T.C.
İSTANBUL
4. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/125 Esas
KARAR NO : 2025/93
DAVA : İtirazın İptali (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/08/2024
KARAR TARİHİ : 29/04/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri tarafından, ... 37. İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyası ile başlatılan takiple, takibe konu lisans bedeline ilişkin borca, faize, icra dairesinin yetkisine davalı tarafından itiraz edildiğini, bu itirazın hukuki dayanaktan yoksun ve usulsüz olduğunu, davalı tarafın müvekkilleri ile imzaladığı lisans sözleşmesi dolayısıyla ödemekle yükümlü olduğu mali hak bedellerini ödemediğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin ‘’Mali Şartlar’’ başlıklı 3.maddesinde; ‘’3.1 Lisans alanın işbu sözleşmenin konusu olan belirtilen mahallerde yapılan müzik yayınlarında, Meslek Birlikleri repertuar için.. ödenecek 01.01.2022 /31.12.2022 tarihine ilişkin toplam mali hak bedeli 7.692,61TL+KDV’dir. .. 3.4 maddesinde 01.01.2023 tarihinden itibaren sözleşmenin otomatik olarak yenilendiği her takvim yılı için ödenecek mali hak bedeli bir önceki yılın mali hak bedeli esas alınarak TÜİK tarafından bir önceki yıl için belirlenen TÜFE+ÜFE/2 oranında artış uygulanmak suretiyle belirlenir ve bu bedel EK-1’de seçilen ödeme biçimine uygun olarak Meslek Birliklerine ödenir.’’ hükümlerinin bulunduğunu, ‘Sözleşmenin Süresi ve Feshi’ başlıklı 5. Maddesinde ‘’5.1.Sözleşme 01.01.2022 ve 31.12.2022 tarihleri arasındaki süreyi kapsar. 5.2.Taraflardan her biri, 5.1 maddesinde belirtilen süre sonunda sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir. Ancak fesih iradesi sözleşmenin hitam tarihinden en geç bir ay öncesine kadar ulaşacak şekilde noter vasıtasıyla yazılı olarak karşı tarafa bildirmediği takdirde, sözleşme aynı şartlarla yıldan yıla yenilenerek devam eder.’’ Hükümlerinin yer aldığını, davalı tarafın sözleşme ile taahhüt ettiği ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, müvekkillerinin meslek birliğinin alacağı olan 13.020,63-TL’nın icra takibine konu edildiğini, davalının icra takibine rağmen dava konusu borcu ödememe konusundaki ısrarı ve borcun tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazının açıkça kötü niyetli olduğunu, davalı şirketin faize yaptığı itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, davalı vekilinin icra takibine yapmış olduğu yetki itirazının ve imza itirazının sözleşmeye aykırı olduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığını, ... 37.İcra Müdürlüğü’nün... E.sayılı dosyasına yapılan itirazın iptalini, davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalının cevap dilekçesinde özetle; ... İcra Müdürlüğünün yetkili olması nedeniyle yetki itirazları olduğunu, yetkisizlikle davanın ... Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesini, davacı tarafın alacağının zamanaşımına uğradığını, bu nedenle zamanaşımı definde bulunduklarını, müvekkillerinin davacı ile arasında imzalanan sözleşmeye istinaden 2022 yılına ait tüm ödemelerin gerçekleştirildiğini, buna ilişkin dekontun ekte sunulduğunu, müvekkillerinin devam eden yıl için ise sözleşmeye devam etmeyeceğini davacı tarafa bildirdiğini, 2023 yılı için davacı tarafla herhangi bir anlaşmasının bulunmadığını, kaldı ki 2023 yılında kafede müzik faaliyetine de son verildiğini, bu hususun tanık beyanları ile de ispat edileceğini, haksız ve mesnetsiz davanın usul ve esas yönünden olmak üzere reddini, müvekkillerinin lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.
Davacı vekilinin cevaba cevap dilekçesinde özetle; ... 37. İcra Müdürlüğünün ...sayılı dosyasına yapılan itirazın iptalini, davalı aleyhine %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekâleten talep etmiştir.
10.02.2025 tarihli Bilirkişi Raporunda özetle;‘’Davacı tarafından e-arşiv faturaların düzenlendiğini, davalı tarafından davacıya olan borçlarına karşılık süresinde ihtar ile itiraz yapılmadığı veya iade faturasının düzenlenmediğini, davalı resmi ticari defteri yönünden değerlendirildiğinde kendisine ait ticari defterlerinde kayda alınan faturalara ilişkin açık cari hesap kalanı veya borç kaydının olmadığı’’ tespiti ile rapor tanzim edildiğinin görüldüğü yönünde görüş ve kanaatlerini sunmuşlardır.
25/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacıya ait olan resmi defterlerin TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulmuş olduğu görüldüğünü, sahibi lehine Yüce Mahkemenin takdirinde olmak üzere takdiri delil niteliğine haiz olduğunu, davalıya ait olan resmi defterlerin talimat görevlendirmesi ile incelemesinin yapıldığını, davalı kayıtlarında davacının düzenlemiş olduğu faturaların işlenmediğini, davacıya iade faturası düzenlenmediğini, davacı tarafından davalı adına icra takibine konu olan 2022 yılına ait mali hak bedelinin faturalandırmasının yapıldığını, 2023 yılı faturalandırmasının yapılmadığını, faturanın sözleşme hükümlerine uygun olarak tanzim edildiği ve davacı ticari defter kayıtlarına işlendiğini, davacı tarafından talep edilen 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin mali hak bedeli ve faiz oranının sözleşme hükümlerine uygun olduğunu, takip tarihi itibariyle -takibe bağlı kalınacağından- davacının davalıdan asıl alacak yönünden 10.936,68-TL, işlemiş faiz olarak 2.083,95-TL olmak üzere toplam 13.020,63-TL alacaklı bulunduğu yönünde görüş ve kanaatlerini sunmuşlardır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Uyuşmazlığın; davacı ... tarafından ... 37. İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyası ile başlatılan takibe, davalı Şirketçe yapılan itirazın iptaline, davalı Şirket aleyhine %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesi talebinden ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Dosyanın incelenmesinde davalı tarafça icra dairesinin yetkisine yönelik yetki itirazında bulunulduğu, huzurdaki itirazın iptali davasına konu icra takibine davalı tarafça itiraz edildiği, itiraz dilekçesinde icra dairesinin yetkisine de ayrıca itirazda bulunulduğu görülmüş, yetkili icra dairesinin itirazın iptali davası açısından dava şartı olduğu gözetilerek icra dairesinin yetkisine yapılan itiraz ele alınmasına karar verilmekle; yapılan incelemede taraflar arasındaki sözleşmede İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunun düzenlenmiş olup davacı tacir olmadığından HMK 17 md uygulanamayacak ise de; konusu para alacağı olan takipte alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı görülmekle icra dairesinin yetkisine yapılan yetki itirazının reddi ile açık yargılamaya devam olunmuştur.
Davaya konu ... 37. İcra Müdürlüğünün ...icra esas sayılı dosyası incelendiğinde; borçlu davalı hakkında Müzik Eserleri Yayını İzin Sözleşmesi ve faturalardan kaynaklanan alacağın tahsiline ilişkin olarak ilamsız takip başlattıklarını, davalı tarafından yapılan itiraz üzerine takibin durdurulduğu davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı ... ile Davalı ... arasında 10.08.2022 tarihinde imzalanan, dava dosyasında örneği mübrez sözleşmede, sözleşmenin 01.01.2022 – 31.12.2022 tarihleri arasındaki süreyi kapsadığı Sözleşmenin Süresi ve Feshi başlıklı 5.maddesinin 1.fıkrasında görülmektedir. 01.01.2022-31.12.2022 dönemi için mali hak bedeli olarak ödenmesi gereken tutar ise Mali Şartlar başlıklı 3. Maddesinin 1.fıkrasında ve Ek-1’de 7.692,61-TL+KDV olarak belirtilmiştir. Ödeme seçeneği olarak Nakit taksitli ödemenin seçildiği, buna durumda sözleşmenin imza tarihinden itibaren 4 eşit taksitte tahsil edileceği, Uzama halinde uzamaya esas bedel ödemesinin 1 Haziran, 1 Ağustos, 1 Ekim, 1 Aralık tarihlerinde ödeneceğinin hüküm altına alındığı
Sözleşmenin Madde 5- Sözleşmenin Süresi ve Feshi başlıklı maddesinin 2.fıkrasında " Taraflardan her biri, 5.1 maddesinde belirtilen süre sonunda sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir. Ancak fesih iradesi sözleşmenin hitam tarihinden en geç bir ay öncesine kadar ulaşacak şekilde noter vasıtasıyla yazılı olarak karşı tarafa bildirmediği takdirde, sözleşme aynı şartlarla yıldan yıla yenilenerek devam eder.’’ hükmünün bulunduğu, yine sözleşmenin Madde 3 Mali Şartlar başlıklı maddesinin 4. Fıkrasında "01.01.2023 tarihinden itibaren sözleşmenin otomatik olarak yenilendiği her bir takvim yılı için ödenecek mali hak bedeli, bir önceki yılın mali hak bedeli esas alınarak TÜİK tarafından bir önceki yıl için belirlenen ÜFE+TÜFE/2 oranında artış uygulamak suretiyle belirlenir ve bu bedel EK-1’de seçilen ödeme biçimine uygun olarak Meslek Birliklerine ödenir." şeklinde hükme bağlandığı görülmektedir.
Davalının ticari defter ve belgelerini mahkemede hazır etmesi hususunda tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde ve tüm dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, lisans sözleşmesi kapsamında değerlendirme yapması, mali bilirkişinin tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde ve tüm dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yapmasına, incelenen ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal sürede yapılıp yapılmadığı, sahibi lehine delil teşkil edip etmediği, davacı tarafından dava dilekçesinde belirtilen FSEK kapsamında lisans sözleşmesi alacağının tahsiline yönelik takip dosyasından kaynaklı alacağının bulunup bulunmadığı ve davalı savunmaları da dikkate alınarak diğer uyuşmazlık noktaları dikkate alınarak diğer hususlarda bilirkişi raporu alınmasına karar verilerek, bilirkişiye tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde 6100 sayılı HMK'nun 278/4 maddesi gereğince yerinde inceleme yetkisi verilmesine karar verilmiş; dosya kapsamına sunulan esas ve talimat mali bilirkişi rapor içeriğine göre davanın ödeme savunmasında bulunduğu görülmüştür. Yapılan incelemeye göre davalının ödemeyi dava dışı meslek birliğine yaptığı, taraflar arasındaki sözleşme içeriğine göre davalının her iki meslek birliğine hak sahibi oldukları repertuar yönünden ayrı ayrı borçlandığı; davacının da icra takibinde Sözleşmenin Ek1 bölümünde imza altına alınan Lisans alan tarafından ödenecek mali hak bedelinin Meslek Birliklerine dağılımına ilişkin tabloya uygun olarak kendi lehine doğan hak bedellerini takip konusu yaptığı, davacı tarafından faturalandırılması yapılan ve uzamaya tabi tutulan 2023 dönemine ilişkin hesaplanan mali hak bedelini sözleşme şartlarına uygun olduğu dikkate alınarak savunma konusu ödemenin takip ve dava konusu borç ile ilgisinin tespit edilemediği, Davacı kayıtlarına göre davacının sözleşme uyarınca davalı adına 2022 yılı mali hak bedeli olarak KDV dahil 4.538,65-TL’lik ve tespit masrafı açıklaması ile KDV dahil 51,63-TL’lik fatura düzenlediği ve kayıtlarına işlediği, davalı tarafından yapılmış herhangi bir ödeme kaydının bulunmadığı, davacı kayıtlarında 2022 yılı itibariyle 4.590,28-TL alacaklı olduğu; Sözleşmenin 3.6. maddesinde "Sözleşme konusu ödemelerden herhangi birinin belirtilen ödeme tarihlerinde yapılmaması ve/veya gecikmesi halinde Lisans Alan, Türk Lirası için aylık %2 gecikme faizini başka bir bildirime gerek kalmaksızın Meslek Birliklerine ödeyeceğini açıkça kabul, beyan ve taahhüt eder." hükümlerinin yer aldığı, davacı tarafından talep edilen 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin mali hak bedeli ve faiz oranının sözleşme hükümlerine uygun olduğu, takip tarihi itibariyle -takibe bağlı kalınacağından- davacının davalıdan asıl alacak yönünden 10.936,68-TL, işlemiş faiz olarak 2.083,95-TL olmak üzere toplam 13.020,63-TL alacaklı bulunduğu
, bilirkişi tarafından faiz hesabının da denetime açık olarak yapıldığı, davacının davasının kabulü ile, davalı tarafından İstanbul 37. İcra Müdürlüğü'nün 2024/5361 esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden takip talebindeki şartlar ile aynen devamına, icra iflas kanun'unun 67/2. maddesi uyarınca alacak miktarının %20 si icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile davalı tarafından ... 37. İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden takip talebindeki şartlar ile aynen devamına,
2-İcra iflas Kanunun 67/2 maddesi uyarınca, asıl alacak miktarı olan 10.936,68 TL' nin %20 si tutarındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 615,40-TL karar harcından peşin yatırılan 427,60 TL' nin mahsubu ile kalan 187,80 TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına hesap olunan 13.020,63-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 8.500 TL bilirkişi ücreti, 1.840-TL posta tebligat ve 855.20-TL harç (peşin+başvuru) olmak üzere toplam 11.195,20-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600-TL arabuluculuk sarf ücretini davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, miktar yönünden KESİN olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/04/2025
Katip ...
¸
Hakim ...
¸