T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/318 Esas
KARAR NO: 2019/136
DAVA: Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ: 27/03/2015
KARAR TARİHİ: 19/02/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 27/03/2015 tarihli dava dilekçesinde; müvekkilinin ... adresinde madencilik sektöründe faaliyet gösterdiğini, mahalde kurulu ... sayılı tesisatın yasal abonesi olduğunu, müvekkili şirkete ait ocak sahası içinde 3 adet elektrik trafosu bulunduğunu, ocak sahasında kalan 1 adet trafonun kırma eleme tesisinin kaldırılmasından sonra buna bağlı olan sayacın son tüketim bedelinin davalıya ödendiğini, trafo kaldırıldıktan sonrasında da bu sayaca trafo bağlı olduğu gerekçesiyle trafo kaybı bedeli adı altında gelen faturaların müvekkilince ödendiğini, daha sonra tesiste yapılacak tadilat sebebiyle trafo yeri değişimi gerektiğinden sayaç mühürünün sökülmesi için 07.10.2010 tarih ve ... kayıt sayılı dilekçeyle davalıya başvurulduğunu,12.10.2010 tarihinde trafonun diğer trafolara 100 metre yanına taşındığını, davalının sayacı mühür altına alıp ... nolu tutanağı tanzim ettiğini bu işlemden sonra da trafo kaybı adı altında faturaların geldiğini, müvekkilinin tüketim yapmadığı halde gelen bu trafo kaybı bedelini ödememek için bağlantı bıçaklarını açtığını, bir süre sonra tüketim olmadığından sayaç arızası ihtimali sebebiyle davalı elemanlarının gelerek trafodan herhangi bir kullanım olmadığını ve bağlantı bıçaklarının açık olduğunu tespit edip tutanak tanzim ettiklerini, işbu tutanağın davalı tarafından kendilerine verilmediğini, 3 yıl sonra trafonun tekrar kullanılmasında sayacın bozuk ve arızalı olduğunu fark edip durumun davalıya bildirildiğini, davalı elemanları tarafından eski sayaç kaldırılıp yerine yeni sayaç takılarak 19.12.2013 tarih ... seri nolu tutanağı tanzim ettiklerini, bu işlemden 1 yıl sonra sayacın arızalı olduğunun labaratuar raporuyla belirlendiğinden bahisle tesisin ilk kaldırıldığı günden bu yana 29.12.2012-19.12.2013 tarihleri arası dönem için kullanım ortalamasını alarak geriye dönük faturalandırma işlemi yaptığını, 2015/02 dönem faturasına 249.637,00 kWh kullanım olduğundan bahisle müvekkili şirkete 71.391,60 TL fatura tahakkuk ettirdiğini, yapılan işlemin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, anılan faturaya 17.03.2015 tarihinde itiraz edilerek 18.03.2015 tarihinde itirazı kayıtla ödendiğini, söz konusu tarihler arasında hiçbir tüketim yapılmadığını, sayaç kapama işlemlerinin müvekkili şirket tarafından yapılmasına rağmen söz konusu tahakkukun haksız olduğundan bahisle davalının haksız olarak tahsil ettiği 71.391,60 TL bedelin geri ödenmesi için huzurdaki işbu davayı ikame ettiklerinden bahisle müvekkili şirketin davalıya borçlu olmadığının tespitine, haksız tahsil edilen 71.391,60 TL bedelin davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi, duruşma gün ve saati tebliğ edilmiş, davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde; davacının ... nolu tesisatın abonesi olduğunu, anılan tesisata bağlı ... marka ... seri nolu sayacın 29.12.2013 tarihinde değiştirildiğini, yapılan labaratuar incelemesinde sayacın mikro işlemcisinin arızalı, endeks bilgilerinin hatalı olduğunun tespit edildiğini, davacıya ait kayıtların incelenmesinde yapılan tespitlere dayalı olarak EPDK mevzuatına uygun olarak fatura tahakkuk etmeyen 29.12.2012-29.12.2013 dönemi için 2015/02 dönemli 71.391,43 TL bedelli eksik tüketim faturasının tanzim edildiğini, davacının bu sürede elektrik tüketmediğini beyan ettiğini ancak hususa ilişkin belge ibrazında bulunmadığını, bu sebeple talebinin yerinde bulunmadığını, hesaplamaların tutanak ve labaratuar sonucuna göre EPDK tarife ve yönetmeliklere uygun olarak yapıldığını, davacı iddiasının yerinde bulunmadığını, tahakkuk ettirilen faturada herhangi bir hatanın olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Dava; elektrik aboneliği kapsamında taahhuk ettirilen fatura bedelinden dolayı borçlu olmadığının tespiti ve ödenmiş olan bedelin tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizce, dosyanın mali müşavir bilirkişi ... ve elektrik mühendisi bilirkişi ...'na tevdi edilerek, dosyaya sunulan bilgi belgeler ve taraf defter ile kayıtları üzerinde inceleme yapılarak borcun mevcut olup olmadığı ve miktarına ilişkin rapor düzenlemelerinin istenilmesine, karar verilmiş olup, ibraz edilen 20/09/2016 tarihli kök raporda; davalı tarafından tanzim olunan tutanak ile dosya münderecatına göre davacı adına kayıtlı ... sayılı tesisata bağlı ... marka ... seri nolu x5 tip sayacın abonenin kusuru dışında arızalandığı, 2015/02 dönem faturanın 2015/02 normal tüketim+29.12.2012-29.12.2013 dönem ek tüketim faturası olduğu, fatura bedelinin 71.391,60 TL olarak hesaplamalara ve EPDK kararlarına ve tarifelerine uygun bulunduğu görüş ve kanaatına varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce, ... ve ... müzekkere yazılarak, davacıya ait dava konusu sayaca ilişkin tüm dosyanın gönderilmesinin ve trafonun bağlantı uçlarının açık olup olmadığı ve trafodan her hangi bir elektrik kullanıp kullanılmadığının bildirilmesinin istenilmesine, cevap geldiğinde dosyanın ek rapor için önceki bilirkişi heyetine tevdii ile ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, ibraz edilen 11.12.2017 tarihli 1.ek raporda; Dava konusu olayla ilgili olarak mahkemenin ilgili müzekkeresine davalı kuruluşun 10.03.2017 tarih ... sayılı ilgi yazılarıyla mahkemede görülmekte olan menfi tespit davasında davacının abonesi olduğu ... nolu tesisata 19.12.2013 tarihinde ... seri nolu Elektromet marka sayacın takılarak ...'a "Otomatik Sayaç Okuma Sistemi" alındığı ancak daha sonra bu sayacın Edrims programından 05.07.2014 tarihinde söküldüğü, yerine ... marka ... seri numaralı sayaç takıldığı, ... sisteminde ise sayaç değişikliğinin 24.07.2014 tarihinde yapılmış bulunduğu, 2014 yılları içinde kayıtlarına göre ölçü sistemlerinin bu abone için yapmış olduğu müdahalelerin tablo halinde belirtildiği açıklanarak ilgi yazı altında tablo olarak gösterildiği, ilgi yazı altında bulunan tabloda ... sayılı tesisatın 01.07.2014 tarihinde elektrik kesintisi sebebiyle kontrol edilmedeği, ... tt modem takılı olduğu, modem için ... arıza/modem denildiği, ilgi yazı ekinde sayaca ait ... veri tabanından alınan 19.12.2013-10.06.2014 tarihleri arası kayıtlı yük profili listesinin yazı ekinde yer aldığı açıklanarak ekinde aboneye ait kayıtlı yük profil listesi ibraz edildiği, yeni bilgi ve belgeler incelendiğinde, önceki raporda olayın tüm detaylarıyla birlikte açıklandığı, davacı tarafından menfi tespiti istenilen 71.391,60 TL bedelin davacının abonesi olduğu ... sayılı tesisatta 21.01.2015-24.02.2015 döneminde sarf edilen 5.946,840 kWh normal tüketimi ile abonenin kusuru dışında sayacın mikro işlemcisinin arızalı kalması sebebiyle 29.12.2012-29.12.2013 tarihleri arasında hesaplanan 249.636,91 kWh eksik tüketime ait bulunduğu, hesaplamaların yönetmelik hükümlerine göre yapılarak belirlendiği, bu defa davacı vekilinin söz konusu tesisata ait trafonun 24.02.2010 tarihinden itibaren hiç kullanılmadığını, 29.12.2012-29.12.2013 tarihleri arasında müvekkili şirketin dava konusu trafodan herhangi bir tüketiminin olmadığını, söz konusu trafodan herhangi bir tüketim yapılmadığı halde tahakkuk ettirilen trafo kaybı bedelini ödememek için trafo bağlantı uçlarını açtığı, bunun üzerine davalı yetkililerinin müvekkili şirkete gelerek trafodan herhangi bir elektrik kullanımı olmadığını ve bağlantı bıçaklarının açık olduğunu tespit ederek bu duruma ait tutanak düzenlendiği, bu durumun bilirkişi raporunun son sayfasında belirtildiği, Otomatik Sayaç Okuma Sistemi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak söz konusu tutanağın mahkeme dosyasına celp edilmesinin gerektiğinin belirtildiği, mahkemenin ilgili müzekkeresi ile açıklanması istenilen hususla ilgili olarak davalı kuruluşun, açıklaması yapılan ilgi yazıları ve ekinde ibraz edilen belgelerin istenilen hususa açıklık getirmediği, davacı vekili tarafından düzenlendiği bildirilen tutanağın ibraz edilmediği bildirilmiştir.
Mahkememizce, dosyanın önceki bilirkişilere verilip, dava konusu faturanın düzenlenebilmesi için ... ve ...'da mahkememizce yazılan müzekkerede belirtilen sayaçlara ilişkin bağlantı uçlarının açık olup olmamasının bu trafolardan elektrik kullanılıp kullanılmadığına dair davalı tarafından istenen belgelerin bulunmadığına dair beyan karşılığında bu faturaların düzenlenip düzenlenemeyeceği ve buna ilişkin davacının iddialarını da karşılayacak şekilde ek rapor düzenlemelerinin istenilmesine karar verilmiş olup, ibraz edilen 28.01.2019 tarihli 2.ek raporda; Düzenlenen dava konusu 71.391,60 TL bedelli faturanın 9.546,840 kWh dönem normal tüketimi ile 249.636,91 kWh eksik tüketim bedeline ait bulunduğu, bu defa istenilen belgelerin bulunmadığı yönündeki davalı beyanı ile davacının itirazaları yönünden, faturanın düzenlenmesi gerektiği durumuna göre fatura tutarının normal tüketim+eksik tüketim toplamı için 71.391,60 TL olduğu, faturanın düzenlenmemesi gerektiği durumuna göre ise 5.946,840 kWh normal tüketim için bedelinin 2.666,70 TL olmasının gerektiği bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacı vekili müvekkilinin davalı şirketten ... abone numarasıyla elektrik hizmeti satın aldığını, elektrik kullandıkları sahada bulunan 3 adet elektrik trafosunun bir adedini kaldırdıklarını, kaldırma işlemi sırasında da trafodaki son tüketim bedelini davalıya ödediklerini, buna karşın davalının kaldırılan trafo bağlı olarak kabul edilerek müvekkilinden trafo kayıt bedeli adı altında tahsilat yaptığını, müvekkilinin bu tahakkukları peyderpey ödediğini, müvekkilinin trafo kayıt bedelini ödememek adına bağlantı uçlarına açtığını, bunun üzerine de davalının trafo kaybı olmadığından sayaç arızalı diye tutanak tuttuklarını ve müvekkiline geriye yönelik faturalandırma işlemi yaptıklarını, tahakkuk ettirilen faturayı müvekkilinin itirazı kayıt ile ödediğini, ödenen bu bedelden dolayı borçlu olmadıklarının tespiti ve ödenen bedelin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Dosya içerisinde bulunan sözleşme örneğinden, davacı ile davalı arasında elektrik satış sözleşmesi bulunduğu, bu sözleşme kapsamında davalı tarafından faturalar düzenlendiği, dosya içerisinde taraflar arasındaki abonelik sözleşmesi kapsamında düzenlenmiş ilk endex ve değiştirme protokolü, sayaç değiştirme tutanağı, davacı tarafından yapılan ödemeye ilişkin banka dekontunun bulunduğu görülmüştür. ... A.Ş.'ye yazılan müzekkere ile dava konusu aboneliğe ilişkin tüm sözleşme tüketim kayıtları ve abonelik dosyasında yapılan işlemler ve tutanaklar dosya içerisine celp edilmiştir. Mahkememizce dosya mali müşavir ve elektrik mühendisi bilirkişilere verilmiş, yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 08/09/2016 tarihli kök raporda; davalı tarafından davacı adına 13/03/2015 son ödeme tarihli, 71.391,60 TL tutarlı fatura düzenlendiğini, davacının bu faturayı itirazı kayıt ile 18/03/2015 tarihinde ödediğini, davalı şirket görevlerince trafonun bağlantı uçlarının açık olduğu yönünde düzenlenmiş bir tutanağın bulunmadığını, davalı tarafından düzenlenen tutanaklara göre ... sayılı tesisata bağlı ... seri nolu sayacın, abonenin kusuru dışında arızalandığını, düzenlenen faturanın normal tüketim ve ek tüketim faturası olduğu, düzenlenen 71.391,60 TL faturanın EPDK kararlarına ve tarifelerine uygun olduğunun rapor edildiği, bilirkişiden aldırılan 11/12/2017 tarihli ek raporda; davacının itirazında yer alan trafoda herhangi bir tüketim yapılmadığı halde davalı şirketin trafo kaybı bedelini herhangi bir elektrik kullanımı olmadığı ve bağlantı uçlarının açık olduğunu, buna rağmen fatura düzenlendiği itirazının bu durumu tespit eden tutanağın ve açıklamasının dosyaya sunulması halinde rapor düzenlenebileceğinin rapor edildiği, davalı şirket vekili tarafından dosyaya sunulan 02/01/2018 tarihli beyan dilekçelerinde, davacı vekilinin itirazında yer alan trafodan herhangi bir tüketim olup olmadığı ve bu trafoya ilişkin düzenlenmiş bir tutanak bulunmadığını beyan etmiş olduğu, dosya aynı bilirkişi kuruluna dava konusu faturanın düzenlenebilmesi için faturanın düzenlendiği trafoya ilişkin elektrik kullanımı olduğuna dair kayıtların gerekli olup olmadığı, bu kayıtların olmaması halinde davalıdan trafo kayıt bedeli alınıp alınamayacağının tespiti yönünde ek rapor düzenlemesi istenmiş, bilirkişiler düzenledikleri 28/01/2019 tarihli 2.ek raporda; davacının abonesi olduğu, ... sayılı tesisatta 21/01/2015 tarihi ile 24/02/2015 döneminde sarf edilen 5.946,840 kwh normal tüketim ile abonenin kusuru dışında sayacın mikro işlemcisinin arızalı olması sebebiyle 29/12/2012-29/12/2013 tarihleri arasında hesaplanan 249.636,91 kWh eksik tüketime ait bulunduğu, davalı tarafından istenilen belgelerin bulunmadığına dair beyanda bulunulduğu, davalı tarafından düzenlenen faturada yer alan 279.636,91 kWh tüketimin eksik tüketime ait bulunması bakımından düzenlenip düzenlenmemesi hususunu mahkemenin takdirinde bulunduğu, düzenlenmesi halinde bunun bedelinin 71.391,60 TL, düzenlenmemesi gerektiği takdirde tahakkuk ettirilecek tüketim bedelinin 2.666,70 TL olduğu yönünde rapor vermiş oldukları görülmüştür. Mahkememizce Otomatik Sayaç Okuma Sistemi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmış, dava konusu sayaca ilişkin abonelik dosyası incelenerek dava konusu alacağa ilişkin faturanın düzenlendiği trafonun bağlantı uçlarının açık olup olmadığı ve trafodan herhangi bir elektrik kullanılıp kullanılmadığının bildirilmesi istenilmiş, verilen cevapta; ... nolu aboneye 19/12/2013 tarihinde ... seri numaralı elektromed marka sayacı ile OSOS'ye alınmış olduğu daha sonra bu sayacın Edrims programında 05/07/2014 tarihinde sökülmüş ve yerine ... marka ... seri numaralı sayacın takıldığı, ... sisteminde ise sayaç değişikliğinin 24/07/2014 tarihinde yapıldığı cevabının verildiği, davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 02/01/2018 tarihli beyan dilekçesinde, davacı aboneye ilişkin hesaplamaların 249.636,91 kwh eksik tüketim üzerinden yönetmelik hükümlerine göre yapıldığını, davacının iddia ettiği tutanağın bulunmadığı beyan ettiği görülmüştür.
Dosya içerisinde bulunan elektrik satış sözleşmesi örneğinden davacı ile davalı arasında elektrik satışına ilişkin abonelik ilişkisi bulunduğu, davalı tarafından davacıya 71.391,60 TL tutarlı fatura tahakkuk ettirildiği, davacının bu faturayı itirazı kayıtla ödediği konusunda ihtilaf bulunmamakta olup, dosyamızdaki ihtilaf konusu tahakkuk ve tahsil edilen fatura bedelinin trafonun kaldırılması nedeni ile davalı tarafına değiştirilmesi işleminden ve davalı şirketçe tutanakla mühürleme yapılmasından sonra trafodan bir tüketim olmadığı halde davalı şirketin davacının kullandığı sayacın arızalı olduğu ve bu nedenle geriye yönelik faturalandırma yapıp tahakkuk işlemi yapmalarına ilişkin olup, bilirkişi tarafından düzenlenen 2.ek raporda; davalı tarafından düzenlenen faturanın ... sayılı aboneliğe ait tesisattaki 21/01/2015-24/02/2015 döneminde sarf edilen 5.946,840 kwh normal tüketim ile abonenin kusuru dışında sayacın mikro işlemcisinin arızalı kalması sebebiyle 29/12/2012- 29/12/2013 tarihleri arasındaki hesaplanan 249.636,91 kwh eksik tüketime ait bulunduğu, davacının abonelik tesisatının bağlı olduğu trafonun 24/02/2010 tarihinden itibaren hiç kullanılmadığı, 29/12/2012-29/12/2013 tarihleri arasında dava konusu trafodan herhangi bir tüketimin olmadığı, herhangi bir tüketim yapılmadığı halde tahakkuk ettirilen trafo kaybı bedelinin ödememek için trafo bağlantı uçlarını açtıklarını, bu nedenle davalı şirketin yetkililerinin bağlantı uçlarının açık olduğuna dair tutanak düzenlediklerini, davacının bu beyanı ile davalı şirketin vekilinin mahkemenin talep ettiği trafodan tüketime ilişkin kaydın bulunup bulunmadığına dair yazıya verdikleri cevap itibarıyla; eksik tüketim bulunduğunu, buna göre davalıya yazılan müzekkereye verilen cevap ve yaptırılan bilirkişi raporu ile davacının beyanında yer alan tesisatın bulunduğu trafodan elektrik kullanımı yapılmadığı beyanının aksinin gösterir trafodan tahakkuka esas tarihleri itibarıyla elektrik kullanımı yapıldığına dair bir kayıt ve sarfiyat belgesi veya tutanak bulunmadığı, bu nedenle davalının elektrik kullanımı olmayan trafodan sarfiyat yapıldığı ve bu nedenle davacı adına eksik tüketim faturası düzenlemesini ve tahsilat yapılmasının haklı bir nedene dayanmadığı, aldırılan bilirkişi raporu ve dosyaya celp edilen abonelik kayıtları itibarıyla davacının aboneliğinin bağlı olduğu trafonun kullanımda ve bu trafodan elektrik sarfiyatı yapıldığı davalı kayıtlarından tespit edilemediğinden davacı adına eksik tüketim bedeli tahakkuk ettirilemeyeceğinden davacı tarafından eksik tüketim nedeni ile yapmış olduğu ödemenin davalıdan tahsili gerektiği sonucuna varılarak davacının davasının kısmen kabulüne, 68.424,90 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, 68.424,90 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 4.674,10 TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 1.219,20 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 3.454,90 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 1.219,20 TL harç ile, yine davacı tarafından aşağıda dökümü yapılan 1.571,70 TL yargılama giderinden davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesaplanan 1.506,32 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, davanın kabul edilen kısmı üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 7.876,74 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, davanın reddedilen kısmı üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan vekalet ücreti, maktu vekalet ücretinden az olamayacağından 2.725-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 19/02/2019
Katip ...
Hakim ...
Harç Beyanı
K.H.= 4.674,10 TL
P.H.= 1.219,20 TL
B.H.= 3.454,90 TL
Davacı yargılama gideri
1.400,00 TL bilirkişi ücreti
171,70 TL posta gideri
1.571,70 TL Toplam yargılama gideri