T.C.
İSTANBUL
4. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/427 Esas
KARAR NO : 2025/64
DAVA : Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/12/2021
KARAR TARİHİ : 11/03/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin ..., faaliyete geçtiği 2001 yılından itibaren sektörün ana dalları olan yapım, pazarlama ve dağıtım konularında farklı, yaratıcı, yenilikçi stratejiler geliştirerek sektörün gelişmesine katkı sağlayan bir film şirketi olduğunu, bu bağlamda dünyanın önde gelen film şirketleri ve yapımcıları ile işbirliği yaparak, portföyüne eklediği filmleri Türk izleyicisine sinema, televizyon, ev sineması ve internet aracılığıyla ulaştırmakta olduğunu, ekte sunulan 15.01.2014 tarihli T.C Kültür ve Turizm Bakanlığı İthal Sinema Eserlerine ilişkin kayıt tescil belgesinden de görüleceği üzere, davacı şirket, ... - ... - ... isimli filmin Türkiye’deki kullanım/Mali haklarının sahibi olduğunu, (Ek-1 15.01.2014 tarihli T.C Kültür ve Turizm Bakanlığı İthal Sinema Eserlerine ilişkin kayıt tescil belgesi) Bahsi geçen film, internet ortamında yasalara aykırı olarak ve davacı şirketin izni olmaksızın ticari reklamlar eşliğinde ... adreslerinden umuma arz edilmiş olup, işbu hak ihlali, 15.08.2018 tarihli zaman damgalanmış video ile de sabit olduğunu, (Ek-2 15.08.2018 tarihli zaman damgalanmış video görüntüleri) 5651 sayılı Kanun Madde 4 gereğince içerik sağlayıcı yayınladığı hukuka aykırı her türlü içerikten sorumlu olduğunu, Mali hakları davacıya ait eserlerin davaya konu web sitesinde davalı tarafından izin alınmaksızın veya yasal tel bedelleri ödenmeksizin umuma iletilmiş olması nedeniyle davacının mali hakları ihlal edilmiştir davalı içerik sağlayıcısının sorumluluğu kapsamında uygulanması talep edilen yasa hükümleri dilekçede belirtilmiş olduğunu, Bilirkişi incelemesine esas olmak üzere davacıya ait eserlerin çeşitli projelerde kullanılması için akdedilen edilen sözleşmelerden bir kısmını emsal olarak dilekçe ekinde sunulduğunu, Söz konusu uyuşmazlık ile ilgili olarak öncelikle zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmuş, ancak arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanmadığını, bu durum arabuluculuk son tutanağı ile hüküm altına alınmış olduğunu, Sonuç olarak bahse geçen davacıya ait eserlerin, işbu davalıya ait web sitesinde izinsiz, telif haklarını hiçe sayar biçimde umuma arz edilmesi, davacıyı zarara uğratmış olup Sayın mahkemeden davalı aleyhine maddi tazminata hükmedilmesini, Şeklinde beyan ve talep edildiği görülmektedir.
Davalının cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
12/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafından sunulan ve davalıya ait olduğu belirtilen ilgili “...” internet web sitesinin ve davaya konu “...” sayfa adresinin/linkinin güncel olarak açık ve faaliyette olmadığını, davacı tarafından sunulan ve davalıya ait olduğu belirtilen ilgili “...” internet web sitesinin ve davaya konu “...” sayfa adresinin/linkinin güncel olarak açık ve faaliyette olmadığı tespit edilmesi üzerine, davaya konu filmin geçmiş tarihlerde yayında olup olmadığını tespit edebilmek adına web arşiv sistemi üzerinden yapılan inceleme sonucunda ilgili internet sitesinin davaya konu “... ” filmin “...” sayfa linkinin hiç arşivlemesinin bulunmadığını, ancak ilgili filmin yer aldığı “...” sitenin anasayfasına ait linkin arşiv kayıtlarının bulunduğunu, arşiv detaylarına bakıldığında davaya konu internet sitesinin geçmişte yayında olduğu ve film izletme sitesi olarak kullanıldığı anlaşıldığını, davacı tarafından dosyaya sunulan CD içeriği incelenmiş olup dava konusu olan ilgili “...” internet web sitesine ait “...” sayfa/linkinde davaya konu “...” isimli filmin “...” süresi ile “15.08.2018” tarihinde yayında olduğunun CD içeriğinde sunulan ekran videosu ve görsellerden anlaşıldığını, davacının ek sözleşme başlığıyla sunduğu ve de davalı ... adlı filmin de ... sırada bulunduğu emsal listesinin15 M. “İşbu sözleşme taraflarca, tarafların mevcut imza sirkülerine göre yetkili temsilciler tarağından 07-19- 2015( gibi görünen ama net okunamayan bir tarihte) ...’da 2 nüsha olarak kabul ve imzalandığı; “ “bu filmlerin sözleşmenin 1 maddesinde belirtilen ... opsiyonu uygulanarak ... Görüntüleme Başına Ödeme etkinliklerini yayınlama) ve ... lisanslı ile Sözleşmenin 3. Maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde sadece ... ve ... mecrasında yayınlamak üzere ücret edildiği;” ibaresinin bulunduğunu, 40 sırda ... ‘ın 80.000 TL olarak gösterildiğini; ancak lisan veren ve lisans alanların unvanlarının siyahla örtüldüğünü, aynı zamanda sayfa paraf imzalarının da üstünün siyahla örtüldüğünü; ancak davaya konu eserin bir internet sitesinde yayınlanmış olması nedeniyle ve izle ve öde (...) opsiyonuna göre düzenlendiğinden izleyici sayısının saptanması halinde heyetimizin bir rayiç bedel belirtilebileceğini, ve ek sözleşme emsal bedelinin kabulünün Sayın Mahkeme’nin uhdesinde olduğunu, dosyada dava konusu olan ... isimli filmin sahibinin hususiyetini taşıyan sinema eseri olduğunu ve FSEK kapsamında korunduğunu, eser işletme belgesi hak sahipliği ihdas etmez ancak hak sahipliği konusunda karine teşkil ettiğini, bu sebeple dosya kapsamında sunulan Eser İşletme Belgesi’ne göre dava konusu eserin Türkiye’deki işleme hakkı, çoğaltma hakkı, temsil hakkı, yayma hakkı, umuma iletim haklarının 21.11.2025 tarihine kadar davacı’ya tanınmış olduğunu, davalı tarafından davacı’nın mali haklarının ihlal edildiğini, davalı’nın fiilinin FSEK m. 68 uyarınca tazminat sorumluluğu doğurduğu yönünde görüş bildirdikleri anlaşılmıştır.
03/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; yapılan sektörel tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; dosyada talep edilen kontroller sağlandığında, davaya konu eserin bir internet sitesinde yayınlanmış olması ve izle ve öde (...) opsiyonuna göre düzenlendiğinden izleyici sayısının saptanması halinde heyetin bir rayiç bedel belirtilebileceğini ve ek sözleşme emsal bedelinin kabulünün Sayın Mahkeme’nin uhdesinde olduğunu, teknik heyet bilirkişi heyet üyemizin yaptığı detaylı araştırmaya bakıldığında her hangi bir izleme oranına ulaşılmadığı yönünde görüş bildirdikleri anlaşılmıştır.
17.12.2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; .... FSCM Karar no ...Esas no ..., ... FSCM Karar no ... Esas no: ... ... 1. FSCM Karar no ... Esas no: ... , ... 3.Asliye Ceza M. Karar no ... Esas ro ..., .. 3. Asliye Ceza Mhk. Karar no ... Esas no ..., ... 1.FSCM karar no ... esas no ...kararlarının CMK’nın md. 231/6 fıkrasının bendleri kapsamında Yargıtay Ceza Genel Kurulunun “Sanığın yargılamadaki hal ve tavırları lehine takdiri indirim sebebi kabul olunarak, TCK’nın 62/1 maddesi gereğince sanığa verilen ceza takdiren 1/6 oranında indirilerek sanığın sonuçta 304 GÜN karşılığı adli para ceza ile cezalandırılmasına ; Tayin olunun 304 gün Adli para cezasının sanığın ekonomik ve sosyal durumu nazara alınarak TCK’nın 52/2 maddesi uyarınca günlüğü 20. TL’den paraya çevrilerek karşılığı 6.080 TL adli para cezası ile cezalandırması “ şeklinde uygulandığını, davacının davaya konu ile ilgili yaptığı sözleşmede karşı tarafın kimliğinin kapalı tutulması ve bu ana yayın kuruluşunun tanınırlığı, izleyici potansiyeli ve ona bağlı çoklu kanalların ve de geniş bir digital yayın mecrasını içermesi sebebiyle üç sözleşme dede geçen VOD hakkı argümanından yola çıkılarak bu üç sözleşmede belirtilmiş olan rayiç bedelin tek bir link üzerinden yayın yapan davalı https://filmara.org/duzenbaz/5 adlı siteyle kıyaslanmasının adil olamayacağını, yayın yapılan linkin abone kanal, filmin de dolgu film olması sebebiyle piyasa raiç bedelinin ortalama olarak 5-7 bin TL ortalaması olarak 6.000 TL olabileceği yönde görüş bildirdikleri anlaşılmıştır.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmazlık; Dava konusu eserin izinsiz yayını nedeniyle FSEK 68 kapsamında şimdilik 15.000 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsili kapsamında açılmıştır.
Dava konusu olan ... isimli filmin sahibinin hususiyetini taşıyan sinema eseri olduğu ve FSEK kapsamında korunduğu, dava konusu esere ilişkin ... numaralı, 15.01.2014 kayıt tescil tarihli Eser İşletme Belgesi incelenmiş olup, dava konusu eserin Türkiye’deki işleme hakkı, çoğaltma hakkı, temsil hakkı, yayma hakkı, umuma iletim haklarının 21.11.2025 tarihine kadar davacı’ya tanınmış olduğu anlaşılmakla; davacı izinsiz yayın nedeniyle FSEK m.68 çerçevesinde 3 kat tutarında tazminat talep etmiştir.
FSEK kapsamında korunan bir esere tevacüz halinde eser sahibinin hakları, "Mali haklara tecavüz halinde" başlıklı 68. Maddesinde; "Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir.
İzinsiz çoğaltılan kopyalar satışa çıkarılmamışsa hak sahibi çoğaltılmış kopyaların, çoğaltmaya yarayan film, kalıp ve benzeri araçların imhasını veya üretim maliyet fiyatını geçmeyecek uygun bir bedel karşılığında kendisine verilmesini ya da sözleşme olması durumunda isteyebileceği miktarın üç kat fazlasını talep edebilir. Bu husus, izinsiz çoğaltanın hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz." şeklindeki hüküm ile koruma altına alınmıştır. Davacı bu hüküm uyarınca tazminat talep etmiştir.
Dosya kapsamındaki bilirkişi rapor içeriğine göre davacı tarafından sunulan ve davalıya ait olduğu belirtilen ilgili “...” internet web sitesinin ve davaya konu “...” sayfa adresinin/linkinin güncel olarak açık ve faaliyette olmadığı tespit edilmesi üzerine, davaya konu filmin geçmiş tarihlerde yayında olup olmadığını tespit edebilmek adına web arşiv sistemi üzerinden yapılan inceleme sonucunda ilgili internet sitesinin davaya konu “... ” filmin “...” sayfa linkinin hiç arşivlemesinin bulunmadığı, davacı tarafça delil olarak dayanılan ...1.Fikri Sınai Haklar Ceza Mahkemesinin ... esas... Karar sayılı ilamı ve bu ilam kapsamında sanığın ilgili sitenin kendisine ait olduğunu ikrar içeren savunması bir bütün olarak incelendiğinde; olay tarihinde sanığa ait olan "..." isimli sitede katılan şirketin hak sahibi olduğu, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 1/B(a) ve 5. maddeleri gereğince "eser" niteliğinde olan "..." isimli sinema eserinin yazılı kullanım izni alınmaksızın umuma iletildiği, bu hususun sanığın ikrarı ve bilirkişi raporu ile sabit olduğu anlaşıldığından; sanığın bu eylemi ile 5846 sayılı Yasanın 71/1 maddesinde düzenlenen "Bir eseri, icrayı, fonogramı veya yapımı hak sahibi kişilerin yazılı izni olmaksızın ... ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma ileten, yayınlayan ya da ... kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır." maddesine aykırı hakeret ettiği ve bu şekilde üzerine atılı suçu işlediği anlaşılmış; sinema filminin davalı tarafından yayınlanmak suretiyle umuma iletildiğinin tespit edildiği, mahkememize davalı tarafından söz konusu filmin hukuka uygun olarak yayınladığına dair bir delil sunulmadığı anlaşıldığından; davacının 5846 sayılı yasa kapsamındaki mali haklarının(umuma iletim/ yayma hakkı) ihlal edildiği bu kapsamında FSEK m. 68 göre maddi tazminat talep etme hakkının bulunduğu anlaşılmıştır.
Davacı izinsiz yayın nedeniyle FSEK m.68 çerçevesinde 3 kat tutarında tazminat talep etmiştir. FSEK m.68/1 hükmüne göre; Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımın hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya bir türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilip. FSEK m.68'deki kapsamında bu taleplerin ileri sürülebilmesi için, mütecavizin kusurunun olması ya da zararın gerçekleşmiş bulunması şart değildir.
Somut olayın özelliğine göre varsayımsal sözleşme bedeli tayin edilirken eser sahibinin bilimsel/sanatsal yeteneği, üretim kapasitesi gibi sübjektif nitelikleri, eserin beğeni ölçüsü, sayfa sayısı, estetik görünümü, nitelik ve niceliği, ihlal edilen mali hakkın türü; coğrafî kapsamı, ihlal süresi, ihlalin yapıldığı vasıta, bunun geniş halk kitlesine ulaşımı gibi objektif kriterler dikkate alınarak eser sahibi izinsiz yayın yapanla sözleşme yapması halinde, bu sözleşme uyarınca isteyebileceği bedel, bunun faizi 68. madde uyarınca açılacak davada dikkate alınacaktır...". Ayrıca rayiç bedelin tespitine ilişkin taraflar arasında daha önceden yapılmış bir sözleşme, teklif var ise, başka bir deyişle rayiç bedel somuta indirgenmiş ise, rayiç bedelin tespiti taraflar arasındaki sözleşme, teklif vs. ile tespit edilecektir.
Fsek 66/son maddesinde tazminatın takdirinde "tecavüzün şümulü, kusurun olup olmadığı ve ağırlığının takdir edileceği" öngörülmüş, Borçlar kanununun 51/1 maddesinde "Hakimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını gözönüne alarak belirleyeceği" , Türk Medeni Kanun'un 4. maddesinde de "Kanun'un takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini yada haklı sebepleri gözönünde tutmayı emrettiği konularda hakimin hukuka ve hakkaniyete göre karar vereceği" belirtilmiştir.
FSEK m.68'e göre sözleşme yapılması halinde istenebilecek bedelin tespiti gerekmekle; davacının EK SÖZLEŞME başlığıyla sunduğu ve dava konusu filmin de 40 sırada bulunduğu emsal listesinin listesine göre, 40 sırada dava konusu filmin ... ‘ın 80.000 TL olarak gösterildiği; ancak lisan veren ve lisans alanların unvanlarının siyahla örtüldüğü, aynı zamanda sayfa paraf imzalarının da üstünün siyahla örtüldüğü; davacının davaya konu ile ilgili yaptığı sözleşmede karşı tarafın kimliğinin kapalı tutulması ve bu ana yayın kuruluşunun tanınırlığı, izleyici potansiyeli ve ona bağlı çoklu kanalların ve de geniş bir digital yayın mecrasını içermesi sebebiyle bu sözleşmede belirtilmiş olan rayiç bedelin tek bir link üzerinden yayın yapan davalı ... adlı siteyle kıyaslanması neticesinde somut olayda, ihlalin niteliği, süresi ve kastın ağırlığına göre, FSEK m 66/4 hükmü koşulları da dikkate alınarak bu hali ile bilirkişilerce düzenlenen rapor ve ulaştıkları sonuç rayiç bedel mahkememizce yapılan denetim sonucu dosya kapsamına uygun bulunmuş, FSEK 68. maddesi kapsamında bilirkişilerce hesaplanan FSEK 68.naddesi gereğince rayiç bedel 7.000,00-TL olarak kabul edilmek suretiyle ve takdiren üç kat hesabıyla 21.000,00-TL telif tazminatının dava tarihinden itibaren hesaplanarak avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine aşağıdaki şekilde hüküm oluşturmak gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davanın kısmen kabulü ile,
FSEK 68.naddesi gereğince rayiç bedel 7.000,00-TL olarak kabul edilmek suretiyle ve takdiren üç kat hesabıyla 21.000,00-TL telif tazminatının dava tarihinden itibaren hesaplanarak avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 1.434,51TL karar harcından peşin yatırılan 256,17-TL peşin harcı ve 1.110,03-TL ıslah harcı' nın mahsubu ile kalan 68,31-TL' nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen maddi tazminat talepleri yönünden davacı yararına hesap olunan 21.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan toplam 1.425,50-TL harcın (peşin+başvuru+tamamlama) davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 21.608,75-TL (bilirkişi ücreti+posta gideri) yargılama giderinden kabul ve ret oranına göre hesap olunan 5.672,30-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
7-Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk sarf ücretinden kabul red oranına göre hesap edilen 973,50 TL'yi davalıdan, 346,50 TL'yi davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/03/2025
Katip ...
¸
Hakim ...
¸