T.C.
İSTANBUL
4.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/180 Esas
KARAR NO: 2024/106
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/10/2023
KARAR TARİHİ: 16/05/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafça Sözleşmeye aykırı olarak gerçekleştirilen eylemler ve ayrıca taraflar arasındaki Bayilik Sözleşmesinin (“Sözleşme”) karşı tarafça haksız bir şekilde tek taraflı olarak feshedilmiş olması dolayısıyla, 6100 sayılı Yasa’nın 107.maddesi uyarınca, toplanacak delillere göre, fazlaya dair tüm haklarımız saklı kalmak kaydıyla, Sözleşmenin haksız feshedilmesi dolayısıyla ; Müvekkilin Sözleşme haksız yere feshedilmeseydi elde edeceği gelirler (“mahrum kalınan kar alacağı”) için , müvekkilin yıllık brüt karı üzerinden ve fesih tarihinden itibaren işletilecek ticari temerrüt faizi ile birlikte hesaplanmak üzere, şimdilik net 1.000.000- TL nin Müvekkilin Sözleşmenin 5(beş) yıl süre ile devam edeceği inancıyla yapmış olduğu; masraflar ve katlanmak durumunda kaldığı ödemeler, alacağını elde etmek için yaptığı masraflar ile, yapılan finansman giderleri, Müvekkilin taraf olduğu diğer hukuki ilişkilerin, bekleyen, talep, sipariş ve projelerin etkilenmesi sebebiyle oluşan zararlar dahil olmak üzere uğradığı müspet zararlar için bu zararların doğduğu tarihlerden itibaren işletilecek ticari temerrüt faizi ile birlikte hesaplanmak üzere şimdilik net 200.000. TL’ nin Davalı yanın sözleşmenin feshinden önce gerçekleştirdiği sözleşmeye aykırılıkları ve tedarik konusundaki taahhütlerini yerine getirmemesi nedeni ile , Müvekkilin uğradığı ticari itibar, müşteri, gelir ve prim kayıpları için (“haksız fesih öncesi doğan zararlar” ) , sözleşmeye aykırılıkların gerçekleştirildiği tarihlerden itibaren işlemiş ticari temerrüt faizi ile birlikte hesaplanmak üzere, şimdilik net 200.000.TL’nin, Davalı yanın sözleşmeye aykırı davranışları ve ayrıca sözleşmenin haksız feshi ve dolayısıyla müvekkilin uğradığı ticari itibar kayıpları ve manevi zararlar için 400.000-TL ve manevi tazminat taleplerinin, karşı taraftan işlemiş ticari temerrüt faizleri ile birlikte tazmin ve tahsili ile müvekkile ödenmesi taleplerinin olduğu, : Müvekkil Şirket, ... firmasının yanında başka firmaların da lastiklerini on yılı aşkın süredir satmakta olup bu firmaların arasında ... lastikleri de bulunmaktadır. Bu durum tüm Bayilik Sözleşmesi süresi boyunca ( eski ve/veya yenilenen sözleşmeler) ... tarafından da bilinen bir durum olup, keza aşağıda da izah edileceği üzere taraflar arasındaki Bayilik Sözleşmelerinde müvekkilin diğer firmaların lastiklerini satmasını engelleyici bir hüküm bulunduğunu, Bununla birlikte müvekkil şirket 2021 yılının Ekim ayında, halihazırda satışını zaten yapmakta olduğu ...'deki iştiraki olan ...A.Ş. 'nin de yetkili bayisi olmuştur. Müvekkilin ... lastiklerini halihazırda satmakta olduğunu bilen ... ile bu durumunda paylaşıldığı, müvekkilin yaptığı tüm satışlar müvekkil firmada bulunan Brisa tarafından yetkilendirilen temsilci tarafından düzenli olarak takip edildiğini; tüm detaylar, satış raporları ile birlikte düzenli olarak ... kontrolüne de sunulduğunu, 31 Ekim 2022 tarihinden sonra gerçekleşen toplantılarda da, Müvekkil tarafından, Şirket adına, başka bir tedarikçi ile çalışma sebeplerinin karşılıklı değerlendirmesi yapılmadan ve Müvekkil için önemli gerekçelere çözümler bulunmadan sadece ... ile çalışma kararı alınamayacağı ve Sözleşmede üçüncü bir Şirketin bayiliğinin yapılmasına engel bir hüküm bulunmadığı defaatle izah edilmesine rağmen, ... tarafından, Müvekkilin ...A.Ş’nin bayiliğinin sürdürülmesi halinde çalışmanın sona erdirileceğine ilişkin beyanlarının bulunduğu, ...’nın Sözleşmeye aykırı tutumunu sürdürmesine karşın, Müvekkil iyiniyetli ve uzlaşmacı tutumunu devam ettirerek Müvekkil Şirket yetkilisi ... tarafından elektronik posta yoluyla, Bayilik Sözleşmesinin 7.1. Maddesi hükmü kapsamında, Müvekkilin üçüncü kişilere de bayilik yapıp Sözleşme konusu ürünleri satabileceği, Müvekkilin asgari alım taahhüdünü karşılamasının yeterli olduğu, Müvekkilin uzlaşmacı ve iyiniyetli tutumuna karşılık, ... tarafından ... 19. Noterliğinden keşide edilen ... yevmiye numaralı, ... tarihli ihtarnameyle, ,Müvekkilin ...(“...”) hizmetinden kaçındığı, perakende müşterilerinin müşteri memnuniyetsizlik yaşadığı, rakip firma ile Bayilik seviyesinde ilişki kurduğu, ...’ya ait tabelaları, flamaları mağazalarından kaldırdığı ve yerlerine rakip marka tabelaları ile flamaları koyduğu, Müvekkilin ... ile Bayilik ilişkisinin sonlandırıldığı algısı oluşturduğu şeklinde soyut ve mesnetsiz iddialarda bulunarak aykırılıkların 15 gün içerisinde giderilmesi gerektiği Müvekkiline ihtar edildiği, ihtarnameye cevaben Müvekkil tarafından ... 6. Noterliğinden keşide edilen ... yevmiye numaralı, ...tarihli ihtarnamede, ..’nın ihtarnamesindeki iddiaların, Taraflar arasında akdedilen Sözleşmeye ve Rekabet yasağına aykırı uygulamalarının Müvekkil tarafından kabul edilmemesi neticesinde bu uygulamaların kabul edilmemesinin tezahürü olarak Müvekkilin Sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmiyor algısı oluşturmak amacıyla iddia edildiği, Müvekkilin 20 yılı aşkın süre boyunca satış hedeflerini yerine getirmesine rağmen, ...’nın mallarının satışından Müvekkilin kaçındığı ve yükümlülüklerini yerine getirmediği yönündeki ... iddialarına ilişkin ... tarafından ortaya konmuş somut bir delil bulunmadığı, Müvekkil Şirket nezdinde ...’nın kaldırılmış hiçbir flaması ya da tabelası bulunmadığı ve başkaca üçüncü bir şirketin de markasını içeren tabelasını asılmadığı, kaldı ki, Taraflar arasında akdedilen Sözleşme kapsamında Müvekkilin başkaca üçüncü bir şirketin markasını içeren tabela ya da flama asmasını engelleyen bir hüküm de bulunmadığı, Müvekkil tarafından satılması gereken malların veya verilmesi gereken hizmetlerin taraflar arasındaki akdedilen Bayilik Sözleşmesinde belirlendiği, Sözleşme incelendiğinde her ne kadar Müvekkilin ... hizmeti verme gibi bir yükümlülüğü bulunmasa da Müvekkilin ... tarafından yönlendirilen müşterilere ... hizmeti vermekten kaçınmadığı, halihazırda bu hizmeti vermeye devam etmekte olduğu, ... tarafından işbu tarihe kadar Müvekkile yazılı veya sözlü olarak bildirilmiş müşteri memnuniyetsizliği bulunmadığı, kaldı ki, ... tarafından keşide edilen ihtarnamede Müvekkil tarafından müşteri memnuniyetsizliği bulunduğu iddia edilmesine rağmen bu memnuniyetsizliğinin sebebinin ne olduğuna, hangi müşteriler tarafından ne gerekçeyle memnuniyetsizlik bulunduğuna ilişkin bir açıklama yapılmadığı ...’ya ihtar edildiği, Müvekkil tarafından ... 6. Noterliğinden keşide edilen ... yevmiye numaralı, ... tarihli ihtarnamede, ayrıca, tedarik ağında problemler yaratmadan Müvekkilin siparişleri doğrultusunda Brisa’nın mal teslim etmesi, üçüncü kişiler nezdinde Müvekkilin ticari itibarını zedelemeyi bırakması ve Sözleşmeye uygun hareket etmesi gerektiği de ihtar edilmiş ancak Brisa tarafından işbu ihtarnameye cevap verilmediği, ... tarafının Müvekkile mal tedariğinde bulunmamaya devam etmesi ve ... 6. Noterliğinden keşide edilen ... yevmiye numaralı,... tarihli ihtarnameye cevap vermemesi nedeniyle, Müvekkil tarafından yine ... 6. Noterliğinden keşide edilen ... yevmiye numaralı, ... tarihli ihtarnameyle, 2023 yılının 1. takvim yılı olan Ocak, Şubat ve Mart aylarında, Müvekkilin talepte bulunmasına rağmen ...’nın tedarik ağında problemler çıkartarak Müvekkile mal teslim etmemesi ve Sözleşmeye aykırı davrandığı belirtilerek, Sözleşmeye göre, asli yükümlülüğü olan Müvekkile mal tedariğinin 1 iş günü içerisinde sağlanması gerektiği ihtar edildiği, Ancak işbu ihtarnameye de ... tarafından cevap verilmediği ve müvekkile mal tedarik edilmemeye devam edildiği, Mal tedariğine devam edilmemesi üzere, Müvekkil Şirket çalışanı ... tarafından 19.04.2023 tarihinde, aynen, “... hanım merhaba; 1. ve 2. Çeyrek ön siparişlerimizin toplam durumu aşağıdaki gibidir; halen hiçbir gönderi yapılmadı. Şirketiniz asli yükümlülüğü olan mal sevkiyatını aylardır yerine getirmemektedir. Tarafınıza onlarca mail atılmasına rağmen kayıtsız kalmaktasınız. Lütfen aşağıdaki siparişlerimizin takvimine uygun yerine getirmenizi rica ediyoruz. " şeklinde gönderilen elektronik postaya, öncelikle cevap verilmemiş ve e-postanın bir den fazla defa tekraren gönderilmesi sonrasında; ...’nın ... ve ... Satış Müdürü tarafından 19.04.2023 tarihinde verilen cevapta, aynen, “... merhabalar, Bayilik sözleşmesi feshedildi, bu nedenle mal sevkiyatına ilişkin yükümlülüğümüz bulunmamaktadır, hukuki süreç ile ilgili detay bilgiye ihtiyaç olur ise şirket avukatımız ... Bey ile görüşmenizi rica ederim.” beyanında bulunularak Müvekkil ile Brisa arasında akdedilen Bayilik Sözleşmesinin ... tarafından tek taraflı feshedildiği bildirildiği, Fazlaya dair her türlü hakkımız tüm saklı kalmak kaydıyla, davalı tarafça Sözleşmeye aykırı olarak gerçekleştirilen eylemler ve ayrıca taraflar arasındaki Bayilik Sözleşmesinin (“Sözleşme”) karşı tarafça haksız bir şekilde tek taraflı olarak feshedilmiş olması dolayısıyla, 6100 sayılı Yasa’nın 107.maddesi uyarınca, toplanacak delillere göre, fazlaya dair tüm haklarımız saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulünü talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin davaya karşı cevap dilekçesinde özetle; Huzurda görülen dava, davacı vekili tarafından; sözleşmeye aykırı olarak gerçekleştirilen eylemler ve ayrıca taraflar arasındaki Bayilik Sözleşmesinin müvekkil şirket tarafından haksız bir şekilde tek taraflı olarak feshedilmiş olduğu iddiası ile, tazminat talepli olarak ... Nöbetçi Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde ikame edildiği, Ancak görevli mahkeme, Yargıtay Kararları ile de sabit olduğu üzere “Asliye Ticaret Mahkemesi” olup dosyanın görevli ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesi gerektiği, Benzer durumlarda görevli mahkemenin “Asliye Ticaret Mahkemesi” olduğunun, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2016/6038 E. 2016/6035 K. sayılı 01.06.20216 tarihli kararında; “Dava, taraflar arasında akdedilen franchising sözleşmesinin feshi nedeniyle alacak ve tazminatın tahsili istemine ilişkin olup dava franchising alan tarafından açılmıştır. Davacı, 556 sayılı KHK'dan kaynaklanan uyuşmazlık nedeni ile sürmemiş, sözleşmenin haksız feshi nedeniyle bedelinin, yapılan masrafların tazmini ve davalı şirketten cari hesap alacağının tahsilini istemiştir. Davacı tarafından bunların yanında davalı markasının değerinin, kalitesinin ve müşteri sayısının artırılması amacıyla yapılan harcamanın da talep edilmesi 556 sayılı KHK kapsamında bulunduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı doğru olmamış, bozmayı gerektirmiş.” Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2014/9969 E. 2014/13495 K. sayılı 16.10.2014 tarihli kararında da “Dava, davacı ile davalı arasında akdedilen franchising sözleşmesinin davalı tarafından feshedildiği iddiasıyla, tazminat istemine ilişkindir. Somut olayda; davalı şirket ile franchising sözleşmesi imzalayan davacının, davalının haksız olarak sözleşmeyi feshettiği ve bu nedenle zarara uğradığı iddiasıyla tazminat talep ettiği anlaşıldığından, genel hükümlerden kaynaklanan ve 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında bulunmayan uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir” Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2014/4309 E. 2014/8143 K. sayılı 22.05.2014 tarihli kararında; “Somut olayda; davalı şirket ile franchising sözleşmesi imzalayan davacının, davalının haksız olarak sözleşmeyi feshettiği ve bu nedenle zarara uğradığı iddiasıyla tazminat talep ettiği anlaşıldığından, genel hükümlerden kaynaklanan ve 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında bulunmayan uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.” Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin 2015/12918 E. 2015/12735 K. sayılı 17.12.2015 tarihli kararında; “Somut olayda, davalı şirket ile franchising sözleşmesi imzalayan davacının, davalının haksız olarak sözleşmeyi feshettiği iddiası ile feshin kaldırılması aksi halde oluşan zararın tazminini talep ettiği anlaşıldığından, genel hükümlerden kaynaklanan ve 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında bulunmayan uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.” Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin 2016/5598 E. 2016/7368 K. sayılı 22.06.2016 tarihli kararında; “Somut olayda; davalı şirket ile franchising sözleşmesi imzalayan davacının davalının haksız olarak sözleşmeyi feshetmesinden kaynaklanan zararının tazmin talebine ilişkin olduğu anlaşıldığından, genel hükümlerden kaynaklanan ve 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında bulunmayan uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir” mahkemeniz tarafından görevsizlik kararı verilmesine ve dosyanın görevli İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANAAT VE GEREKÇE
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 2021/2752 Esas 2022/2269 Karar sayılı kararında "Dava, taraflar arasında imzalanmış bulunan bayilik sözleşmesinin devam edip etmediğinin tespiti ve bu nedenle davacının, davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Tarafların iddiaları doğrultusunda 6769 sayılı Kanundan kaynaklanan bir hakka yönelik uyuşmazlık bulunmadığı, tarafların tacir olduğu, uyuşmazlığın ticari işletmelerinden kaynaklandığı ve ticari iş niteliğinde olduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir." belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde davacının 1995 yılından itibaren davalının ürettiği veya ithal ettiği araç lastiklerinin pazarlamasını, satışını ve dağıtımını yaptığının, bu hususta davalı ile davacı arasında son olarak 01/03/2022 tarihli bayilik sözleşmesinin düzenlendiğinin, davalı tarafça bu bayilik sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğinin bu nedenle davacının zarara uğradığının beyan edilerek bu davanın açıldığı, taraflar arasında düzenlenen 01/03/2022 tarihli sözleşme incelendiğinde, sözleşmenin başlığında bayilik sözleşmesi ibaresinin yazılı olduğu, üçüncü maddesinde sözleşme konusunun davalı ürünlerinin davacı tarafından satış ve pazarlamasının yapılmasına ilişkin olduğunun belirtildiği, sözleşmede davacı yönünden bayi ibaresinin kullanıldığı, taraflar arasındaki sözleşmenin bayilik sözleşmesi olduğu, davacı tarafça da bu davada bayilik sözleşmesinin haksız olarak feshedildiği beyan edilerek uğradığını iddia ettiği zararın tazminini talep ettiği, 6769 sayılı Kanundan kaynaklanan bir hakka yönelik uyuşmazlık bulunmadığı, taraflar şirket olup, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesinden kaynaklandığı, davanın ticari dava olduğu, 6102 sayılı TTK'nun 4.ve5.maddeleri kapsamında davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümünün ASLİYE TİCARET MAHKEMELERİ görev alanına girdiği anlaşıldığından, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE ve göreve ilişkin dava koşulu eksikliği nedeniyle HMK’nin 114/1-c ve 115/2. maddeleri gereğince davanın USULDEN REDDİNE,
2- Taraflardan birinin, karar kesinleştikten sonra iki hafta içerisinde Mahkememize başvurarak istemde bulunması durumunda, HMK’nin 20. maddesi gereğince dosyanın görevli mahkeme olan NÖBETÇİ İSTANBUL ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ’ne GÖNDERİLMESİNE,
3-Yargılama giderlerinin HMK’nin 331/2. maddesi gereğince görevli mahkemece DEĞERLENDİRİLMESİNE, ancak taraflardan birinin kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içerisinde gönderme isteminde bulunmaması durumunda, Mahkememizce dosya üzerinden bu durum saptanarak davanın açılmamış sayılmasına KARAR VERİLMESİNE, yargılama giderlerinin ise istem üzerine KARARA BAĞLANMASINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 16/05/2024
Katip
¸
Hakim
¸