T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/752 Esas
KARAR NO: 2018/475
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/07/2015
KARAR TARİHİ: 24/04/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 13/07/2015 muhabere havale tarihli dava dilekçesinde; müvekkili ile davalılar arasında makina alım satışına dayalı ticari ilişkide, müvekkili tarafından 25.000 USD nakit ve 45.000 USD çek ve senet olmak üzere toplam 69.000-USD ödeme yaptığını, davalı ...'ın senetlerin bazılarını kendi şirketlerine ciro ettiğini, ancak daha sonra taraflar arasındaki ticari ilişki bozulduğu halde davalı tarafından ellerinde kalan 20 (yirmi) adet senedin müvekkiline iade edilmediğini, müvekkilinin davalılara bu kadar büyük meblağ ödeme yapması karşılığında davalılardan birşey almadığını, davalıların sebepsiz zenginleşmiş olduklarını, davalılar tarafından iade edilmeyen senetler nedeni ile de müvekkilinin icra tehditi altında kaldığını, dava sonunda alınabilecek maddi tazminatın sonuçsuz bırakılma girişimine karşılık davalı adlarına olan araç ve gayrimenkul kayıtlarına teminatsız ihtiyati tedbir konulmasına, davalıların yanlarında çalıştığı öğrenilen ... adlı şahsa senetlerin bir kısmının ciro edilmesi sonucu bu kişi tarafından senetlerin icraya konu olması ile başlatılan icra takibinin ihtiyaten durdurulmasına, davalılar tarafından iade olunmayan 20 (yirmi) adet senedin iadesine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000,00-TL bedelin ödeme tarihinden itibaren bu işlere uygulanan en yüksek ticari faiz ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılara usulüne uygun dava dilekçesi, duruşma gün ve saati tebliğ edilmiş, davalılar vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde; 69.000 USD fazla ödeme nedeni ile açılan sebepsiz zenginleşme davasında 1.000-TL üzerinden kısmi dava görülemeyeceğini, eksik harcın tamamlattırılması gerektiğini, davacı tarafından iptali istenen 20 adet senedin beyan edilerek harcının tamamlattırılması gerektiğini, dava dilekçesinde davacı ile müvekkilleri arasında ticari ilişki bulunduğu iddia edilmesine karşın bunun doğru olmadığını, ... ve ... Ltd.Şti.'nin davacı ile bir makina alım satım ilişkisi olmadığını, davacı ile ... Ltd.Şti arasında makina kiralama ilişkisi olduğunu, ancak Davacı tarafından sunulna bazı senet fotokopilerinin bu kiralama ilişkisi ile alakası olmadığını, davacı tarafından 24.000 USD nakit ödeme yapıldığı iddia edilmekle birlikte böyle bir ödemenin yapılmadığını, 45.000-USD'lik çek ve senet ödediği iddiası ile ilgili olarak, ödeme tarihleri, yeri ve kime ödeme yapıldığı bildirilene kadar kabul etmediklerini, 30/08/2012 vadeli 5.000-USD tutarlı ... keşideli, ... lehdarlı senet fotokopisi, 30/09/2012 vadeli, 5.000-USD tutarlı ... keşideli, ... lehdarlı senet fotokopisi, 30/10/2012 vadeli, 5.000-USD tutarlı ... keşideli, ... lehdarlı senet fotokopisi, 30/11/2012 vadeli, 5.000-USD tutarlı ... keşideli, ... lehdarlı senet fotokopisi, 30/12/2012 vadeli, 5.000-USD tutarlı ... keşideli, ... lehdarlı senet fotokopisi, 30/01/2013 vadeli,5.000-USD tutarlı ... keşideli, ... lehdarlı senet fotokopisi, 28/02/2013 vadeli, 5.000-USD tutarlı ... keşideli, ... lehdarlı senet fotokopisi, 30/03/2013 vadeli, 5.000-USD tutarlı ... keşideli, ... lehdarlı senet fotokopisi, 30/04/2013 vadeli, 5.000-USD tutarlı ... keşideli, ... lehdarlı senet fotokopisinin asıllarının kasaya alınarak nerde, ne zaman ve kime ödendiği bilgisinin davacı tarafından verilmesi gerektiğini, davacı ile diğer davalı ... Ltd.Şti arasında kira sözleşmesi ilişkisi olduğunu, bu sözleşme sebebi ile müvekkili ile davacı arasında sorunlar yaşandığını, davacının aylık kira bedellerini ödemediği için müvekkili ile aralarında sorunlar yaşandığını, ve kira sözleşmesinin 07/05/2014 tarihli ihtarname ile feshedildiğini, buna karşılık davacının 19/11/2014 tarihinde müvekkili şirkete ve müvekkili ...'a ihtar göndererek gerçek sözleşmenin alımsatım sözleşmesi olduğunu, 69.000 USD istediğini, daha sonra ... Ltd.Şti'nden kiraladığı makinaları nakliyeci vasıtasıyla iade ettiğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava değeri, 20.06.2017 tarihinde davacı vekili tarafından 157.585,50 TL olarak ıslah edilmiştir.
Dava; taraflar arasındaki makine alımından kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizce, mali müşavir bilirkişi vasıtası ile taraf defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, mali müşavir bilirkişi ... tarafından ibraz edilen 11.10.2016 tarihli kök raporda; Davacı ...'in 2011 ve 2012 yıllarında işletme defteri mükellefi olduğu, devam eden 2013 ve 2014 yıllarında bilanço usulü defter mükellefi olduğu, davacı tarafın; ticari defterlerinin bilgisayar ile işlenmiş olup, ticari defter ve kayıtların tekdüzen hesap planı ilkelerine ve muhasebe standartlarına uygun olarak işlendiği, muhasebe defter kayıtlarının birbirini teyit ettiği, davacı tarafa ait incelenen defterlerin; ilgili yasa hükümleri gereği açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun yaptırılmış olduğu, davalı tarafların ticari defterlerinin ve belgelerinin sunulmamış olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin 27/02/2012 tarihli "4 adet GD-H 122SA (JİNHAO) JOMDA 12 GG Marka Düz Örgü Makinası Kiralama Sözleşmesi'nden kaynaklandığını, sözleşmenin üç (3) yıllık olup, 600,00-TL+KDV=708,00-TL aylık kira bedelli sözleşmenin 2012 ve 2013 yılı kira döneminden davacı(kiracı) ...' in kira borcu olmadığı, davalı ... Makinaları İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin 07/05/2014 tarihli kira sözleşmesinde belirtildiği kira alacağı döneminden tespit edildiği üzere; 2014/Şubat, Mart, Nisan ve Mayıs aylarından alacaklı olduğu, sözleşmenin 5.maddesi gereği "kira bedellerinin bir adetinin dahi ödenmemesi halinde kalan aylara ait kira bedellerinin muacceliyet kazanacağı belirtildiğinden davalı ... Makinaları İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin toplam kira alacağı süresinin 13 (onüc) ay olduğu, KDV dahil 708,00-TL aylık kira üzerinden 13 ay X 708.00-TL=9.204.00-TL kira alacağı olduğu, davacı ...'in kiralama ilişkisi ve bu ilişki kapsamındaki kira borcu hesaplamaları dışındaki çekli ve senetli ödemeleri toplamı 40.000.00-USD olduğu ve dava dosyası içeriğinde taraflar arasında kiralama ilişkisinden başka ticari ilişki tespit edilemediğinden davacı ...'in kira borcu 9.204.00-TL'nin, davalı taraflara yaptığı çekli ve senetli ödemeler toplamının 40.000-USD'den mahsup edilmesi, mahsubun davalı ... Makinaları İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin 07/05/2014 tarihli ihtamamesindeki TCMB döviz satış kuru üzerinden yapılması, 07/05/2014 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Döviz Satış Kurunun 2.0960-TL/USD olup, davacının kira borcunun KDV dahil 9.204.00-TL'nin 2.0960-TL/USD kuru ile USD (Amerikan doları çevrilerek hesaplanması ile 4.391,22-USD olarak hesaplanacak tutarın davacının davalıya yaptığı çekli ve senetli ödemeler toplamı 40.000-USD' den mahsup edilerek 35.608.78-usd kalan tutarın dava dosyası içeriğinden sadece "kiralama ilişkisi" olarak tanımlanabilecek ticari ilişki kapsamın dışında kaldığı, davacının mahsup edilebilmesi gereken kira borcu tutarından sonra kalan tutarın 35.608,78-USD'nin davacının davalı/davalılardan alacağı tutar olduğu bildirilmiştir.
Mahkememizce, dosyanın önceki bilirkişilere verilip, taraf vekillerinin rapora karşı yaptıkları itirazları da karşılayacak şekilde hesaplamanın makine alım satımı ilişki kapsamında incelenip yapılması ve buna göre rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş olup, ibraz edilen 20.02.2017 tarihli ek raporda; taraflar arasında makine alım-satımı ilişkisi olduğu yönünde fatura-irsaliye ilişkisi tevsik edilmediği, bu yönde ticari defter kaydı tespit edilmediği bu sonuçla makine alım satımı olmadığı ya da gerçekleşmediği, davacıdan, davalı ...' a çek ve senetli ödemeler yapıldığının banka kayıtlarından (bankaların çek ve senetlerin ödendiğine ilişkin cevabi yazı ve senet dökümleri ) tespit edildiği, ancak bu ödemelere karşılık herhangi bir makina alım satımı şeklinde ticari ilişki olmadığı, davalı tarafından her ne kadar kiralama konusu makinelerin kiralarını ödenmemesi neden ile geri alındığı iddia edilmişse de sayın mahkemenin ek rapor görevlendirmesi ile tespit edilmesi gereken hususun; "taraf vekillerinin rapora yaptıkları itirazları da karşılayacak şekilde hesaplamanın makine alım satımı ilişki kapsamında incelenip yapılması ve buna göre rapor düzenlenmesi..." olduğu dikkate alındığında, davalı tarafından geri alınan makinaların alım satım konusu makinalar olduğu ve davalı tarafından geri alınmış olmaları nedeni ile davacı tarafından yapılan ödemelerin konusuz kaldığı, kök raporda ödenen çek ve senetlere ilişkin yapılan tespit ve hesaplamada 30/04/2013 tarihli 5.000-USD'lik senedin vadesi yerine 07/05/2013 tahsil tarihinin yazılmış olması nedeniyle ilişkilendirilemediğinden hesaplamaya dahil edilmediği, yeniden yapılan incelemde ... Bankası'ndan gelen cevabi yazıda diğer senetler gibi bu senedin de ödendiği tespiti ile kök rapor' da tespit edilen ödenen senet ve çeklere ilave edilmesi gerektiği buna göre; ödenen çek ve senetler toplamının 45.000-usd olduğu, davacı tarafın, davalı taraftan 45.000-USD alacaklı olduğu bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacı, davalılar ile makine alımı konusunda anlaştığını, bu nedenle davalılara nakten ve senet vermek suretiyle 69.000,00 USD ödeme yaptığını, davalıların kendisine makine teslimi yapmadığını, sebepsiz zenginleşen davalılardan alacağının tahsilini istemiştir.
Davalılar, davacıya borçlarının olmadığını, davacının makine alımını ve yaptığı ödemeleri ispatlamasını savunmuşlardır.
Davacı, yaptığı ödemelere ilişkin banka dekontlarını dosyaya sunmuş, bunlara ilişkin bankalara müzekkereler yazılmıştır.
Mahkememizce taraf defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş, davalılar defter ve belgelerini incelemeye sunmamıştır. Mali Müşavir Bilirkişi vasıtasıyla davacı defterlerinde inceleme yapılmış, aldırılan kök ve ek raporlarında, taraflar arasında makine satımı konusunda fatura irsaliye ile belgeli ticari ilişki bulunmadığı, davacının ve sunduğu banka kayıtlarının incelenmesinde davacının davalı ... Sarmaşık'a çek ve senetli 45.000,00 USD ödeme yapmış olduğu davalılar tarafından davacıya makine teslimi yaptığına dair kaydın bulunmadığını rapor etmiştir.
Dosyaya sunulan dekont örnekleri, celbedilen banka kayıtları ve davacı defterlerinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenmiş denetime açık rapor ile davacının makine alımı için davalı ...'a 45.000,00 USD ödeme yaptığı, davalı ...'ın davacıya makine teslimi yapmadığı ve davacının davalı ...'tan 45.000,00 USD alacaklı olduğu tespit edilmiş olduğundan, davacı tarafından yapılan ödemelerin davalı ...'a yapılmış olması nedeniyle, davalılar ...'ne karşı açılmış olan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ...'a karşı açılmış olan davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacının davalılar ... Makineleri İth. İhr. San ve Tic Ltd Şti ve ... Makineleri İth. İhr. San ve Tic Ltd Şti'ye karşı açtığı davanın REDDİNE,
2-Davacının davalı ...'a karşı açtığı davanın KABULÜNE, 1.000 TL'nin dava tarihinden itibaren, 156.585,50 TL'nin ıslah tarihi olan 20.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 10.764,67 TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 27,70 TL peşin ve 2.691,17 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.718,87 TL'nin mahsubu ile bakiye 8.045,80 TL nispi karar ve ilam harcının davalı ...'tan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 2.718,87 TL harç ile, yine davacı tarafından yapılan 953,00-TL yargılama giderinin davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 15.356,84 TL nispi vekalet ücretinin davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalılar ... Makineleri İth. İhr. San ve Tic Ltd Şti ve ... Makineleri İth. İhr. San ve Tic Ltd Şti kendisini vekille temsil ettirdiğinden, davanın reddedilen kısmı üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 15.356,84 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalılara verilmesine,
7-Davalılar ... Makineleri İth. İhr. San ve Tic Ltd Şti ve ... Makineleri İth. İhr. San. ve Tic Ltd Şti tarafından yapılan 110,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalılara verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
dair davacı ve davalılar vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 24/04/2018
Katip ...
Hakim ...
HARÇ BEYANI
K.H.= 10.764,67 TL
P.H.= 2.718,87 TL
B.H.= 8.045,80 TL
DAVACI YARGILAMA GİDERİ
850,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
103,00 TL POSTA GİDERİ
953,00 TL TOPLAM YARGILAMA GİDERİ
DAVALILAR ... MAKİNELERİ İTH. İHR. SAN VE TİC LTD ŞTİ VE ... MAKİNELERİ İTH. İHR. SAN. VE TİC LTD ŞTİ YARGILAMA GİDERİ
110,00 TL POSTA GİDERİ