T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/817 Esas
KARAR NO: 2018/928
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 19/03/2007
KARAR TARİHİ: 25/09/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan ...nin müvekkile kumaş siparişi verdiğini, siparişin 22.05.2006 ve 20.05.2006 tarihli irsaliyeler ile gönderildiğini, toplam bedelin 58.754,46 TL olup faturaların da tebliğ edildiğini, ancak bu davalının müvekkil şirkete 27.06.2006 tarihinde bir yazı göndererek faturanın ... A.Ş'ye kesilmesi gerektiğini belirttiğini, müvekkilinin de faturayı diğer davalıya kestiğini, müvekkilinin boyayarak teslim ettiği kumaşlarda herhangi bir ayıp olmadığını ve süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığını, her iki şirkete de kesilen sevk irsaliyeleri ile faturaların aynı kişiler tarafından teslim alınarak imzalandığını ve adreslerinin aynı yerde olduğunu belirterek ödenmeyen 33.993,66 TL'nin müşterek ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özellikle müvekkillerinden ....A.Ş'nin ticari ilişkide taraf olmadığını, diğer davalı ... A.Ş ile davacının ilişkisi bulunduğunu ve müvekkili ... Tesktil yönünden husumet nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, müvekkilinin davacıdan aldığı kumaşları üretilerek dava dışı ... Şti'ye sattığını, bu şirket tarafından kumaşlarda ayıp olduğundan bahisle müşterilerce iade edildiğinin kendilerine bildirildiğini, davacıya durumun bildirildiğini, dava dışı şirketin bu konuda kendilerine ihtar çekildiğini ve iade faturası düzenlendiğini, kumaşları müvekkiline iade ettiğini ve bunun da davacıya sözlü olarak bildirildiği gibi ... 20. Noterliği'nce ... tarihinde düzenlenen ihtarnameyle tekrarlandığını ve iade faturasıyla gönderildiğini, davacının malları kabul etmeyerek iade ettiğini, ayıpların kullanım neticesi ortaya çıkan gizli ayıplar olduğunu, müvekkilinin borcu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizden verilen 15/06/2011 tarih ve 2007/195 esas, 2011/319 sayılı kararda "...davalı ... Tic. A.Ş hakkında açılan davanın reddine, davalı ... Paz. A.Ş hakkında açılan davanın ise husumet nedeniyle reddine..." karar verilmiş, verilen karar Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 10.12.2012 tarih ve 2012/2602 Esas, 2012/7747 Karar sayılı ilamında "...davacı tarafından davalılara teslim edilen kumaşın ve bu kumaştan üretilen gömlek sayısının tespiti için tarafların tüm delillerinin sorulup toplanması, ayıplı olduğu ileri sürülen tüm gömleklerin üzerinde uzman bilirkişi kurulu aracılığıyla gerektiğinde yerinde keşif yapılarak, varsa ayıplı gömleklerin sayısının ve ayıp derecesinin belirlenmesine ilişkin denetime ilişkin rapor alınması; kabul edilemeyecek derecede ayıplı olan gömleklerin bedelinin istenemeyeceğinin; ancak, davacı yükleniciye iadesi gerektiğinin düşünülmesi ve varılacak sonuca göre uyuşmazlığın çözüme bağlanmasından ibaret olmalıdır..." gerekçesiyle bozulmuş olup, bozma ilamına uyularak yargılamaya mahkememiz 2014/817 esas sayılı dosyası üzerinden devam olunmuştur.
Dava; davalılardan ... A.Ş. Tarafından verilen kumaş sparişine uygun bir biçimde kumaşları ayıpsız şekilde davalı şirkete teslim ettiğini bakiye 33.993,66 TL iş bedelinin ödenmemesi nedeniyle, davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesi istemine ilişkindir.
Mahkememizce, davacı tarafça boyanarak davalı tarafa satılan kumaştan kaç adet gömlek elde edilebileceğinin belirlenmesi açısından dosya üzerinden ve dosyada bulunan fatura ve kumaş miktarı incelenmek suretiyle bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi tekstil mühendisi ... tarafından ibraz edilen 29.07.2013 tarihli raporda; Dava konusu kumaştan üretilen gömleklerin modeli ve beden dağılımı bilinmediğinden yaklaşık 7000 adet gömlek üretilebileceği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılarak refakata alınacak 2 Tekstil mühendisi, 1 sektör bilirkişi ile birlikte davaya konu ürünleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapırılarak ve Yargıtay Bozma İlamı doğrultusunda davaya konu gömleklerin sayısı ve ayıp derecesinin belirlenmesi , kabul edilmeyecek derecede ayıplı olan gömlek adedinin tesbiti ve bedelinin belirlenmesi yönünden rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişi Prof. Dr. ..., Yard. Doç. Dr. ..., tekstil mühendisi ... tarafından ibraz edilen 09/06/2014 tarihli raporda; Davacı şirket tarafından davalılara net 10.483 metre mavi renkli 50/1 Lyc poplin kumaş teslim edilmiş, 316 metresi iade edilmiştir. Gömlek üretiminde kullanılabilecek kumaş miktarı 10.647 metre olduğu, bu kumaştan üretilebilecek gömlek sayısının, hesaplama ile 6869 adet civarında olabileceği, dava dışı şirkete satılan gömlek miktarının da 6567 adet olduğunun tespit edildiği, mahallinde yapılan keşifte, 957 (dokuz yüz elli yedi) adet gömleğin depoda mevcut olduğu, bu gömleklerden 469 (dört yüz altmış dokuz) adedinin hiçbir şekilde ticari olarak değerlendirilemeyeceği, kalan 488 (dört yüz seksen sekiz) adet gömleğin ayıplı olup olmadıklarının, test sonucu anlaşılabileceği, gömleklerin ter haslıkları değeri 3 (üç'ün) altında tespit edilirse ise söz konusu gömleklerin de ayıplı olduğu, bu gömleklerin, kamu hizmetinde çalışanlar için özel olarak üretildiğinden ticari olarak satılıp değerlendirilemeyeceği bildirilmiştir.
Mahkememizce, dosyanın hukukçu bilirkişi ..., mali müşavir ..., tekstil mühendisi ...'ya tevdii ile, dosya üzerinden Yargıtay bozma ilamındaki bozma gerekçesinde belirtilen hususların incelenerek rapor düzenlenmesinin istenmesine karar verilmiş olup, ibraz edilen 05.04.2017 tarihli kök raporda; Dosya içeriğinin değerlendirilmesi sonucunda; davalı ... Tekstil'in çekle yaptığı ödemeler ve mal iadesi sonrasında davacıya kalan borcunun 30.09.2016 tarihi itibariyle 33.993,66 TL olarak tespit edildiği, davacının Davalı ... Tekstil'e kestiği (iade faturası sonrası) toplam fatura bedeli olan KDV dahil 56.993,66 TL'nin yüzde 49'unun ticarî olarak değerlendirilemez nitelikte gömlek üretimine sebep olan kumaşları temsil ettiği kabulüyle, toplam fatura bedeli olan 56.993,66 TL'nin yüzde 49'u olan 27.926,89 TL'nin, değerlendirilemez derecede ayıplı mal teslimi karşılığı olarak davacının alacak tutarından indirilmesi suretiyle, dava konusu ticarî işlemler sonucu davacının davalı ... Tekstil'den alacağının 29.066,77 TL olarak hesaplandığı, davalı ... Tekstil'in davacıya yaptığı 23.000 TL'lik çek ödemesi bu alacaktan mahsup edildiğinde, davacının davalıdan alacağının (29.066,77 TL - 23.000,00 TL =) 6.066,77 TL olarak hesaplandığı tespit ve kanaatlerine ulaşıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce, dosyanın davacı ve davalı vekillerinin rapora karşı itirazlarının değerlendirilmesi açısından önceki bilirkişi heyetine tevdii ile ek rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup, ibraz edilen 23.03.2018 tarihli ek raporda; Dosya içeriğinin değerlendirilmesi sonucunda ve Dava taraflarının Kök Rapora itirazları dikkate alınarak, kök rapordaki kabul ile, gömlek üretiminde kullanılan kumaşın hatalı olduğu ve bu sebeple satılabilir gömleklerin yüzde 49'unun tamamen ticarete konu edilemeyecek durumda olduğu kabulü ile davacının toplam fatura bedeli olan 56.993,66 TL'nin yüzde 49'u olan 27.926,89 TL'nin değerlendirilemez derecede ayıplı mal teslimi karşılığı olarak davacının alacak tutarından indirilmesi gerektiği, böylece davacının ... Tekstil'den fatura alacağı tutarının 29.066,77 TL olduğu ve davalının 23.000,00 TL çek ödemesi düşülerek davacının davalıdan talep edebileceği bakiye alacak tutarının (29.066,77 TL — 23.000,00 TL =) 6.066,77 TL olarak hesaplandığı, davacı tarafın itirazları dikkate alınarak, hatalı olmayan gömleklerin satılmış kabul edileceği, davalı ... Tekstil'in satışa konu olabilecek 6.856 gömlekten sadece 957 adedini (yüzde 14) keşif sırasında sunabildiğine göre ibraz edilemeyen gömleklerin tamamının satışının gerçekleştiği veya davalının kendi iradesi ile elden çıkarıldığı sonucuna varılabileceği, mahkemenin takdirinde olmak üzere, davalının, a) ibraz edilemeyen ayıplı gömleklerin kendi iradesi dışında elinden çıktığını iddia eder ise bu iddiasını, b) Gömleklerin satılmadığını iddia eder ise, işlemlerin 2006 yılında gerçekleştiği dikkate alınarak şirket kayıtları üzerinden durumun tespitini sağlayacak şekilde dosyaya gerekli bütün belgeleri ibraz ederek bu çerçevedeki iddiasını ispata davet edilip edilemeyeceği hususunun bilirkişi görev alanı dışında olduğu, bu çerçevede, davalının ibraz edemediği bütün gömlekleri kendi iradesiyle satış veya başka şekilde elden çıkardığı kabul edilerek ve davacının itiraz dilekçesindeki beyanı da dikkate alınarak, en fazla ibraz ettiği 957 adet gömleğin tamamının ayıplı olarak kabul edilebileceği dikkate alınarak, davacının kestiği fatura toplamı olan 56.993,66 TL'nin yüzde 14'üne tekabül eden gömleğin hatalı olduğu kabul edilerek, bu tutarın yüzde 14'ü kadar fatura bedeline isabet eden (56.993,66 TL x 0,14 =) 7.979,11 TL tutarın ayıplı gömlek tutarını temsil ettiği, davacının fatura alacağının bu durumda (56.993,66 TL-7.979,11 TL =) 49.014,55 TL olarak hesaplandığı, davalının fatura bedeline mahsuben çek ile 23.000,00 TL ödeme yaptığı dikkate alınarak davacının kalan alacağının (49.014,55 TL-23.000,00 TL=) 26.014,55 TL olarak hesaplandığı, iki farklı kabulden hangisinin geçerli kabul edileceğinin ve hangi kabule göre bulunan hesaplama sonucunun esas alınacağının mahkemenin takdirinde olduğu tespit ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, dosya içerisinde bulunan satış sözleşmesi başlıklı belge örneğinde, davacının yüklenici olarak 10.200 metre kumaş üretip boyamak suretiyle davalılara teslim edilmesi işini yüklendiği konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Dava dosyası içerisinde bulunan sevk irsaliyeleri, ihtarname ve fatura örneklerinden davalı şirketlerin, dava konusu işin, birlikte iş sahibi oldukları davacının ise dava konusu işin yüklenicisi olduğu görülmüştür. Davacı, davalılar ile arasındaki sözleşme uyarınca istenilen kumaşları ayıpsız şekilde teslim ettiğini, 33.993,66 TL iş bedelinin ödenmediğini, bu alacağının tahsilini talep etmiş, davalılar ise davacı tarafından teslim edilen aynı kumaştan ürettikleri 7.000 adet gömleğin, davacının ürettiği ve teslim ettiği kumaşın ayıplı olması nedeniyle iade olunduğunu kumaşların aynı olması nedeniyle üretilen tüm gömleklerin ayıplı olduğunu savunmuştur.
Dosya içerisinde bulunan 22/02/2007 tarihli, ihtarname örneğinden davalıların davacıdan aldıkları kumaştan 7.000 adet gömlek ürettiklerini, bu gömleklerden 588 adedinin ayıplı olması nedeniyle iade olunduğunun açıklandığı görülmüştür.
Dosya kapsamında gerek talimat yoluyla yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda aldırılan raporlar ile mahkememizce görevlendirilen bilirkişi kurulunca düzenlenen raporlarda taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacının davalılara üretip teslim ettiği kumaşın fatura bedelinin 56.993,66 TL olduğu, tespit edilmiştir. Yerinde yapılan keşif ve taraf kayıtları ve dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda davalıların, davacının teslim ettiği kumaşlardan üretilen toplam 6.856 adet gömlekten 957 adet gömleği incelemeye sunabildiği, incelenen 957 adet gömleğin ayıplı olduğunun tespit edildiği, tespit edilen bu ayıbın gizli ayıp olduğu tespit edilmiştir. Ayıplı olduğu tespit edilen 957 adet gömlek dışında davalıların ayıplı olduğunu iddia ettikleri diğer gömleklere ilişkin bilirkişi incelemesine herhangi bir gömlek sunmadığı tespit edilmiştir. Davalılar tarafından davacıya gönderilen ihtarnamede de davacıdan alınan kumaşlardan üretilen gömleklerden 588 adedini yıkama veya ışıkta kalma sonucunda renk verdiklerini ve bu nedenle iade edileceğinin bildirildiği görülmüştür. Davalılar tarafından bilirkişi incelemesine toplam 957 adet gömlek sunulmuş bu gömlekler üzerinde yapılan incelemede gömleklerin üretildiği kumaştan kaynaklı gizli ayıplı olduğu, ayıbın niteliği itibarıyla gömleklerin kabulünün mümkün olmadığı, davalıların davacıdan satın aldıkları kumaş ile ürettikleri toplam gömlek üzerinden bilirkişi incelemesine sundukları gömlekler dışındaki gömlekler üzerinde herhangi bir inceleme yapılıp ayıplı olup olmadıkları, ayıplı iseler ayıbın derecesine ilişkin bir inceleme yapılamadığından davalıların bilirkişi incelemesine sunduğu ve ayıplı oldukları tespit edilen 957 adet gömleğin davacıdan satın alınan kumaş bedeli olan 56.993,56 TL ve davacıdan alınan kumaşla üretilen 6.856 adet toplam gömlek sayısına göre ayıplı çıkan gömleğin bedelinin 7.979,11 TL olduğu, davalıların davacıya 23.000 TL de ödeme yaptığı bu miktarlar fatura bedeli olan 56.993,66 TL den düşüldüğünde davacının davalılardan 26.014,55 TL alacaklı olduğu sonucuna varılarak davacının davasının kısmen kabulüne, 26.014,55 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 957 adet ayıplı gömleğin davalılardan alınarak davacıya iadesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, 26.014,55 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
957 adet ayıplı gömleğin davalılardan alınarak davacıya iadesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 1.777,05 TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 458,10 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.318,95 TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 458,10 TL harç ile, yine davacı tarafından aşağıda dökümü yapılan 10.673,50 TL yargılama giderinden davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesaplanan 8.182,31 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, davanın kabul edilen kısmı üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 3.121,75 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden, davanın reddedilen kısmı üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 2.180 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
dair davacı ve davalılar vekilinin yüzüne karşı 15 günlük sürede temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.25/09/2018
Katip ...
Hakim ...
Harç Beyanı
K.H.= 1.777,05 TL
P.H.= 458,10 TL
B.H.= 1.318,95 TL
Davacı yargılama gideri
10.673,50 TL Toplam yargılama gideri