T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/269 Esas
KARAR NO: 2019/699
DAVA: Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/03/2015
KARAR TARİHİ: 02/07/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 16/03/2015 tarihli dava dilekçesinde; Müvekkili şirketin 02.04.2014 tarihinde ...'in Erzurum'daki adresine davalı ... şirketi ile 5 koli mal gönderdiğini, davalı ... şirketinin mallara ait teslim bilgileri incelendiğinde malların 04.04.2014 tarihinde adrese teslim edildiğinin bildirildiğini, ancak malların müşterinin adresine götürülmediği gibi müşteri adresinde faaliyette bulunmayan ...'e teslim edildiğini, müvekkili şirketin ... şubesinden ...'ın Erzurum'daki adresine 02.04.2014 tarihinde 2 parti halinde toplam 7 koli mal gönderdiğini, davalı ... şirketinin mallara ait teslim bilgileri incelendiğinde malların 04.04.2014 tarihinde adrese teslim edildiğinin bildirildiğini, ancak malların müşterinin adresine götürülmediği gibi mallardan 3 kolinin müşterinin adresinde faaliyette bulunmayan ...'e, 4 kolisi ise müşterinin adresinde faaliyette bulunmayan ...' ye adreste teslim edildiğini, müvekkili şirketin 28.02.2014 tarihinde ...A.Ş.'nin Erzurum'daki adresine 5 koli mal gönderildiğini, davalı ... şirketinin söz konusu mallara ait teslim bilgileri incelendiğinde malların müşteri adresine götürülmediği gibi müşterinin adresinde faaliyette bulunmayan ... isimli şahsa teslim edildiğinin tespit edildiğini, müvekkili şirketin 14.03.2014 tarihinde ...'ün ...'daki adresine 4 koli mal gönderdiğini, davalı ... şirketinin söz konusu malalara ait teslim bilgileri incelendiğinde malların 15.03.2014 tarihinde adrese teslim edildiğinin bildirildiğini, ancak malların müşteri adresine götürülmediği gibi müşterinin adresinde faaliyette bulunmayan ...'e teslim edildiğini, müvekkili şirket tarafından 18.02.2014 tarihinde ... firmasının ...'daki adresine toplam 5 koli mal gönderildiğini, davalı ... şirketinin söz konusu mallara ait teslim bilgileri incelendiğinde malların 19.02.2014 tarihinde adreste ...'a teslim edildiğinin bildirildiğini, ancak ... ile yapılan görüşmede, bu malların firmaya hiç gelmediğini, kargo teslim fişinde yer alan imzanın kendisine ait olmadığını, firma kaşesinin de teslim fişinde bulunmadığının belirtildiğini, ifade edilen teslimatların tamamının davalı ...Kargo ...n ve ... şubeleri tarafından müvekkili şirketin müşterilerinin adresleri ve yetkili temsilcileri dışında ... isimli şahsa ve/veya teslim fişinden tespit edilemeyen meçhul şahıslara yapıldığını, dolayısıyla müvekkili şirketin gönderdiği hiçbir malın müşterilere ulaşmaması ve malların ... ve meçhul şahıslar tarafından alınması sebebiyle müvekkili şirketin zarara uğradığını, davalı şirket şubeleri tarafından yapılan usulsüz teslimatlar ile ilgili ...Kargo Genel Müdürlüğü ve Şubelerine, ... Noterliğinin 23.05.2014 tarih ... ve ... yevmiye numaralı, 13.06.2014 tarih ... yevmiye no.lu ihtarnameler gönderildiğini, ihtarlar neticesinde herhangi bir dönüş yapılmadığını, ayrıca davalı ... şirketinin şubelerince teslimat yapılan ... isimli şahısın teslimat tarihlerinde müvekkili şirketin Karadeniz bölgesinde satış temsilcisi olduğunu, yapmış olduğu usulsüz işlemler nedeniyle ilgili şahıs hakkında Samsun Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayette bulunulduğunu, soruşturmanın ... soruşturma numaralı dosya üzerinden devam ettiğini, davalı şirketin yetkisiz olan bu şahsa teslimat yapması ile ilgili şahısın malları naylon faturalar ile piyasaya sürdüğünü, müvekkili şirketin uğramış olduğu zarara kargo firmasının da kusurlu hareketleri ile müdahil olduğunu, "Kargo İşletmecileri" 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 3. Maddesinde; "Bağımsız bir işyerini kullanma hakkına sahip olan ve kargoyu teslim alarak kısa sürede gönderilene ulaştırmak amacıyla kendi gözetimi ve denetimi altında yükleme, boşaltma, depolama, istifleme hizmetleri yerine getiren, taşımayı yapan veya yaptıran ve bundan doğacak sorumluluğu üstlenen kişilerdir." şeklinde tanımlandığını, kargo işletmeciliği yapanların sorumluluğu aynı kanunun 9. Maddesinde düzenlenmiş olup söz konusu madde uyarınca; "Kargo işletmeciliği yapanlar, eşyayı teslim aldığı andan teslim edinceye kadar, eşyanın tamamı ve kısmen kaybından ve vuku bulacak hasarından korunması ve taşınmasından sorumludur." denildiğini, bu bağlamda müvekkili şirket tarafından gönderilen kargoların gönderilene teslim edilmeksizin ve gerekli denetim sağlanmaksızın usulsüzce müvekkili şirketin müşterilerinden başka 3. şahıslara teslim edilmesinden doğan tüm zarar ve ziyanın davalı ... şirketince tazmini gerektiğini, yine 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 875'te "Taşıyıcının Sorumluluğunun Kapsamı" düzenlendiğini, 6102 Sayılı TTK m.876/f.l'de "Taşıyıcının Sorumluluğunun Sınırı" düzenlenmiş olup ilgili madde uyarınca; "Taşıyıcı ancak ve ancak en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden doğan ziya, hasar ve gecikmeden sorumlu tutulamaz" denildiğini, davalı ... şirketinin kendisinden beklenen gerekli dikkat ve özeni göstermediğini bildirerek müvekkili şirket tarafından müşterilerin adreslerine gönderilen malların müşteri adresine ve adreste yetkili bir kişiye teslim etmesi gerekirken davalı şirket şubeleri tarafından müşteri adresine malların gönderilmemesi, müşterilerle ilgisi olmayan kişilere teslimat yapılması ve diğer usulsüz işlemler nedeniyle müvekkili şirketin bugüne dek uğramış olduğu zarar ve ziyanın tazmini için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL zararın tazminini dava ve talep etmiştir.
Dava değeri, 05.03.2019 tarihinde davacı vekili tarafından 21.203,94 TL olarak ıslah edilmiştir.
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi, duruşma gün ve saati tebliğ edilmiş, davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde; Türk Ticaret Kanunun 855 maddesi hükmü gereği taşımadan kaynaklanan alacak talepleri için zamanaşımı süresinin 1 yıl olduğunu, davanın açılış tarihi üzerinden 1 yılı geçen alacak talepleri için zamanaşımı defi ileri sürdüğünü, kargolar hakkında davacının temsilcisinin talimatıyla işlem yapıldığını, davacı firma temsilcisinin talimatıyla işlem yapıldığından müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, davacı yanca dava dilekçesinde ... adlı şahsın teslimat tarihinde Karadeniz bölgesinde satış temsilcileri olduğunu açıkça beyan ettiğini, davacının, kendi personelinin yapmış olduğu usulsüz işlemler nedeniyle de hakkında şikayette bulunduğunu ve soruşturmanın Samsun Cumhuriyet Başsavcılığının ... no.lu dosyasından yürütüldüğünü bildirdiğini, davacı yanın tazminat davasını usulsüz işlem yapan personeline yönlendirmesi gerektiğini, taşıyıcının kanunen belirlenen limitle sınırlı olarak sorumlu olduğu ile iddiaları kabul etmemekle birlikte, TTK 880 hükmünde hasardan taşıyıcının mesul olduğu hallerde tazminatın nasıl tayin edileceğinin belirtildiğini, kanun koyucu tazminata esas alınacak değerin nasıl tayin edileceğini 880. maddede belirtildiğini ve 882. maddede de bu tayin edilen miktarın tamamının değil belli bir limit dahilinde üst sınırın ödeneceğini kabul ettiğini bildirerek zamanaşımı definin kabulünü, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava; davacıya ait kargo malzemelerinin davalı ... şirketi tarafından teslim edilmesi gereken yere ve kişilere teslim edilmeyerek neden olunan zararın tazmini istemine ilişkindir.
Mahkememizce, dosyanın mali müşavir bilirkişi ... ile ... Taşıma Uzmanı bilirkişi ...'a verilerek, taraf defter ve belgeleri ile dosyadaki delilleri inceleyip, rapor düzenlemelerinin istenilmesine karar verilmiş olup, ibraz edilen 08.08.2016 tarihli raporda; Somut olayda Türk Ticaret Kanunu'nun Taşıma İşleri/Eşya Taşımasına ilişkin hükümlerin uygulanacağı, TTK Madde 868/1 uyarınca; taşımacının, gönderenin emir ve talimatlarına bağlı olduğu dikkate alınarak, eşya/emtia ile ilgili hasar/zıyaın taşımacıya atfedilen taşıma ve alıcı/gönderilene teslim sürecinde olduğuna ilişkin, taşımacı davalı ... A.Ş.'ne hata ve kusur yüklenemeyeceği, kargo firması tarafından taşınan ve müşterilerine fatura edilen mal bedellerini davacı tarafından müşterilerinden tahsil edilemediği, davalı ... A.Ş.'nin eşya/emtiaların zıyaı ile ilgili olarak hata ve kusurlu görülmesi halinde, TTK Madde 882/1 hükmü uyarınca davacı ... A.Ş.'nin davalıdan 22.868,82 Türk Lirası talep edebileceği, bu konuda takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, davacı tarafın yargılama giderleri ve vekaleti ücreti ve benzeri taleplerinin mahkemenin takdiri içinde kaldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmaması nedeni ile dosyanın sigortacı bilirkişi ..., mali müşavir bilirkişi ...'e tevdi edilerek, davaya konu kargonun teslim evrakları, adrese teslim edilmeyen eşya bulunup bulunmadığı, var ise bunların tarafların kusur ve sorumluluklarına ilişkin ve uygulanan tarife itibariyle kargo değerinin tespitine yönelik rapor düzenlemesinin istenilmesine karar verilmiş olup, ibraz edilen 28/11/2017 tarihli kök raporda; Davalı taşıma şirketinin yükleri teslim almaya ve talimat vererek alıcıyı değiştirme yetkisinin olmadığı, daha önce davalı şirkete kargo teslim etmesi veya isminin alıcı olarak belirtilmiş olmasının davalının sorumluluğunu etkilemeyeceği, davalının alıcı olarak belirlenmiş kişiler dışında bir kişiye teslim yapma hususunda talimat veren kişinin bu konuda yetkili olduğunu araştırmak yükümlülüğü altında olduğu, bu hususlar gerçekleşmeden alıcı olarak belirlenmiş kişiler dışında kalan kişilere yapılan teslimin taşımacının sorumluluğuna yol açtığı, davalının sorumluluğunun belirlenmesi bakımından zayi olduğu kabul edilen yüklerin ağırlığının bilinmesinin gerektiği, dosyada bu verilerin eksik olması sebebiyle hesaplamanın taraflarınca yapılmasının mümkün olamadığı bildirilmiştir.
Mahkememizce, dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdi edilerek taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, ibraz edilen 16.11.2018 tarihli ek raporda; dava dosyası kapsamında yapılan incelemelerde, dava konusu uyuşmazlık bakımından 6 farklı kargonun zıyaa uğradığı tespit edilmiş olup, TTK m. 882 hükmü uyarınca, davalı ... şirketinin kargolar bakımından sınırlı sorumluluğunun hesabı; Davalı-taşıcıya 02.04.2014 tarihinde teslim edilen EE 874046 gönderi numaralı kargonun brüt ağırlığı 73 kg olup, 73 kg X 8,33 özel çekme hakkı ...) olmak üzere toplamda 608,09 özel çekme hakkı (...), özel çekme hakkının kargoların teslim edildiği tarihteki Türk Lirası karşılığı ise 3,2951 TL olduğundan 608,09 ... X 3,2951 TL = 2.003,71736 TL, Davalı-taşıcıya 02.04.2014 tarihinde teslim edilen MK 746615 gönderi numaralı kargonun brüt ağırlığı 37 kg olup, 37 kg X 8,33 özel çekme hakkı (...) olmak üzere toplamda 308,21 özel çekme hakkı (...), özel çekme hakkının kargoların teslim edildiği tarihteki Türk Lirası karşılığı ise 3,2951 TL olduğundan 308,21 ... X 3,2951 TL = 1.015,58277 TL, Davalı-taşıcıya 02.04.2014 tarihinde teslim edilen ... gönderi numaralı kargonun brüt ağırlığı 150 kg olup, 150 kg X 8,33 özel çekme hakkı (...) olmak üzere toplamda 1.249,50 özel çekme hakkı (...), özel çekme hakkının kargoların teslim edildiği tarihteki Türk Lirası karşılığı ise 3,2951 TL olduğundan 1.249,50 ... X 3,2951 TL = 4.117,22745 TL, Davalı-taşıcıya 28.02.2014 tarihinde teslim edilen ... gönderi numaralı kargonun brüt ağırlığı 200 kg olup, 200 kg X 8,33 özel çekme hakkı (...) olmak üzere toplamda 1.666,00 özel çekme hakkı (...), özel çekme hakkının kargoların teslim edildiği tarihteki Türk Lirası karşılığı ise 3,4263 TL olduğundan 1.666,00 ... X 3,4263 TL = 5.708,2158 TL, Davalı-taşıcıya 14.03.2014 tarihinde teslim edilen MK 606185 gönderi numaralı kargonun brüt ağırlığı 173 kg olup, 173 kg X 8,33 özel çekme hakkı (...) olmak üzere toplamda 1.441,09 özel çekme hakkı (...), özel çekme hakkının kargoların teslim edildiği tarihteki Türk Lirası karşılığı ise 3,4650 TL olduğundan 1.441,09 ... X 3,4650 TL = 4.993,37685 TL, Davalı-taşıcıya 18.02.2014 tarihinde teslim edilen ... gönderi numaralı kargonun brüt ağırlığı 120 kg olup, 120 kg X 8,33 özel çekme hakkı (...) olmak üzere toplamda 999,60 özel çekme hakkı (...), özel çekme hakkının kargoların teslim edildiği tarihteki Türk Lirası karşılığı ise 3,3672 TL olduğundan 999,60 ... X 3,3672 TL = 3.365,85312 TL olmak üzere hesaplandığı bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, dosya içerisinde bulunan gönderi belgesi örneği, irsaliyeli fatura örneklerinden, davacının davalıya fatura ve gönderi içeriğinde yer alan malların müşterilerine teslimi konusunda aralarında ticari ilişki bulunduğu, davacının davalıya ... Noterliği vasıtasıyla çekmiş olduğu ... ve ... tarihli ihtarnamelerle gönderilen malların müşterilerinin adresine ve doğru kişiye teslim edilmediği, ilgisi olmayan yerlere teslim yapıldığı, bu nedenle uğradıkları zararın tazminini ihtaren talep ettiği görülmüştür.
Davacı davasında davalı tarafından verilen kargo hizmetini teslim edilmesi gereken malların gereken yerlere ve kişilere teslim edilmemesi nedeniyle uğranılan zararın tazminini talep etmiş, davalı zamanaşımı definde bulunmuş ve malların davacı firmanın çalışanlarının talimatıyla teslim işlemi yapıldığından sorumlulukları olmadığını savunmuştur.
Dosya mali müşavir ve lojistik taşıma uzmanı bilirkişiye verilip, 08/08/2016 tarihli rapor aldırılmış, düzenlenen bu raporda; davacı tarafın temsilcisinin verdiği emirlere uyularak, taşımanın yapıldığı, davacı temsilcisinin kötü niyetli olduğu bu nedenle sorumluluğun kendisine ait olduğu, bu nedenle davalının sorumluluğu yoluna gidilemeyeceği, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde TTK hükümleri gereğince davacının sorumluluğunun 22.868,82 TL olduğu yönünde rapor verdiği görülmüş, bu rapor hüküm kurmaya elverişli olarak görülmemiş, dosya taşıma uzmanı ve mali müşavir bilirkişiden oluşan yeni bir heyete verilerek inceleme yaptırılmış, düzenlenen 28/11/2017 tarihli raporda; davalının taşıma belgesinde belirtilen kişiler dışında kalan kişilere herhangi bir sebeple teslim yapamayacağı, bu şekilde bir teslimin taşıyıcının sorumluluğuna yol açacağı, davalının sorumlu olduğu miktarın belirlenebilmesi için zayi olduğu kabul edilen yüklerin ağırlığının belirlenmesinin gerektiğinin rapor edilmiş olduğu görülmüş, aynı bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmış, düzenlenen 16/11/2018 tarihli ek raporda; altı farklı kargonun zayi uğradığı tespit edilmiş, bu durum itibariyle taşımayı yapan kargo şirketinin sınırlı sorumluluğu itibariyle 2.003,71 TL, 1.015,58 TL, 4.117,22 TL, 5.708,21 TL, 4.993,37 TL ve 3.365,85 TL taşımaya konu altı farklı aşamadan dolayı, sorumluluğunun bulunduğu rapor edilmiştir. Düzenlenen raporun dosyada bulunan irsaliyeli fatura, gönderi belgeleri, taraf kayıtları ile uyumlu, denetime açık olması nedeniyle bilirkişi raporunda tespit edildiği şekilde, davalının davacıya ait malların taşımasını yaptığı, taşıma yaptığı malları davacının bildirdiği kişi ve isimlere teslimini yapmayarak, davacının zarara uğramasına neden olduğu, bu taşımadan dolayı davacının uğradığı zararın toplam 21.203,94 TL olduğu tespit edilmiş olduğundan, davacının davasının kabulüne, 21.203,94 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacının davasının KABULÜNE, 21.203,94 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 1.448,44 TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 27,70 TL peşin ve 346,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 373,70 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.074,74 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 373,70 TL harç ile, yine davacı tarafından yapılan 3.707,50-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan vekalet ücreti, maktu vekalet ücretinden az olamayacağından 2.725-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.
Katip ...
Hakim ...
Harç Beyanı
K.H.= 1.448,44 TL
P.H.= 373,70 TL
B.H.= 1.074,74 TL
Davacı yargılama gideri
3.500,00 TL bilirkişi ücreti
207,50 TL posta gideri
3.707,50 TL Toplam yargılama gideri