T.C.
İSTANBUL
4. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/104 Esas
KARAR NO : 2025/39
DAVA : Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/07/2024
KARAR TARİHİ : 13/02/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Müvekkili şirket ile davalı arasında 14/02/2023 tarihli Jüri Üyesi Sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşme kapsamında bölüm başı 250.000,00 TL ücret karşılığında davalı ...'ın "... " isimli projede jüri üyesi olarak görev alması konusunda anlaşma sağlandığını, işbu anlaşma kapsamında müvekkil şirket tarafından 6 bölüme tekabül 1.500.000,00 TL tutarında avans olarak ödeme yapılmış ancak davalını jüri üyesi olarak görev aldığı program yalnızca 4 bölüm çekildiğini ve yayınlandığını, bu kapsamda taraflarca anlaşıldığı ve sözleşmede açıkça yer aldığı üzere çekilmeyen bölümlere ilişkin ücrete hak kazanılmadığı ve fazla yapılan avans ödemelerinin iade edilmesi kararlaştırıldığı için müvekkil şirketçe davalı taraftan fazla yapılmış ödemelerin iadesi şifahen talep edildiğini ancak herhangi bir sonuç alınamadığını, bunun üzerine avans ödemesinin iadesi için .. 14. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, akabinde ... 5. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, ilgili takibin kesinleşmesi ve banka hesaplarının haczedilmesini müteakip davacı tarafından ... 35. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile usulsüz tebligata ilişkin şikayette bulunulduğunu ve ödeme emri bildirilen adrese usulüne uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen şikayet kabul edildiğini, takibin durdurulduğunu , gelinen aşama itibariyle müvekkilin alacağının tahsili amacıyla huzurdaki davayı ikame ettiğini, davalı tarafça işbu yaşanan süreç akabinde yaşanabilecek muhtemel senaryolarda savunma argümanı olarak kullanılabilmek için kötü niyetli şekilde ... belge numaralı 08/07/2023 tarihli 857.000,00 TL bedelli fatura tanzim edildiğini, müvekkili şirket tarafından ilgili faturaya ... 14. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numara ile itiraz edildiğini, bunun üzerine davalı tarafça taraflarına fazla ödeme yapılmış olmasına rağmen haksız menfaat elde etmek gayesi ile bölüm ücretlerinin eksik ödendiği iddiası ile ... 36. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile müvekkil şirket aleyhine icra takibi başlatıldığını ve dava ikame edildiğini, bunun üzerine ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde... Esas sayılı ile dava ikame edildiğini, ilgili dosyada mahkemece görevsizlik kararı verildiğini, davalı ile müvekkili şirket arasında imzalanan Jüri Üyesi Sözleşmesinin 7.1 maddesinde de belirtildiği üzere davacı ile bölüm başı 250.000,00 TL ücret karşılığında anlaşma sağlandığını, anlaşma akabinde davacı yana müvekkili şirket tarafından projenin ilk 6 bölümü için ödenmesi gereken 1.500.000,00 TL ücretin avans olarak ödendiğini, ödemelerin 450.000,00 TL 'lik kısmının bankadan "... programı 6 bölüm ödemesi " açıklaması ile ...'a ait banka hesabına 02/02/2023 tarihinde gönderildiğini, daha sonra yine davacının talebi üzerine 1.050.000,00 TL 'nin ise tediye makbuzu karşılığından ...'ın menajeri ...'a ödendiğini, ancak devam eden süreçte ilgili projenin yalnızca 4 bölüm çekildiğini, davalıya çekilemeyen 2 bölüm için ödenen ücretin iadesi taraflar arasındaki sözleşme uyarınca talep edildiğini, ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyanın dava dilekçesinde açıkça projenin 4 bölüm çekildiği ve 1.000.000,00 TL ücrete hak kazanıldığının açıkça ikrar edildiğini , davalı ...'ın uzun yıllardır sektörde yer alan tanınmış birisi olması nedeniyle müvekkili firma ile arasındaki ilişkiyi karşılıklı güven ilişkisi içerisinde yürütüldüğünü, dava konusu programın aksamaması adına davalıya talebi her türlü tolerans sağlandığını, yine ...'ın menajeri olan ...'ın uzun yıllardır davalı ile beraber çalışması nedeniyle sektörde tanınan birisi olduğunu, ...'ın yaklaşık 25 yıldır ... ile çalıştığını, huzurdaki davanın kabulünü, taraflar arasındaki akdedilen Jüri Üye Sözleşmesi kapsamında ödene avans ve diğer ödemeler hakkında , fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla HMK 109 gereği kısmi dava olarak müvekkilin alacağının şimdilik 1.000,00 TL'sinin ihtar tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalıdan tahsilini, her türlü yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasını dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; Davacı tarafından açılan davada görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, dava şartı noksanlığından ötürü HMK ilgili maddeleri uyarınca davanın usulden reddini karar verilmesini, yüklenici sanatçının eser sözleşmesi konusu olan şeyin sonuç sorumluluğunu yani sonucun ortaya çıkmasını üstlenmiş ve sanat gücünü kullanarak , bağımlı olmadığın yaptığı işlerin bağımlı işlere oranla üstün olduğunu, davacı firma tarafından işbu dava dosyası ile birlikte alacağını talep eden aynı şekilde ... 5. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatının ödenmesi talebi ile arabulucu dava şartı yoluna başvurulduğunu, davacının dava şartı arabulucu yoluna başvurmadan işbu davayı ikame etiğini, davacı firma ile müvekkilin arasında icra takibi yapılan tarihe kadar sözleşme ile ilgili muhasebesel yükümlülükler karşılıklı olarak müvekkilin ve davacı firmanın muhasebecileri arasında mail ortamında sürdürüldüğünü, davalı müvekkili tarafından düzenlenen faturalar ve ödeme taleplerinin mail üzerinden davacı firmanın muhasebe birimine iletildiğini, davacı firmanın muhasebe birimi tarafından işlemlerin yapıldığını, davalı - borçlu firma ile yapılan sözleşmenin 7.1 maddesi uyarınca müvekkilin bölüm başı ücretinin net 250.000,00 TL + KDV+ stopaj olarak belirlendiğini, davacı firmanın da kabul ettiği üzere 4 bölüm çekildiğini, 4 bölüme ilişkin toplamda 1.000.000,00 TL + KDV+Stopaj bedeline hak kazandığını, müvekkili ile davacı firma arasında imzalanan sözleşmede yer alan programın tutmaması sebebiyle müvekkilin sözleşmeden doğan ve hak ettiği alacakları hususunda davacı firmanın ödeme güçlüğünde bulunduğu gerekçesi ile süre talep etmesi nedeniyle iyi niyetli bir şekilde beklediğini, ancak davacı firma tarafından gerçek duruma aykırı bir şekilde davalı müvekkili aleyhine ... 5. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibini öğrendiği tarihe kadar beklediği ve herhangi bir işlem yapmadığını, ilgili dosyaya taraflarınca yapılan itiraz üzerine ve usulsüz tebligat nedeniyle ... 35. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında haklı bulunması üzerine usulsüz tebligata ilişkin itirazın kabul edildiğini ve takibin durduğunu, ancak davacı firmanın gerçekle bağdaşmayan bir şekilde kötü niyetli olarak avans ödemesi açıklaması ile icra takibinin yapılması sonunda müvekkilin tarafından da bakiye alacaklarına dair davacı firma adına sözleşmede yer alan yükümlülüklerine uygun bir şekilde 08/07/2023 tarihli net 700.000,00 TL + KDV+Stopaj bedeli fatura karşılığında toplam 857.500,00 TL bedelli ... belge numaralı fatura düzenlendiğini ve davacı firmaya gönderiminin sağlandığını, davalı firmanın ... 14. Noterliğinin ... yevmiye numarası ile ... tarihinde ilgili faturaya itiraz ettiğini bildiren ihtarnameyi gönderdiğini, ancak TTK , BK ve cari mevzuata göre ihtarname ekinde fatura iadesinin gerçekleştirilmediğini, bunun üzerine müvekkilin tarafından TTK, BK ve cari mevzuata ve sözleşmeye uygun bir şekilde fatura kayıtlara alındığını, davacı firmaya ... 2. Noterliğinin ... yevmiye numarası ile ... tarihinde ihtarname cevabı ve karşı ihtarname gönderilerek faturanın kayıtlara alınması gerektiği ve sözleşmenin 7.maddesinde yer alan süre kapsamında en geç 04/08/2023 tarihinde müvekkilin banka hesabına 08/07/2023 tarihli net 700.000,00 TL + KDV+ Stopaj bedeli fatura karşılığında toplam 857.500,00 TL bedelli ... belge numaralı fatura karşılığının ödenmesinin talep edildiğini, müvekkili tarafından davacı firmaya verilen süre içerisinde davacı firmanın ödeme yapmaması üzerine ... 36. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibinin başlatıldığını, davacı firmanın haksız ve hukuka aykırı olarak ve alacağı sürüncemede bırakmak maksadıyla yapılan itirazı üzerine ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas sayılı dosyasında itirazın iptali davası açıldığını, söz konusu davada görevsizlik kararının verildiğini, dosyanın asliye hukuk mahkemesine gönderildiğini, davanın usule ilişkin itirazların kabulü ile usulden reddini, usule itirazlar hususunda mahkeme aksi kanaatte ise davacı tarafından haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak açılan davanın esastan reddini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı yan üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle ; Davanın görevli mahkemede ikame edildiğini, davalı ve müvekkili firma arasında imzalanmış olan Jüri Üyesi Sözleşmesi kapsamındaki hak ve taleplere ilişkin olarak ikame edilen huzurdaki davanın görevli mahkemede açıldığını, taleplerin asıl içeriğini oluşturan sözleşme konusunun "... " isimli sanat eseri niteliğinde haiz program ve taraflar arasında tanzim edilen sözleşmenin niteliği itibari ile davalının iddiasının aksine Asliye Ticaret Mahkemesinin görevi alanı dışında olduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında 4 bölüm olarak yayınlanan programın Fikir Ve Sanat Eserleri Hukuku anlamında eser niteliğine sahip olduğunu, davalı tarafça derdestlik ve mükerrer alacak iddialarında bulunulmuş ise de icra takibinin mevcut olması nedeniyle derdestlikten bahsedilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilin yalnızca icra takibine dayalı olarak itirazın iptali davası açmak zorunda olmayıp işbu alacak davasını açma hakkının bulunduğunu, davalı tarafça dava şartı arabuluculuk başvurusu yapılmadığının ifade edildiğini ancak dava konusu zorunlu arabuluculuk kapsamında olmasına rağmen davalı tarafın itirazının aksine arabuluculuk başvurusunun yapıldığını, ancak sürecin tamamlanmadığını, müvekkili şirket ile davalı arasında 14/02/2023 tarihli Jüri Üyesi Sözleşmesi imzalanmış olmakla işbu sözleşme kapsamında bölüm başı 250.000,00 TL ücret karşılığında davalı ...'ın "... " isimli projede jüri üyesi olarak görev alması konusunda anlaşma sağlandığını, bu anlaşma kapsamında müvekkili şirket tarafından 6 bölüme tekabül eden 1.500.000,00 TL tutarınca avans olarak ödeme yapıldığını, ancak davalının Jüri üyesi olarak görev aldığı programın yalnızca 4 bölüm çekildiğini ve yayınlandığını, bu kapsamda taraflarca anlaşıldığı üzere ve sözleşmede açıkça yer aldığı üzere çekilmeyen bölümlere ilişkin ücrete hak kazanılmadığı ve fazla yapılan avans ödemelerinin iade edilmesi kararlaştırıldığı için müvekkil şirketçe davalı taraftan fazla yapılmış ödemelerin iadesinin şifahen talep edildiğini ancak herhangi bir sonuç alınamadığını, bunun üzerine avans ödemesinin iadesi için ... 14. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilmiş , akabinde ... 5. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibinin başlatıldığını, davanın kabulünü ve taraflar arasında akdedilen Jüri Üyesi Sözleşmesi kapsamında ödenen avans ve diğer ödemeler hakkında fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla HMK 109 gereği kısmi dava olarak müvekkilin alacağının şimdilik 1.000,00 TL 'sinin ihtar tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalıdan tahsilini , her türlü yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı vekilinin ikinci cevap dilekçesinde özetle ; Görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunu, dava şartı noksanlığından ötürü HMK ilgili maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı firma tarafından dava dosyası ile birlikte alacağını talep ederken aynı şekilde ... 5. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatının ödenmesi talebi ile icra arabulucu dava şartı yoluna başvurulduğunu, davacının dava şartının arabulucu yoluna başvurmadan bu davayı ikame ettiğini, usulüne ilişkin itirazların kabulü ile usulden reddini, mahkeme usule ilişkin itirazlar hususunda aksi kanaatte ise davanın esastan reddini, vekalet ücreti ve yargılama giderinin davacı yan üzerinde bırakılmasını talep ettiği görülmüştür.
KANAAT VE GEREKÇE :
5846 sayılı FSEK'nun 1.maddesinde "Bu Kanunun amacı, fikir ve sanat eserlerini meydana getiren eser sahipleri ile bu eserleri icra eden veya yorumlayan icracı sanatçıların, seslerin ilk tespitini yapan fonogram yapımcıları ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcıların ve radyo-televizyon kuruluşlarının ürünleri üzerindeki manevi ve mali haklarını belirlemek, korumak, bu ürünlerden yararlanma şartlarını düzenlemek, öngörülen esas ve usullere aykırı yararlanma halinde yaptırımları tespit etmektir." aynı kanunun 1/A maddesinde "Bu Kanun, fikir ve sanat eserlerini meydana getiren eser sahipleri ile bu eserleri icra eden veya yorumlayan icracı sanatçıların, seslerin ilk tespitini yapan fonogram yapımcıları ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcıların ve radyo-televizyon kuruluşlarının ürünleri üzerindeki manevi ve mali haklarını, bu haklara ilişkin tasarruf esas ve usullerini, yargı yollarını ve yaptırımları ile Kültür Bakanlığının görev, yetki ve sorumluluğunu kapsamaktadır." belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde davacının yapımcısı olduğu " ..." isimli yarışma programında davalının jüri üyesi olarak görev yapması hususunda 14/02/2023 tarihli sözleşme düzenlendiğinin, sözleşmede bölüm başı 250.000 TL'ye anlaşıldığının, 6 bölüm ücretinin avans olarak ödendiğinin, 4 bölüm çekilerek yayınlandığının, davacıya fazla ücret ödendiğinin, sözleşme kapsamında fazla ödenen bu ücretin iade edilmesi gerektiğinin beyan edilerek bu davanın açıldığı, ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyası ile ... 26. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyanın incelenmek üzere dosyamız içerisine alındığı, ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyasında dosyamız davalısı tarafından dosyamız davacısına karşı taraflar arasında düzenlenen 14/02/2023 tarihli sözleşme kapsamında çekilip yayınlanan 4 bölüm kapsamında ödenmeyen alacağı bulunduğunun bu nedenle alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığının dosyamız davacısının haksız itirazı üzerine takibin durduğunun beyan edilerek itirazın iptali talepli davanın açıldığı, ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyasında davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verildiği, bu kararın taraflarca istinaf edilmediği ve kesinleştiği, dosyanın ... 26. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas numarasını aldığı yargılamanın bu dosya üzerinden devam ettiği, davacı vekilince dava dilekçesinin ekinde taraflar arasında düzenlenen 14/02/2023 tarihli sözleşmenin sunulduğu, sözleşme incelendiğinde sözleşme konusunun davacının yapımcısı olduğu " ..." isimli yarışma programına katılan yarışmacıların performansının değerlendirilmesi için davalının jüri üyesi olarak görev yapmasına ilişkin olduğu, somut olayda davalının FSEK kapsamında eser sahibi veya icracı sanatçı olmadığı, taraflar arasında düzenlenen sözleşme kapsamında davaya konu uyuşmazlığın herhangi bir eser yönünden eser sahipliği, eserin icra edilmesine ilişkin bağlantılı hak sahipliği veya bir esere veya icraya ilişkin mali haklar yönünden yapılmış tasarruf işlemine ilişkin 5846 sayılı FSEK hükümlerinin uygulanabileceği bir uyuşmazlık olmadığı, davacı tüzel kişi şirket ise de ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında da tespit edildiği üzere davalının tacir vasfının bulunmadığı somut uyumazlıkta genel hükümler kapsamında yargılamanın yapılması gerektiği, davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümünün ASLİYE HUKUK MAHKEMELERİ görev alanına girdiği anlaşıldığından, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE ve göreve ilişkin dava koşulu eksikliği nedeniyle HMK’nin 114/1-c ve 115/2. maddeleri gereğince davanın USULDEN REDDİNE,
2- Taraflardan birinin, karar kesinleştikten sonra iki hafta içerisinde Mahkememize başvurarak istemde bulunması durumunda, HMK’nin 20. maddesi gereğince dosyanın görevli mahkeme olan NÖBETÇİ İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’ne GÖNDERİLMESİNE,
3-Yargılama giderlerinin HMK’nin 331/2. maddesi gereğince görevli mahkemece DEĞERLENDİRİLMESİNE, ancak taraflardan birinin kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içerisinde gönderme isteminde bulunmaması durumunda, Mahkememizce dosya üzerinden bu durum saptanarak davanın açılmamış sayılmasına KARAR VERİLMESİNE, yargılama giderlerinin ise istem üzerine KARARA BAĞLANMASINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 13/02/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır