T.C.
İSTANBUL
4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : ... Esas
KARAR NO:2025/156
DAVA:İtirazın İptali (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:17/02/2025
KARAR TARİHİ:02/12/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin.... İcra Müdürlüğü’nün 2024/... E. Sayılı dosyası ile başlatılan takipte; takibe konu lisans bedeline ilişkin borca, faize, icra dairesinin yetkisine davalı tarafından itiraz edildiğini, bu itirazın hukuki dayanaktan yoksun ve usulsüz olduğunu, davalı tarafın müvekkilleri ile imzaladığı lisans sözleşmesi dolayısıyla ödemekle yükümlü olduğu mali hak bedellerini ödemediğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin ‘’Mali Şartlar’’ başlıklı 3.maddesinde; ‘’3.1 Lisans alanın işbu sözleşmenin konusu olan ve EK-1 de belirtilen mahallerde yapılan müzik yayınlarında, ... repertuar için.. ödenecek 01.01.2023 /31.12.2023 tarihine ilişkin toplam mali hak bedeli 21.932,64TL+KDV’dir. ..’’ 3.4 maddesinde ‘’01.01.2024 tarihinden itibaren sözleşmenin otomatik olarak yenilendiği her takvim yılı için ödenecek mali hak bedeli bir önceki yılın mali hak bedeli esas alınarak TÜİK tarafından bir önceki yıl için belirlenen TÜFE+ÜFE/2 oranında artış uygulanmak suretiyle belirlenir ve bu bedel EK-1’de seçilen ödeme biçimine uygun olarak ... ödenir. ..’’ 3.6 maddesinde ‘’Söz konusu ödemelerden herhangi birinin belirtilen ödeme tarihlerinde yapılmaması ve/veya gecikmesi halinde Lisans Alan Türk Lirası için aylık %2 gecikme faizini başkaca bir bildirime gerek kalmaksızın ... ödeyeceğini açıkça kabul, beyan ve taahhüt eder.’’ hükümlerinin bulunduğunu, ‘Sözleşmenin Süresi ve Feshi’ başlıklı 5. Maddesinde ‘’5.1.Sözleşme 01.01.2023 ve 31.12.2023 tarihleri arasındaki süreyi kapsar. 5.2.Taraflardan her biri, 5.1 maddesinde belirtilen süre sonunda sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir. Ancak fesih iradesi sözleşmenin hitam tarihinden en geç bir ay öncesine kadar ulaşacak şekilde noter vasıtasıyla yazılı olarak karşı tarafa bildirmediği takdirde, sözleşme aynı şartlarla yıldan yıla yenilenerek devam eder.’’ Hükümlerinin yer aldığını, davalı tarafın sözleşme ile taahhüt ettiği ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, müvekkillerinin meslek birliğinin alacağı olan 13.242,08-TL’nın icra takibine konu edildiğini, davalının icra takibine rağmen dava konusu borcu ödememe konusundaki ısrarı ve borcun tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazının açıkça kötü niyetli olduğunu, davalı şirketin faize yaptığı itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu, davalının yetki itirazının da kötü niyetli olduğunu, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, ....İcra Müdürlüğü’nün 2024/... E.sayılı dosyasına yapılan itirazın iptalini, davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalının cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinin adresinin ... ili ... ilçesinde olduğunu, yetkili yerin ... Mahkemeleri olduğunu, alacak türü ne olursa olsun bu alacak itiraza konu edildiği için görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, müvekkilerinin bahsi geçen sözleşmeye ilişkin olarak davacı yandan hiçbir hizmet almadığını, davacının, müvekkillerinin sözleşmede ödeme yükümlülüğüne yol açacak bir eylemini ispat etmesi gerektiğini, müvekkillerinin davacı tarafa ödemekle yükümlü olduğu bir ödem kaleminin olmadığını, müvekkillerinin sözleşme gereği bir hizmetten faydalanmadığı için anapara ve faize ilişkin itirazının saklı olduğunu, davalı taraf aleyhine almadığı ve ispat edemediği bir hizmet için haksız ve sebepsiz icra takibi başlatılması karşısında kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerekeceğini, öncelikle usule ilişkin itirazlarının kabulünü, davanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesini, aksi halde davanın esastan reddini, dava harç, masraf ve ücreti vekaletin davacıdan tahsilini talep ve beyan etmiştir. Davalının cevaba cevap dilekçesinde özetle; .... İcra Müdürlüğü’nün 2024/... Sayılı dosyası, ... tarafından davalı tarafa gönderilen fatura, Tarafların Ticari Defter, Belge ve Tüm Kayıtları, Bilirkişi İncelemesi, Tanık, keşif, yemin ve diğer her türlü yasal delile dayanılmış, karşı tarafın ibraz edeceği delillere mukabil delil sunma ve itiraz hakları saklı tutulduğu beyan edilmiştir.... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin... Talimat sayılı 12.06.2025 tarihli Bilirkişi Raporunda özetle; ... Esas davalı ... Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 2023 ve 2024 yıllarında usulüne uygun tutulan ve HMK'nın 222/2. maddesi uyarınca, huzurdaki davada delil olarak kabulü gereken ticari defterlerine göre, 04.09.2024 takip tarihi itibariyle, davacı ... ...’ne 13.242,08 .-Tl . borçlu göründüğünü, bu tutarın aynı zamanda ödeme emri ile davalıdan talep edilen asıl alacak tutarına eşit olduğunu, Sayın Mahkeme tarafından, davacı Birliğin davalı şirketten 04.09.2024 takip tarihi itibariyle, (davacının ödeme emri ile davalıdan talep ettiği asıl alacak tutarı olan) 13.242,08.-TL alacaklı olduğu yargısına varılması durumunda; davacı ... ...’nin, davalı ... Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden, 04.09.2024 takip tarihinden 17.02.2025 dava tarihine kadar geçen süre için (166 gün), asıl alacak üzerinden, yıllık %24 oranında işleyecek yasal faiz talep edebileceğini, bu verilere göre, davacının davalıdan talep edebileceği temerrüt faizinin 1.445,38.-TL olarak hesaplandığı yönünde görüşlerini bildirmiştir.19.07.2025 tarihli Bilirkişi Raporunda özetle; davacıya ait olan resmi defterlerin TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulmuş olduğu görülmüş olduğunu, sahibi lehine Yüce Mahkemenin takdirinde olmak üzere takdiri delil niteliğine haiz olduğunu, davalı adresinde ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ... Talimat numarasıyla alınan Bilirkişi Raporunda davacı tarafından davalı adına tanzim edilen faturaların davalı kayıtlarına işlendiğini, davacının 04.09.2024 tarihi itibariyle 33.231,49-TL alacaklı olduğu ancak davacının talebiyle bağlı kalacağından bahisle davacının 13.242,08-TL alacaklı olduğu kabulünün gerekeceği tespiti ile rapor tanzim edildiğini, davacı tarafından davalı adına icra takibine konu olan 2023 yılına ait telif ve tespit bedelinin sözleşme hükümlerine uygun olarak faturasının tanzim edildiğini, davacı ticari defter kayıtlarında mevcut olduğunu, davacının 2024 yılına ilişkin telif bedeli için davalı adına tanzim ettiği fatura dava konusu dışında olması gerekçesiyle faturanın sözleşmeye uygun olup olmadığına dair incelemenin işbu rapor muhteviyatında yapılmadığını, davacı tarafından talep edilen asıl alacak ve faiz oranının sözleşme hükümlerine uygun olduğunu, takip tarihi itibariyle davacının davalıdan asıl alacak yönünden 13.242,08-TL, işlemiş faiz olarak 2.962,59 olmak üzere toplam 16.204,67-TL alacaklı bulunduğu yönünde görüşlerini sunmuşlardır.
KANAAT VE GEREKÇE
Uyuşmazlığın; davacı ... tarafından.... İcra Müdürlüğünün 2024/... sayılı dosyası ile başlatılan takibe, davalı Şirketçe yapılan itirazın iptaline, davalı Şirket aleyhine %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesi talebinden ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu; .... İcra Müdürlüğünün 2024/... icra esas sayılı dosyası incelendiğinde; borçlu davalı hakkında lisans sözleşmesi dolayısıyla ödemekle yükümlü olduğu mali
hak bedellerini ödememesinden kaynaklanan alacağın tahsiline ilişkin olarak ilamsız takip başlattıklarını, davalı tarafından yapılan itiraz üzerine takibin durdurulduğu davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı ... ile davalı ... Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasında imzalanan, dava dosyasında örneği mübrez sözleşmede, sözleşmenin 01.01.2023-31.12.2023 tarihleri arasındaki süreyi kapsadığı sözleşmenin süresi ve feshi başlıklı 5.maddesinin 1.fıkrasında görülmektedir. 01.01.2023-31.12.2023 dönemi için mali hak bedeli olarak ödenmesi gereken tutar ise mali şartlar başlıklı 3. Maddesinin 1.fıkrasında ve Ek-1’de 21.932,64 TL+ KDV olarak belirtilmiş olup; ödeme seçeneği ise 3.9. Madde ile açıklanmış ve EK-1 olarak sunulan belgeden anlaşılacağı üzere davalı ücreti 4 eşit takbit halinde 1 Haziran, 1 Ağustos, 1 ekim ve 1 Aralık tarihlerinde ödemeyi secmiş ve imza altına almıştır. Ayrıca uzama halinde de uzamaya esas bedel ödemesinin (nakit taksitli) 1 Haziran, 1 Ağustos, 1 Ekim, 1 Aralık tarihlerinde ödeneceğinin hüküm altına alındığı, sözleşmenin madde 5-sözleşmenin süresi ve feshi başlıklı maddesinin 2.fıkrasında "Taraflardan her biri, 5.1 maddesinde belirtilen süre sonunda sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir. Ancak fesih iradesi sözleşmenin hitam tarihinden en geç bir ay öncesine kadar ulaşacak şekilde noter vasıtasıyla yazılı olarak karşı tarafa bildirmediği takdirde, sözleşme aynı şartlarla yıldan yıla yenilenerek devam eder." hükmünün bulunduğu, yine sözleşmenin Madde 3 Mali Şartlar başlıklı maddesinin 4. Fıkrasında "01.01.2024 tarihinden itibaren sözleşmenin otomatik olarak yenilendiği her bir takvim yılı için ödenecek mali hak bedeli, bir önceki yılın mali hak bedeli esas alınarak TÜİK tarafından bir önceki yıl için belirlenen ÜFE+TÜFE/2 oranında artış uygulamak suretiyle belirlenir ve bu bedel EK-1’de seçilen ödeme biçimine uygun olarak ... ödenir." şeklinde hükme bağlandığı görülmektedir.
Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK 222.maddede yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK m.222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK m.222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. (HMK m.222/4).
Ticari defterler uyumlu değil ise muntazam tutulmuş olsun veya olmasın sahibi aleyhine delil olacaktır. Ancak defterlerden biri muntazam olsa da her iki defter de sahibi aleyhine kayıt içeriyor ise aleyhe delil sayılma yönünden öncelikle iddiasını ispat yükü altında olan taraf defterleri aleyhine delil sayılmalıdır. Yani ispat yükü altında olan taraf kendi defterindeki aleyhe kayıtları bertaraf edecek şekilde karşı tarafın aleyhine olan ticari defterler kayıtlarından yararlanmamalıdır. Bunun sonucu ise aleyhe kayıtların uyuşmayan kısmından ispat yükü altında olan tarafın yararlanamayacağı kabul edilmelidir. Çünkü ispat yükü, uyuşmazlık konusu hususlar için olup, karşı tarafın ileri sürmediği bir husus için ispat yükü de söz konusu olamayacağından bu sonuca varılması usul kurallarının da temel bir sonucudur".(Yargıtay 15. 2017/23 2018/2735K.sayılı ilamı)
Tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde ve tüm dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, lisans sözleşmesi kapsamında değerlendirme yapması, mali bilirkişinin tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde ve tüm dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yapmasına, incelenen ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal sürede yapılıp yapılmadığı, sahibi lehine delil teşkil edip etmediği, davacı tarafından dava dilekçesinde belirtilen FSEK kapsamında lisans sözleşmesi alacağının tahsiline yönelik takip dosyasından kaynaklı alacağının bulunup bulunmadığı ve davalı savunmaları da dikkate alınarak diğer uyuşmazlık noktaları dikkate alınarak diğer hususlarda bilirkişi raporu alınmasına karar verilerek, bilirkişiye tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde 6100 sayılı HMK'nun 278/4 maddesi gereğince yerinde inceleme yetkisi verilmesine karar verilmiş; , Bilirkişi Raporunda tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu sahipleri lehine delil vasfına haiz oldukları ifade edilerek davalı adına tanzim edilen faturaların davalı kayıtlarına işlendiği, davacının 13.242,08-TL alacaklı olduğu tespiti ile rapor tanzim edildiği, görülmüştür.
Yargıtay uygulamasında da kabul olunduğu üzere "davalının ticari defterlerinde kayıtlı borç bakımından defterleri kendi aleyhinde delil olacaktır. 6100 sayılı HMK m.220, m.222 hükümleri dikkate alındığında hiçbir tacir kendi defterine aleyhe kayıt düşemeyeceğinden faturaların davalı defterinde kayıtlı olması, faturalar içeriğindeki hizmetin davalıya teslim edildiğine karine oluşturur. Bu karinenin aksini,bir başka deyişle faturalar içeriği hizmetin teslim edilmediğini, faturaların usulsüz olduğunu davalı ispatlamalıdır."(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/19-823E.2019/553K.sayılı ilamı)
Davacı tarafından davalı adına icra takibine konu olan 2023 yılına ait telif ve tespit bedelinin sözleşme hükümlerine uygun olarak faturasının tanzim edildiği, davacı ticari defter kayıtlarında mevcut olduğu, davacı kayıtlarına göre davacının sözleşme uyarınca davalı adına 2023 yılı telif bedeli ve tespit masrafı olarak KDV dahil 13.242,08-TL’lik fatura düzenlediği ve kayıtlarına işlediği, bu haliyle takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 13.242,08-TL alacaklı bulunduğuna yönelik denetime açık rapor tanzim edildiği; davacı tarafından faturalandırılması yapılan 2023 dönemine ilişkin hesaplanan mali hak bedelini sözleşme şartlarına uygun olduğu bilirkişi tarafından faiz hesabının da denetime açık olarak yapıldığı, davacının davasının kabulü ile, .... İcra Müdürlüğünün 2024/... esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin 13.242,08 TL asıl alacak, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak likit ve muayyen olduğundan icra iflas kanun'unun 67/2. maddesi uyarınca alacak miktarının %20 si icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, kararın miktar itibariyle kesin olduğu anlaşılarak kesin olarak karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile davalı tarafından .... İcra Müdürlüğünün 2024/... esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden takip talebindeki şartlar ile aynen devamına,
2-İcra iflas Kanunun 67/2 maddesi uyarınca, asıl alacak miktarı olan 13.242,08 TL' nin %20 si olan 2.648,42-TL tutarındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 904,57-TL karar harcından peşin yatırılan 615,40-TL'nin mahsubu ile kalan 289,17-TL bakiye karar harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına hesap olunan 13.242,08-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 13.000 TL bilirkişi ücreti, 845-TL posta tebligat ve 1.230,80-TL harç (peşin+başvuru) olmak üzere toplam 15.075,80-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600-TL arabuluculuk sarf ücretini davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, miktar yönünden KESİN olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.02/12/2025
Katip ...
Hakim ...