T.C.
İSTANBUL
4. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/194 Esas
KARAR NO : 2025/130
DAVA : Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/11/2023
KARAR TARİHİ : 18/07/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde;Müvekkilinin ...'nin temel ihtiyaçları olan şarjlı ... ihtiyaçlarını karşılamak ve buna dair çeşitli faaliyetlerde bulunmak amacıyla kurulduğunu,...'nın 9098 hisse ile sahibi olduğu ..., lityum iyon şarj edilebilir pil, telsiz, silah sistem, termal sistem, robotik ve tıbbi cihaz bataryaları, batarya blokları, ... ve drone bataryaları, uçak ve helikopter bataryaları, elektrikli araç bataryaları, raylı sistem bataryaları, enerji depolama sistemleri, şarj cihazları, batarya koruma ve yönetim devreleri, elektronik kart dizgi hizmeti, test, laboratuvar ve mühendislik hizmetleri, deniz sistem bataryası ürün ve hizmet alanlarında faaliyet gösterdiğini, yine ..., 41 yıldır ülkemizin anılan faaliyet konularındaki ihtiyaçlarını karşıladığını, müvekkili şirket ile davalı şirket arasındaki uyuşmazlık; davalı şirket tarafından tescil edilen “Taşınabilir Enerji Depolama, BMS, Inverter ve Elektrikli araç Şarj İstasyonu Ünitesi” isimli tasarımın benzeri olduğunu iddia ettiği bir ürünün müvekkili şirketçe kullanıldığının beyan edilmiş olması ve bir kısım taleplerin müvel rinden talep edilmesi olduğunu, davalının müvekkillerine göndermiş olduğu bu kapsamdaki ihtarname ve müvekkili şirket tarafından keşide edilen cevabi ihtarname iş bu dilekçenin 1 numaralı ekinde bulunduğunu, davalı şirketin tescil ettirdiği Taşınabilir Enerji Depolama, BMS, Inverter ve Elektrikli araç Şarj İstasyonu Ünitesi tasarımı bir buluş liğinde olmayıp başvuru tarihinden önce birçok şirket tarafından kullanılmış, kamuoyuna mal edilmiş bir ürün olduğunu, davalı şirket tarafından sosyal medya platformlarında müvekkili şirketin kullandığı dava konusu ürünün, taklit edildiği yönünde bir kısım açıklama yapılmış ve ...AŞ'nin ülkemiz ve dünyada yaptığı yatırım ve savunma sanayiinde yer aldığı önemli konum gereği koruduğu itibarı zedelenmeye çalışıldığını, müvekkili şirket tarafından yapılan incelemede; davalı şirketin tescil ettirdiği tasarımın davalı şirketçe üretilmediği, tescil tarihinden önce muhtelif platformlarda satışa sunulduğu ve kamuya tescil tarihinden önce, birden fazla kez ve farklı firmalar tarafından sunulduğu/tanıtımının yapıldığının tespit edildiğini, tescilli tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikte olmaması hükümsüzlük sebeplerinden bir diğeri olduğunu, Aşağıda ayrıntılı bir şekilde açıklanacağı üzere davalı şirket, mevzuat hükümlerine aykırı hareket ettiğini, İş bu sebeple dava konusu tasarımın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesi gerektiğini, 6769 Sayılı SMK'da belirtildiği üzere; tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin, çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümü olduğunu, Kısaca, tasarım iki boyutlu veya üç boyutlu ürünlerin bütünü veya parçasıyla ilgili görünüm olarak tarif edildiğini, davalı şirketin ... numaralı tescili; “Endüstriyel Tasarım Tescili” niteliğinde olup tescile konu ürün ya da tasarımın işlevsel özelliği korunmadığını, diğer yandan taraflarınca yapılan incelemede; davalı tarafından tescil ettirilen tasarımın davalı şirketçe üretilmediği, tescil tarihinden önce muhtelif platformlarda satışa sunulduğu ve kamuya tescil tarihinden önce, birden fazla kez ve farklı firmalar tarafından sunulduğu/tanıtımının yapıldığının tespit edildiğini, tescilli tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikte olmaması kanunda sayılan hükümsüzlük sebeplerinden bir diğeri olduğunu, Tescil edilen tasarımın aynısı veya küçük ayrıntılardan ibaret olan farklı versiyonları başvuru tarihinden önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmuş ise yenilik özelliğini kaybedeceğini, Ayırt edicilik unsuru da detaylı olarak açıkladıkları üzere kısaca; tescil edilen tasarımın, “bilgilenmiş kullanıcı” üzerinde yarattığı izlenim, başvuru tarihinden önce kamuya sunulmuş bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı izlenimden farklı ise, ayırt edici olduğunu, Bu nedenle davalı şirketçe haksız ve hukuka aykırı olarak tescil edilen tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiğini, davalı şirketin tasarım tescilini aldığı ürünün yenilik özelliğinin bulunmadığının açıklıkla ortada olduğunu, yukarıdaki bilgilerle birlikte ... numaralı tasarımdaki ürüne bakıldığında, ürünün isminden de anlaşılacağı üzere taşınabilir bir batarya olduğunun görüldüğünü, Taşınabilir olma özelliği belirli IP sınıfı özelliklerine sahip bavul tipi bir muhafaza içerisinde konumlandırılmış çeşitli elektronik elemanlardan oluştuğunun anlaşıldığını, Davalı şirket bavul kısmını başka firmalardan satın alarak içerisine elektronik elemanları yerleştirip kullanmış ve bunun için de tasarım başvurusunda bulunarak haksız şekilde tescil ettirmiş olduğunu, taşınabilir batarya sistemleri ... numaralı başvurudan çok daha önce dünyanın her yerinde yayınlanmış ürünler arasında olduğunu, Ayrıca TPMK kurumu nezdinde patent taraması yapıldığında; ... numaralı 16 Ekim 2010 tarihli ve *...” başlıklı patent olduğunu, Buradan da anlaşılacağı üzere bir taşınabilir bavul içerisinde batarya cihazı olması yeni bir buluş olmayıp; tasarım niteliklerine haiz olmadığını, TPMK Tasarım inceleme Kılavuz Sayfa 6 ve Sayfa 11,12 de verilen bilgiler doğrultusunda (SMK 55-1; 56-5) 2023/002907 numaralı tescil “Endüstriyel Tasarım Tescili” niteliğinde olup tescile konu ürün ya da tasarımın işlevsel özelliği korunmadığını, bununla birlikte burada karşılaştırma yapılır iken sadece görsellerde görülen ürünün görsel olarak karşılaştırması gerektiğini, tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin, çizgi, şekil, biçim renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümü olduğunu, SMK 55 - 1 de yer alan hükme göre aynı amaca sahip olsalar bile tasarım görselleri ile müvekkillerine ait ürün karşılaştırılrken tasarım tescili olması nedeni ile sadece görsel karşılaştırma yapılması gerektiğini, görsel karşılaştırma yapılırken de tasarımlardaki küçük ayrıntılara değil tasarımın bir bütün olarak ele alıp bu yönde bir karşılaştırma yapılması gerektiğini, bu bilgiler doğrultusunda ... numaralı tasarıma konu ürün ile müvekkillerine ait ürünler orta seviye bir kullanıcı gözü ile bakıldığında birbirlerine sadece bavul olmaktan öteye gitmeyen bir benzerliğin olduğu, SMK ve sair mevzuat gereği ihlalin gerçekleşmediğinin anlaşıldığını, dava konusu tasarımın davalıca üretilmediği, tescil tarihinden önce muhtelif platformlarda satışa sunulduğu ve kamuya tescil tarihinden önce, birden fazla kez ve farklı firmalar tarafından sunulduğu/tanıtımının yapıldığının açık olduğunu, tescilli tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikte olmaması hükümsüzlük sebeplerinden bir diğeri olduğunu beyan ve gerekçelerle davanın kabulü ile davalının ... numaralı endüstriyel tasarım tesciline konu “... ” İsmiyle Tescil edilen tasarımın hükümsüzlüğüne, tescil belgesinin iptaline ve sicilden terkinine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde;Davacının ileri sürdüğü iddiaların hukuki dayanaktan yoksun ve gerçek dışı olduğunu, huzurdaki davaya konu tasarımın tescilinin tamamen hukuka uygun olduğunun sabit olduğunu, müvekkillerine ait tasarımın “yenilik” ve “ayırt edicilik” kriterlerini fazlasıyla karşılamakta olduğunu, Sektöründe açık ara lider konumda olan ..., bugün güneş enerjisi santrallerinin en temel ekipmanı olan güneş panellerini üretmekte olduğunu, müvekkilleri ...Şirketi, ...'in bir parçası olarak 2013 yılından itibaren yenilenebilir enerji kaynakları alanında hizmet verdiğini, Yenilenebilir enerji ve elektrik tesisat projeleri, yaşam kalitesini artıracak cihazların üretimi, temini, kurulumu ile düzenli bakımı, ... sistemlerin projelendirilmesi, finansal analiz, anahtar teslim kurulumu ile trafo, kesici ve iletim hatları projeleri alanlarında faaliyetlerde bulunduğunu, müvekkillerinin 2022 yılında 14. kez düzenlenen Uluslararası... Fuarı'na katılım gösterdiğini, dünya markası firmaların katılımıyla geleceğin öncü ve son teknolojileri ürünlerine ev sahipliği yapan fuar kapsamında Ticari ve Sanayi Çatı GES Projeleri, Arazi Tipi GES Santralleri gibi kapsamlı projelerini saygın ve uluslararası bir platformda tanıtma fırsatı bulduğunu, Vale Şarj ise, 40 yıldır İnşaat, Turizm, Perakende ve Enerji sektöründe faaliyet gösteren Göksu Şirketler Grubu'nun bir parçası olarak kurulduğunu, ve sonrasında Türkiye'nin güçlü Holdinglerinden iştirak alarak sürdürülebilir bir büyüme trendi yakaladığını, Özellikle EA Aküsüne zarar vermeden, uzun ömürlü olmalarını sağlayarak 15 dakikanın altında, kısa sürede şarj özelliğine sahip DC şarj istasyonları kurarak ulaşımın neden olduğu sera gazı emisyonlarını azaltmayı ve iklim değişikliğini yavaşlatmaya adanmış bir elektrikli araç şarj şirketi olduğunu, Türkiye'nin dört bir yanındaki şarj ağını her geçen gün arttıran Vale Şarj, 2022'den buyana şarj operatörlüğü hizmeti veren EPDK Şarj Ağı İşletmecisi lisanslı ilk şirketlerden olma özelliğini taşıdığını, müvekkillerinin Türk Patent kayıtlarında tescil edilmiş 1 adet tasarımı bulunmakta olup bunun yanı sıra 9 adet tescilli markası bulunduğunu, müvekkillerinin, Taşınabilir Enerji Depolama faaliyetleri kapsamında oluşturduğu “Taşınabilir Enerji Depolama, BMS, Inverter ve Elektrikli Araç Şarj İstasyonu Ünitesi” tasarımını TPMK nezdinde de koruma altına almak adına 2023 yılında 13-02 Locarno Sınıfında tescil başvurusunda bulunduğunu, işbu tasarımını tescil ettirdiğini, Açıkça görüldüğü üzere müvekkillerinin, şirketi bünyesinde geliştirilen tasarımlarını tescil ettirerek hukuka uygun şekilde kullanmak ve fikri mülkiyet haklarına İlişkin korumadan yararlanmak istemekte, basiretli bir tacir gibi davranmakta olduğunu, Bugün müvekkillerinin çok sayıda tasarımın ve ürünün sahibi olarak hızla büyümeye devam ettiğini, SMK madde 56 ve 57 hükümlerine göre, tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikte olup olmadığı, tescili/hükümsüzlüğü talep edilen tasarımın başvuru tarihinden önce kamuya sunulan tasarımlar dikkate alınarak belirlendiğini, Bu doğrultuda, her ne kadar, ispat külfeti bulunan davacı, müvekkillerinin tescilli tasarımının yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını haiz olmadığını ispatlama amacıyla dilekçesine görseller eklemiş olsa da taraflarınca davacı tarafından sunulan görsellerde tarih bilgisi bulunmadığının tespit edildiğini, Görsellerden de görüleceği üzere, tarihleri belli olmayan bu ürünler, hiçbir surette davaya konu müvekkilleri tasarımının yeni ve ayırt edici nitelikte olmadığını ispatlamaya elverişli olmadığını, Davacının, müvekkilleri tasarımının SMK hükümlerine göre yeni ve ayırt edici olmadığını iddia edebilmesi için öncelikle yukarıda belirtilen ilgili tasarımların müvekkillerinin başvuru tarihi olan 20.03.2023 tarihinden önce piyasaya sunulduğunu ispatlaması gerektiğini, Zira, aksi halde, ilgili tasarımların hangi tarihten itibaren kamuya sunulduğu ispatlanamadığı için ilgili tasarımlar, müvekkilleri tasarımın yeni ve ayırt edici olup olmadığı değerlendirilmesinde dikkate alınmayacağını, Bu kapsamda, yukarıda belirtilen tasarımların 20.03.2023 tarihinden önce kamuya sunulup sunulmadığı konusunda davacı tarafından herhangi bir bilgi veya belge sağlanmadığı için Sayın Mahkemeniz tarafından ilgili tasarımların müvekkilleri tasarımın yenilik ve ayırt edici nitelikte olup olmadığı değerlendirilmesinde dikkate alınmamasını talep ettiklerini, davacı şirket, dava dilekçesinde müvekkillerinin tescilli tasarımının yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşımadığını iddia ederek, müvekkilleri tasarımının hükümsüzlüğünü talep ettiğini, İlgili iddialar somut gerçekten uzak, haksız, gerekçesiz ve hukuki dayanaktan yoksun iddialardan ibaret olduğunu, SMK madde 56- (1) “Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur.” hükmüne haiz olup tasarımın “yeni” ve “ayırt edici” niteliğe sahip olması şartıyla korunacağını belirttiğini, Taraf tasarımlarının birbirlerinden çok belirgin farklılıklar içerdiği, bu farklılıkların “küçük ayrıntıyı” aştığı sabit olup, müvekkilleri tasarımlarının davacının mesnet gösterdiği tasarımlara atfen yenilik kriterini karşılamadığı iddiası somut gerçekten uzak ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, Tasarımın yenilik yoksunu olduğu gerekçesi ile hükümsüz kılınması, ancak kıyaslanan tasarımlar arasında açık birebir ayniyetin veya çok önemsiz farkların bulunduğu hallere hasredilmesi gerektiğini, müvekkilleri tasarımında bulunan önemli unsurların hiçbiri davacının dilekçesinde paylaşmış olduğu tasarımlarda yer almadığını, müvekkilleri tasarımının üsten görünümünde; yan yana iki tane mavi kapaklı giriş, bir tane açma-kapama düğmesi, açma-kapama düğmesinin yanında bir tane açık piriz, iki tane eklenti ve bir emniyet kilidi ile çekecek bulunduğunu, Müvekkilleri tasarımın önden görünümünde kare şeklinde bir elektronik ekran bölümü, gri kapaklı bir usb girişi ve pembe ışıklı gri bir düğme bulunduğunu, Aynı zamanda, müvekkilleri tasarımının ön yüzeyinin kenarlarında dört tane kabartma şeklinde dairesel şekil bulunduğunu, Müvekkilleri tasarımının yandan görünümünde üst ve altta olmak üzere dört tane kabartma şeklinde çizgi bulunduğunu, yine, müvekkilleri tasarımın diğer yandan görüntüsünde ise gri ve sarı renkte tırtıklı bir el tutacağı ve iki tane siyah emniyet kilidi bulunduğunu, müvekkilleri tasarımının alttan görünümünde ortada yer alan bir tane emniyet kilidi ve emniyet kilidinin üstünde küçük çizgi şeklinde kabartmalar bulunduğunu, Müvekkilleri tasarımının içten görünümünde, müvekkilleri tasarımı elektronik bir güç kaynağı şeklinde tasarlandığı için içinde birçok elektronik kablo ve bazı elektronik kabloların müvekkilleri tasarımının ön kapağına bağlı olduğunun görüldüğünü, Bu doğrultuda, müvekkilleri tasarımında yer alan “ekran”, “priz çıkışları”, “tutma kulpları”,'çıkıntılar”, “kabartmalar” gibi özgün unsurlar müvekkilleri tasarımını diğer tasarımlardan farklılaştırdığını, Bu kapsamda tüm bu sayılan farklılıklar ile meydana getirilen kombinasyonlar da müvekkilleri tasarımın mevcut külliyattan yabancılaşmasını sağladığını, öte yandan kıyaslanan tasarımların “materyal”, “doku”, veya “yüzey” noktalarında birbirinden farklılaşması her ne kadar ürün dokunsallığı SMK madde 55 gereği korunmadan dışlanmış olsa da bu noktalardaki farklılıklar görünüşe yansıdığı oranda genel izlenimde farklılık yaratabileceğini, Zira, müvekkilleri tasarımından görüleceği üzere, doku-materyal farklılıkları müvekkilleri tasarımına yansımış olup, bu doku ve materyal farklılıkları da müvekkilleri tasarımın mevcut külliyattan yabancılaşmasını sağladığını, Müvekkilleri tasarımı ve mevcut tasarımlar arasındaki belirgin ve bariz farkların bilgilenmiş tüketicilerle fark edileceği izahtan vareste olup, müvekkilleri tasarımının bütünsel şekli tek başına tasarımlar arasında bir benzerliğin olduğunun kabulü için yeterli olmadığını, zira, müvekkilleri tasarımını farklı kılan unsur yalnızca tekerlekleri olması ve çekilebilir olması olmadığını, taşınabilir enerji depolama ürünleri hem teknolojik bir ürün olduğu hem de bu ürünlerin fiyatları nispeten pahalı olduğu için mahiyeti gereği dikkatle ve özenle seçilerek satın alınacak ürünlerden olduğunu, Bu sebeple detaylı araştırmalar neticesinde alınacak olan bu ürünlerin tasarımlarının sıradan ürünlere kıyasen tüketici gözünde çok daha fark edilebilir olacağı ve bu tür ürünlerde detay farklarının genel izlenimde çok daha büyük etki yaratacağı öğretide savunulduğunu, bu kapsamda, dava konusu “Taşınabilir Enerji Depolama, BMS, Inverter ve Elektrikli Araç Şarj İstasyonu Ünitesi” tasarımındaki her bir detayın ortalama tüketici gözünde dahi önemli bir ayrıntı olarak dikkate alınacağının göz önünde bulundurulması gerektiğini, Sonuç olarak, bilgilenmiş kullanıcının tasarıma konu olan ürün türü dikkate alındığından, detaylara göstereceği yüksek dikkatin ayırt edicilik incelemesinde etkide bulunacağının kaçınılmaz olduğunu, davacı, dava dilekçesinde “davalı şirketin... numaralı “Endüstriyel Tasarım Tescili” numaralı haksız ve kötü niyetli olduğu” şeklinde bir ifade ile müvekkillerinin kötü niyetli olduğu iddiasında bulunarak müvekkillerinin tamamen özgün ve ayırt edici tasarımlarını kötü niyetli olmakla itham ettiğini, davacının da müvekkilleri şirket gibi enerji depolama sektöründe faaliyet gösterdiği göz önünde bulundurulduğunda, müvekkillerinin özgün şekilde oluşturulmuş ve tamamen hukuka ve usule uygun olarak tescil edilmiş tasarımına haksız iddialarda bulunarak ve kötü niyetli olmakla itham ederek asıl kötü niyetli eylemleri kendileri gerçekleştirdiğini,
Bilirkişiler Endüstriyel Tasarım Uzmanı ..., Bilişim Uzmanı ... ve Makine Mühendisi ... tarafından sunulan 23/12/2024 tarihli kök raporda;"Bilişim incelemesi yapılan ... linkinde bulunan ürünün satışa sunulduğu ilk tarih kısmında 17 Eylül 2018 yazdığı, bununla birlikte amazon sitesi tarafından doğrulanmış kullanıcı yorumlarına bakıldığında 3 Eylül 2019 tarihli bir yorumun bulunduğu,... numaralı tescil içeriğinde bulunan tasarımların aynı tasarımın farklı görünümlerine ait olduğu ve ... numara ile tescilli tasarımın ... linkinde görülen ürünün tasarımı ile genel izlenimleri itibarıyla benzer olduğu, davaya konu tescilli tasarımın 20.03.2023 başvuru tarihi itibarıyla yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı, bu nedenlerle konu tasarımın kanunla koruma kapsamında olmadığı ve hükümsüzlük şartlarının oluştuğu" şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Bilirkişiler Endüstriyel Tasarım Uzmanı ..., Bilişim Uzmanı ... ve Makine Mühendisi ...'nun 07/03/2025 tarihli kök raporunda; 20.03.2023 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili ile geçmiş tarihli ürün görseli arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, ... numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 20.03.2023 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı" şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
KANAAT VE GEREKÇE:
6769 Sayılı SMK 55. Maddesi “Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. Ürün, bilgisayar programları hariç olmak üzere, endüstriyel yolla veya elle üretilen herhangi bir nesnenin yanı sıra birleşik bir ürün veya bu ürünü oluşturan parçaları, ambalaj gibi nesneleri, birden çok nesnenin bir arada algılanan sunumlarını, grafik sembolleri ve tipografik karakterleri ifade eder. Birleşik ürün, sökülüp takılma yoluyla değiştirilebilen veya yenilenebilen parçalarda: oluşan üründür. Tasarım; bu Kanun hükümleri uyarınca tescil edilmiş olması hâlinde tescilli tasarım, ilk kez Türkiye 'de kamuya sunulmuş olması hâlinde ise tescilsiz tasarım olarak korunur.” demektedir.
SMK 56. Maddesi “Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur. Birleşik ürünün parçasının tasarımı, aşağıdaki şartları taşıyorsa yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir:
a) Parça birleşik ürüne takıldığında, birleşik ürünün normal kullanımında görünür durumda olmalıdır.
b) Parçanın görünür durumda olan özellikleri, yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını karşılamalıdır.
Bir tasarımın aynısı;
a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,
b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir. Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim;
a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,
b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.
Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgi derecesi dikkate alınır.”
SMK 57. maddesi “Kamuya sunma; sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmaz.
Koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden veya rüçhan talebi varsa rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez.”
SMK 77/. Maddesi, “Aşağıdaki hâllerde tasarımın hükümsüz sayılmasına mahkeme tarafından karar verilir:
a) 55 inci maddenin birinci ve ikinci fikralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56 ncı ve 57 nci maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58 inci maddenin dördüncü fikrası ve 64 üncü maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse.
B) Hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse." hükümlerini içermektedir.
SMK 78.maddesi "1) Tasarımın hükümsüzlüğü, ikinci fıkrada sayılan hâller dışında menfaati olanlar tarafından istenebilir.(2) Tasarımın hükümsüzlüğü, 77 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendine göre sadece önceki hak sahibi; 70 inci ve 73 üncü maddelere göre ise ancak tasarım hakkına sahip kişiler tarafından ileri sürülebilir.(3) Tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin olarak koruma süresince veya tasarım hakkının sona ermesini izleyen beş yıl içinde dava açılabilir.(4) Hükümsüzlük davası, dava tarihinde sicilde tasarım sahibi olarak kayıtlı kişiye karşı açılır. Tasarım üzerinde sicilde hak sahibi olarak görülen kişilerin davaya katılabilmelerini sağlamak için ayrıca bu kişilere bildirim yapılır.(5) Tescilsiz tasarımlarda hükümsüzlük davası, hak sahibi olduğunu iddia eden kişiye karşı açılır." belirtilmiştir.
Dava, davalı adına tescilli olduğu beyan edilen ... numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesi taleplidir. Davalı adına tescilli davaya konu tasarım yönünden hükümsüzlük koşullarının bulunup bulunmadığının teknik yönden tespitine ilişkin iki farklı bilirkişi heyetinden rapor alındığı, raporlarda detaylı, kapsamlı ve teknik yönden karşılaştırma yapıldığı, alınan raporlarda hükümsüzlüğü talep edilen tasarımın davacı tasarımı ile benzer olarak algılandıkları ve davalının davaya konu tasarımının yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığının belirtildiği görülmüştür. Raporlar mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş olup dosyadaki tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde hükümsüzlük koşullarının bulunduğu bu nedenle davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile, davalı adına TPMK nezdinde tescilli ... numaralı endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü ile sicilden terkine,
2-Hüküm özetini karar kesinleştiğinde Türkiye çapında yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde masrafları davalıya ait olmak üzere bir kez ilanına,
3-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken toplam 615,40-TL harçtan daha önceden yatırılan 269,85-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 345,55-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'e göre hesaplanan 40.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 425,00-TL posta gideri, bilirkişi gideri 18.000,00-TL, 269,85-TL peşin harç, 269,85-TL başvurma harcı, 38,40-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 19.003,10-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde sarf edilmeyen gider avansının ve teminatın yatıran tarafa iadesine,
Dair, HMK'nın 341 ve 345 maddeleri gereğince, taraf vekillerinin e-duruşma ile yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliyesi Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/07/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır