T.C.
İSTANBUL
4. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/252 Esas
KARAR NO : 2025/43
DAVA : Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/09/2019
KARAR TARİHİ : 20/02/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde;Müvekkili ulusal ve uluslararası alanda tasarım/güzel sanat eseri yaratan bir sanatçı olduğunu, yarattığı bu eserleri çeşitli mecralarda satma faaliyeti gösterdiğini, davacı 2012 yılında şehirlerin illüstrasyonlarını yaptığı “...” projesini başlattığını, bu proje kapsamında davacı ...'a ilişkin de birçok eser meydana getirdiğini, davalı tarafından izinsiz kullanılan eserler davacı tarafından 2012 yılında meydana getirildiğini, ve değişik internet sitelerinde yayınlandığını, ...'a özgü güzel sanat eserleri olduğunu, davacı eserlerinin kopyalarını baskı ve posta kardı olarak sitesinde online olarak sattığını, davacının eserlerinin çoğaltılmış kopyaları aynı zamanda...'da ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'nde, ...'da omg ben'de,...'da...'da satıldığını, davaya konu eserlerin FSEK m.4 kapsamında Güzel Sanat Eserleri olduğunu, müvekkili tarafından meydana getirilen eserlerin herhangi bir akdi ilişkiye dayanmaksızın ve davacının muvafakati olmaksızın davalı tarafından ...'nda kullanıldığı tespit edildiğini, davalının eylemleri telif hakkı ihlalinin yanı sıra aynı zaman TTK 54.maddesi ve devamında düzenlenen haksız rekabet teşkil ettiğini beyan ve gerekçelerle davalının tüm hakları müvekkiline ait olan dava dilekçesi ekindeki Güzel Sanat Eserleri üzerindeki telif haklarını ihlal ettiğinin ve bu şekilde oluşan haksız rekabet durumunun tespitine, söz konusu telif hakkı ihlalleri durumun devam ettirilmesinin ve tekrarını ve sair hak ihlallerinin önlenmesine, ihlal sonucu durumun ortadan kaldırılmasına, ihtiyati tedbir talebinin öncelikle incelenip karara bağlanmasına, tedbir taleplerinden haberdar olunması halinde tecavüz sonucu ortaya çıkan ve davalının ellerinde bulunan delillerin imha edilmesi ve ulaşılmasının imkânsız hale gelmesi ile sonuçlanabileceği dikkate alınarak talebimizin giyapta incelenmesini ve kabulüne karar verilmesini, telif hakları müvekkiline ait eserlerin davalı tarafından temsilinin, işlenmesinin, çoğaltılmasının, herhangi bir şekilde umuma arz edilmesinin veya ticarete konu edilmesinin önlenmesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ihtiyati tedbir kararının takdiren teminatsız olarak verilmesini, davalıların gerçekleştirdikleri telif hakkı ihlali ve tecavüzler nedeni ile müvekkilinin talep etme hakkı olan tazminat miktarının tespiti ve fazlaya ilişkin dava ve talep haklarım saklı kalmak kaydıyla-davamız maddi tazminat talebimiz açısından belirsiz alacak davasıdır şimdilik 5.000-TL maddi ve 95,000.-TL manevi tazminatın tecavüz tarihinden itibaren ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin dünyanın en büyük havalimanlarından olan “...” markası ile işletilen havalimanı inşaatını yapmak ve 25 yıl boyunca işletmek üzere kurulmuş bir şirket olduğunu, müvekkili şirketin üstlendiği vazife hem Türkiye ekonomisi hem dünya havacılık sektörü açısından büyük önem taşıdığını, Müvekkil şirket “...” markası ile işletilen havalimanı bölgesine ayrılan alan büyüklüğü ile de rakiplerinin hayli üzerinde yer aldığını, müvekkil şirketin üstlendiği vazifenin büyüklüğü göz önünde bulundurulduğunda, müvekkili şirkete ait fikri hakların korunmasının önemi de ortaya çıktığını, müvekkili şirket “...” markası ile işletilen, havalimanı maskotu da dahil olmak üzere, havalimanında yer alan tasarımlar, müvekkili şirket için özel olarak tasarlanmış eserler olup bunlar davacının herhangi bir fikri hakkını ihlal etmediğini, davacının iddiaları muğlak olup müvekkili şirketin adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini, Davacı, iddia ettiği ihlal vakıasını ispata elverişli deliller sunamadığı gibi, hak sahipliğini de ortaya koyabilecek deliller sunamadığını, salt birkaç internet sitesi linki paylaşılması dışında, dava dilekçesi ekinde sunulan görsellerin davacıya ait olup olmadığını gösterecek bir belge, sözleşme veya doküman bulunmadığını, söz konusu çizimlerin davacıya ait olduğu kabul edilse dahi; Mahkememizce takdir edileceği üzere; davacı tarafından FSEK kapsamında mali hakların tecavüzü teşkil edecek boyutta benzer olduğu iddiası ispatlanması ve somutlaştırılması gerektiğini, dava konusu çizimlerde kullanılan mbe illustrasyon tekniği dünya çapında yaygın bir şekilde tercih edilen ve özellikle şehirleri temsil eden objeleri minimalist bir yorumla grafikselleştiren bir akım olduğunu, bu yöntemin kullanılarak ...'a ilişkin simgelerin grafik çiziminin yapılması, davacının tekelinde değildir. zira mbe stili, davacı tarafından bulunmuş bir yöntem olmadığını, dava konusu görsellere ilişkin detaylı açıklamaya geçmeden önce, söz konusu görsellerde kullanılan ve son zamanlarda oldukça yaygınlaşan MBE İllüstrasyon tekniğine ilişkin bazı açıklamalarda bulunmak zaruret arz ettiğini, anılan çizim tekniği “...” ismi verilen “düz tasarım” stili akımından sonra ilerlemiş ve günümüzde sıkça kullanılır hale gelmiştir. Kaldı ki, ...'de 1920'lerde meydana gelmiş bir akım olduğunu, huzurdaki dosya kapsamında müvekkili şirketin davacının fikri haklarını ihlal ettiği şeklindeki iddiası haksız ve yersiz. Olduğunu, .../,..., ..., ... adreslinde ... stili kullanılarak oluşturulan grafik tasarımlar, ... stilinin belirli objeleri ve özellikle şehirleri temsil eden objeleri çizerken sıklıkla kullanılan ve sadece Türkiye'de değil tüm dünyada yaygın bir yöntem olduğunu gösterdiğin, dava konusu görseller arasında tecavüz teşkil edecek düzeyde bir benzerlik veya intihal olmadığını, davacının ihtiyati tedbir talebi usul ve yasaya aykırı olduğunu huzurdaki dosya açısından ihtiyati tedbir şartları oluşmadığını iddia ederek davanın usulen reddine, davacının haksız ve mesnetsiz ihtiyati tedbir talebinin reddine, sayın mahkemenizin aksi kanaatte olması halinde teminat karşılığı tedbirin uygulanmasının durdurulmasına, davacı tarafından ikame edilen haksız ve mesnetsiz davanın ve ihtiyati tedbir talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Bilirkişiler FSEK uzmanı ... ve Bilişim Uzmanı ... tarafından sunulan 20/06/2022 tarihli kök raporda;"Davacı tarafından dosyaya sunulan dava dilekçesi ve USB bellek içeriğinde, a.)... alan adlı web sitesi b.)... c.).. adreslerinin delil olarak sunulduğu, Dosyaya delil olarak sunulan ..., ...ve ...alan adı web sitesi ve sosyal medya hesaplarının davacıya ait olduğunun anlaşıldığı, davacıya ait sosyal medya hesaplarında içeriğinde dava konusu altta yer verilen görsellerin yüklenmiş olduğu, "...", davalı yanın kullanımı olarak dosyaya sunulan görsellerin; "..." şeklinde olduğu, ufak farklılıklar dışında ana hatlarıyla davacı ve davalı tasarımlarının birbirine aşırı derecede benzer olduğu, davacının davalıdan öncesinde bu eserleri yaratıp kullandığının heyetimizce tespit edilmesi karşısında davacının Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 21,22,23.maddesindeki mali haklar içerisindeki işleme hakkının ve çoğaltma, yayma hakkının bunun yanında 34.maddenin son fıkrasında yer alan “Yayımlanmış musiki, ilim ve edebiyat eserlerinden ve alenileşmiş güzel sanat eserlerinden, iktibaslar yapılmak suretiyle eğitim ve öğretim gayesi dışında seçme ve toplama eserler vücuda getirilmesi ancak eser sahibinin izniyle mümkündür. Bütün bu hallerde eser ve eser sahibinin adı mutat şekilde zikredilmek icap eder." hükmünün ayrıca yararlanılan eser sahibinden izin alınmayarak herhangi bir şekilde kendisinden yararlanıldığına dair bir belirtme ve atıf yapılmaması ile FSEK 14.ve 15.maddelerindeki manevi hakların ihlali ile aynı Kanunun 67 nci maddesinde belirtilen manevi ve 68 inci maddesinde belirtilen mali haklara bir tecavüzün söz konusu olduğu" şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Bilirkişiler FSEK Uzmanı ... Grafik Tasarımı Uzmanı ... ve Bilgisayar Mühendisi... tarafından sunulan 30/01/2023 tarihli kök raporda;"Davaya konu illüstrasyonların FSEK 4/6 anlamında güzel sanat eseri olduğu, 2. Hak sahipliği ile ilgili olarak; davacının web sitesi ve sosyal medya hesapları için sahiplik beyanlarının değerlendirmesi mahkemenin takdirinde olmak üzere bilgisayar teknolojileri yönünden yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda; ... alan adı sahibinin bilgisi gizlenmiştir. Dünya genelinde whois bilgilerinde, alan adı sahibi bilgileri (...) gizli olabilmekte veya çoğunlukla eksik/yanlış yazılabilmektedir. Bu nedenle; alan adının kayıt işlemini yapan ... (adres: ..., telefon: (..., faks: ..., e-posta: ... (kötüye kullanım bildirimi için ...), Türkiye telefonu ... şirketine alan adı sahibi bilgisinin sorulması sayın mahkemenizin takdirlerinde olduğunu, ... ve ... instagram hesapları onaysız hesaplardır. Onaysız hesabın, ismi ve diğer bilgileri istendiği gibi girilebilir ve değiştirilebili. Hesap sahibinin tespiti/doğrulanması için önce instagram şirketinden davaya konu hesaplarda hangi tarihte hangi IP adreslerinden uygulamaya erişildiği bilgisinin temini gerekmektedir, Sonrasında da bu bilginin (erişimin Türkiye'den yapıldığı varsayılarak) ...(...)'na gönderilerek IP adreslerinin ilgili paylaşımın yapıldığı zamanda hangi gerçek veya tüzel kişi tarafından kullanıldığının sorulması gerekir. Sunulan e-posta yazışması ekran görüntüsü olduğundan incelenmemiştir. Bunun elektronik halde (CD, DVD, vb.) sunulması; esasen yerinde inceleme ile tespit edilmesi gerekmektedir. E-postaların incelenmesi kararı ve nasıl inceleneceği mahkemenin takdirindedir. Davacının çizimlerinin birebir alınıp kullanılması durumu mevcut olmadığı gibi üzerinde küçük değişiklikler yapılarak da izinsiz kullanılması da söz konusu olmadığı" şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmiştir.
Bilirkişiler Bilişim Uzmanı ..., FSEK Uzmanı ... ve Grafik Tasarım Uzmanı ...tarafından sunulan 05/07/2023 tarihli kök raporda;Dava dilekçesinde belirtilen ... alan adı kontrol edildiğinde alan adının 28.11.2016 tarihinde alındığı/kayıt edildiği, alan adı kayıt şirketinin ..., olduğu, alan adı sahibi/yetkilisi bilgilerine ..., firmasından talep edilerek ulaşılabileceği, .... alan adı kontrol edildiğinde mevcut durumda hataf/uyarı olduğu, ...web archive kaydı kontrol edildiğinde 7 Ocak 2015 ile 4 Ekim 2022 tarihlerinde/aralığında toplamda 20 kez kaydedildiği, bu kayıtlar kontrol edildiğinde 2015 yılında bulunan 6 adet web archive kaydı incelendiğinde görseller arşivlenmediğinden görsellerin ne olduğu görülemediği, 2015 yılında bulunan web archive kayıtlarında #tamerkoseli hashtaglerinin bulunduğu, 5 Ocak 2018 tarihli web archive kaydında görsellerin bulunduğu, 5 Ocak 2018 tarihli web archive kaydında ... üzerine gelindiğinde...linkine bağlantı verildiği 28 Şubat 2019 tarihli web archive kaydı Şartlar ve Koşullar sayfasında Bu web sitesi ...tarafından işletilmektedir. yazdığı, dava dilekçesinde belirtilen ve ...5 Ocak 2018 tarihli web archive kaydında bağlantı verilen ©symbolicities Instagram hesabı kontrol edildiğinde hesabın Kasım 2015 tarihinde Instagram'a katıldığı, hesap açıklama kısmında.... in ... yazdığı görülmüş olup 2 Kasım 2015, 3 Kasım 2015, 4 Kasım 2015, 6 Kasım 2015 ve 7 Kasım 2015 tarihli paylaşımlara ilişkin ekran görüntüleri yukarıda sunulmuştur. Dava dilekçesinde belirtilen ©... hesabı kontrol edildiğinde hesabın Eylül 2011 tarihinde Instagram'a katıldığı, hesap açıklama kısmında ...Tasarımcı - ... yazdığı, ... kontrol edildiğinde tamerkoseli.com alan adının açıldığı/yönlendirme olduğu, ... alan adı kontrol edildiğinde alan adının 17.07.2008 tarihinde alındığı/kayıt edildiği, alan adı kayıt şirketinin ...olduğu, alan adı sahibi/yetkilisi bilgilerine ..., firmasından talep edilerek ulaşılabileceği, ... içerisinde ... ikonu üzerine gelindiğinde ...linkine bağlantı verildiği görülmüş olup 3 Ocak 2013, 12 Kasım 2013 ve 2 Kasım 2015 tarihli paylaşımlara ilişkin ekran görüntüleri yukarıda sunulmuştur. ... linki kontrol edildiğinde linkte görsellerin bulunduğu, görselin bulunduğu sayfada hazırlayan: ...yazdığı, yayınlanma tarihinin 12 Kasım 2013 olduğu, görselin yayınlandığı hesabın ...olduğu, hesabın üyelik tarihinin 16 Şubat 2008 olduğu görülmüş olup ekran görüntüleri yukarıda sunulmuştur.... linki kontrol edildiğinde link içerisinde paylaşımların olduğu, ...hesabının Mart 2012'den beri üye olduğu/oluşturulduğu, 28 Ekim 2012, 29 Ekim 2012 ve 13 Aralık 2012 tarihli görsellere ilişkin ekran görüntüleri yukarıda sunulmuştur. Davalının Cevap dilekçesinde belirtilen ... link kontrol edildiğinde linkte bulunan görselin kaynağına gidildiğinde görselin yayınlanma/paylaşım tarihinin 31 Ocak 2016 olduğu görülmüş olup ekran görüntüleri yukarıda sunulmuştur. Davalının Cevap dilekçesinde belirtilen ... link kontrol edildiğinde linkte bulunan görselin kaynağına gidildiğinde görselin yayınlanma/paylaşım tarihinin 13 Mayıs 2021 olduğu görülmüş olup ekran görüntüleri yukarıda sunulmuştur. Davalının Cevap dilekçesinde belirtilen ... link kontrol edildiğinde linkte bulunan görselin kaynağına gidildiğinde görselin yayınlanma/paylaşım tarihinin 1 Şubat 2017 olduğu görülmüş olup ekran görüntüleri yukarıda sunulmuştur. Davalının Cevap dilekçesinde belirtilen ... link kontrol edildiğinde linkte bulunan görsele ilişkin ekran görüntüsü yukarıda sunulmuştur. Davalının İlk bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde belirtilen ... link kontrol edildiğinde linkte bulunan görselin/görsellerin yayınlanma tarihinin 13 Şubat 2017 olduğun görülmüş olup ekran görüntüleri yukarıda sunulmuştur. Dosya içerisinde davacı bilirkişi raporuna itiraz EK'inde bulunan... seri numaralı ...marka usb bellek içerisinde bulunan görseller kontrol edildiğinde ... paneli ekran görüntüleri olduğu, ekran görüntülerinde kullanıcı kısmında ... isminin olduğu, Dosya içerisinde davacı bilirkişi raporuna itiraz EK'inde bulunan ... seri numaralı ... marka usb bellek içerisinde bulunan görseller kontrol edildiğinde ... paneli ekran görüntüleri olduğu, ekran görüntülerinde kullanıcı kısmında ... isminin olduğu, alan adları arasında ... alan adının bulunduğu, yetkili bilgilerinde ...Ltd bilgisinin olduğu, aynı usb bellek içerisinde Instagram profil ekran görüntüleri olduğu, ekran görüntüsünde kullanıcı kısmında @... isminin olduğu, (İnceleme sunulan ekran görüntüleri üzerinden yapılmıştır. Sayın Mahkemenin kararı doğrultusunda paneller üzerinde yerinde inceleme yapılarak da gerekli kontroller sağlanabilecektir.) Dosya içerisinde dava dilekçesi EK'inde bulunan ... seri numaralı ... marka ve ... usb bellek içerisinde bulunan görseller kontrol edildiğinde davalı yanın kullanımlarına ilişkin görsellerin de bulunduğu görseller yukarıda sunulmuştur. (İncelemeler; dosya ekinde sunulan ekran görüntüleri üzerinden, yine sunulan bazı resimlerin tam karşıdan görüntüleri ise bire bir ...üzerinden ekran görüntüsü alınarak inceleme yapılmıştır. ... Dava konusu görselleri bulunan davacıya ait çizimlerin, sahibinin hususiyetlerini taşıdığı ve 5846 sayılı Kanun'da sayılan fikir ve sanat ürünlerinden olmaları kapsamında “grafik eseri”oldukları ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu korumasında oldukları, Davacının, yukarıda görsellerde yer alan güzel sanat eseri niteliğindeki grafik eserlere gerek objektif unsur gerekse sübjektif unsur olan sahibinin hususiyetini taşıma unsuru açısından eserlere “yaratıcı katkıyı” sağlayan, “yenilik” unsurunu ihtiva ettiren eser sahibi olduğu, Davalının fiillerinin davacının eser sahipliğinden kaynaklanan mali ve manevi haklarını ihlal edecek nitelikte olduğu kanaatini taşımakta olduğu" şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Bilirkişiler Bilişim Uzmanı ..., FSEK Uzmanı ...ve Grafik Tasarım Uzmanı... tarafından sunulan 26/02/2024 tarihli ek raporda; "Davacı tarafından mahkemeye sunulan faturalar üzerinden rayiç bedellerin hesaplanabilmesi için; gerekli veriler eksik kalmıştır. Kesilen faturalar üzerinde işlerin çeşit tanımlamaları olsa da tam olarak nasıl bir teknikle yapıldıkları ve ne şekil çalışmalar olduğu anlaşılamamaktadır. Bu detayların netleştirilmesi (her faturaya en az birer örnek çalışma görseli sunulması) gerekmektedir. Yukarıda dava konusu olan (5 adet) illüstrasyon çalışmalarına; hangi fatura kapsamındaki çalışma şekillerinin örnek teşkil ettiğinin belirlenmesi için elimizde yeterli bilgi bulunmadığından dolayı hesaplama yapılamamıştır. Her fatura ve fatura konusu işlerin görsellerinin birlikte sunulmasını talep etmekte olduğumuzu bildiririz." şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Bilirkişiler Bilişim Uzmanı ..., FSEK Uzmanı ... ve Grafik Tasarım Uzmanı ... tarafından sunulan 16/08/2024 tarihli 2.ek raporda;Davacı tarafından mahkemeye sunulan faturalar ve fatura konusu görseller değerlendirilmiş olup, tüm hesaplamalar; dava konusu çizimlerin benzerlerinin fatura değerleri ile yapılmıştır. Tüm bu hesaplamalar sonucunda; Yukarıda dava konusu olan (5 adet) illüstrasyon çalışmalarının 1 adet değeri: 300 CHF=11.617,20 TL** 5 adet bedeli ise, 300 CHF X 5 = 1500 CHF = 58.086 TL ** Olarak belirlenmiştir." şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Bilirkişiler Bilişim Uzmanı ..., FSEK Uzmanı ...ve Grafik Tasarım Uzmanı ... tarafından sunulan 16/08/2024 tarihli 3.ek raporda"Biz yaptığımız incelemeler ve çalışmalarımız sonucunda, bir önceki raporda belirlemiş olduğumuz (aşağıda güncel kur itibari ile hesaplanmış) rayiç bedelin doğru ve kabul edilebilir olduğu kanaatindeyiz. Ayrıca bizler bilirkişi heyeti olarak; bireysel olarak da dava konusu eserleri yerinde gördük ve her açıdan inceledik. Bu yüzdendir ki; dava konusu çizimlerin ne şekilde ve nerelerde ne amaçla kullanıldıklarını her yönüyle birebir değerlendirmiş olduğumuzdan dolayı, tekrar bir incelemeye gerek görmediğimizi bildiririz. Tüm bu hesaplamalar sonucunda; Yukarıda dava konusu olan (5 adet) illüstrasyon çalışmalarının 1 adet değeri: 300 CHF=11.895,9 TL**, 5 adet bedeli ise; 300 CHF X 5 =1500 CHF=59.479,5 TL ** olarak belirlenmiştir." şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Davacı vekili davasını açarken 5.000-TL maddi tazminat 95.000-TL manevi tazminat talebi olarak açtığı, 19/02/2025 havale tarihli bedel arttırım dilekçesi ile maddi tazminat miktarını 59.479,50-TL'ye yükselttiği görülmüştür.
KANAAT VE GEREKÇE:
5846 sayılı FSEK'nun 68.maddesinde "Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir. İzinsiz çoğaltılan kopyalar satışa çıkarılmamışsa hak sahibi çoğaltılmış kopyaların, çoğaltmaya yarayan film, kalıp ve benzeri araçların imhasını veya üretim maliyet fiyatını geçmeyecek uygun bir bedel karşılığında kendisine verilmesini ya da sözleşme olması durumunda isteyebileceği miktarın üç kat fazlasını talep edebilir. Bu husus, izinsiz çoğaltanın hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. İzinsiz çoğaltılan kopyalar satışa çıkarılmışsa hak sahibi, tecavüz edenin elinde bulunan nüshalar hakkında ikinci fıkradaki şıklardan birini kullanabilir. İkinci ve üçüncü fıkraların eser sahibinden başka hak sahiplerince uygulanabilmesi için eser sahibinin bu Kanunun 52 nci maddesine uygun yazılı çoğaltma izni aranır. Hak sahiplerinden biri, ikinci ve üçüncü fıkralar uyarınca talepte bulunduklarında Ceza Muhakemesi Kanununun el koymaya ilişkin hükümleri delil elde etmek amacı dışında uygulanmaz. Bedel talebinde bulunan kişi, tecavüz edene karşı onunla bir sözleşme yapmış olması halinde haiz olabileceği bütün hak ve yetkileri ileri sürebilir." aynı kanunun 69.maddesinde "Mali veya manevi haklarında tecavüz tehlikesine maruz kalan eser sahibi muhtemel tecavüzün önlenmesini dava edebilir. Vakı olan tecavüzün devam veya tekrarı muhtemel görülen hallerde de aynı hüküm caridir.66 ncı maddenin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarının hükümleri burada da uygulanır." aynı kanunun 70.maddesinde "Manevi hakları haleldar edilen kişi, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat ödenmesi için dava açabilir. Mahkeme, bu para yerine veya bunlara ek olarak başka bir manevi tazminat şekline de hükmedebilir. Mali hakları haleldar edilen kimse, tecavüz edenin kusuru varsa haksız fiillere mütaallik hükümler dairesinde tazminat talep edebilir. Birinci ve ikinci fıkralardaki hallerde, tecavüze uğrayan kimse tazminattan başka temin edilen karın kendisine verilmesini de istiyebilir. Bu halde 68 inci madde uyarınca talep edilen bedel indirilir." belirtilmiştir.
6100 sayılı HMK'nun 107/2 maddesinde "Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesi mümkün olduğunda, hâkim tarafından tahkikat sona ermeden verilecek iki haftalık kesin süre içinde davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın talebini tam ve kesin olarak belirleyebilir. Aksi takdirde dava, talep sonucunda belirtilen miktar veya değer üzerinden görülüp karara bağlanır." belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde davacının şehirlere ilişkin çizimler yaptığının, ...'a ilişkin çizimlerinin de bulunduğunun, bu çizimlerden davaya konu çizimlerin davalı tarafından ... davacının izni ve rızası olmadan herhangi bir ücret ödemeden kullanıldığının, bu kullanımların tecavüz oluşturduğunun beyan edilerek bu davanın açıldığı, davacının davaya konu ettiği çizimlerin ..., ..., ...,...ve ... ilişkin çizimler olduğu, davacı tarafça davaya konu edilen çizimlerin eser vasfının bulunup, bulunmadığı, eser sahibinin davacı olup olmadığı, davalının tecavüz oluşturan kullanımlarının bulunup bulunmadığının teknik yönden tespitine ilişkin 3 farklı bilirkişi heyetinden rapor alındığı, birinci ve ikinci bilirkişi heyetinden alınan raporlarda çelişki bulunması nedeniyle üçüncü bilirkişi heyetinden rapor alındığı, üç heyetten alınan raporda da davaya konu çizimlerin eser vasfında olduğunun belirtildiği bu hususta çelişki bulunmadığı, bu yönden alınan raporlardaki teknik değerlendirme ve tespitler kapsamında davaya konu çizimlerin 5846 sayılı FSEK'nun 4/1-6 maddesi kapsamında grafik sanat eseri olduğunun anlaşıldığı, eser sahipliği yönünden üçüncü heyetten alınan kök raporda davacı tarafça delil olarak sunulan davacıya ait olduğu tespit edilen internet sitesi ve sosyal medya hesaplarındaki paylaşımların incelendiği, internet sitesi ve sosyal medya hesaplarındaki incelemeler neticesinde yapılan tespitler kapsamında 5846 sayılı FSEK'nun 11. Maddesi kapsamında davaya konu çizimlerin eser sahibinin davacı olduğunun anlaşıldığı, yine paylaşım tarihlerinden davacı çizimlerinin davalının kullanımlarından önce olduğunun anlaşıldığı, yukarıda belirtildiği üzere birinci ve ikinci bilirkişi heyetinden alınan raporlarda çelişki bulunması nedeniyle üçüncü bilirkişi heyetinden rapor alındığı, üçüncü heyetten alınan kök raporun ilk heyetten alınan rapor ile uyumlu olduğu, üçüncü heyettten alınan raporda davacıya ait olduğu tespit edilen eser vasfındaki davaya konu çizimler ile davalı tarafından ... kullanılan çizimlerin teknik yönden ve kapsamlı bir şekilde karşılaştırıldığı, yapılan karşılaştırma neticesinde davacı çizimleri ile davalı kullanımındaki çizimlerin ayniyet derecesinde benzer olduğunun, davacı çizimlerinin tam benzeri olmaması için küçük değişiklikler yapıldığının, davacı çizimlerinin davalı kullanımlarındaki çizimlerde taklit edildiğinin kopyalandığının belirtildiği, üçüncü heyetten alınan bu kök raporun mahkememizce denetime elverişli ve uygun bulunduğu ve hükme esas alındığı, FSEK'nun 21.ve devamı maddelerinde eser sahibinin mali haklarının işleme, yayma, çoğaltma, temsil ve umuma iletim hakkı olarak, 14 ve devamı maddelerinde ise eser sahibinin manevi haklarının umuma arz edilmesi, adının belirtilmesi, eserde değişiklik yapılmasını men etmek hakkı olarak belirtildiği, üçüncü heyetten alınan kök raporda da tespit edildiği üzere davacının izni ve rızası olmaksızın davalının tespit edilen kullanımlarının davacının eser sahipliğinden kaynaklanan maddi ve manevi haklarına tecavüz oluşturacağı, bu kullanımlar nedeniyle davacının FSEK 68/1 maddesi kapsamında maddi tazminat ve aynı kanunun 70/1 maddesi kapsamında manevi tazminat talep edebileceği, maddi tazminat talebi yönünden mahkememizce rayiç bedelin tespiti yönünden emsal sözleşme sunulması veya emsal araştırması yapılması için kurumların bildirilmesi için taraflara süre verildiği, bildirilen kurumlara yazılan müzekkerelere cevap verilmediği, emsal sözleşme sunulmamakla birlikte davacı tarafça dava dışı üçüncü kişilere karşı yapılan işler yönünden faturaların sunulduğu, heyet içerisinde sektör bilirkişisinin de bulunduğu, sunulan bu faturalar ve sektörel yönden yapılan değerlendirmeler kapsamında 16/08/2024 tarihli ek raporda davacının talep edebileceği tazminat bedelinin 59.479,50 TL olduğunun hesaplanıldığı, bu yönden alınan raporun da mahkememizce denetime elverişli ve uygun bulunduğu, davacı tarafça değer arttırım dilekçesi tahkikat aşaması sonlandırıldıktan sonra sözlü yargılama duruşmasından önce sunulmuş ise de dava belirsiz alacak davası şeklinde açılmış olup 6100 sayılı HMK'nun 107/2 maddesi kapsamında tahkikat sonlandırılmadan önce davacı tarafa değer arttırım dilekçesi sunmak için süre verilmesi gerektiği ve verilmediği anlaşılmakla usul ekonomisi de dikkate alınarak değer arttırım dilekçesi kabul edilerek bu bedel üzerinden karar verildiği, manevi tazminat talebi yönünden davalının tespit edilen kullanımlarının yukarıda belirtildiği üzere FSEK kapsamında davacının manevi haklarına tecavüz oluşturacağı, davacının manevi tazminat talebinde bulunabileceği, yerleşmiş Yargıtay uygulamalarında; manevi tazminatın, zarar görende tatmin duygusu oluşturacak, ancak sebepsiz zenginleşmeye meydan vermeyecek bir miktar paranın tahsiline ilişkin olduğunun vurgulandığı, davacının eseri için sarf ettiği çaba, paranın satın alma gücü, eylemin niteliği ve ihlal edilen manevi hakların türü, ihlalin gerçekleşme şekli ve hükmedilecek tazminatın tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre takdir edilecek oluşu, hakkaniyet ölçüsü gözetilerek 35.000-TL manevi tazminatın uygun ve makul olacağı anlaşıldığından davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile,
-Davalının eyleminin, davacının FSEK ten doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, men'ine, ref'ine,
-59.479,50 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-35.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişkin talebin reddine
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 6.453,89-TL karar harcından peşin yatırılan 930,38-TL ve 1.707,75-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.638,13-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 3.815,76-TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen maddi tazminat yönünden davacı yararına hesap olunan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen manevi tazminat yönünden davacı yararına hesap olunan 35.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
9-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen manevi tazminat yönünden davalı yararına hesap olunan 35.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından sarf edilen 249,50-TL posta gideri, 9.500,00-TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 9.749,50-TL'den davanın kısmen kabul kısmen reddine dair karar verilmiş olmakla, kabul ret oranına göre hesap olunan 7.638,58-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 930,38-TL Peşin Harç ve 1.707,75-TL Tamamlama Harcı olmak üzere toplam 2.638,13-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,
8-Davalı tarafından sarf edilen 200,00-TL posta gideri, 3.750,00-TL bilirkişi gideri, 90,20-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 4.040,20TL'den davanın kısmen kabul kısmen reddine dair karar verilmiş olmakla, kabul ret oranına göre hesap olunan 784,60-TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, HMK'nın 341 ve 345 maddeleri gereğince, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliyesi Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/02/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
Ret 36,79