiyet haklarını ihlal etmediği, davacının icra takibinde haklı olmadığı kabulünün mahkemenin taktirinde olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememize sunulan 07/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; 1- ... İddiası Yönünden;
a. Dava konusu 3 dakika 36 saniye ve 1 dakika 32 saniye uzunluğundaki 3D modelleme video çalışmaların kalenin sınırlarını baz alacak şekilde gerçekleştirilmiş, yapımında ileri seviyede VFX (görsel efekt) ve CGI (Bilgisayar tabanlı görüntüler) bilgisi gerektiren, belirli periyotlarda yaratıcı sahne modellemesi değişen videolarının grafik, yazılım, görsellik, kurgu unsurları ile bir bütün olarak değerlendirildiğinde FSEK 5 anlamında sinema eseri vasfını haiz oldukları,
b. Davacının “...” sinema eseri ve modelleme sahnelerinin ...” çalışması içinde kullanıldığını söylemek mümkün olmamıştır. Taş objesinin geometrik şekiller halinde bölünerek hareket verilip animasyon yapılması ve dairesel boşluklar içine görüntülerin konumlandırılması anonim tasarım figürlerinin kullanımı olarak değerlendirilmiş olup Davacının hakların ihlali olmadığı,
2. ... Toplantısı İddiası Yönünden;
a. Davacının tasarladığı çizgilerden oluşan görüntülerin sektörde “...” olarak isimlendirilmekte olup temel tasarım elemanı olan çizginin radyal olarak döndürülüp hareket verilmesiyle oluşmakta olması, anonim olarak herkes tarafından kullanılabilecek temel tasarım elemanlarını barıdırması nedeniyle FSEK anlamında hususiyet taşıyan yaratım olarak nitelendirilemeyeceği FSEK 84 hükmü çerçevesinde haksız rekabet hükümleri ile korunacağı,
b. Her ne kadar Davalının çalışmasında da çizgilerden oluşan soyut geometrik arkaplan yer alsa da gerek renk gerekse çizgilerin açısı davacının çalışmasından farklıdır. Bu sebeple Davalının ... toplantısı çalışmasında Davacının... haftası için tasarladığı çalışmayı kullanmadığı ve herhangi bir hak ihlali oluşmadığı,
3. ... Kanalı İddası Yönünden ;
a. Dava konusu ... kanalı tanıtım videolarının grafik, yazılım, görsellik, kurgu unsurları ile bir bütün olarak değerlendirildiğinde FSEK m.5 anlamında sinema eseri vasfını haiz oldukları,
b. Davaya konu videonun Davalının belirli bir süre davacı yanında ve daha sonra davacının sahibi olduğu şirkette çalışması sırasında bizzat davalı tarafından oluşturulduğu hususu ispatlanmadığı sürece, davacının videosunun davalı tarafından video içeriğindeki parça, unsur ve tasarım öğelerinin olduğu gibi alınarak kullanılmasının FSEK 22 çerçevesinde çoğaltma hakkının ihlali sayılacağı,
c. Dosyada emsal bir sözleşme veya emsal bedel yazısı bulunmamaktadır. İhlal yukarıda belirtildiği şekilde davacının videosunun davalı tarafından video içeriğindeki parça, unsur ve tasarım öğelerinin portfolyo maksadıyla yani tanıtım amaçlı kullanılması şeklinde olmakla, ihlal edilen mali hakkın türü, kullanımın portfolyo maksatlı olması, kullanımın mecrası, süresi, şekli, eserin niteliği, türü ve diğer özellikler birlikte değerlendirildiğinde 25.000 TL olabileceği bu bedelin FSEK 68 kapsamında 3 katına hükmedilip hükmedilmeyeceği hususundaki Takdirin Sayın Mahkemeye ait olacağı,
d. Davaya konu ihlal davacıya ait videonun kendisi tarafından yapılmış bir iş gibi tanıtım portfolyosu olarak kullanılması olmakla vaki durumun kendine mal etme intihal şeklinde olması dikkate alındığında FSEK 15'te belirtilen manevi hakkın ihlali sayılacağı, bu çerçevede davacının FSEK m.70 kapsamında maddi tazminat taleplerinin Takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememize sunulan 22/09/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda da 07/02/2023 tarihli kök rapordaki görüş ve kanaatler aynen tekrar edildiği anlaşılmıştır.
KANAAT VE GEREKÇE
5846 sayılı FSEK'nun 18/2 maddesinde "Aralarındaki özel sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça; memur, hizmetli ve işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki haklar bunları çalıştıran veya tayin edenlerce kullanılır. Tüzel kişilerin uzuvları hakkında da bu kural uygulanır." belirtilmiştir.
İİK'nun 67/2 maddesinde "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde davacının sahibi olduğu ... Ltd. Şti'nin üç boyutlu ... işleri yaptığının, davalının davacının yanında çalıştığının ve işten ayrıldığının, davalı tarafından yapılan ... isimli projedeki tasarımların davacı tarafından ...'da yapılan ... isimli tasarımdan alınarak yapıldığının, davacının ... ve ... İhracatçılar Meclisinde yaptığı görsele ilişkin tasarımların davalı tarafından ... toplantısında gerçekleştirilen gösteride kullanıldığının, davacının ... kanalı ... tarafından kanal kimlik animasyonlarının yapılması için davet edildiğinin, davacı tarafça bu kanal için üretilen tasarımların davalı tarafından izinsiz olarak internet üzerinden kamuya arz edildiğinin, davacının izni ve rızası olmadan yapılan davalı tarafın bu kullanımlarının davacının FSEK kapsamında eserden kaynaklı haklarına, SMK kapsamında tasarımdan kaynaklı haklarına tecavüz ve TTK kapsamında haksız rekabet oluşturduğunun, davacı tarafça bir telefon markasının animasyon reklam filmi için teklif verdiğinin, verdiği bu teklife ilişkin bilgilerin davalı tarafından rakip firmaya paylaşıldığının, bu nedenle davacının işi alamadığının ve zarar meydana geldiğinin, davalının eylemleri ve kullanımları nedeniyle uğranılan zararın tazmini için icra takibinin başlatıldığının beyan edilerek bu davanın açıldığı, ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde davacı tarafından davalıya karşı 500.000 TL asıl alacak, 42.410,96 TL faiz olmak üzere toplam 542.410,96 TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, davalı tarafça takibe yasal süresi içerisinde itiraz edildiği, takibin durdurulmasına karar verildiği, davacı tarafça süresi içerisinde itirazın iptali talepli bu davanın açıldığı, davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde davalının ilk olarak davacının yanında, daha sonra davacı tarafından ... Şti' isimli şirketin kurulmasıyla bu şirkette çalıştığının, 24/04/2017 tarihinde iş sözleşmesini feshettiğinin, davacının 3d tasarım uzmanı olduğunun, serbest olarak çalışabildiğinin, ... isimli şirketin ortağı ve yöneticisi olmadığının, ... isimli şirket ile proje bazlı çalıştığının, davaya konu projelerde de bu şekilde çalıştığının, husumet itirazlarının bulunduğunun, davalının haksız ve tecavüz oluşturan eyleminin bulunmadığının beyan edildiği, dosya içerisinde üç farklı bilirkişi heyetinden rapor alındığı, ilk heyetten alınan raporda davalının davacının haklarına ihlal oluşturan kullanımlarının bulunduğu belirtilmiş ise de bu heyettten sonra alınan ikinci ve üçüncü heyet raporlarında herhangi bir hak ihlalinin bulunmadığı belirtilmekle, üçüncü heyetten alınan raporda ... isimli projenin eser vasfının bulunduğunun, ...isimli projede...isimli projenin tasarımlarının kullanıldığının söylemenin mümkün olmadığının, ...isimli projede anonim tasarım figürlerinin kullanıldığının hak ihlalinin bulunmadığının, ... ve ... Meclisinde yapıldığı iddia edilen görsele ilişkin olarak anonim olarak herkes tarafından kullanılabilecek temel tasarım elemanlarını barıdırması nedeniyle FSEK anlamında hususiyet taşıyan yaratım olarak nitelendirilemeyeceğinin eser vasfının bulunmadığının ve tecavüz oluşturduğu iddia edilen davaya konu kullanımların da davacının çalışmasından farklı olduğunun hak ihlalinin bulunmadığının, ... isimli kanalın tanıtım videoları yönünden sinema eseri vasfının bulunduğunun, bu videolardaki parça unsur ve tasarım ögelerinin olduğu gibi alınarak davacı tarafında kullanılmasının FSEK kapsamında hak ihlali oluşturduğunun tespit edildiği, üçüncü heyetten alınan raporda teknik yönden kapsamlı açıklama ve tespitlerin bulunduğu, bu raporun denetime elverişli olduğu, mahkememizce hükme esas alındığı, ... isimli kanal için hazırlanan görseller yönünden hak sahibi olarak davacı tarafından dava açılmış ise de davacının tek ortağı ve yetkilisi olduğu ...Şti isimli şirketin 09/02/2016 tarihinde kurulduğu, ... kanalı için hazırlanan görsellerin ... Şti isimli şirketin faaliyeti kapsamında oluşturulduğu, davalı tanıkları tarafından bu görsellerin şirket içerinde davalı tarafından oluşturulduğunun beyan edildiği, davacı tanığı ...'ün bu görsellerin şirketin tüm çalışanları tarafından birlikte yapıldığının beyan edildiği, davacının diğer tanığının davacının eşi olduğu, tanık beyanları ve dosyadaki diğer deliller birlikte değerlendirildiğinde davacı tarafça bu görseller yönünden tek başına eser sahibi olduğunun ispat edilemediği, yukarıda belirtildiği üzere ... kanalı için hazırlanan görsellerin ...Ltd. Şti isimli şirketin faaliyeti kapsamında oluşturulduğu, FSEK'nun 18/2 maddesi kapsamında bu görsellere ilişkin hakların tüzel kişiliği bulunan şirket tarafından kullanılabileceği, takibin şirket tarafından başlatılabileceği, davanın şirket tarafından açılabileceği, davacı tarafın bir telefon markasının animasyon reklam filmi için verdiği teklife ilişkin bilgilerin davalı tarafından rakip firmaya paylaşıldığına, bu nedenle davacının işi alamadığına ve zarar meydana geldiğine ilişkin iddiaların davacı tarafça ispat edilemediği anlaşılmakla üçüncü bilirkişi heyetinden alınan rapordaki tespitler ve.... isimli kanal için hazırlanan görseller yönünden yukarıda açıklanan hususlar birlikte değerlendirildiğinde davanın tüm talepler yönünden reddi gerektiği, davalı tarafça kötüniyet tazminatı talebinde bulunulduğu ancak davacı tarafından takibin kötüniyetli olarak başlatıldığının davalı tarafça ispat edilemediği anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davanın REDDİNE,
2-Davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca peşin olarak yatırılan 11.043,64 TL'den hesap olunan 427,60 TL'nin mahsubu ile kalan 10.616,04 TL bakiye karar harcının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/4 maddesi uyarınca davalı vekili yararına hesap olunan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/04/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza