T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/341 Esas
KARAR NO: 2018/510
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/04/2015
KARAR TARİHİ: 09/05/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davası dosyasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin çeşitli devlet kurumlarından ihaleler alarak bu ihalelerin gereğini çoğu zaman yerine getirdiğini, bazen de bazı ihalelerin bir kısım gereklerini, üst kurum olan idarelerle imzaladığı sözleşmeler kapsamında Taşeron firmalara yaptırdığını, müvekkili firmalar ile davalı şirketin ticari ilişki içerisinde olduğunu, davalı firma ile 12.03.2012 tarihli ana sözleşme ve bu ana sözleşmenin eki olarak 27.07.2012 tarihli ... İlköğretim okulunun ve ,,, ve ,,, 29 Derslikli ilköğretim Okulunun komple malzemeleri ve yerine montajlı olarak, anahtar teslimi götürü bedel yapım işinin dahil edilmesi için 2 adet Ek Protokol imzaladığını, davalıya işin yapılabilmesi için bir miktar avans çekleri verildiğini, ancak davalının ana sözleşmeye ve protokollere uymadığını, sözleşme gereği yapması gereken işleri yapmadığını veya eksik yaptığını, davalının yaptığı işlere karşılık gelen bedelin kendilerine peşin ödendiğini, ancak yapmadıkları işlerin kendilerini yaptınlamadığı gibi fazladan aldıkları avans de iade etmediklerini, müvekkillerinin davalıdan sözleşme gereği yapması gereken işleri yapmalarının istendiğini, ancak davalının sözleşme gereklerini yapmadığını, aldıkları avansların bakiyesini de iade etmediğini, Üst kurum ile imzaladığı sözleşme gereği işi zamanında yapma yükümlülüğü olan müvekkilinin, davalıların işi zamanında yapmayacağından emin olduktan sonra, davalı ile imzaladığı sözleşme ve gönderdiği ihtarname gereği işi başka bir firma olan ...Tic. Ltd. şti. ye yaptırmak zorunda kaldığını, bütün talepleri olumsuz yanıtlanan, işi başkasına yaptırmak zorunda kalan ve ödediği avansların bakiyesini de iade alamayan müvekkillerinin, ... 31. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından alacağının tahsili amacıyla 19.02.2013 tarihinde takip başlattığını, ancak davalı vekili aracılığıyla bu takibe de itiraz ettiğini, alacaklarının tahsilini imkansız bıraktığını, müvekkilinden haksız yere tahsil edilen bu meblağın geri alınabilmesi için işbu davanın açılmasının zorunlu olduğunu, fazlaya ilişkin dava ve talep haklarının saklı kalmak kaydıyla, müvekkilinden avans olarak tahsil edilen ve hukuka aykırı olarak iade edilmeyen 54,329,38 TL avans ve sözleşme bedelinin davalının temerrüde düşürüldüğü icra takip tarihi olan 19.02.2013 tarihinden itibaren işletilecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkili adına başlatılan takibe yasal süresi içerisinde itiraz ettiklerini ve takibin durduğunu, alacağın tahsilinin imkansızlığı iddiasının söz konusu olmadığını, yasal süreleri içerisinde durmuş olan takibi devam etmekten kaçınmasının bir anlamda borçtan vazgeçtiğinin göstergesi olduğunu, söz konusu icra takibinin takibe devam edilmekte olduğunu, dosyanın açık olduğunu, davacıların alacaklarına kavuşmak için tarafları aleyhine başlatmış oldukları işbu davanın sonuçlandırılmasından önce ... 31. İcra Dairesinde bulunan ... esas sayılı dosyayı sonuçlandırmak durumunda olduklarını, derdestlik itirazında bulunduklarını, icra dairesinden dosyanın iş bu dava dosyası içerisine istenildiği takdirde izaha çalışılan sebeplerin açığa kavuşacağını, idareden davalı şirkete karşı olumsuz bir beyan verilmemiş olduğunu TOKÎ'nin işi kabul ettiğini, işin akışı sırasında idare mütahite bir ihtarda bulunmadığını, davacıların ihtar yapıldığı kanaatine iseler söz konusu durumu ispatla mükellef olduklarını, bu durumu belgeleyen evrak veya belgeleri dosyaya sunmak zorunda olduklarını, sözleşmeye göre iş akışı sırasında taşeronun gecikmesi halinde 7 gün içinde ihtaratın yapılması gerektiğini, bu ihtar sonunda eksiklik giderilmediği takdirde cezai şart olarak günlük 500.000 TL ceza hakkı doğduğunu, basiretli bir tacirin işletmekte olduğu şirketin tüm haklarını korumakla mükellef olduğundan dolayı, böyle bir gecikmenin olduğu varsayımında tacirin ilk günden başlayarak cezai şartın gereklerinin yerine getirilmesini talep edeceğini, söz konusu olmadığından davaların kötü niyetli olduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 9. Maddesi uyarınca iş sahibinin taşerona onaylı bir iş programı vermesi gerektiğini, iş verenin bu yükümlülüğünü yerine getirmediğini, sözleşmede şantiye yerinin taşerona işverence yazılı olarak teslim edilmesi gerekirken yerin süresinde teslim edilmediğinden bahisle ortaya çıkan aksaklıkların davalını yanın sorunluluğunda olmadığını, süresinde teslime mükellef olan davacıların kendi kusurlarından dolayı yeri geç tahsis etmeleri sonucu ortaya çıkan aksaklıklardan kendilerinin sorumlu olduğunu savunarak davanın reddi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretininde davacı tarafa yükletilmesini istemiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama aşamasında celp edilen; ... 31. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından 43.666,00 TL sözleşme alacağı ile 641,53 TL işlemiş faiz alacağından oluşan toplam 44.307,53 TL alacağın tahsili amacıyla davalı borçlu adına icra takibi başlatılmış olup, davalı borçlunun süresinde itirazı sebebiyle takibin durdurularak huzurdaki dava açılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları, celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla bilirkişi Mali Müşavir ...'e tevdii edilen dosyaya tanzim olunan 28/04/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafından ibraz edilen 2012 ticari defterlerinin, HMK 222.maddesi kapsamında lehe delil vasfına haiz olmadığı, davalı tarafından incelemeye defterlerin sunulmadığı, taraflar arasındaki ticari ilişkinin 12.03.2012 tarihinde Damga vergisi kaydı ile kayıtlara başlanmış olduğu, 2012 yılı içersinde davacı tarafından davalıya verilen toplam 196.040,50 TL çek ödemesinin borç kaydı olarak girildiği,, davalı tarafından tanzim edilen toplam 154.590,32 TL hak ediş bedelinin alacak ve 12.879,20 TL hak edişlere ilişkin KDV tevkifatı ve diğer D.V. gibi borçlandırıcı kayıtların girilmesi neticesinde 2012 yıl sonu itibariyle 54.329,38 TL davacının davalıdan alacaklı olduğu, davacı ortaklık tarafından davalıyla ile yapılan sözleşme ve iki adet protokol sureti sunulduğu, davacı Ortaklık tarafının ticari defterleri TTK.'nın hükümleri uyarınca usulüne uygun tutulmadığı, davacı Ortaklığın defterlerinde mevcut kayıtlarına ilişkin alt dayanak belgeleri olarak Ortaklık tarafından davalıya yapılan ödemeler ile ilgili ödemeyi gösterir dekontlar sunulmuştur.
... adi ortaklığı tarafından İberaks arasında 12/03/2012 tarihinde Taşeronluk Sözleşmesi ile (... Okul 43.686,66 TL KDV dahil Bedel ile) anahtar teslimi götürü bedel kararlaştırılarak akdedildiği, karşılıklı yükümlülüklere yer verildiği, 13/04/2012 tarihli protokol ile 12.03.2012 tarihli sözleşmeye konu işe yeni iş eklenmesi ile (... ve ...'teki okul için toplam sözleşme bedeli 37.373,32 TL KDV dahil) anahtar teslimi götürü bedel kararlaştırılarak akdedildiği, 27/07/2012 tarihli protokol ile (... okul için ek 43.686,66 TL KDV dahil) götürü bedel üzerinden belirlenen bedel ile karşılıklı imza altına alındığı, taraflar arasında yapılan sözleşme ve protokollerde toplam götürü bedel 4 adet okulun pencere işleri KDV dahil 174.746,64TL olarak sözleşmelerde belirlenmiştir.
Davacının bildirdiği sözleşme ilişkisinden kaynaklı alacağı davacı tarafından listelenen incelemeye konu ödemeler ve davalı tarafından tanzim edilen faturalar karşılığında davacı ortaklığın davalıya yapmış olduğu ödemelerden kaynaklı toplam 54.329,38 TL alacaklı kaldığı, taraflar arasında yapılan sözleşme bedeli toplamı 174,746,64 TL olduğu, davalı tarafından tanzim edilen fatura toplamı ise 154.590,32 TL olduğu, sözleşme bedelinden eksik iş yaptığı tanzim ettiği fatura ile değerlendirildği, davacı tarafından 3. Şahsa tamamlattığı bildirilen işler ile ilgili faturalar incelendiğinde davalının eksik olan miktarı civarında olduğu, davalı taraf cevap dilekçesinde bir kısmı gecikme davacının teslimi ile ilgili hususlar ileri sürmüştür ve asıl iş sahibi tarafından herhangi bir uyarı alınmadığını bildirmiş ise de davalı taraf incelemeye ticari defter ve kayıtlarını sunmadığı gibi dosyaya herhangi bir delil icra dosyası ve itiraz dilekçesi dışında bildirmemiş ve beyan etmemiştir. Davacı tarafından sunulan davalıya ilişkin faturalar ve ticari kayıtlarında davalının 154.590,32 TL'lik fatura ettiği tutarın dışında fatura davalının alacaklandığı bir belge tespit edilememiş olup, davalı taraf sözleşme ile üstlendiği işi eksiksiz yaptığı ve teslim ettiğine dair herhangi bir delil,fatura,belge sunmamış olup dosya içeriğine göre davacıdan 154.590,32 TL fatura ettiği tutar kadar alacaklandığı, sözleşme bedelinin tamamına ilişkin bir alacak hakkının doğduğuna dair bir delil sunmamıştır.
Davacı tarafından sunulan ödemeler ile ilgili kayıtlı olan çek verildiği hususunda çeklerin ödendiğine dair dekont suretleri sunulmuş olmakla davacının sunulanları kapsamında ve davalı tarafından tespit edilebilecek başkaca bir iddiabeyan delil kayıt bildirilmemiş olduğundan 196.040,50 TL 'lik çek ödemesi gerçekleştirdiği, davalı tarafından tanzim edilen 154.590,32 TL'lik faturanın içersindeki tevkifat tutarı ayrıştırıldığında davacı ortaklığın davalıya esasen ödemesi gereken tutar 150.152,43 TL hesaplandığı, ödenen çek bedeli 196.040,50 TL'den ödenmesi gereken davalı fatura alacağı 150.152,43 TL düşüldüğünde davacı ortaklığın 45.888,07 TL tutar davalıdan karşılığında fatura veya hizmet alamadığı eksik kalan iş ve diğer alacak bedeli hesaplandığı, davacı ortaklık her ne kadar 54.329,38 TL alacak bildirmiş ise de kayıtlarındaki bu bakiye bedelin 45.888,07 TL olduğu, ve bu miktarı talep edebileceği, talep gibi takip tarihinden (20.02.2013) itibaren tespit edilen tutarın 43.666 TL'lik icraya konu kısmına ticari faiz, kalan 2.222,07 TL'lik kısmına dava tarihinden itibaren ticari faiz işletilebileceği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; davacı adi ortaklık şirketinin TOKİ'nin yüklenicisi olduğu, davalı şirketin de alt yüklenici olduğu davacı şirketin davalıya yaptırmış olduğu işlerin eksik yapılmasından dolayı davalıya yapmış olduğu fazla ödemenin iadesi talepli olarak açılmış olan istirdat davası olduğu anlaşıldı. Aynı alacağa ilişkin olarak daha önceden davacı tarafça icra takibi yapıldığı, borca davalı tarafın itiraz ettiği, davacı tarafın buna ilişkin olarak itirazın iptali davasıdır.
Dosya kapsamına alınan 28/04/2017 tarihli mali müşavir bilirkişi raporunda davacının ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde davacı ortaklık tarafından sunulan kayıt ve dayanaklar uyarınca yapılan tespitler neticesinde davalı tarafından tespitler aksine delil ve kayıt sunulmaması ve talep gibi takip tarihi olan 20/02/2013 tarihinde itibaren tespit edilen tutarın 43.666,00 TL lik icraya konu kısmına ticari faiz, kalan 2.222,07 TL lik kısmına ise dava tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesi gerektiği kanaatine varılarak yukarıda ayrıntılı bir şekilde açıklanan bilirkişi raporundaki olgular gözetildiğinde davacının davalıdan 45.888,07 TL alacaklı olduğu anlaşılmış olup, davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, 43.666 TL'nin 20/02/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 2.222,07 TL'nin 02/04/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE,
43.666 TL'nin 20/02/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,
2.222,07 TL'nin 02/04/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,
Davacının fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 3.134,61 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 927,81 TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.206,80 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı taraflar duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden, kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca hesap olunan 5.397,69 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı taraflara verilmesine,
4-Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden, reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca 2.180,00 TL maktu vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 927,81 TL harcın davalı tarafından tahsil edilerek davacı taraflara verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 700,00 TL bilirkişi ücreti, 84,00 TL posta, tebligat, müzekkere masraflarından oluşan toplam 784,00 TL yargılama masrafından davanın reddi kabulü oranında yapılan hesaplama neticesinde 662,20 TL yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacı taraflara verilmesine,
Bakiye kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 09/05/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."