T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/126 Esas
KARAR NO: 2018/351
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/02/2015
KARAR TARİHİ: 27/03/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili 03/02/2015 tarihli dava dilekçesinde; Müvekkillerinden davacı ... San.ve Dış Tic.A.Ş'nin dava konusu çekte keşideci olduğunu ve diğer müvekkili ... Yem Gıda San.Tic.Ltd.Şti' nin lehdar olarak görüldüğünü, çekteki cironun sahte olduğunu, Lehdar ... Yem Gıda San. Tic. Ltd. Şti. firmasına ait işyerinde 29/8/2014 günü gece 02:00-04:00 saatleri arası meydana gelen hırsızlık olayında müvekkilinin kasasında bulunan 37 (otuzyedi) adet toplam 3.585.924,00-TL tutarında çek çalındığını, olayın ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na intikal eeden bu hırsızlık olayı ile ilgili ... numaralı dosya ile soruşturma başlatıldığını, lehdar ... Yem Gıda San.Tic.Ltd.Şti.'nin 29/08/2014 tarihinde ... l.Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan çek iptali davası nda ... E.sayılı dosyada hırsızlık konusu çeklerle ilgili dava sonuna kadar ödeme yasağı konulmasına karar verildiğini, davacılardan müvekkili ... Yem Gıda San. Tic. Ltd. Şti. namına yazılan çekin sahte kale ve imza ile ciro edildiğini, çalmak suretiyle piyasaya sürülen çekin son hamili icra başlatan kişi de dahil olmak üzere çek cirantaları ve son hamilin iyi niyetli olmadığını düşündüklerini, keşidecisi ... San.ve Dış Tic. A.Ş olan 31/01/2015 keşide tarihli ... numaralı 250.000,00-TL' lik ... Bankası ... şubesine ait çekin 02/02/2015 tarihinde çekin son hamili davalı ... tarafından ... bankası ... şubesine ibraz edildiğini, çekte ciranta olan davalıların çeki icra takibine koymak suretiyle müvekkili aleyhine telafisi imkansız zaralara yol açabileceğini, davalıların iyi niyetli olmadığını, çünkü banka şubelerinin çekler kendşilerine sunulduğunda çeklerin çalıntı olduğunu ve ödeme yasağı bulunduğunu üzerlerine işlediklerini, davalılarında basiretli bir tacir olarak ellerine çek geldiğinde güvenilirliğini araştırdıkları çekin çalıntı olduğunu öğrendiklerini, bu nedenle kötü niyetli olduklarını bildirerek hırsızlık suretiyle ele geçirilen, hakkında suç duyurusu ve çek iptal davası ile ödeme yasağı bulunan 31/01/2015 keşide tarihli 7118800 numaralı 250.000,00-TL tutarlı ... Bankası ... şubesine ait çekle ilgili ivedilikle İİK 72'ye göre ijtiyati tedbir kararı verilmesini, davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılara usulüne uygun dava dilekçesi, duruşma gün ve saati tebliğ edilmiş, davalı ... Yasar Varol vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde; davacı ...'nın dava dilekçesinde sunmuş olduğu tüm iddiaların kötü niyetli, gerçek dışı ve mesnetsiz, kabul edilemez olduğunu, ... Gıda'nın kendi imzasının geçerli olduğunu kabul ederek, cirantanın imzasının sahte olduğunu iddiasına dayanarak borçtan ve kambiyo sorumluluğundan kurtulmasının, kambiyo senetlerinde geçerli olan "imzaların bağımsızlığın ilkesi" uyarınca mümkün olmadığını, Yargıtay 12. HD'nin 04/06/2013 tarihli esas 2013/12522, karar 2013/20709 no'lu kararında "keşideci borçlu şirketin imzaya bir itirazı bulunmadığına göre, başkasının imzasının geçersiz olduğunu ileri sürerek kambiyo sorumluluğundan kurtulamaz. geçersiz imza ciro zincirini bozmayacağından mahkemenin ciro silsilseinin kopğuk olduğu dolayısıyle alacaklının yetkili hamil olmadığı, çek iptali ve istirdat davaları sonucunda çek alacaklısının belirleneceği yönündeki gerekçesi doğru değildir" denildiğini, Yargıtay 19. HD'nin 18/04/2011 tarihli esas 2011/3624, karar 2011/5149 no'lu kararında "TTK'nun 589.maddesinde öngörülen imzaların istiklali prensibi uyarınca davacı keşideci ...A.Ş çekteki ciranta ...Ltd.Şti.'nin imzasının adı geçen cirantaya ait olmadığını ileri sürerek sorumluluktan kurtulamaz" şeklinde kararı olduğunu, Yargıtay 19.H.D'nin 23/05/2011 tarihli esas 2011/3574, karar ... no'lu "Davacı, davaya konu çekte keşideci olup, lehdarın ciro imzasının sahte olduğuna dayanamaz" şeklinde kararı olduğunu, dava konusu çek bedelini tahsil edemeyen içinci iyiniyetli kişi olan ...'un ... Gıda aleyhine .... 17.İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlattığını, sözkonusu ödeme yasağı kararının ... Gıda tarafından değil, ciranta tarafından alındığını, keşideci ... Gıda'nın lehdar ve ilk cirantanın açmış olduğu çek iptali davasına ve alınan ödeme yasağı kararına dayanarak kambiyo sorumluluğundan kurtulmasının kabul edilmez olduğunu, ... Gıda'nın bahsettiği söz konusu ödeme yasağı kararının çekin ...'a ciro edilmesinden sonraki dönemde alındığını, ... Gıda'nın kötü niyetli iddialarının aksine ...'un böyle bir kanuni yükümlülüğü olmamasınaa rağmen çeki teslim almadan önce çekin güvenilirliğini araştırdığını ve çek üstünde herhangi bir tedbir bulunmadığını öğrenince çeki teslim aldığını bildirerek takibin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, ... Gıda'nın %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılara usulüne uygun dava dilekçesi, duruşma gün ve saati tebliğ edilmiş, davalı ... tarafından davaya cevap verilmemiştir.
Dava; davacıların keşide edilmiş olan çekten dolayı davalılara borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkememizce ... 17. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası getirilmiş, yapılan incelemesinde; Davalı ... tarafından davacı ... A.Ş aleyhine toplam 275.893,84 TL üzerinden kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibinin yapıldığı görülmüştür.
Mahkememiz kasasında bulunan çek aslı, dosyada bulunan imza örnekleri ile birlikte İstanbul ATK Fizik İhtisas Dairesi'ne gönderilerek, çeklerdeki yazı ve imzaların davacı ... Ticaret San. Ltd. Şti. yetkili temsilcisi ..., ... ve ...'ın eli ürünü olup olmadığına ilişkin raporu düzenleyip, gönderilmelerinin istenmesine karar verilmiş olup, ibraz edilen 09.05.2017 tarihli raporda; Tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; inceleme konusu çekin arka yüzünde "..." adına atılı 1. ciro imzası ile ..., ... ve ...'ın mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği, inceleme konusu çekteki yazılar hususunda sağlıklı değerlendirme yapılabilmesi için ..., ... ve ...'a huzurda çekteki yazıların baştan sona kadar aynı tip harflerle gösterilmeden en az üçer sayfa yazdırılmasından elde edilecek tutanakların mevcutlar ile birlikte yeniden gönderilmeleri halinde bu yönde inceleme yapılabileceği bildirilmiştir.
Mahkememizce, dosya üzerinde inceleme yapılmak üzere mali müşavir bilirkişi ...'a dosyanın tevdii ile rapor alınmasına karar verilmiş olup, ibraz edilen 27.11.2017 tarihli raporda; davacı tarafların; ihtilaflı döneme ait ticari defterlerinin ilgili yasa hükümleri gereği açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun yaptırılmış olduğu, ticari defter ve kayıtların tekdüzen hesap planı ilkelerine ve muhasebe standartlarına uygun olarak işlendiği, muhasebe defter kayıtlarının birbirini teyit ettiği, TTK ve HMK'nın ilgili hükümleri gereği kesin delil niteliğinde olduğu, davalı ... tarafından, bilirkişi incelemesine ticari defter, kayıt ve belgeleri sunulmadığı, davalı ... tarafından bilirkişi incelemesine ticari defter, kayıt ve belgleri sunulmadığı, davalı tarafların ticari defterlerin bilirkişi incelemesine sunulmaması ile ilgili değerlendirmenin mahkemenin takdir yetkisinde olduğunu, davacı keşideci ... ÜRÜNLERİ SAN.VE DIŞ TİC.A.Ş ile diğer davacı lehdar ... YEM GİDA TARIM HAYVANCILIK İNŞ.TİC.VE SAN.LTD.ŞTİ. arasında ticari ilişki oduğu ve dava konusu 31/01/2015 tarihli 7118800 numaralı 250.000,00-TL'lik çekin bu ticari ilişki kapsamında davacı keşideci şirketten, diğer davacı lehdar şirkete ödeme aracı olarak verildiğinin tespit edildiği, çek cirantaları davalıların gerek kendi aralarında gerekse davacı şirketlerle aralarında ticari ilişki olup olmadığı ile ilgili yapılan incelemede; davacı şirketlerin ticari defter içeriklerinden: davacı şirketler ile davalılar arasında ticari ilişkinin tespit edilemediği bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, dosyaya getirilen ... 17 icra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde, dosyamız davalısı ...'un alacaklı olarak 250.000 TL bedelli çeke dayanarak dosyamız davacısı ... San ve Dış Tic AŞ hakkında kambiyo senetlerine mahsus takip yaptığı, takibe konu çekte; keşidecinin davacı ... San ve Dış Tic AŞ, lehtarın ... Yem Gıda Tarım Hayv. İnş. Tic. ve San Ltd Şti, cirantaların sırasıyla ... Yem Gıda Tarım Hayv. İnş. Tic. ve San Ltd Şti, ..., ... olduğu, çekin bankaya ibraz edildiği, ödeme yasağı kararı bulunduğundan ödeme yapılmadığı görülmüştür.
Mahkememizce, dava konusu çekin arkasındaki ilk ciro olan ... Yem Gıda Tarım Hayv. İnş. Tic. ve San Ltd Şti adına atılan imza ile bu şirket temsilcilerinin imzaları üzerinde inceleme yaptırılmış, ATK Fizik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen raporda, cirodaki imzanın bu şirket temsilcilerine ait olmadığı tespit edilmiştir.
Görevlendirilen mali müşavir bilirkişi vasıtasıyla taraf defterleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş, aldırılan rapor ile, dava konusu çekin davacıların defterlerinde yer aldığı, dava konusu çekin davalı ... San ve Dış Tic AŞ'den ticari ilişki kapsamında ödeme olarak davacı ... Yem Gıda Tarım Hayv. İnş. Tic. ve San Ltd Şirketi'ne verildiğini, davalıların defter ve belgelerini incelemeye sunmadığını rapor etmiştir.
Aldırılan denetime açık bilirkişi raporu ile dava konusu çekin, davacılar defterlerinde ticari ilişki kapsamında keşide edilmiş ve alınmış olduğunun tespit edilmesi, çek üzerinde yaptırılan imza incelemesinde lehtar olan ... Yem Gıda Tarım Hayv. İnş. Tic. ve San Ltd Şti'nin birinci ciranta olarak atılan imzasının, davacı ... Yem Gıda Tarım Hayv. İnş. Tic. ve San Ltd Şirketi temsilcilerine ait olmadığı tespit edilmiş olduğundan, davalılar ile davacılar arasında dava konusu çeki ödeme konusu yaparak ticari ilişkide bulunmaması nedeniyle davacıların takibe konu çekten dolayı davalılara borçlu olmadığı sonucuna varıldığından, davacıların davasının kabulüne, davacıların ... 17 icra müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında takibe konu ... Bankası ... Şubesi'nden verilme ... çek nolu, keşidecisi ... San ve Dış Tic AŞ, lehtarı ... Yem Gıda Tarım Hayv. İnş. Tic. ve San Ltd Şti olan 31.01.2015 keşide tarihli, 250.000 TL çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespitine, karar kesinleştiğinde mahkememiz kasasında bulunan evrak asıllarının iadesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacıların davasının KABULÜNE, davacıların ... 17 icra müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında takibe konu ... Bankası .... Şubesi'nden verilme ... çek nolu, keşidecisi ... San ve Dış Tic AŞ, lehtarı ... Yem Gıda Tarım Hayv. İnş. Tic. ve San Ltd Şti olan 31.01.2015 keşide tarihli, 250.000 TL çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespitine, karar kesinleştiğinde mahkememiz kasasında bulunan evrak asıllarının iadesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 17.077,50 TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 4.269,38 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 12.808,12 TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacılar tarafından yatırılan 4.269,38 TL harç ile, yine davacılar tarafından yapılan 1.135,60 -TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacılara verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 20.950 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
5-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine, dair davacı ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı diğer davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 27/03/2018
Katip ...
Hakim ...
Harç Beyanı
K.H.= 17.077,50 TL
P.H.= 4.269,38 TL
B.H.= 12.808,12 TL
Davacılar yargılama gideri
800,00 TL bilirkişi ücreti
35,60 TL posta gideri
1.135,60 TL Toplam yargılama gideri