T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/1157 Esas
KARAR NO: 2022/529
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/12/2015
KARAR TARİHİ: 13/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile davaya konu ... keşide tarihli 121.614,00 TL tutarlı ... numaralı çekin kargodayken çalındığını, bu nedenle müvekkilinin çekten ötürü borçlu tutulmasının mümkün olmadığını, konuya ilişkin soruşturmanın ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...sayılı dosyasından devam ettiğini, çeklerle ilgili olarak lehtar... A.Ş. Tarafından ... 15.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında çek hakkında iptal davası da açıldığını ve mahkemece ödeme yasağı kararı verildiğini, çekin 19.11.2015 tarihinde bankaya ibraz edildiğini, ödeme yasağı olduğundan dolayı çek bedelinin ödenmediğini, bu davaya konu çek ile birlikte çalınan diğer bir çekin ise icra takibine konu edildiğini ve müvekkilinin mağdur olduğunu, dava konusu çekin de ihtiyati hacze ve icra takibine konu yapıldığında müvekkili şirketin daha çok mağdur olacağını, dava konusu olmayan diğer çalıntı... keşide tarihli ... numaralı 33.031,00 TL tutarlı çeke ilişkin olarak lehtar ... A. Ş nin kaşe ve imzası taklit edilerek sahte ciro yapıldığını, bu çeke ilişkin olarak ... 24.İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından takibe itiraz edilmiş ve ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasından menfi tespit davası açılmış ve tedbir kararı verildiğini, müvekkil şirketin gerçek lehtar/dava dışı ... A.Ş. dışında ki diğer cirantalarla ticari bir ilişkisi bulunmadığını, ...San. A.Ş. nin de kendinden sonra gelen cirantaları tanımadığını, ticari bir ilişkisi ve imzanın kendisine ait olmadığını beyan ettiğini, dava konusu çekin çalındığını ve çalınmış çekin davalı ... tarafından bankaya ibraz edildiğini, çek bedelinin gerçek lehtar ... şirketine ödendiğini beyan ile öncelikle dava konusu çek hakkında tedbir kararı verilmesini, yapılacak yargılama neticesinde müvekkilinin çekten ötürü borçlu olmadığının tespitini, çek bedeli ödenmek zorunda kalır ise dava istirdat davasına dönüşeceğinden çek bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmesini ve davalılar çeki hırsızlık neticesinde ellerine geçirdiğinden aleyhlerinde % 20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, yasal süresinde savunmada bulunmadıkları, cevap dilekçesi sunmadıkları görülmüştür.
Dava, çalınmak sureti ile elden çıkan çekten ötürü borçlu olunmadığının tespiti, çek bedelinin ödenmesi halinde istirdadına karar verilmesi istemine ilişkindir.
Mahkememizce yasaya uygun inceleme ve araştırma yapılmış, taraf delilleri toplanmış, dava konusu çekin çalınmasına ilişkin açılan soruşturma dosyası, ... 27 İcra Müdürlüğü, ... 15 Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, ... 4. İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası celp edilerek dosyamız içerisine alınmış; dava konusu çekin defter ve belgelerinde yer alıp almadığı, yer alıyor ise hangi ticari ilişkiye istinaden ve hangi şirket ile ticari ilişki sonucunda bu çekin alınmış olduğuna dair davalı ... Dış Tic Ltd Şti ve ... ile dava dışı şirket ... A.Ş nin ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş, mahkememizce defterlerin ibrazı hususunda ihtar yapılmış ve talimat yazılmış ise de, ticari defter ibraz edilemediğinden inceleme yaptırılmamış, bu konularda tespit ile rapor alınması mümkün olmamıştır.
Mali müşavir bilirkişi ... vasıtası ile inceleme yaptırılmış, bilirkişi tarafından " Davacı/çek keşidecisi ...Ltd.Şti ile dava dışı çek hamili ... A.Ş arasındaki ticari ilişkinin 2014 yılı öncesine dayandığı, davacı firma tarafından yapılan satın almaların borçlandırmalarının ve ödemelerinin 320-Satıcılar Hesabının alt hesabında 320.01.227 ... AŞ hesabı içeriğinde kayıt altına alındığı, dava konusu 15/11/2015 keşide tarihli 121.614,00-TL lik çekin ... sıra ve ... yevmiye no ile 14/08/2015 tarihinde 320.01.227-Satıclar/... A.Ş hesabının borcuna 103,01.011-Verilen Çekler ve Ödemele Emirleri hesabının alacağına kaydedilerek çek çıkışının dava dışı ... A.Ş” ne yapıldığı, tüm kayıtlar içeriğinden davacı firma ile dava dışı ... A.Ş arasında önceki yıllardan süregelen ticari ilişki olduğuve dava konusu çekin de ticari ilişki kapsamında düzenlendiği, çek düzenlemden önce 297.089,46-TL olan borç bakiyesinin çekli ödeme ile 175.475,46-TL' na gerilediği, ticari defter kayıtları içeriği tespitlerden, dava dışı ... A.Ş' nin tedarikçi firma olarak satış faturaları düzenlemelerine karşı davacı ...Ltd.Şti. Tarafından ödemler yapıldığı, dava konusu çekin de ödeme aracı olarak düzenlendiği ve 14/08/2015 tarihinde dava dışı ... A.Ş ne verilmek üzere çıkışının ticari defter kayıtlarına yansıltıldığı, davacı...Dış Tic.Ltd.Şti. ile davalılar arasında ticari ilişki olup olmadığı ile ilgili yapılan incelemede; davacı şirket ticari defter kayıtları içeriğinde yapılan incelemede; davacı şirket ile davalı ... arasında ticari ilişki varlığının tespit edilemediği, davalı ...Tic.Ltd.Şti. arasında ticari ilişkinin tespit edilemediğini, davalı ...Tic.Ltd.Şti.arasında ticari ilişki varlığının tespit edilemediğini, nihayetinde davacı şirket ticari defter ve kayıtları içeriğinde, davalılar ile arasında ticari ilişkinin varlığının tespit edilemediğini, davalılar tarafından bilirkişi incelemesine ticari defter ve belge sunulmadığından/ibrazdan kaçınıldığından karşılıklı inceleme imkanı bulunamadığını, öte yandan, ticari defterlerin ispat kuvvetini düzenleyen HMK'nın222.(6762 sayılı TTK'nın 82.maddesi) maddesindeki hüküm, Kat'i Delil) şeklindeki kenar başlığı ile birlikte değerlendirildiğinde ve aynı Kanun'un 1474.maddesi uyarınca kenar başlıkların metne dahit bulunduğu gözetildiğinde; ticari işlerden dolayı tacirler arasında çıkan uyuşmazlıklarda ticari defterlerin(maddede öngörülen koşulların varotması halinde) kesin delil niteliğinde bulunduğu dikkate alındığında davalı tarafından ticari defterlerin bilirkişi incelemesine sunulmaması ile ilgili değerlendirmenin mahkemenin takdirinde olduğu, dava dışı ... A.Ş ile davalılar arasında ficari ilişki varlığının tespiti ile ilgili incelemede, mahkemenin 18/04/2017 tarihli 2 no'lu celse ara kararı ile davacı ve davalıların yanısıra “,..dava dışı ...San.A.Ş defterleri üzerinde inceleme yapılarak rapor düzenlenmesi...” şeklinde bilirkişi görevlendirmesi yapılmasına karşın dava dışı ... A.Ş tarafından ticari defter ve kayıtları incelemeye sunulmadığından dava dışı ... A.Ş ile davalılar arasında ticari ilişkinin olup olmadığının tespitinin yapılamadığı, netice itibariyle DAVACI ... Tic.Ltd.Şti. le davalılar arasında ticari ilişki olup olmadığı ile ilgili yapılan incelemede; davacı şirket ile davalılar arasında ticari ilişki tespit edilemediğini, davacı ....Ltd.Şti. le dava dışı ... A.Ş arasında varolan ticari Hlişki kapsamında, davacı ...Ltd.Şti. Tarafından dava konusu çekin ödeme aracı olarak düzenlendiği ve 14/08/2015 tarihinde dava dışı ... A.Ş' ne verilmek üzere çıkışının ticari defter kayıtlarına yansıltıldığının tespit edildiği " 29/05/2017 tarihinde rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Davanın... Bankası ... Şubesinden verilme , 15/11/2015 keşide tarihli 121.614,00 TL bedelli keşidecisi ... Dış Tic Ltd Şti olan lehdarı ... A.Ş olan ... çekten ötürü davalılara borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu, anılan çekin ...keşide tarihli ... numaralı 33.031,00 TL bedelli diğer bir çek ile birlikte kargolandığı sırada kaybolduğu, olay ile ilgili ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı dosyasından soruşturma yapıldığı, ... 8. İcra Müdürlüğü'nün 2016/57 Esas sayılı dosyasında ... tarafından borçlular ...Ltd. Şti., ...A.Ş , ...Ltd. Şti. ve ...Tic. Ltd. Şti. aleyhine 121.614,00-TL çek yönünden ilamsız icra takibi başlatıldığı, ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında, davacı ...Ticaret Soğutma Sistemleri Sanayi A.Ş nin talebi üzerine ... Bankası ... Şubesi nin ... çek nolu 22.10.2015 keşide tarihli 33.031,00-TL'lık ve ... çek no'lu 15.11.2015 keşide tarihli 121. 614,00-TL lık 2 adet çekin ....Tic.Ltd.Şti ve ...'den istirdadına karar verildiği, davamıza konu çek yönünden kararın kesinleştiği görülmüştür.
Dosyamız davacısının çekin keşidecisi olduğu, çekin lehdarı ... A.Ş ne aralarındaki ticari ilişki kapsamında verildiğinin iddia edildiği, davacının kaybolan çek yerine lehtar ... A.Ş ye yeni çek verdiğini ve ödediğini, ... A.Ş nın de tahsil ettiğini beyan ettiği, dosyamız davacısının ticari kayıtları üzerinde yapılan incelemede dava konusu 15/11/2015 keşide tarihli 121.614,00-TL lik çekin 7 sıra ve ... yevmiye no ile 14/08/2015 tarihinde 320.01.227-Satıclar/... A.Ş hesabının borcuna 103,01.011-Verilen Çekler ve Ödemele Emirleri hesabının alacağına kaydedilerek çek çıkışının dava dışı ... A.Ş' ne yapıldığı tespit edilmiştir.
Davamıza konu çekin son cirantasının davalı ... olduğu, onun ile birlikte ... A.Ş nin ve sonra gelen cirantalar davalı ...Tic Ltd Şti ve davalı ...Tic Ltd Şti nin ticari defter ve kayıtlarında dava konusu çekin ticari defterlerinde yer alıp almadığı, yer alıyor ise hangi ticari ilişkiye ve faturaya istinaden iktisap edildiği hususlarında inceleme yaptırılmasına karar verilmiş, gerek mahkememiz dosyasından gerek talimat dosyalarından ticari kayıtların ibrazı hususunda ihtaratlı davetiyelerin tebliğine rağmen ibraz edilmediğinden ticari kayıtların incelenmesi ve rapor tanzimi mümkün olmamıştır.
Dava konusu çekin 15,11.2015 tarihinde ... Kargo şirketi tarafından taşındığı sırada diğer kargo evrakları ile birlikte çalındığının soruşturma dosyası kapsamı ile sabit olduğu, ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında dosya davacısı ...A.Ş talebinin kabulü ile çekin dosyamız davalılarından ...'den istirdadına karar verildiği, çekin dosyamız davacısınca aralarında süregelen ticari ilişki kapsamında çek lehdarı ... Sanayi A.Ş ne verildiğinin davacının ticari kayıtlarından tespit edildiği, davalılarca ihtara rağmen ticari kayıtları sunulmadığından, dolayısı ile ibrazdan ve ticari kayıtlarına delil olarak dayanmaktan vazgeçtiklerinden, çekin ticari kayıtlarında yer alıp almadığı ve ne şekilde iktisap edildiğinin tespitinin mümkün olmadığı anlaşılmakla, davacının davasının kabulünün gerektiği kanaatine varılmış, kısa kararda yazım hatası nedeni ile sehven dava konusu çekin ... Bankası ... Şubesinden verilme olarak yazıldığı anlaşılmakla, HMK 304/1 maddesi gereğince yazım hatası resen düzeltilerek...Bankası, ... Şubesinden verilme, 15/11/2015 keşide tarihli 121.614,00 TL bedelli keşidecisi ... Sistemleri San Dış Tic Ltd Şti olan lehdarı ... A.Ş olan ... çekten dolayı davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜNE, ... Bankası, ... Şubesinden verilme , 15/11/2015 keşide tarihli 121.614,00 TL bedelli keşidecisi ... Tic Ltd Şti olan lehdarı ... A.Ş olan ... çekten dolayı davacının davalılara borçlu olmadığının TESPİTİNE,
Şartları oluşmadığından kötü niyet tazminatı isteminin reddine,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 8.307,45 TL karar ve ilam harcından peşin harç olan 2.076,87 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.230,58 TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 2.076,87 TL peşin harcın davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan (başvurma harcı, posta ve bilirkişi ücreti olmak üzere) toplam 1.359,70 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 19.242,10 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde bakiye avansın ilgilisine iadesine,
dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede İSTİNAF YOLU açık olmak üzere karar verildi. 13/09/2022
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."