T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2013/200 Esas
KARAR NO: 2018/638
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/06/2013
KARAR TARİHİ: 01/06/2018
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirketin ... adresinde faaliyette bulunduğunu, 09/05/2013 tarihinde hırsızlık meydana geldiğini, müvekkili şirketin faaliyette bulunduğu şirketler tarafından keşide edilerek verilen çeklerinde kasadan çalındığını, bu nedenle ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden çek iptali davası açıldığını, müvekkili şirket tarafından ... Tic. A.Ş. tarafından çek keşide çek keşidecisi ... A.Ş. nezdinde hacze gidildiğini, müvekkilinin haciz baskısı sebebiyle dosya borcunu ödemek zorunda kaldığını, müvekkilinin grup şirketlerinden olan ve aynı merkezde faaliyet gösteren ... Ltd. Şti.'nin sahte kaşe ve imzası kullanılarak takip konusu çekte davalı ... ile ... tarafından çeklerin ciro edilmiş olduğunu, müvekkilinin usulsüz işlemlerden dolayı mağdur olduğunu, müvekkilinin dava konusu çekin konu edildiği ... 9. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden haciz baskısı neticesinde yatırılan paranın müvekkiline ödenmesini, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin de davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çekte davacının cirosunun bulunmadığını, bu nedenle alacaklı olduğunun ticari defter ve kayıtları ile ispat edilmesi gerektiğini, müvekkilinin iyiniyetli yetkili hamil olduğunu, müvekkilinin faktoring yönetmeliğine uygun olarak iktisap ettiğini, takip konusu çekin müvekkilinin müşterisi olan ...'ün çeki ... Tic. Ltd. Şti.'den ciro yoluyla aldığını, müvekkilinin çekteki cirantaların ticari ilişkilerini incelemekle yükümlü olmadığını savunarak haksız davanın reddi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesini istemiştir.
Davalılar ... ile ...'e usulüne uygun olarak yapılan tebligata rağmen davaya cevap vermediği gibi duruşmalara da bu davalı yanlardan gelen olmamıştır.
Davaya müdahil olan ... Ltd. Şti. vekili beyan dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı şirketin iştigal konusu, imza yetkilisi, ortaklık yapısı ve faaliyette bulunduğu yer konusunda organik bağın bulunduğunu, dava konusu çeke ilişkin çek bodrosunun dava dışı şirket tarafından verildiğini, şirket kayıtlarının incelenmesi neticesinde olayın kesinlik kazanacağını savunarak davaya müdahil olarak kabüle karar verilmesini beyan etmiştir.
Mahkememizce dava konusu ... 9. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının celp edilip incelenmesinde; takibin davalı ... Faktoring tarafından borçlular ... Ltd. Şti., ... A.Ş., ... ile ... adına 16/06/2013 tanzim tarihli, 16/06/2013 vade tarihli 25.000,00 TL bedelli çeke ilişkin asıl alacak bedeli ile 47,09 TL işlemiş faiz, 2.500,00 TL % 10 tazminatı, 75,00 TL % 0,30 komisyon bedeli, 313,05 TL masraf ve vekalet ücretinden oluşan toplam 27. 935,14 TL bedelin tahsili amacıyla takip başlatıldığı, dosyaya yapılan itiraz kapsamında ... 21. İcra Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde, itirazın kabulü ile ... 9. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden ... Ltd. Şti. hakkında başlatılan takibin durdurulmasına yönelik karar verilmiştir.
Mahkememizce dava konusu ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esas sayılı dosyasının celp edilip incelenmesi neticesinde; dava konusu çekin iptaline ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları ile celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla dosya bilirkişi Hukukçu ... ile Mali Müşavir ...'e tevdii edilen dosyaya 19/08/2016 tarihinde tanzim olunan bilirkişi raporunda özetle; Davacı taraf 2013 yılı yevmiye defterinin yasal süre içersinde açılış kapanış tasdikleri mevcut olduğu, 2013 yılı ticari defterlerinin 6102 SY 64.md.sinin 3.fıkrası son cümlesi kapsamında 06 Haziran 2013 Tarihli Resmi Gazete Sayı: 28669 ile yapılan değişikliğin 15/a md.si kapsamında tasdiklerinin süresi içersinde yapıldığı görülmüştür.HMK 222.maddesi kapsamında lehe delil vasfına haiz olduğu, dava dışı ... Ltd.Şti. tarafından sunulan şirketin 2013 yılı ticari defterlerinin 6102 SY 64.md.sinin 3.fıkrası son cümlesi kapsamında 06 Haziran 2013 Tarihli Resmi Gazete Sayı: 28669 ile yapılan değişikliğin 15/a md.si kapsamında tasdiklerinin süresi içersinde yapıldığı görülmüştür.HMK kapsamında lehe delil vasfına haiz olduğu, davalı şirketin 2013 ve 2014 yılı ticari defterlerinin 6102 SY 64.md.sinin 3.fıkrası son cümlesi kapsamında 06 Haziran 2013 Tarihli Resmi Gazete Sayı: 28669 ile yapılan değişikliğin 15/a md.si kapsamında tasdiklerinin süresi içersinde yapıldığı, HMK 222.maddesi kapsamında lehe delil vasfına haiz olduğu, davacı tarafından 120 01 A03 ... Dokuma hesap dökümleri sunulmuş olup, 01.01.2013 tarihinde 2012 yılından devreden 25.539,77 TL borç tutarı mevcut olduğu, 03.05.2013 tarihine kadar karşılıklı eft ve çek ödemeleri mevcut olduğu 03.05.2013 tarihinde 7.140,65 TL alacak tutarı mevcut olduğu, 03.05.2013 tarihinde davaya konu 25.000 TL tutarlı çek ile birlikte 4 adet çekin alındığı, yine 03.05.2015 tarihinden sonra karşılıklı çek ödemeleri, fatura kayıtları neticesinde 29.505,97 TL ... alacağının 2014 yılına devrettiği tespit edilmiştir.
Davacı tarafından 320 03 01 . ... hesap dökümleri sunulmuş olup, 01.01.2013 tarihinde 2012 yılından devreden 25.539,77 TL alacak tutarı mevcut olduğu, 03.05.2013 tarihine kadar karşılıklı eft ve çek ödemeleri mevcut olduğu 03.05.2013 tarihinde 7.140,65 TL borç tutarı mevcut olduğu, 03.05.2013 tarihinde davaya konu 25.000 TL tutarlı çek ile birlikte 4 adet çekin verildiği, yine 03.05.2015 tarihinden sonra aşağıda gösterildiği şekilde karşılıklı çek ödemeleri, fatura kayıtları neticesinde 29.505,97 TL ... borcunun 2014 yılına devrettiği görülmüştür.
Davacı şirket ile müdahil ... Dokuma arasında bir ilişki mevcut olduğu, karşılıklı çek ve ödeme kayıtları ile karşılıklı bir kısım fatura kayıtlarının mevcut olduğu9 aralarında çekin verildiği tarihten öncede sonra da çek ödeme alışveriş ilişki olduğu, yine davacı ve dava dışı firma tarafından incelemeye sunulan şirketlere ilişkin imza sirküleri incelendiğinde her iki şirketinde temsil ve yetkilisinin ... olduğu, ... arasında ...2011 (silik) tarihli Faktoring ve Temlik Sözleşmesi akdedildiği, ... kaşe ve imzasına havi 14.05.2013 tarihli Alacak Bildirimi Temlik Sözleşmesi ile 31.03.2013 tarihli ... fatura edilen 42.800 TL tutarındaki faturanın 25.000 TL’lik kısmının f aktoringe konu edilmiştir.
Yapılan Faktoring işlemine ilişkin Faiz , Komisyon ,masraf ve BSMV tutarı toplamı 1.299,64 TL hesaplandığı, çekin alınışı ve komisyon, masraf ,BSMV işlemleri 14.05.2013 tarih ... referans numarası ile kayıtlandığı, firmanın yapmış olduğu faktöring işlemine ilişkin faktoring sözleşmesi uyarınca 23.700,36 TL’nin taraflarına ödenmesine talep etmiştir. Faktoring şirketi tarafından 23.700,36 TL EFT ödemesi yapıldığına ilişkin banka dekontu mevcuttur.
Şirketin 14.05.2013 tarih ve F00076 referans nolu kayıt ile yapılan ödemenin kayıtlanmış olduğu görülmüştür.
Çekin 18.06.2013 tarihinde bankadan iade alındığı,karşılıksız çek kaydı yapıldığı, 21.06.2013 tarihinde avukata verilen çekler hesabına virman edilmiştir.
09.05.2013 tarihli ... firmasını işleten ... tarafından verilen müşteki ifade tutanağında iş yerinin çalışma masasının üzerindeki laptopun çelik kasa içerisinde bulunan müşteri çeklerinin (davaya konu çekin müşteki ifade tutanağında mevcut olduğu görülmüştür.) çalındığını, kendi firmalarına ait çeklerin kontrollerinin yapılmakta olduğunu, ofis giriş kapısı ve çelik kasa üzerinde zorlama emaresinin bulunmadığını, bir adet vücut izi tespit edildiğini, kasa anahtarlarının kopyalanarak hırsızlığın gerçekleştiğini düşündüğünü şüphelendiği 10 kişiden parmak izi alınarak mukayese yapılmasını ... hususları mevcuttur.
Dava konusu İcra dosyası içeriğinde mevcut ... 12 İcra Müd. ... Tal. Sayılı 24.06.2013 tarihli haciz tutanağında haciz esnasında ... A.Ş. tarafından ödeme yasağı kararını dosyaya ibraz ettiğini, çekin çalıntı olduğunu, her hangi bir hak kaybına sebebiyet vermemek için her türlü dava hakkı saklı kalmak üzere haciz masrafları ile birlikte 25.106,85 TL’nin ödendiği tespit edilmiştir.
Kıymetli Evrak İptali Davasının açıldığı ... 3 ATM ... ... tarafından 13.05.2013 tarihi itibari ile kıymetli evrak iptali ve ödeme yasağının konulmasına ilişkin dava açmış olduğu, davaya konu edilen çekinde bu dava içeriğinde mevcut olduğu, ilgili bankalara yazıların yazıldığı, 16.05.2013 tarihinde çeklerin kaybolduğuna ilişkin ilanın yapıldığı, 20.05.2013 tarihinde ilgili bankalara ödeme yasağı konulduğuna ilişkin kararın bildirildiği, 17.12.2013 tarihinde davaya konu edilen çeke ilişkin davacı tarafından istirdat davası açılmış olduğundan davanın reddine karar verildiği hususları tespit edildiği, mali tespitler sonucunda çekin borç ilişkisi kapsamında verilmiş olup, ödendiği anlaşıldığından ve yetkili hamil dışında hamile yapılan ödeme sebepsiz zenginleşme teşkile edeceğinden yetkili hamilin bu talebinin sebepsiz zenginleşme kuralları çerçevesinde kabul görmesi gerekmektedir.
Sonuç olarak; dDavacı şirket ile müdahil ... Dokuma arasında bir ilişki mevcut olduğu, karşılıklı çek ve ödeme kayıtları ile karşılıklı bir kısım fatura kayıtlarının mevcut olduğu, aralarında çekin verildiği tarihten öncede sonra da çek ödeme alışveriş ilişkisi olduğu, dosya içinde davacının çekin kaybına ilişkin ifadesinin bulunduğu; davaya konu çek hakkında açılmış iptal davasının 17.12.2013 tarihinde davaya konu edilen çeke ilişkin davacı tarafından istirdat davası açılmış olduğundan davanın reddine karar verildiği, 3. icra dosyası içeriğinde mevcut ... 12 İcra Müd. ... Tal. Sayılı 24.06.2013 tarihli haciz tutanağında haciz esnasında ... A.Ş. tarafından ödeme yasağı kararını dosyaya ibraz ettiğini, çekin çalıntı olduğunu, her hangi bir hak 24.06.2014 kaybına sebebiyet vermemek için her türlü dava hakkı saklı kalmak üzere haciz masrafları ile birlikte 25.106,85 TL’nin ödendiği hususlarının mevcut olduğu, yetkili hamil dışında hamile yapılan ödeme sebepsiz zenginleşme teşkile edeceğinden yetkili hamilin bu talebinin sebepsiz zenginleşme kuralları çerçevesinde kabul göreceği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Bilirkişi raporunun taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmesi neticesinde tarafların beyan ve itirazlarının dosya kapsamında yeniden değerlendirilmesi amacıyla dosya kök raporu hazırlayan bilirkişi heyetine tevdii edilmiş olup, 25/04/2017 tarihinde tanzim olunan ek raporda özetle; davacı şirket ile Müdahil ... arasında bir ticari ilişkinin mevcut olduğu, karşılıklı çek ve ödeme kayıtları ile karşılıklı bir takım fatura kayıtlarının mevcut olduğu, aralarında çekin verildiği tarihten önce de sonra da çek/ödeme alışveriş ilişkisi olduğu, dosya içinde davacının çekin kaybına ilişkin ifadesinin bulunduğu, davaya konu çek hakkında açılmış iptal davasının 17. 12. 2013 tarihinde davaya konu edilen çeke ilişkin davacı tarafından istirdat davası açılmış olduğundan davanın reddine karar verildiği, İcra dosyası içeriğinde mevcut ... 12. İcra Müdürlüğünün ... Tal. Sayılı dosyasında mevcut 24. 6. 2013 tarihli haciz tutanağında haciz esnasında ... AŞ tarafından ödeme yasağı kararının dosyaya ibraz edildiği, çekin çalıntı olduğunu, her hangibir hak kaybına sebebiyet vermemek için her türlü dava hakkı saklı kalmak üzere haciz masrafları ile birlikte 25. 106, 85 TL nin ödendiği hususlarının mevcut olduğu, yetkili hamil dışındaki hamile yapılan ödemenin sebepsiz teşkil edeceği ve yetkili hamilin iade talebinin sebepsiz zenginleşme kuralları çerçevesinde kabul göreceği, davacının temel ilişkiden kaynaklanan tüm def' ilerini diğer davalı Faktoring firmasına karşı da ileri sürebileceği ve bu doğrultuda da davacının davalı Uzel Makine şirketine borçlu bulunmadığını ispat ettiği kabul olunduğu takdirde Faktoring şirketi bakımından da menfi tespit talebinin kabul edilebileceği, davalı faktoring şirketinin Kanun ve özellikle Yönetmeliğe uygun davranarak İstihbarat çalışması yaptığı yönünde dosyada bir ispat bulunmamakla faktoring şirketinin iktisapta ağır kusurunun bulunduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; davacı iş yerinde 09/05/2013 tarihinde hırsızlık sonucu çalınan ve davacının meşru hamili olduğunu iddia ettiği dava konusu çekin diğer çeklerle birlikte çek zayi davasına konu iken ve bu davanın ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden çekin yargılaması sürerken dava konusu çekin Faktoring şirketince bu dosyaya sunulması ve ayrıca çekin ... 9. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına konu yapılması sonucunda davacının icra dosyasına çekin keşidecisi tarafından ödenmesi sonucunda bu ödemesi neticesinde davalılardan alınarak davacı tarafa verilmesine dair açılan çek istirdat davasıdır.
Dava dosyasına dayanak icra takibine konu 16/06/2013 tarihli 25.000,00 TL bedelli çek incelendiğinden, keşidecisinin ... A.Ş. Olduğu, lehtarının ... Ltd. Şti. olduğu, birinci cirantanın ... Ltd. Şti. Olduğu, ikinci cirantanın ... Elektrik ve Otomasyon ... olduğu, üçüncü cirantanın ... Faktoring şirketi olduğu, çekin ibraz tarihinin 17/06/2013 tarihi olduğu, ... tarafından .... Ltd. Şti.'ne kesilen faturanın 31/03/2013 tarihli ve 42.008,00 TL olduğu, faktoring şirketi tarafından 14/05/2013 tarihinde 23.700,36 TL faktoring sözleşmesine istinaden ...'e ödendiği, keşideci ... A.Ş. Tarafından icra dosyasına 24/06/2013 tarihinde 25.106,85 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Dosyamız kapsamında bulunan 29/07/2016 tarihli akademisyen hukukçu ve mali müşavir bilirkişi raponuda davacı şirket ile müdahil Ayteks dokuma arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu, karşılıklı çek ve ödeme karşılıklı bir kısım ödeme kayıtlarının mevcut olduğu, aralarında çekin verildiğinden önce de sonrada çek alış verişi bulunduğu, dosya kapsamında davacının çekin kaybolduğuna ilişkin beyanını bulunduğu, davaya konu çek iptali davasının istirdat davası açıldığından reddine karar verildiği, icra dosyası içerisindeki Bakırköy 12. İcra Müdürlüğünün 2013/626 talimat sayılı 24/026/2013 tarihli haciz tutanağında haciz esnasında ... A.Ş tarafından ödeme yasağı kararının dosyaya ibraz edildiği, çekin çalıntı olduğu, dava saklı saklı kalmak kaydıyla haciz masraflarıyla birlikte 25.106,85 TL icra dosyasına ödeme yapıldığı, yetkili hamil dışında başka bir hamile yapılan ödemenin sebepsiz zenginleşme teşkil edeceğinden yetkili hamilin talebinde haklı olduğu şeklindeki kök rapordan sonra dosya aynı bilirkişi heyetine tevdii edilerek çeki en son iktisap eden lehtarın çeki iktisap koşullarının TTK.'nın 792. Maddesi kapsamında hamilin çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu iktisap edip etmediği noktasında yapılan hüküm kurmaya elverişli, ayrıntılı ve irdeleyici raporda faktoring şirketleri yönünden yapılan değerlendirme de 6361 sayılı kanunun 1. ve 38. Maddeleri ve 04/02/2015 tarihli faktoring şirketleri hakkında uygulanacak yönetmelik hükümleri çerçevesinde istihbarat başlıklı 5., 6. ve 22. Maddeleri ve TTK. 792. Maddesi çerçevesinde yapılan değerlendirmeler neticesinde yetkili hamil dışındaki hamile yapılan ödemenin sebepsiz zenginleşme teşkil edeceği, davacının temel ilişkiden kaynaklanan diğer davalı faktoring firmasına karşı ileri sürebileceği, davacının davalı Uzel Makine şirketine borçlu olmadığını ispat ettiği, davalı faktoring şirketinin de yönetmeliğe uygun şekilde istihbarat çalışması yaptığına dair dosyada bir belgenin bulunmadığından bu hususu ispat edemediği iktisapta ağır kusurunun bulunduğu anlaşılarak davacının davasının kabulü ile 25.106,85 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine şeklinde sehven kısa karar kurulmuş ise de dosyada birden fazla davalının olduğu gözetilerek davalıdan ibaresi davalılardan şeklinde maddi hata düzeltilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KABULÜ ile 25.106,85 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
2-Harçlar tarifesine uyarınca alınması gereken 1.715,05 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 853,90 TL harçtan mahsubu ile bakiye 861,15 TL harcın davalılardan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan; 853,90 TL peşin harç ile 1.689,00 TL bilirkişi ücretleri, posta, tebligat, müzekkere masraflarından oluşan toplam 2.542,00 TL yargılama giderinin davalılardan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden, kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT tarifesi uyarınca yapılan hesaplama neticesinde 3.012,82 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
5-Davalılar tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğten itibaren 2 haftalık sürede HMK. 341. maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 01/06/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."