T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2013/400 Esas
KARAR NO: 2018/424
DAVA: Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/12/2013
KARAR TARİHİ: 12/04/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından verilen 31/12/2013 tarihli dava dilekçeside, Müvekkili şirketle Davalı ... arasında 03.05.2010 tarihinde ihracaat faktoring sözleşmesi imzalandığını, Müvekkili şirketin, bu sözleşme kapsamında ...'da kurulu ... firmasına 15.09.2012'de 75.735,30 EUR ve 24.09.2012'de 28.775.- EUR bedelle usulüne uygun olarak ihracat gerçekleştirdiğini, ihracatların ex-works teslim şartıyla yapıldığını, dolayısıyla Müvekkil şirketin kendi yerinde malları alıcıya teslim etmesiyle sorumluluğun alıcıya geçtiğini, malların ithalat işlemlerinin Alıcı tarafından Suben/ ... gümrüğünde yapıldığını ve Alıcı'nın Müvekkil şirkete hiçbir olumsuz bildirimde bulunmadığını, Ancak Davalı şirketin Müvekkil Şirkete faktoring sözleşmesi gereğince yapması gereken ödemeleri yapmadığını, 13.11.2012'de Alıcı firmanın 'kendisiyle ilgilenilmediği' gerekçesiyle ihtilaf bildiriminde bulunduğunu, ...'daki muhabir bankanın limitleri iptal ettiğini bildirdiğini, söz konusu ihtilafın Müvekkil Şirketçe kabul edilmediğini ve Davalı ...'in bu gerekçeyle Müvekkil Şirkete ödemeleri yapmadığını, bunun üzerine ... 40. Noterliği'nden 04.10.2013 tarihinde Davalı Şirkete ihtarname gönderildiğini, ancak Davalı Şirketçe cevap verilmediğini, bu nedenle huzurdaki davayı açma zorunluluğu doğduğunu, Müvekkili şirketin Faktoring sözleşmesi gereği, 90 güne kadar vadeli ihracat satışlarından kaynaklı alacaklarını Davalı şirkete temlik ettiğini, bu sözleşme ve kanun gereğince, Davalı şirketin, alacakların tahsili, Müvekkili Şirkete ödeme, ayrıca teminat fonksiyonu işlevi gördüğünü, Müvekkili şirketten kaynaklanmayacak her türlü riskin bu teminatın kapsamına girdiğini, Müvekkili şirketin yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, Davalı şirketin ödeme yapmaktan kaçınmasını gerektirecek hiçbir haklı sebep bulunmadığını, alacağın tahsil edilememesinde Müvekkil şirketin kusuru olmadığını, Davalı şirketin sözleşmeye aykırı davrandığını, halen Müvekkili şirkete hiçbir ödeme yapmamış olduğunu bildirerek davanın kabulüne, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, 104.510,30 EUR alacağın, ticari avans faizleriyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi, duruşma gün ve saati tebliğ edilmiş, davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde; Davacı ... TEKSTİL ile 03.05.2010'da Faktoring Sözleşmesi imzalandığını, ...'da yerleşik ... firmasına gerçekleşecek ihracatlar için 100.000 EUR'ya kadar bedelli Limit Onay Bildirimi yapıldığını, davacı şirketin malları alıcı ...'e teslim etmesi ve alıcı tarafından ihtilaf iddiasında bulunulmaması gerektiğini, aksi taktirde faktoring garantisinin geçersiz olacağını, ancak muhabir faktoring şirketinin yaptığı araştırma neticesinde, malların ...'e teslim edilmediğini, gümrüklemelerin ... yerine ...'da yapıldığını, ... firmasının Davacı şirketi tanımadığı, ticari ilişkisinin bulunmadığı yönünde ihtilafta bulunduğunu, 15.09.2012 tarihli, 75.735,30 EUR bedelli ihracat malının Hamule senedi incelendiğinde, malın taraflarla ilgisi olmayan ... isimli şirkete teslim edildiğini, ayrıca ihracatın EX-WORKS değil, DAP şeklinde düzenlendiğinin görüldüğünü, ... ve Müvekkilin onayı olmadan malın başka firmaya teslim edilmesinin sözleşme ve garanti şartlarına tamamen aykırı olduğunu, Davalı şirketin yine de iyi niyetle ve Davacı ... TEKSTİL'i bilgilendirerek araştırma yaptığını, ancak... isimli şirketin söz konusu malları teslim almadığını, ayrıca Davacı Şirket ve ... firmasını tanımadığını, aralarında ticari ilişki bulunmadığını bildirdiğini, Sözleşme gereği Davacı ... TEKSTİL'in Müvekkil şirketi her türlü olumsuz gelişmeden haberdar etmesi gerekirken, alıcı değişikliğiyle ilgili bildirimde bulunmadığını, 24.09.2012 tarihli 28.775 Eur bedelli ikinci ihracatında hamule senedinde teslim şeklinin EX-WORKS yerine DAP olarak gösterildiğini, bu yükü teslim alan firmanın ... olarak görünmesine rağmen, ... şirketiyle temasa geçildiğinde, bu şirketin kesinlikle mal teslim almadığını,, Davacı şirket ile herhangi bir ticari ilişkisinin olmadığını bildirdiğini, Söz konusu malların ne ...'e, ne de ... firmalarına teslim edilmediğinin ve uluslararası bir sahtekarlık olayıyla karşı karşıya kalındığının anlaşıldığını, Davacının satış ve ihracat işlemlerinin usulüne uygun yapmadığını, tam tersine taahhüde aykırı işlem yaptığını, Bahsi geçen şüpheli durumlar nedeniyle Davacı tarafa 13.11.2012'de ihtilaf bildiriminde bulunulduğunu ve yapılan araştırmalar sonucu muhabir faktörün faturalarda yapıldığı görüşüne vararak Davacı firmaya tanıdığı limitleri 23.12.2012'de geçmişe etkili olarak ortadan kaldırdığını, Kredi sigorta şirketi ...'nin, de araştırma yaptığını, aynı bulgulara rastladığını ve muhabir faktoring şirketine konusu ihracat işleminin sigorta kapsamı dışında bırakıldığını bildirdiğini, Müvekkil şirketin iyi niyetle tüm araştırmaları yapıp, tahsilat için çaba gösterdiğini, Davacı şirketin gelişmelerden haberdar edildiğini, ancak sözleşme ve taahhüte aykırı durum nedeniyle garantinin iptal edildiğini, ihracatların yapılmamış olduğunun anlaşıldığını, Davacı tarafın 11.04.2013 ve 04.10.2013 tarihli ihtarnamelerine, noter aracılığıyla 15.05.2015 ve 24.10.2013 tarihlerinde cevap verildiğini, Davacı tarafa evraklarda sahtecilik iddiası nedeniyle faktoring garantisinin geçmişe etkili olarak kaldırıldığının bildirildiğini, Davacının ihtarnameye cevap verilmediği konusundaki iddialarının asılsız olduğunu, Davacının İddia ve taleplerini kabul etmek anlamına gelmemek kaydıyla, ihracatların usulüne uygun yapıldıkları kabul edilse dahi; Davacı şirkete tanınan limitin 100.000 EUR ile sınırlı olduğunu, bunun üzerinde ki taleplerin reddinin gerektiğini İddia etmiştir.
Mahkememizce dosya üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, ibraz edilen 18/11/2016 tarihli raporda: Taraflar arasında uluslar arası faktöring sözleşmesi kurulduğu ve ihtilafsız olduğu, Davacının ihracatını yaptığı malların satış bedellerinin davalı tarafından muhabir faktöring şirketi vasıtası ile tahsilinin ve davacıya ödenmesinin üstlenildiği, Davalının tahsil sorumluluğunun doğması için davacı tarafından satış sözleşmesine uyun şekilde alıcıya mal tesliminin gerektiği, mal teslimini takiben vadede tahsilatın davalı tarafından üstlenildiği, Davacının satış faturası EX-W şartlarına göre nialı alıcıya teslim ettiğinin ispatı için dava dışı alıcının EX-W satış gereği satış mahallinden sonraki taşıma-gümrük ve sair süreçleri yönetmesi gerektiği, aksi takdirde malın alıcıya teslim edildiğinden söz edilemeyeceği, Malın alıcıya teslimini ispat külfetinin de davacı yana ait olduğu, Davacı ticari defterleri incelenememiş olup, mevcut dosya içeriğine göre taşımayı yaptıranın davacı olduğu ve malın varma yerinde alıcıya tesliminin sabit olmadığı, Malın alıcıya teslimi sabit olmadığı sürece; alıcı tarafında sahte evrak ile yürütüldüğü iddia edilen yazışma ve sair süreçten davalının sorumlu tutulamayacağı, Davacının davalı ile arasındaki sözleşmenin 8. maddesine aykırı hareket ettiği kabul edilirse bir ödeme yapmakla sorumlu olmayacağı, bunun kabul edilmemesi durumunda da davalının vermiş olduğu limit onay bildiriminin (LOB) ödemenin yapılacağına ilişkin bir garanti teşkil etmeyeceği, malın teslim edilmesinden evvel bundan dönülebileceği, dosya münderecatına göre teslimin ispat olunamadığı, bu sebeple de davalının ...'den dönmesinin mümkün olacağı yolundaki sonuç ve kanaatlerinde olduğunu bildirmişlerdir.
Mahkememizce dava konusu edilen ihraacatların nakliyesini üstelenen koyuncu firmasına müzekkere yazılarak göndericisi ... Alıcısı ... .... GMBH Firması olan 19/09/2012 tarihli ve 24/09/2012 tarihli Gümrük İthalat Beyannameleri ile gerçekleşen ihracaatların nakliyesine yönelik navlun ücretlerinin kim tarafından üstlenildiği ve navlun ücretlerinin kime faturalandırıldığının mahkememize gönderilmesinin istenilmesi talep edilmiş, Dava dışı ... Firması tarafından fatura, dolaşım belgesi ve ekleri dosyaya sunulmuştur.
Davacının ticari defterlerindeki kayıtlar ve Koyuncu firmasından gelen belgeler incelenmek suretiyle davacının rapora karşı yapmış olduğu itirazların değerlendirilmesi açısından bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup bilirkişiler tarafından ibraz edilen 28/12/2017 havale tarihli raporda; Davacı ticari kayıtlarında yapılan iki ihracat işlemi için kayden 31.12.2012 itibarı ile 245.779,22 alacaklı olduğunun tespit edildiği, bu iki ihracatın işbu dava konusu olduğu, toplam 104.510,30 EURO bedelli iki ayrı ihracat bedeli toplamını yansıttığı,Taşıyıcı ... firmasından celp olunan sevk evrakı incelendiğinde, taşıyıcının navlunu imalatçı-ihracatçı (ihraç kayıtlı satan) ... firması için taşıma yaptığının anlaşıldığı; bu nedenle satış teslim şeklinin DAP hükümlerine göre işletildiği, zira malın asıl satıcısının taşıma bedellerini de üstlendiğinin anlaşıldığı, Varma yerinde, 75.735,30 Euro bedelli ihracat bakımından malların alıcısına teslim edildiğinin sabit olmadığı; buna karşın 28.776,00 Euro bedelli ihracat bakımından ise, CMR taşıma senedi altında alıcının kaşe ve imzası ile teslimin sabit olduğu, bu konuda sahtelik ve sair iddia varsa bunun iddia edence ispatı gerektiği, Davacının teslimi sabit olan 28.776,00 Euro emtia bedelini davalıdan talep etmekte haklı olduğu, Bunun ötesinde teslimi sabit olmayan mal bedeli açısından ise 26.12.2012 tarihli davalının sözleşmeden dönme beyanı gözetilerek, davalının sorumluluğuna gidilemeyeceği, Malın alıcısı bakımından davalının teslim edilen mal bedellerini ödeme taahhüdünün garanti içerdiği, Sair hususlarda KÖK rapor sonuç ve kanaatlerinin aynen devam ettiği bildirilmiştir.
Davacı ile davalı ... şirketi arasında akdedilen 03/05/2010 tarihli faktoring sözleşmesi kapsamında davalı ... şirketinin dava dışı ... firmasına yapılacak ihracatlar için davacı ... 'ye 04/07/2012 tarihinde 100.000-Euro kadar limit onayı verdiği, ... TEKSTİL'in ...'e 01/07/2012 tarihinde ihracat faktoring sözleşmesi kapsamında fatura ödemelerini Teb Faktoring muhabiri olan ...'a yapılması bildiriminde bulunduğu, İnfo Tekstil ile ... arasında 28.775,00-Euroluk sipariş için hazırlanmış 12/09/2012 tarihli üzerinde her iki firmanın kaşe onayının bulunduğu Proforma fatura ve 75.735,30-Euroluk sipariş için hazırlandığı anlaşılan 10/09/2012 tarihli el yazılı ... GMBH onayı düşülmüş kontrat düzenlendiği, Dava konusu ihracatlar için dava dışı imalatçı firma ... LTD. tarafından ... TEKSTİL adına düzenlenmiş dava 13/09/2012 tarihli Kdv'den muaf 64.945,65-Euro tutarında ve 24/09/2012 tarihli 23.650,00-Euro tutarında ihraç kayıtlı satış faturalarının mevcut olduğu, ihracata konu malların ihraç kaydı ile ... LTD. Şirketinden temin edildiği, dava dışı nakliyeyi üstlenen Koyuncu Firmasının sunmuş olduğu navlun faturası ve CMR taşıma senedinin incelenmesinde; gönderenin davacı ... TEKS. Firması alıcı dava dışı ... Firması, mal miktarının 7.981-kg. olduğu malın dava dışı ... firması kaşesi ve imzasına teslim edildiğinin görüldüğü, teslim şeklininde DAP olarak belirtildiği, 75.735,30-Euroluk malın ... yerine ... firmasına teslim edildiği, Davacı tarafından ihracatın EXW teslim şekline göre malın kendi adresinde alıcısının gönderdiği sevk aracına yüklendiğini, bu yükleme ile beraber her türlü sorumluluğunun bittiğini iddia ettiği, yapılan bilirkişi incelemesinde ise; Koyuncu firmasından gelen müzekkere cevabı kapsamında; teslim şeklinin DAP olduğunun belirlendiği, DAP teslim şeklinde satıcının malı alıcının bildirdiği teslim noktasına teslim etmekle sorumlu olduğu, bu teslim şeklinde nakliye ve nakliye talimatlarının satıcı tarafından organize edilmesi gerektiği, davacının dava dışı ... firmasından satın alınan 2 parti malın fatura bedelinin 205.936,33-TL olduğu, bu malların doğrudan yurtdışı ... firmasına ihraç edildiğinin iddia edildiği, ihraç bedeli olarak düzenlenen 31/12/2012 tarihi itibari ile toplam miktarın 245.779,22-TL olduğu, bu bedelin davacının malları almış olduğu satış fiyatı ile uyumlu olduğu, ihracatın Koyuncu Firmasından gelen müzekkere cevabı kapsamında; EX-W Şeklinde yapılmadığı CMR senetlerinde de gönderenin davacı olarak gözüktüğü, gönderenin talimatında da gümrük olarak Suben ifadeleri yer aldığı, malın taşıma ve gümrük işlemleri süresince davacının görev üstlendiği, birinci taşımanın konusu olan malın alıcısının ... , ikinci taşımada ...'nin gösterildiği, bu durumda EX-W Satış teslimine uygun ihracatın yapılmadığı navlunun alıcı ithalatçı tarafından ödenmediği, taşıyıcının navlun alacağını malın ihracatçısının ödediği, CMR taşıma senetlerinde taşıtanın davacı olarak yer almasına rağmen ihracatın EX-W teslim şekline uymadığı, davacı tarafından ihraç edilen malın dava dışı alıcı ... firması için gümrük işlemlerinin yapıldığı, ancak 75.735,30-Euro bedelli miktar açısından malın alıcısına teslim edilmediği, 28.775,00-Euro bedelli miktar açısından CMR taşıma senedi altında yer alan kaşe ve imzaya göre teslimin gerçekleştiği, davacının malları DAP şartlarına göre taşıdığı, davacı ... firmasından kayden alacaklı olduğu 104.510,30-Euro'luk miktardan 28.775,00-Euro'luk kısmın teslim edildiği, bu teslimin CMR taşıma senedi ile ispatlandığı, 75.735,30-Euro bedelli ihracat bakımından malların varma yerinde alıcısına teslim edildiğinin ispat edilemediği, teslimi sabit olmayan mal bedeli açısından davalının sözleşmeden dönme hakkını kullanabileceği, 26/12/2012 tarihinde davalı tarafından ... firmasına yapılacak olan ihracaatlar için verilmiş olan 100.000-EURO'luk limitin iptal edildiğinin bildirildiği, faktoring sözleşmesinin 8. Maddesinde "Müşterinin malların borçlu tarafından bir çekince olmaksızın teslim alınacağının maddi ve hukuki ayıplarından ari olacağını satış ve ihracat yada benzeri işlemlerin prosedürün işlemine uygun tazmin ile gerçekleştirileceğinin faktoring şirketinin bu sebep ile ileri sürülebilecek bir itiraz ve defi ile karşılaşmayacağının taahhüt edildiğinin" düzenleme konusu edildiğini, davacı tarafından 75.735,00-Euro'luk ihracata yönelik malların müşteriye teslimini kanıtlayamadığı, bu sebep ile faktoring sözleşmesinin 8. Maddesine aykırı davranıldığı, faktoring şirketinin sözleşmede belirlenen limit çerçevesinde müşterinin alacaklarını avans olarak ödemeye hazır olduğunu bildiren yazılı sorumluluk vaadinden müşterinin sözleşme konusu malı borçluya teslim etmesi gereken anına kadar dönebileceği, davacının 75.735,00-Euro'luk ihracatı dava dışı müşteriye teslim ettiğini kanıtlayamadığı, bu sebep ile davalının geçmişe etkili olarak vaadinden dönebileceği, davacının teslimini gerçekleştirmiş olduğu 24/09/2012 tarihli fatura 28.775,00-Euro'luk malı müşteriye teslim ettiği, bu fatura içeriğinde 90 gün vade de ödeme öngörüldüğü, davacı kayıtlarında; 31/12/2012 tarihi itibari ile alacağın kayıtlandığı, bu tarihten itibaren faiz işletilmesi gerektiği hüküm vermeye elverişli denetime açık bilirkişi kök ve ek raporu ile anlaşıldığından davanın Kısmen kabulüne, 28.775,00-Euro nun 31/12/2012 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle
1- Davanın Kısmen kabulüne, 28.775,00-Euro nun 31/12/2012 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,
2-Fazlaya ilişkin istemin Reddine,
3-Harçlar yasası uyarınca belirlenen 5.791,11-TL karar harcından, peşin alınan 5.258,35-TL harcın mahsubu ile bakiye 532,76-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 5.258,35-TL harç ile aşağıda dökümü yapılan 4.475,00-TL yargılama giderinin, davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesaplanan 1.208,25-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından aşağıda dökümü yapılan 35,00- TL yargılama giderinin, davanın reddedilen kısmı üzerinden hesaplanan 2,50-TL'nin tahsil kabiliyeti olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, davanın kabul edilen kısmı üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesin gereğince hesaplanan 9.532,15-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davanın reddedilen kısmı üzerinden hesaplanan vekalet ücreti Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 19.337,88-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı ve davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341. maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 12/04/2018
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...
Harç Beyanı
K.H.= 5.791,11-TL
P.H.= 5.258,35-TL
B.H= 532,76-TL
Davacı yargılama gideri
4.200-TL bilirkişi ücreti
275,00- TL tebligat gideri
4.475-TL Toplam yargılama gideri
Davalı yargılama gideri
35,00-TL tebligat gideri