T.C.
İSTANBUL
4.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/133 Esas
KARAR NO: 2023/85
DAVA: Marka (Manevi Tazminat İstemli), Marka (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 01/11/2019
KARAR TARİHİ: 27/03/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Manevi Tazminat İstemli), Marka (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava konusu ... alan adının ihtiva ettiği “...” ibaresinin müvekkili şirketin tanınmış “...” markasının birebir aynısı olduğunu, davalıların müvekkili şirketin markasının şöhretinden haksız ve izinsiz bir biçimde yararlanmaya çalıştığını, davalıların müvekkili şirketin Türkiye'de yetkili temsilcisi veya bağlı şirketi gibi hareket ettiğini bu durumun davalıların kötü niyetini açıkça ortaya çıkardığını, alan adı sahibinin müvekkiline ait ... internet sitesinin aynen kopyalayarak com.tr uzantısı ile kullandığını, “...” alan adının marka başvuru belgesi ile tahsis edildiğini, söz konusu alan adına dayanak olan ... başvuru nolu “...” marka tescil başvurusuna ve yine aynı başvuru sahibine ait olan ... sayılı “...” marka başvurusuna karşı yayına itirazlarını sunduklarını, söz konusu marka başvurularının internet sitesindeki satışa konu ürün ve hizmetleri kapsamadığını, bu başvuruların tek amacının ... nezdinde alan adı tahsis etmek olduğunu, davacıların 2015 yılından beri “...” esas unsurlu markaları ile elektronik sigara ve malzemeleri üretimi ve satışı yapmakta olduklarını, müvekkili şirketin dünyanın en kaliteli elektronik sigara üreticilerinden biri olduğunu, müvekkili ... ... şirketinin 2017 yılında 16,2 milyon elektronik sigara ürettiğini ve 2018 yılında satışlarının milyar doları geçtiğini, ... firmasının Aralık 2018'de ...'e 9435 pay almak için 12.8 Milyar dolar ödediğini, ... ürünlerinin Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Endonezya, Güney Kore, Filipinler, Avusturya, Fransa, Almanya, Belçika, Polonya, Portekiz, İrlanda, İtalya, Rusya, İspanya, İsviçre, Ukrayna, İngiltere, İsrail gibi birçok ülkede bulunduğunu, ...” markasının Paris Sözleşmesi'nin 1. mükerrer 6. Maddesi kapsamında tanınmış marka özelliğini haiz olduğunu, davacı tarafın ... tescil numaralı ... Sınıfta 30/06/2015 tarihinden itibaren tescilli “...” markasının ve ...tescil numaralı ... sınıflarda 12/04/2018 tarihinden itibaren tescilli “...” markasının sahibi olduğunu, ayrıca müvekkili ... Şirketinin EUIPO ve WIPO nezdinde başta AB olmak üzere 15'ten fazla ülkede ... Sınıfta tescilli “...” esas unsurlu markların sahibi olduğunu, davalı ... tarafından Türkpatent nezdinde yapılan ve com.tr uzantılı alan adının da dayanağını teşkil eden ... sayılı “...” marka başvurusunun müvekkilinin “...” unvanını ve sonuç olarak “...” markasını aynen içermekte olduğunu, Özellikle sektöründe tanınmış ... markasının varlığı ve davalının faaliyetleri karşında tüketiciler tarafından söz konusu alan adlarının ve internet sitelerinin ve burada satılan ürünlerin davacıya ait olduğunun yada davacı ile idari ya da ekonomik bir bağlantısı bulunan bir firma olduğunun hatta müvekkilinin Türkiye temsilcisi tarafından üretildiğinin yada satışa sunulduğunun sanılmasının mümkün olduğunu, davaya konu internet sitesinin davacıya ait bir firma tarafından hazırlandığı izlenimi yarattığı şekilde tasarlandığını, sitenin “hakkımızda” başlığı altında müvekkili şirketin kurucuları hakkında bilgilere yer verilerek müvekkilinin Türkiye iştiraki izlenimi bırakılmasının daha da güçlendirildiğini, davalıların müvekkilinin ... markasını haksız ve izinsiz olarak internet sitesinde ve alan adında kullanarak ülkemizde mevzuat gereği satışa yasak olan ürünleri satmakta olduklarını, maddi ve manevi tazminat istemli huzurdaki davada zorunlu arabuluculuk görüşmelerinin gerçekleştirilmiş olduğunu, davalı uzlaşma sağlanmadığını, arabuluculuk görüşmelerine dahi gelmediğini ve davacıların tescilli ... ibareli markaları ile üzerindeki haklarını ihlal eden, söz konusu markaları ile aynı veya benzer bir diğer işaret ve herhangi bir diğer ayırt edici unsurun her türlü kullanımını ve diğer şekillerde sunumunu/satışını gerçekleştirmek, ve her şekilde ticaretini yapmak suretiyle vaki davalılar fiillerinin ayrı ayrı haksız olduğunun hükmen tespitini, marka tecavüzü ve haksız rekabetlerinin, ayrı ayrı tespit ve men'ine, davalıların, davacı ile yaptıkları haksız rekabetlerinin ve davacı şirketin tescilli marka haklarına tecavüz fiillerinin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını teminen, davaya konu ... markalarını taşıyan ürün ve hizmetlerin sunulduğunu, ..., ... ve ... adreslerinde yer alan site ve sayfa Tinklerine erişimin engellenmesine, Davacının ... markaları üzerindeki haklarını ihlal eden, söz konusu markaları ile aynı veya benzer bir diğer işaret, markanın ve ... ile ilişkili şekil veya renk kodu gibi herhangi bir diğer ayırt edici unsurun kullanılmasını, üretilmesini, satışa sunulmasını, satışa arzının önlenmesini, ticari amaçla bulundukları her yerden (iş yeri tabelası, ürün kargo kutuları, broşürler, antetli evraklar, çalışan kıyafetleri ve benzeri her türlü ürün dahil olmak üzere) toplatılmasını, el konulmasını ve imhasını, davalıların yukarıda açıklanan ve davacıların marka haklarına tecavüz teşkil ettiği iddiaları nedeniyle davacıların uğradığı maddi ve manevi zararın tazmini için, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 1.000.(Bin) TL maddi tazminat ve 15.000.-(Onbeşbin)TL manevi tazminat olmak üzere toplam 16.000.-(Onaltıbin)TL tazminatın dava tarihi itibariyle bankaların uyguladığı en yüksek avans faizi birlikte davalılardan tahsilini, gideri davalılardan alınmak üzere mahkeme hükmünün kesinleşmesinden sonra "Başlangıç", "Gerekçe Özeti” ile "Hüküm” bölümlerinin, ülke çapında yayın yapan, tirajı en yüksek üç gazeteden birinde ilânını, huzurdaki dava dosyası kapsamında yapılacak her türlü yargılama giderlerinin ve vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesinin usulüne uygun olarak davalı tarafa tebliğ edildiği, davalı tarafça herhangi bir cevap ve beyan sunulmadığı anlaşılmıştır.
Dosyada bildirilen tüm deliler toplanmış, özel ve teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle bilirkişi raporu alınmıştır.
Mahkememize sunulan 15/04/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle ;... linkine ilişkin yapılan inceleme sonuçları aşağıda sunulmuştur. Dosya içerisine sunulmuş olan ... alan adı whois bilgilerine bakıldığında alan adının 18 Ocak 2019 tarihinde kayıt edildiği, Alan Adı kayıt şirketinin İsim Tescil İnternet Teknolojileri A.Ş. olduğu görülmüştür. Dosya içerisinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından gönderildiği görülen 16.07.2020 tarihli evrakta; “... isimli alan adının 18.01.2019 tarihinde ... T.C. Ki numaralı ... tarafından kayıt ettirildiği, 21.04.2020 tarihinde sistemden silindiği, hali hazırda eski kayıt olarak göründüğü ve başvuruya açık olduğu tespit edilmiştir. Ancak internetin doğası gereği açık kaynaklardan elde edilen bu bilgilerin güncelliği ve doğruluğu taahhüt edilemeyeceğinden, söz konusu göz önünde bulundurularak değerlendirilmesi gerekmektedir. internet açık kaynaklardan elde edilen veriler haricinde talep edilen...sitelerine ilişkin Başkanlığımızda bilgi ve belge bulunmamaktadır. Sayın Mahkemenin İsim ... A.Ş Müdürlüğüne yazdığı yazıda ... - ... internet sitelerinin kimin adına kayıtlı olduğu ve kim tarafından kullanıldığının araştırılarak tespit edilmesi ve olunur. şeklinde cevap istenmesine cevap olarak görülen Dosya içerisinde ... A.Ş. tarafından gönderildiği görülen 20.11.2020 tarihli evrakta ve eklerinde; EK- : Alan Adı Sahiplik Bilgisi TCKN : ... Adı Soyadı : ... e-posta : mertin.... GSM No: ... Adres : ... Alan Adı : ... Tescil Tarihi : 17.1.2019 Bitiş Tarihi : 17.1.2020 EK-2 : Sipariş Bilgileri İşlem Türü : Garanti Kredi Kartı İşlem Tarihi : 16.01.2019 10:24:07 Kart Sahibi : ... Kart Numarası :... Son Kullanma Tarihi : 03/2020 EK-3 : Fatura Bilgileri Fatura bilgileri; 17.01.2019 tarihli faturada ... TCKN : ... 1 Yil juullabs.com.tr * bilgilerinin olduğu fatura sureti görülmüştür. ...web site geçmiş yedeği kontrol edildiğinde 8 Temmuz 2019 tarihli yedek tıklandığında çıkan web sitesi ekran görüntüleri yukarıda sunulmuştur. Web site vedeği içerisinde ... telefon numarasının vazdığı 18 Kasım 2019 tarihli yedek tıklandığında 26 Kası 019 tarihli ... linkinin açıldığı görülmüştür. 29 Kasım 2019 tarihli yedek tıklandığında 25 Aralık 2019 tarihli ... linkinin açıldığı görülmüştür. ... Jinkine ilişkin yapılan inceleme sonuçları aşağıda sunulmuştur. Dosya içerisine sunulmuş olan whois bilgilerinde Alan Adının 27.09.2019 tarihinde kayıt edildiği, Alan Adı kayıt şirketinin FBS Inc. olduğu görülmüştür. juullabs.store 29.12.2020 tarihinde alındığı/kayıt edildiği, alan adı kayıt şirketinin ... olduğu görülmüş olup mevcut durumdaki alan adı sahibi yetkilisi bilgilerine ... firmasından talep edilerek ulaşılabilecektir. (Alan adına ilişkin web site yedekleri ve mevcut alan adı kayıt tarihi karşılaştırıldığında Alan Adının dava tarihinden sonra 2020 yılında boşa düştüğü yani alınabilir duruma geldiği ve bu alan adının 29.12.2020 tarihinde yeniden kayıt edildiği anlaşılmaktadır. Alan adının yeniden kayıt edilmesi ise eski sahibi/yetkilisi tarafından alınabileceği gibi yeni farklı kişi/kişiler tarafından da alınmış olabilmektedir.) Dava tarihi itibari ile bu alan adı içerisinde geçmiş tarihlerde bulunan yedek/yedekler kontrol edilmiş olup şu anda mevcut alan adı kayıt tarihinden önce bulunan 2019 ve 2020 yıllarında bazı tarihlere ait yedekler olduğu görülmüş olup, web site yedekleri tıklandığında 14 Mayıs 2020 tarih yedeğin açıldığı görülmüş olup, açılan yedek içinde ...html linkinin açıldığı garmmuşmr ... içerisinde ...telefon numarasının yazdığı görülmüştür. ... linki geçmişi kontrol edildîğinde Eylül 2019'dan beri orta üye olduğu, ... Adresinin oldugu görülmüş ... alan adı kontrol edildiğinde alan adının 09.03.2017 tarihinde alındığı, Alan Adı kayıt şirketinin ... olduğu alan adı sahibi/yetkilisi bilgilerine ... firmasından talep edilerek ulaşılacaktır. Name Servers bilgilerinde ... yazdığı, ... alan adına giriş yapıldı ... alan adının açıldığı görülmüş olup bu alan adı kontrol edildiğinde alan adının 09.03.2017 tarihinde alındığı, Alan Adı kayıt şirketinin ... olduğu alan adı sahibi/yetkilisi bilgilerine FBS Inc. firmasından talep edilerek ulaşılacaktır. Name Servers bilgilerinde ... yazdığı, ... alan adı içerisinde bulunan web sitesinden alınan bazı ekran görüntüleri aşağıda sunulmuştur. İletişim bilgilerinde ...telefon numarasının yazdığı, ... link kontrol edildiğinde ... ibaresi alt alan adı (...)'dir. Buradaki alan adı .... ... kontrol edildiğinde alan adının 17.04.2017 tarihinde kayıt edildiği, Alan Adı kayıt şirketinin ... olduğu, ... - ... - ... - ... yazdığı, Organization: ... yazdığı görülmüş, elektroniksigaravip alt alan adı(sub domain) yetkilisi/sahibi bilgileri ... firmasından talep edilerek ulaşılabilecektir. ...site içerisinde bulunan web sitesinden alınan bazı ekran görüntüleri yukarıda sunulmuştur. İletişim bilgilerinde ... - ... telefon numaralarının ve ... Türkiye adres bilgisinin olduğu, ... link kontrol edildiğinde elektronik-sigara-vip ibaresi alt alan adı (sub domain)'dir. Buradaki alan adı ...'dir. ... kontrol edildiğinde alan adının 17.04.2017 tarihinde kayıt edildiği, Alan Adı kayıt şirketinin... olduğu, Name Servers: ...- ...- ... yazdığı, Organization ... yazdığı görülmüş, elektronik-sigara-vip alt alan adı(sub domain) yetkilisi/sahibi bilgileri ... firmasından talep edilerek ulaşılabilecektir. ... içerisinde bakıldığında İstenen ÜRL bu sunucuda bulunamadı yazdığı, h... linki/hesabı ile ilgili firmada bulunuyorsa detaylı olarak 2019-2020 yıllarında hangi kullanıcının/kullanıcıların kullandığı ile ilgili ... bilgi talep edilerek ulaşılabilecektir. Dosya içerisinde belirtilen 3 alan adları/linklere ilişkin yapılan incelemeler sonucunda alınan ekran görüntüleri yukarıda İnceleme, Tespit ve Değerlendirmeler kısmında sunulduğu, Takdir Mahkemeye ait olacağı
görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Mahkememize sunulan 08/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; Davacı tarafın talep etmiş olduğu SMK 151/2-c fikrasına göre maddi tazminat bedelinin hesaplanamayacağı, maddi ve manevi tazminat bedelinin Sayın Mahkemeye ait olacağı görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Mahkememize sunulan 10/01/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle ; Kök raporumuzda varmış olduğumuz sonucun bu dosya kapsamında tazminata hükmedilemeyeceği anlamında olmadığı, davacı tarafın talep etmiş olduğu SMK 151/2-c fıkrasına göre tahmini maddi tazminat bedelinin en az 11.158,79 TL olabileceği, maddi ve manevi tazminat bedelinin Takdir Mahkemeye ait olacağı görüş ve kanaatini bildirmiştir.
KANAAT VE GEREKÇE
Dava konusu uyuşmazlık, davalı tarafından internet yolu ile marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet eylemlerinin gerçekleştiği iddiasına dayalı marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, meni ile birlikte maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
TPMK kayıtlarının incelenmesinde ...numara ile ... sınıfta tescilli ... ibareli markanın 30/06/2015 tarihinde tescil edildiği görülmüştür. Yine ... numara ile ... sınıflarda tescilli ... ibareli markanın 12/04/2018 tarihinde davacı adına tescil edildiği görülmüştür.
Davalıların internet kullanımlarına ilişkin yapılan bilişim incelemesinde, ... alan adının 18/01/2019 tarihinde kayıt edildiği, ilgili alan adının davalı ... adına kayıtlı olduğu, 21/04/2020 tarihinde sistemden silindiği, ... ... ve ... internet sitelerinin de alan adı sahibinin davalı olduğu, 08/07/2019 tarihli web sitesi yedeğinin incelenmesinde ... ibareli ürünlerin satışının yapıldığı tespit edilmiştir.
6769 sayılı Kanunun 29. maddesinde marka hakkına tecavüz sayılan fiiller sayılmıştır. Bunlar Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7. maddede belirtilen biçimlerde kullanmak, marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak, marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek halleridir.
İlgili Kanunun 7 inci maddesi; "Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir. Marka sahibinin, izinsiz olarak yapılması hâlinde, aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır: a)Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması. b)Tescilli marka ite aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle betik tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması. c)Aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde olmasına bakılmaksızın, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve Türkiye de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması.
Aşağıda belirtilen durumlar, işaretin ticaret alanında kullanılması hâlinde, ikinci /fıkra hükmü uyarınca yasaklanabilir: a)İşaretin, mal veya ambalajı üzerine konulması. b)İşareti taşıyan malların piyasaya sürülmesi, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi, bu amaçlarla stoklanması veya işaret altında hizmetlerin sunulması ya da sunulabileceğinin teklif edilmesi. c)İşareti taşıyan malın ithal ya da ihraç edilmesi. ç)İşaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılması. d)İşareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılması. e)İşaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması. f)İşaretin hukuka uygun olmayan şekilde karşılaştırmalı reklamlarda kullanılması. " hükümlerine amirdir.
Kanunun 149.maddesinde "Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir: a)Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti. b)Muhtemel tecavüzün önlenmesi. c)Tecavüz fiillerinin durdurulması. ç)Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini. d)Tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde elkonulması. e)(d) bendi uyarınca elkonulan ürün, cihaz ve makineler üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması f)Tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle masraflar tecavüz edene ait olmak üzere (d)bendine göre elkonulan ürünler ile cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya sınai mülkiyet haklarına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhası. g)Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Somut olaya dönüldüğünde, davalı taraf davaya konu alan adı altındaki internet sitesinde davacıya ait ürünleri Türkiyede satmaya yetkili imiş izlenimi vermek sureti ile yetkili satıcı gibi hareket ettiği görülmektedir. İnternet sitesinin incelenmesinde davalı tarafça ... Türkiye Mağazası ibaresinin de yer aldığı, davacıların davalılarla dava konusu marka bakımından herhangi bir lisans sözleşmesi de imzalamadığı gözetildiğinde ilgili kullanımların marka hakkına tecavüz teşkil ettiği sabit hale gelmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 54 vd maddeleri Haksız Rekabete ilişkindir. Madde 54- "(1)Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. (2)Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır." hükümlerine amridir. Yine TTK Madde 55- (1)Aşağıda sayılan hâller haksız rekabet hâllerinin başlıcalarıdır: a)Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar ve özellikle;.... 4.Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak,... dürüstlüğe aykırı davranmış olur. Şeklinde düzenlenmiş Madde 56 da "Haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse; a)Fiilin haksız olup olmadığının tespitini, b)Haksız rekabetin men'ini, c)Haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını, d)Kusur varsa zarar ve zıyanın tazminini, e)Türk Borçlar Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini isteyebileceği düzenlenmiş kararların ilanının talep edebileceği öngörülmüştür.
Mutlak hak niteliğini taşıyan markanın, marka sahibinin izni olmaksızın bir başkası tarafından kullanılması yasaklanmış bulunmaktadır. Markanın sahibinden başkası tarafından aynen veya taklit, tağyir, iltibas suretiyle kullanılıp kullanılmadığının saptanmasında her şeyden önce markanın şekil ve anlam itibariyle taşıdığı baskın unsur göz önünde bulundurulmalıdır. Bu baskın unsurun aynen veya değiştirilerek başkası tarafından kullanılması, haksız olarak kullanımının tespitinde büyük önem taşır. Bir marka ana özellikleri itibariyle başkası tarafından bir hakka dayanmadan kullanıldığında tecavüz unsuru gerçekleşmiş olur (Erdal Noyan, Marka Hukuku, Ankara, 2006, s.545). Bir marka hakkına tecavüz teşkil edilebilmesi için, markayla ayniyet taşıyan veya benzer olan işaretin, tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerin aynı veya benzeri mal veya hizmetlerde tüketiciler tarafından karışıklığa sebebiyet verecek şekil ve surette kullanılması gerekir.
Somut olaya dönüldüğünde, davalının davacıya ait markayı yetkili satıcı izlenimi vererek kullanmasının marka hakkına tecavüz ettiği gibi aynı zamanda haksız rekabet teşkil edeceği de izahtan varestedir.
Tazminat Talepleri bakımından yapılan inceleme
Davacı tarafın talebi SMK 151/2-c fıkrası uyarınca "Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedeli"'nin yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında dikkate alınması yönündedir.
Davacı taraf Gümrükler Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davalılar tarafından ithal edilen ... markalı elektronik sigara ürünlerinin, aparatlarının ve benzeri ürünlerin miktarını ve mali değerini gösterir tablo talep edilmesini, İstanbul Ticaret Odası'na müzekkere yazılarak davalıların davaya konu marka ile elde edeceği cironun yüzde kaçının lisans bedeli olarak belirlenebileceğinin sorulmasını talep etmiştir.
Gümrükler Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazıda; işlemi tamamlanmış beyannamelerin Ticaret Bakanlığı Karar Destek Sistemi (KDS) üzerinden takip edilmekte olduğu, ithalat işlemlerinde marka bilgisinin otomobil ithalatları haricinde yükümlülerce beyannamede doldurulması zorunlu bir alan olmadığı, bu sebeple KDS üzerinden markaya göre sorgulama yapılamadığı, davalı ... tarafından ithal edilen “...” markalı elektronik sigara ürünlerinin, elektronik sigara aparatların ve benzeri ürünlerin miktarı ve mali değerlerinin tespiti yönünden Gümrük Bakanlığının idari kayıtlarının yer aldığı Karar Destek Sisteminde 01/01/2020-14/02/2022 tarihlerine ilişkin olarak yapılan ithalat sorgularında ... adına herhangi bir ithalat kaydının bulunmadığının anlaşıldığı bildirilmiştir
..Ticaret Odası tarafından gönderilen cevabi yazıda, yapılan inceleme sonucu bir işletme veya kuruluşun bir marka, tasarım veya patent işlemi ile ticaretin doğası gereği kar elde ettiği, bir işletmenin yaptığı satışlardan elde edeceği karın %15-%20 civarında olabileceği, davaya konu olan firma, eğer davaya konu marka ile tüm cirosunu elde etmiş ise toplam cironun %15'inin lisans bedeli belirlenmesinde uygun olacağı, davaya konu olan firma eğer birden fazla marka ile cirosunu elde etmiş ise tecavüze konu markadan elde ettiği cironun toplam ciroda belirlenerek, tecavüze konu olan markadan cironun %15'inin lisans bedeli belirlenmesinde uygun olacağı yönünde görüş bildirmiştir.
15/04/2021 tarihli ..., ... ve internet siteleri ile ilgili tespit edilen görsellerde “...” markalı ükendi” şeklinde etiketlendiği, kimi ürünlerde ise “stokta kalan son ürün bulunduğu görülmektedir. “...” markalı ürünlerin, bu siteler ve bu sitelerin yönlendirildiği tespit edilen diğer siteler vasıtası ile satışa sunulmuş olduğu sabitse de, gerek dosya kapsamında gerekse Gümrükler Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazıda bu ürünlerden ne adette satıldığı ya da ne kadar ciro elde edildiği ile ilgili bir bilgi ya da belge bulunmamaktadır.
Bilindiği gibi marka hukukundaki tazminat davalarında davacının uğradığı zarar/karşı tarafın elde ettiği kazanç, yada sunulan emsal lisans sözleşmeleri kapsamına göre davacının talep edilebileceği lisans yapılan yargılamada tam olarak tespit edilemiyorsa mahkeme tarafından dosyaya sunulu deliller kapsamına göre borçlar kanunu hükümlerine göre de mahkemece res’en değerlendirme yapabilmektedir.
Zararın belirlenmesi, davacının sebepsiz zenginleşmesine yol açacak şekilde geniş olarak yorumlanamayacağı gibi ihlal edeni mükafatlandırır nitelikte de olmamalıdır. Somut olayda davalıların kusuru bulunduğundan tazminat hakkaniyete uygun olarak belirlenmelidir. Zira tazminatın gerek elde edilen kazanca gerekse lisansa göre belirlenmesinde sektörün genelindeki parametreler, davacının bilinirlik durumu, ülke ekonomisinin koşulları da taraf ciroları kadar gözetilmelidir. Elbetteki bu açıklanan unsurların bir çoğu bilirkişilerce saptanamadığından bu durumda hakim Borçlar Kanunu' nun 51. maddesine göre somut olayın özelliklerine, kusurun ağırlığına ve hakkaniyete göre zararı tespit edecektir.
Mali bilirkişi tarafından hazırlanan 10/01/2023 tarihli ek raporda ... markalı ürünlerin satış fiyatları üzerinden yapılan incelemede davalı tarafın dava konusu ürünlerden en az 74.391,95 TL ciro elde etmiş olabileceği, bu cironun %15'i hesaplandığından davacının 11.158,79 TL tutarında SMK 151/2-c kapsamında tazminat talep edebileceği hesaplanmış, mahkememizce de yapılan hesaplama hüküm kurmaya elverişli görülmüştür.
Davacı manevi tazminat da talep etmiştir. Manevi tazminat yönünden marka hakkına yapılan tecavüzün niteliği, ,davacının manevi ticari varlığında meydana gelen kayıp durumu, manevi tazminatın amaç ve içeriğine, hak, nesafet ve adalet ilkesine keza manevi tazminatın maddi bir zenginleşme talebinden çok manevi tatmine yönelik bir talep olması, dolayısıyla somut olaya göre davalının , davacı markasına tecavüz ve haksız rekabet teşkil edecek şekilde izinsiz olarak kullandığı ,dolayısıyla eyleminde kusurlu olduğu gözetilerek talep doğrultusunda 15.000- TL manevi tazminatın uygun olabileceğine kanaatine varılmıştır.
Tüm bu açıklamalar muvacehesinde toplanan deliller alınan bilirkişi raporları bir arada değerlendirildiğinde sübut bulan davanın kabulü cihetine gidilerek davalı kullanımlarının davacıya ait ... ibareli marka haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, bu tecavüz ve haksız rekabetin önlenmesine, durdurulmasına ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, bu bağlamda ... ibaresi ile benzerlik taşıyan davalı ürünlerinin üretilmesinin, satışa sunulmasının önlenmesine, ticari amaçla bulundukları yerlerden toplatılmasına, el konulmasına ve hükmün kesinleşmesine müteakip imhasına,..., ... ve ... isimli sayfa linklerine erimişin engellenemesine,11.158,79 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,15.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davalı eylemi aynı zamanda haksız fiil teşkil ettiğinden hüküm özetinin kararın kesinleşmesine müteakip Türkiye de yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeten birinde masrafı davalıya ait olmak üzere bir defaya mahsus ilanına dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davanın KABULÜ İLE; davalı kullanımlarının davacıya ait ... ibareli marka haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, bu tecavüz ve haksız rekabetin önlenmesine, durdurulmasına ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, bu bağlamda ... ibaresi ile benzerlik taşıyan davalı ürünlerinin üretilmesinin, satışa sunulmasının önlenmesine, ticari amaçla bulundukları yerlerden toplatılmasına, el konulmasına ve hükmün kesinleşmesine müteakip imhasına, ..., ... ve ... isimli sayfa linklerine erimişin engellenemesine,
2-11.158,79 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
3-15.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Hüküm özetinin kararın kesinleşmesine müteakip Türkiye de yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeten birinde masrafı davalıya ait olmak üzere bir defaya mahsus ilanına,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 1.786,90 TL karar harcından peşin yatırılan 273,24 TL'nin mahsubu ile kalan 1.513,66 TL bakiye karar harcının davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tespit talebi yönünden davacı lehine hesaplanan 15.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca maddi tazminat talebinin kabulü nedeni ile davacı lehine hesaplanan 11.158,79 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca manevi tazminat talebinin kabulü nedeni ile davacı lehine hesaplanan 15.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafından yapılan: 1.500,00 TL bilirkişi ücreti, 326,45 TL posta gideri olmak üzere toplam 1.826,45 TL ve 390,74 TL harç (peşin+başvuru+tamamlama harcı+tedbir talebi harcı) olmak üzere toplam 2.217,19 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-Davalı tarafından yargılama masrafı yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
11-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne, davalıların yokluğunda verilen, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.27/03/2023
Katip ...
¸
Hakim ...
¸