T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/1476 Esas
KARAR NO: 2019/994
DAVA: İstirdat
DAVA TARİHİ: 23/12/2014
KARAR TARİHİ: 15/10/2019
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvkkili aleyhine kombiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, usulsüz tebligat ve imzaya yapılan itirazın süresinde olmadığığından kabul edilmeyerek baskı kapsamında müvekkilinin ödemeyi yaptığını, ancak takip konusu çekteki imzanın müvekkiline ait olmadığını, takip ve çek sebebiyle borçlu olmadığının tespiti ile ödemek zorunda kalınan 34.513,20 TL bedelin davalıdan istirdatı ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın ... şubesi ile dava dışı kredi müşterisi ... Ltd. Şti. arasında, yine dava dışı borçlular ... ve ...'nın müteselsil kefaleti ile genel kredi sözleşmesi akdedildiğini, bu kapsamda kullandırılan kredi bedelleri ödenmemesi üzerine takipler başlatıldığını, çekin ciro yoluyla müvekkiline geçtiğinden müvekkilinin iyineyitli yetkili hamil olduğunu savunarak haksız ve hukuka aykırı davanın reddi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretininde davacı tarafa yükletilmesini istemiştir.
Dava konusu ... 13. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, ... 26. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, ... 4. İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosya asılları dosyamız arasına celp edilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları ile celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla Grafolog ...'a tevdii edilen dosyaya 06/10/2016 tarihinde tanzim olunan bilirkişi raporunda özetle; ...'na ait mukayese imzaların (S) harfi ile başladığı harfin alt ucundan el kaldırılmadan sağa doğru (u) harfine benzer gramalar yapıldığı son gramaların alt ucu sağa deviye edilerek imza üstünde sola sağa doğru yatay çizgi çekilerek imzaların bildirildiği, bu tespitler doğrultusunda tetkik konusu çek aslındaki keşideci ... Tic. Ltd. Şti.'e atfen atılı imza ile ...'na ait mukayese imzalar arasında; tersim tarzı, imzanın başlangıcı olan (S) harfinin görevlendirilişi, uç yapılanması, gramaların örgülenmesi, çizgisel hareketlerin biçimlenmesi, devinim noktalır, işleklik derecesi, ebat, meyil, istikamet, seyir, sürat, istif, kalem alışkanlıkları ve baskı derecesi bakımından uygunluk ve benzerlik bulunmadığı, inceleme konusu çek aslındaki keşideci ... Tic. Ltd. Şti.'ne atfen atılı imzanın şahsın mukayese isim yazı örnekleri de dikkate alındığında ...'nun eli ürünü olmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları ile celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla Mali Müşavir ...'a tevdii edilen dosyaya 10/07/2017 tarihinde tanzim olunan bilirkişi raporunda özetle; alınan grafolog raporunda bilirkişi, inceleme konusu istirdata konu ... Şubesi ... nolu 30/10/2013 vadeli, 23.800 TL tutarlı çek aslındaki keşideci Mavi ...Tic. Ltd. Şti.'ne atfen atılı imzanın şahsın mukayese isim yazı örnekleri de dikkate alındığından ...'nun eli ürünü olmadığı, davacı tarafından ibraz edilen ticari defterlerin açılış ve kapanış noter tasdikleri zamanında yaptırılmış olup, kayıtlarının düzenli ve muhasebe ilkelerine uygun bulunması nedeniyle kayıtlarının lehine kesin delil vasfının bulunduğu, davacının 2013 yılı ticari defter ve kayıtlarına göre davacının dava dışı ... Ltd. Şti.'ne dava konusu çekin tarihi 30/10/2013 ve dava tarihi 23/12/2013 itibari ile, 120.01.007 nolu müşteriler hesabına göre (-) 30.240,00 TL borçlu, 320.01.049 nolu satıcılar hesabına göre de (-) 125.294,06 TL borçlu olduğu, her iki hesap borç tutarı içerisinde de davacının dava dışı ... Ltd. Şti.'ne iş bu istirdat davasına konu olan 23.800 TL tutarlı çekin yer almadığı, davacının dava dışı şirkete cari hesap yönünden dava konusu çekin tarihi 30/10/2013 ve dava tarihi 23/12/2013 itibari ile toplam 155.534,06 TL borçlu olduğu ve bu istirdat davasına konu edilen ... şubesi ... nolu 30/10/2013 vadeli, 23.800 TL tutarlı çekin ise cari hesaplara hiç kaydedilmediği, davacı tarafınan 2014 yılına ait ticari defterlerin ibraz edilmemesi sebebi ile dava tarihi 23/12/2014 tarihi ile davacı nezdindeki dava dışı şirketin cari hesap bakiyesinin tespiti ve davacı tarafından dava konusu çekle ilgili olarak ödemenin ticari defterlerden tespitinin yapılamadığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Bilirkişi raporunun usulüne uygun olarak tebliğ edilmesi neticesinde tarafların beyan ve itirazlarının dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla dosya Mali Müşavir ...'e tevdii edilmekle 19/03/2019 tarihinde tanzim olunan raporda özetle; 07.07.2017 tarihli Bilirkişi raporunda davacı ticari defterlerinin incelendiği, davacının incelenen defterlerinin noter açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapılmış olduğu raporda mevcuttur.
Yine yapılan incelemede Davacı kayıtlarında çekte kendisinden sonra cirosu bulunan ... ile ticari ilişkisi mevcut olduğu bu ticari ilişkide davaya konu çekin verildiğine ilişkin kayıt yer almadığı ve davacının ... alıcılar hesabında 30.240,TL borçlu olduğu ve 320 hesapta 125.294,06 TL olduğu olduğu hususlarına yer verildiği görülmüştür.
Davalı banka tarafından dosyaya dava dışı müşterisi ... Tic. Ltd. Şti. ile yapılmış genel kredi sözleşmeleri, alınan kefaletler ile ilgili sözleşmeler sunmuş olduğu mevcuttur.
7 Ağustos 2012 ve 4.06.2013 tarihli sunulan sözleşme örneklerinde davalı ... tarafından ... firmasına kredi kullandırıldığı, kredinin 4 Şubat 2014 tarihinde kat edildiği hususları mevcut olduğu görülmüştür.
Dosya kapsamında alınan grafolog bilirkişi tarafından alınan imza örneklerinin mukayeseli incelemesi neticesinde sunulan raporda; inceleme konusu Çek Aslındaki keşideci “ ...Ticaret Limited Şirketi” ne atfen atılı imzanın şahsın mukayese isim yazı örnekleri de dikkate alındığında ...'nun eli ürünü olmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.
Ticaret Sicil Müdürlüğü Yazısında davacı ... şirketinin yeni ve eski yetkililerine ilişkin bilgilerin bildirildiği, çek tarihinde ...’nun münferit imza ile yetkili olduğu belirlenmiştir.
Davaya konu çek için dava dışı ... tarafından çekin kaybolduğundan bahisle, 23.10.2013 tarihinde mahkemeye başvurduğu ve zayi nedeni ile iptal davası açtığı, davada 28.10.2013 tarihli ödeme yasağı kararı verildiği, 30.10.2013 tarihinde ödeme yasağı şerhinin ibraz edilen çeke şerh edildiği, 16.12.2013 tarihinde davacı tarafından davadan feragat edildiği, 15.01.2014 tarihinde kararın kesinleştiği, 18.03.2014 tarihinde ... Bankası vekili tarafından icra takibine girişileceği bildirilerek, kesinleşmiş karar örneği sureti talep edildiği mevcuttur.
İcra dosyası alacaklı ... Bankası vekili vasıtası ile 31.03.2014 tarihinde ... 13.İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasından 23.800,00 YTL asıl alacak ve 1.180,74 YTL işlemiş faizi,2.380 TL çek tazminatı,71,40 Çek tazminatı ile birlikte toplam borç miktarı 27.432,14 TL alacağın borçlular ...Tic.Ltd. ve ...Tic.Ltd. Şti.nden tahsilinin talep edildiği mevcuttur.
Borcun sebebinin 30.10.2013 tarihli 23.800 TL.lik çek olarak bildirildiği, davacı ... tarafından 07.08.2014 tarihinde 34.513,20 TL tutar ödeme yapıldığı mevcuttur.
Davacı ... tarafından 01.08.2014 tarihinde, yapılan takibin, ödeme emrinin iptali,borca ve imzaya itiraz talepli dilekçe içeriğinde; icra takibinden 31 Temmuz 2014 tarihinde haberdar olunduğu yapılan tebligatın İİK.35 md.koşullarına uygun olmadığı usulsüz tebligatın geçersiz olduğu bildirilerek, " Alacaklı tarafından yapılan takibe konu olan çekteki imzaya ve bu sebeple, borç aslına, işlemiş faize ve faiz oranına, olmak üzere tüm borç ve ferilerine itiraz ediyoruz söz konusu çekteki imza müvekkilimiz şirkete ve onun yetkilisine ait değildir, lehtar ile arasında herhangi bir alışverişte mevcut değildir Bu haliyle hukuka aykırıdır davamızın kabulü gerekmektedir,.. takip konusu yapılan çek çek vasfında değildir, alacaklı bankanın cirosu rehin cirosu mahiyetindedir ve çekte rehin cirosu söz konusu değildir, taşkın haciz mevcut olduğu” hususları bildirilerek talepte bulunduğu mevcuttur.
05.08.2014 tarihli (... 4. İcra Hukuk Mahkemesi) karar içeriğinde, şikayetin 03.06.2014 ödeme emri tebliğ tarihine göre reddedildiği, karar gerekçesinde mevcuttur.
... tarafından 07.08.2014 tarihinde 34.513,20 TL tutar icra dosyasına ödeme yapıldığı yukarıda mevcuttur.
30.10.2013 keşide tarihli 23.800 TL tutarlı çekten dolayı çekin keşidecisi olarak şirket yetkilisi tarafından çekin imzalanmadığını bildirerek, çekteki imzanın müvekkiline ait olmadığının tespiti, borçlu bulunmadığının tespiti, ödemek zorunda kalınan 34.513,20 TL nin 8.8.2014 ödeme tarihi itibariyle yasal faiz ile davalıdan tahsiline haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında kötü niyet tazminatına hükmedilmesi talep etmiştir.
Davalı banka tarafından Mart 2014 tarihinde ... 13. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından yapılan takibe konu ve davaya konu çekin keşidecisi borçlu Davacı ... ünvanı altında atılan ... isim ve imzasının Sayın Mahkemeye sunulan Grofolog bilirkişi tespiti neticesi alınan rapora göre davacı şirket yetkilisi ... eli ürünü olmadı belirlenmiştir.
Davacı tarafın bildirdiği çek keşidecisi ünvanı altındaki imzanın şirket yetkili tarafından Mahkemeye aittir. Bu tespitle yetinilerek keşideci ünvanı altındaki imzanın davacıyı temsil ve ilzama yetkili kişiye ait olmaması sebebi ile davacının borçlu olmadığı hususunda değerlendirme yapılmasında taktir Sayın Mahkemeye ait olacağı belirlenmiştir.
Bununla birlikte imza inkarında imzanın yetkili kişiye ait olduğu hususunun ispatının davalı alacaklıda olduğu Yargıtay kararları kapsamında Mahkemece değerlendirilmesi durumunda, dosyada mevcut incelemesi yapılan hususlarda;
Dosyada Sayın Mahkemece yapılan davacı taraf ticari defter incelemesinde çekin lehtarı ciranta ... ile davacının akti ilişki içersinde olduğu hususu tespit edilmiştir. Bu akti ilişkide ... ilişkin hesaplarda davacı şirketin alıcılar hesabında 30.240,TL borçlu olduğu ve 320 hesapta 125.294,06 TL borçlu olduğu hususları tespit edilmiştir. Davacı kayıtlarında dava konusu çekin kaydı ve verilişine ilişkin kayıt ... ilişkin tespit edilemediği davacı defter incelemesine ilişkin raporda mevcuttur. Bununla birlikte ,Davacı tarafından çek keşidecisi olarak çekin çalıntı çek olduğu, imzanın başkası tarafından icazeti dışında atıldığı hususunda şikayet vb. hususlar dosyaya sunulmamıştır. ... kayıtlı olan çek tutarı üzerindeki borçla ilgili, davaya konu çekin verilişi davacıda kayden mevcut olmamakla birlikte , ... tarafından da davaya konu çekin ciro edilmiş olduğu çek suretinde mevcuttur.
Davalı banka tarafında bildirilen davaya konu çekteki mevcut imzaya ilişkin ,delil listesi 8.sırada,davaya konu çek hesabından keşide edilen ve ibrazında ödenen çeklerin fotokopilerinin çeki veren ... çek hesabından diğer çeklerinde örneklerinin gönderilerek bu şekilde imzaya havi çek olup olmadığının araştırılması istendiği mevcuttur.
Dosyaya 05.04.2018 tarihinde ... tarafından 5 adet( davaya konu çek ile ilgili aynı seride M serisi ...-... no.lu çekler dahil) çek aslının gönderildiği ve kasaya alındığı belirlenmiştir. Ancak gelen cevap uyarınca inceleme yapılması uzmanlık alanımız dışında kalmakla, davalının bildirdiği hususa ilişkin delillerinin incelenmesi ve değerlendirilmesinde nihai taktirin Sayın Mahkemeye ait olduğu görülmüştür.
Davacı tarafından talep edilen Tazminata ilişkin , davalının takibe haksız geçtiği ve kötüniyetli olduğu değerlendirilmesi halinde söz konusu olacak olup, davalı bankanın çek keşidecisinin imzasının ona ait olmadığını bilebilecek konumda olmadığı ve dosya münderecatına göre kötüniyetli takibe geçmediğinin değerlendirilmesi mahkemenin takdirindedir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; davacı tarafın hakkında ... 13. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile yapılmış olan kambiyo senetlerine mahsus icra takibinde ödemiş olduğu 34,513,20 TL bedeli takibe konu çekteki imzanın kendisine ait olmadığı gerekçesiyle ödemiş olduğu bedelin istirdadına yönelik davadır.
Grafolog bilirkişi raporunda inceleme konusu çek aslındaki keşideci ...Tic. Ltd. Şti.'ne atfen atılı imzanın şahsın mukayese isim yazı örnekleri de dikkate alındığında ...'nun eli ürünü olmadığı ortaya çıkmıştır.
Davacı tarafından ibraz edilen ticari defterlerin açılış ve kapanış noter tasdikleri zamanında yaptırılmış olup, kayıtlarının düzenli ve muhasebe ilkelerine uygun bulunması nedeniyle kayıtlarının lehine kesin delil vasfının bulunduğu anlaşılmıştır. Davacının 2013 yılı ticari defter ve kayıtlarına göre davacının dava dışı ... Tic. Ltd. Şti.'ne dava konusu çekin tarihi 30/10/2013 ve dava tarihi 23/12/2013 itibari ile 120.01.007 nolu müşteriler hesabına göre (-) 30.240,00 TL borçlu, 320.01.049 nolu satıcılar hesabına göre de (-) 125.294,06 TL borçlu olduğu, her iki hesap borç tutarı içerisinde de davacının dava dışı ... Ltd. Şti.'ne iş bu istirdat davasına konu olan 23.800 TL tutarlı çekin yer almadığı, davacının dava dışı şirkete cari hesap yönünden dava konusu çekin keşide tarihi olan 30/10/2013 ve dava tarihi olan 23/12/2013 itibari ile toplam 155.534,06 TL borçlu olduğu anlaşılmıştır. İş bu istirdat davasına konu edilen ... şubesi ... nolu 30/10/2013 vadeli, 23.800 TL tutarlı çekin ise cari hesaplara hiç kaydedilmediği, davacı tarafından 2014 yılına ait ticari defterlerin ibraz edilmemesi sebebi ile dava tarihi 23/12/2014 tarihi ile davacı nezdindeki dava dışı şirketin cari hesap bakiyesinin tespiti ve davacı tarafından dava konusu çekle ilgili olarak ödemenin ticari defterlerden tespitinin yapılamadığı mali bilirkişi raporundan anlaşılmıştır.
Davacı kayıtlarında çekte kendisinden sonra cirosu bulunan ... ile ticari ilişkisi mevcut olduğu bu ticari ilişkide davaya konu çekin verildiğine ilişkin kayıt yer almadığı ve davacının ... alıcılar hesabında 30.240,TL borçlu olduğu ve 320 hesapta 125.294,06 TL olduğu olduğu, Davalı banka tarafından dosyaya dava dışı müşterisi ... Tic. Ltd. Şti. ile yapılmış genel kredi sözleşmeleri, alınan kefaletler ile ilgili sözleşmeler sunmuş olduğu mevcuttur.
7 Ağustos 2012 ve 4.06.2013 tarihli sunulan sözleşme örneklerinde davalı ... tarafından ... firmasına kredi kullandırıldığı, kredinin 4 Şubat 2014 tarihinde kat edildiği hususları mevcut olduğu görülmüştür.
Takip dosyası ekinde bulunan çek bilgileri incelelendiğinde, ... Bankası ... şubesine ait ... çek numaralı 30.10.2013 keşide tarihli 23.800,00 TL bedelli keşidecisi ...Tic.Ltd., lehtarının ...Tic.Ltd., ilk cirantanın ...Tic.Ltd. , ikinci cirantanın .. Ltd. Şti. ve son cirantanın ... Bankası A.Ş. olduğu, çekin 30.10.2013 tarihinde ibraz edildiği, ...26 Atm ... E. Sayılı dosyasından verilen ödeme yasağı kararı gereğince işlem yapılmadığı tespit edilmiştir.
Davaya konu ve davalı banka tarafından icra takibi yapılan keşidecisi davacı olan çekten dolayı imzanın keşideci yetkilisine ait olmaması dikkate alındığında, davacı tarafa ait ticari defter incelemesinde çek keşidecisi davacıdan sonra cirosu mevcut ... firması ile ilgili ticari ilişki mevcut olduğunun kayıtlı olduğu, bu kayıtlarda davacı çek keşidecisinin ciranta ... borçlu olduğunun tespit edildiği, davaya konu çekin ise verilişinin kayıtlı olmadığı, dosyada mevcut çek iptaline ilişkin açılan dava davacısı dava dışı ... tarafından çekin kaybolduğundan bahisle, 23.10.2013 tarihinde mahkemeye başvurulduğu ve zayi nedeni ile iptal davası açtığı , davada 28.10.2013 tarihli ödeme yasağı kararı verildiği, 30.10.2013 tarihinde ödeme yasağı şerhinin davalı bankaca ibraz edilen çeke şerh edildiği,16.12.2013 tarihinde davacı tarafından davadan feragat edildiği, davalı banka tarafından kararın kesinleşmesinden sonra 31.03.2014 tarihinde ... 13.İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasından 23.800,00 YTL çek bedelinin ferileri ile birlikte borçlular ...Tic.Ltd. ve ...Tic.Ltd. Şti.'nden tahsilinin talep edildiği, davacı ... tarafından 07.08.2014 tarihinde 34.513,20 TL bedelindeki dosya borcunun ödendiği, davalının icra takibine kadar davacı tarafından çekin sıhhatine ilişkin bildirim ve başvurusuna dair bilgi belge bulunmaması gözetildiğinde davalı bankanın son yetkili hamil olarak davacı-keşideci ve ciranta hakkında takibe geçmekte kötüniyetli hareket etmediğinin anlaşılması karşısında davanın kabulü ile davacının ... 13. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasındaki 30/10/2013 keşide tarihli, ... çek numaralı, 23.800 TL bedelli çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile ödemiş olduğu 34.513,20 TL'nin ödeme tarihi olan 08/08/2014 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile davacının ... 13. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasındaki 30/10/2013 keşide tarihli, ... çek numaralı, 23.800 TL bedelli çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile ödemiş olduğu 34.513,20 TL'nin ödeme tarihi olan 08/08/2014 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacının kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 2.357,60 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 589,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.768,20 TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 589,40 TL peşin harç ile 2.221,40 TL posta, tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 2.810,80 TL yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca hesap olunan 4.141,58 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK. 341. maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 15/10/2019
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."