T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1211 Esas
KARAR NO: 2019/327
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 28/11/2015
KARAR TARİHİ: 03/04/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesi özetle; müvekkilinin 14/11/2013 tarihinde davalı bankadan 71.250,00 TL teminatlı ... mektup nolu teminat mektubu aldığını, 71.250,00 TL'yi bankanın vadeli mevduat hesabına yatırdığını, 14/11/2013 tarihinden 22/04/2014 tarihine kadar 5 ay boyunca her ay bir kere olmak üzere toplam 5 defa davalı banka müvekkilinin hesabındaki paraya faiz işlettiğini ve müvekkilinin hesabına yatırıldığını, 22/04/2014 tarihi itibariyle davalı bankanın müvekkiline olan ödemeyi haksız ve hukuka aykırı şekilde faiz ödemesi yapmayı bıraktığını yine müvekkili tarafından 11/07/2014 tarihinde davalı bankadan 57.250,00 TL teminatlı ... mektup nolu teminat mektubu aldığını ve önceden krediyle çektiği 57.250,00 TL'yi bankanın vadeli mevduat hesabına yatırdığını, bu hesaba ise 11/07/2014 tarihinden itibaren hiçbir şekilde faiz ödemesi yapılmadığını ve müvekkilinin mağdur durumda bırakıldığını, mektupların alınmasında yapılan görüşmede bankanın müvekkiline vadeli hesapta tutulacağını ve aylık faiz işletileceğini taahhüt ettiğini ancak taahhütleri ihlal ettiğini bildirerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile faiz ücretlerinin müvekkiline verilmediği tarihten itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile alacağının belirlenebilirk olamadığından şimdilik 4.000,00 TL'nin davalıdan tahsili ile, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalıya vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesi özetle; davacının davasını HMK 107. Maddesi gereği belirsiz alacak davası olarak açtığını, davanın nitelik itibariyle ticari dava olduğunu bu nedenli görevli mahkemelerin İstanbul Ticaret Mahkemelerine dosyanın tevdii edilmesi gerektiğini, davacının tüketici olmayıp davacının tüketici olmadığını tacir olduğunu, teminat mektubunun gayri nakdi kredi olduğunu nakit karşılığı olsa bile belirsiz süreli bir teminat mektubunun bedeline faiz işletilmesinin mümkün olmadığını, davacının vadeli hesabının yenilenmesi için talimatının da bulunmadığını, davacı lehine hazırlanan mektupları belirsiz süreli olduğunu her an tanzim edilebilecek nitelikte olduğunu, müvekkili bankanın davacının talebi üzerine vadeli hesap açtığını ancak vade tarihinde vadeli hesabın yenilenmesi talebinde bulunmaması sebebiyle davalı vadeli hesabı yenilemediğini, müvekkili bankanın vadesi biten hesabı yenileme yapma gibi bir yükümlülüğü bulunmadığını, davacının 2014 yılında 662,80 TL ve 2015 yılında 2.039,55 TL faiz geliri elde ettiğini, davacının tacir olduğunu hesaplarında tasarruf ve takip edebilecek ehliyete sahip olduğunu, davacının muhasebecisinin dönem dönem tüm hesap dökümlerini müvekkili bankadan aldığını, vadesiz hesap bakiyesini görebildiğini bildirmekle davanın reddine, yargılama gider ve vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
Mahkememiz dava dosyası ... 9. Tüketici Mahkeme'nin 2015/2138 Esas 2016/1400 Karar sayılı 20/10/2016 tarihli kararı ile Tüketici Mahkemesi'nin görevsizliğine karar verilmiş olup mahkememizin 2016/1211 Esas sayılı numarasına kaydı yapılmış olup açık yargılamaya devam olunmuştur.
Toplanan deliller ışığında mahkememiz dosyası bilirkişi Bankacı ...'e tevdii edilmiş olup bilirkişinin 13/10/2017 tarihli bilirkişi raporunda; Davalı ...bank ... Şubesi tarafından davacı ...'a Kredi Anapara üzerinden 1,00 marjlı açılmış mevduat hesaplarının rehni alınmak ve rehin sözleşmesi düzenlemek koşulu TL7FX Mevduat Blokajı Teminatı karşılığında 72.000,00-TL ve 57.250,000-TL Gayri Nakit Kredi Limiti (Teminat Mektubu-TL.Kesin-İhtilaf İçin Mahk.Ver,icra Mah.Tem.) tesis edildiği saptandığını, davacı ... ile davalı ...bank A.Ş. arasında ekli tabloda detayları belirtilen Genel Kredi Sözleşmesi/EK-A Cari Kredi Sözleşmesi ve Mevduat Rehin Sözleşmesinin akdedildiği, araflar arasında akdedilen 14.11.2013 Tarihli Mevduat Rehin Sözleşmesinin Giriş Kısmında; " Rehin Alan ve Rehin Veren, Rehin Alan tarafından ... (Borçlu) lehine asaleten ve/veya kefaleten açılmış ve açılacak kredilerden doğan tüm borçların (Temin Edilen Yükümlülükler) teminatını teşkil etmek üzere Rehin Veren'in ... Şubesi nezdinde bulunan ... no'lu hesabında (Mevduat Hesabı) mevcut asgari 100.000,00-TL'nin (YÜZBİNTÜRKLİRASI) veya anılan hesapta bulunabilecek muadili diğer ğara cinslerinden tutarların tüm ferileriyle birlikte (Rehinli Mevduat) Banka lehine rehnedilmesi hususunda mutabık kalmışlardır." Rehin Tesisi Başlıklı 1.Maddesinde; "a-Rehin Veren, Rehinli Mevduat veya bu hesabın yerine veya ona ilave olarak açılacak olan diğer tüm hesaplarında, imza Tarihinde veya herhangi bir zamanda mevcut olan tüm meblağ ve her nevi hak, mülkiyet ve sair menfaati üzerinde, Giriş Bölümündeki tutar dikkate alınarak, Temin Edilen Yükümlülüklerin teminatı olacak şekilde ve Temin Edilen Yükümlülükler eksiksiz olarak Rehin Alan'a ödenene kadar, Rehin Alan lehine rehin (Rehin) tesis eder. Rehinli Hesap ek numarasının ve/veya sıra numarasının Rehin Alan'ın bilgi işlem sistemi gereği değiştirilmesi halinde dahi Rehin tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte geçerliliğini korumaya devam eder. Garanti ve Taahhütler Başlıklı 2.Maddesinde; "Rehin Veren, Temin Edilen Yükümllükler tamamen Rehin Alan'a ödeninceye kadar, sadece Rehin Alan'ın yazılı iznini alarak, Mevduat Hesabı veya Rehinli Mevduat Hesabı'nın tamamı veya bir kısmı üzerinde rehin, takyidat veya sair kısıtlama tesis edebilecgöini ve Rehinli Mevduat üzerindeki mülkiyet hakkı veya diğer menfaatlerini kısmen veya tamamen satabileceğini veya sair surette elinden çıkarabileceğini kabul eder." Teminatın Hükmü Başlıklı 3.Maddesinde; "İşbu Sözleşme ile tesis edilen rehin, Rehin Alan'nın herhangi bir zamanda Temin Edilen Yükümlülükler itibari ile sahip olabileceği sair her türlü teminattan bağımsız olarak ve onlara ilaveten tesis edilmiş olup, Temin Edilen Yükümlülükler tamamiyle ödeninceye kadar teminat olarak mutlak surette ve tamamen yürürlükte kalmaya devam edecektir." Sair Hükümler Başlıklı 5.Maddesinde;'Taraflar; işbu Sözleşme'de düzenlenmeyen yetkili hukuk ve mahkeme, delil sözleşmesi, tebligat ile veıyi, resim ve harçların karşılanmasına dair hususlarda aralarında akdedilen Temel Bankacılık Hizmet Sözleşmesi ve/veya Kredi Sözleşmesi hükümlerinin geçerli olacağını kabul ederler." hükümlerinin düzenlendiği, diğer Mevduat Rehin Sözleşmelerinin aynı madde ve hükümleri içerdiği tespit edilmekte olduğunu, Taraflar arasında akdedilen 13.06.2014 Tarihli 250.000,00-TL Kredi Limitli Genel Kredi Sözleşmesinin Sair Hükümler Kısmı-Delil Sözleşmesi Başlıklı 10.08.Maddesinde; "Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 193.maddesi çerçevesinde, işbu Sözleşme ile ilgili herhangi bir uyuşmazlıkta Bankanın defter ve mikrofilm, . mikrofış, ses, teyp bantları, bilgi işlem ve bilgisayar vs. kayıtları anılan kanunun 199.maddesi kapsamında belge olarak değerlendirilir ve geçerli delildir." hükümlerinin düzenlendiği tespit edildiğini, Davacı ...'ın talebine istinaden Genel Kredi Sözleşmeleri tahtında ve TL Mevduat Blokajı Teminatı karşılığında; ...bank A.Ş. ... Şubesi talimatına istinaden ... Şubesi tarafından ... 19.İcra Müdürlüğü lehine (Müdürlüğün ... sayılı dosyası ile ilgili olarak ... tarafından hakkında takip yapılan ...-.../ ... 4. İş Mahkemesi'nin 02.07.2013 tarihli, 2011/836 E. ve 2013/453 K.sayılı kararını temyiz talebinde bulunmuş olduğundan icranın geri bırakılmasını temin için) 14.11.2013 tarih, ... mektup no.lu. 71.250.00-TL bedelli, kesin ve süresiz teminat mektubunun verildiği. 71.250.00-TL bedelli teminat mektubunun muhatap tarafından 01.04.2015 tarihinde tazmin edildigi/nakde çevrildiği ...bank A.Ş. ... Şubesi tarafından İstanbul 9.lcra Müdürlüğü lehine (Müdürlüğün ... sayılı dosyası ile ilgili olarak alacaklı ... TC:... tarafından hakkında takip yapılan TC:...-.../ ^ ... 10. İş Mahkemesi'nin 12.03.2014 tarihli, 2011/1037 Es. ve 2014/199 K.sayılı kararını temyiz talebinde bulunmuş olduğundan icranın geri bırakılmasını temin için) 11.07.2014 tarih ... mektup no.lu. 57.250.00-TL bedelli, kesin ve süresiz teminat mektubunun verildiği. 57.250.00-TL bedelli teminat mektubunun muhatap tarafından 31.01.2017 tarihinde tazmin edildiği/nakde çevrildiği tespit edilmekte olduğunu, Banka Hesap Kayıtlarının İncelenmesinde; Nakit Karşılıklı 14.11.2013 Tarihli, 71.250,00-TL Bedelli Kesin ve Süresiz Teminat Mektubu ile Bağlı Oluşan Mevduat Hesabı işlemleri: Davalı Banka tarafından davacı ...'a Gayri Nakit Kredi Limitinin (Teminat Mektubu-TL.Kesin-lhtilaf İçin Mahk.Ver,İcra Mah.Tem.) 1,00 marjlı açılmış mevduat hesaplarının rehni alınmak ve rehin sözleşmesi düzenlemek koşulu TL/FX Mevduat Blokajı Teminatı karşılığında tahsis edilmesi sebebiyle 14.11.2013 tarih, ... mektup no.lu, 71.250,00-TL bedelli, kesin ve süresiz teminat mektubunun düzenlenmesi için davacı tarafından 14.11.2013 tarihinde 71.250,00-TL tutarında mevduat yatırıldığını, Taraflar arasında akdedilen Mevduat Rehin Sözleşmeleri kapsamında davacı tarafından yatırılan rehinli mevduatın davalı Banka nezdinde faiz getirmeyen bir hesapta depo edileceğine veya vadeli mevduat hesabında yatırıma yönlendirileceğine dair herhangi bir özel şart/düzenleme yapılmadığı, davacı ... ile davalı Banka arasında sözlü teyit/mutabakat ile 14.11.2013tarihinde rehin edilen 71.250,00-TL'nin 32 günlük Vadeli Mevduat Hesabı açılmak suretiyle yatırıma yönlendirildiği, 16.12.2013 vade bitim tarihinde ve takip eden 4 ay süresince anaparaya net faiz bakiyesi ilave edilmek suretiyle vadeli mevduat hesabının temdit ettiğini, davacı ...'ın davalı Banka'nın ... Şubesi nezdinde bulunan ... numaralı vadeli mevduat hesabının (73.244,24-TL) 22.03.2014 tarihinde davalı Banka'nın ... Şubesi nezdinde bulunan ... nolu hesaba devir yapıldığı, ... numaralı vadeli mevduat hesap bakiyesinin 22.04.2014 vade bitim tarihinde cari hesaba aktarıldığı, işbu tarihten 20.11.2014 tarihine kadar mevduat bakiyesine faiz işletilmediği, 20.11.2014 tarihinden 27.03.2015 tarihine kadar sadece 9 defa O/N vadeli mevduat hesabı açılışı yapıldığı ve faiz işletildiği, teminat mektubunun muhatap tarafından 01.04.2015 tarihinde tazmin edildiği/nakde çevrildiği, bedelin rehinli mevduat bakiyesinden karşılandığı tespit edilmekte olduğunu, Nakit Karşılıklı 11.07.2014 Tarihli, 57.250,00-TL Bedelli Kesin ve Süresiz Teminat Mektubu ile Bağlı Oluşan Mevduat Hesabı İşlemlerinde; Davalı Banka tarafından davacı ...'a Gayri Nakit Kredi Limitinin (Teminat Mektubu-TL,Kesin-lhtilaf İçin Mahk.Ver,İcra Mah.Tem.) 1,00 marjlı açılmış mevduat hesaplarının rehni alınmak ve rehin sözleşmesi düzenlemek koşulu TL/FX Mevduat Blokajı Teminatı karşılığında tahsis edilmesi sebebiyle 11.07.2014 tarih, 9750TM226 mektup no.lu, 57.250,00-TL bedelli, kesin ve süresiz teminat mektubunun düzenlenmesi için davacı tarafından 11.07.2014 tarihinde 57.250,00-TL tutarında mevduat yatırıldığı, taraflar arasında akdedilen Mevduat Rehin Sözleşmeleri kapsamında davacı tarafından yatırılan rehinli mevduatın davalı Banka nezdinde faiz getirmeyen bir hesapta depo edileceğine veya vadeli mevduat hesabında yatırıma yönlendirileceğine dair herhangi bir özel şart/düzenleme yapılmadığı, davacı Şanlı Arslan tarafından yatırılan ve 11.07.2014 tarihinde rehin edilen 57.250,00-TL'nin 04.12.2014 tarihine kadar vadesiz mevduat hesabında tutulduğu, ve mevduat bakiyesine faiz işletilmediği, 04.12.2014 tarihinden 10.04.2015 tarihine kadar sadece 7 defa O/N vadeli mevduat hesabı açıldığı ve faiz işletildiği, müteakiben 3 defa 32-35 günlük ve 1 defa 91 günlük vadeli mevduat hesabı açıldığı ve faiz işletildiği, teminat mektubunun muhatap tarafından 31.01.2017 tarihinde tazmin edildiği/nakde çevrildiği, bedelin rehinli mevduat bakiyesinden karşılandığı tespit edildiğini, Davacı vekili tarafından davalı Banka aleyhine ... 9.Tüketici Mahkemesi nezdinde 28.12.2015 tarihinde dava açılışı yapıldığı, anılan Mahkemenin 2015/2138 Esas, 2016/1400 Karar sayılı, 20.10.2016 tarihli kararı ile dava dilekçesinin görev yönünden reddine, dosyanın görevli istanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verildiği, kararın kesinleşmesi ile tevzi edilen ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde 12.12.2016 tarihinde dava açılışı yapıldığını, 19.10.2015 tarihinden itibaren 91 gün vadeli olarak, vade bitim tarihinde anaparaya net faiz bakiyesi ilave edilmek suretiyle dönemler halinde vadeli mevduat hesabının 31.01.2017 teminat mektubu tazmin tarihine kadar temdit edildiği, davacının 28.12.2015 ilk dava ikame tarihi baz alınmak suretiyle, işbu tarihten, teminat mektubu tazmin tarihine kadar herhangi bir faiz kaybı olmadığı tespit edilmekte olduğunu, davacı ...'ın 2133077 müşteri numarasına bağlı ek numaralı çok sayıda vadesiz mevduat hesabı ve vadeli mevduat hesabı bulunduğu, 71.250,00-TL Bedelli, Kesin ve Süresiz Teminat Mektubu karşılığında teminata alınan rehinli mevduatın yatırıldığı ve işlem yapılan vadesiz hesap ek numarası ile 57.250,00-TL Bedelli, Kesin ve Süresiz Teminat Mektubu karşılığında teminata alınan rehinli mevduatın yatırıldığı ve işlem yapılan vadesiz hesap ek numarasının ayrı hesaplar olduğu, davacının ... numaralı vadesiz mevduat hesabını, POS Hesabı, Taksitli Ticari Kredi Geri Ödeme Hesabı, Kredi Kartı Geri Ödeme Hesabı olması sebebiyle diğer hesabına göre aktif olarak kullandığını, davacının 57.250,00-TL mevduat tutarının yatırıldığı ve vadeli hesap dönüş hesabı olarak kullanılan ... numaralı hesaba POS tahsilat tutarlarının geçmesi sebebiyle hesap hareketlerinde çok sayıda bankacılık muamelesi kaydı ulunduğu ve nakit akışının oldukça yoğun olduğu, hesaba bağlı kart ile ATM'den değişen tarih ve tutarlarda çok sayıda nakit çekilen işlemi olduğu, bu sebeple davacının rehinli mevduat tutarına faiz işletilip-işletilmediğini yakın tarihli nakit çekilen işlemleri esnasında farketmeyebileceği tespit edilmekte olduğunu, A)acağın Varlığı ve Miktannın Tespitinde; Türk Bankacılık sisteminde gerçek veya tüzel kişilere Nakit, Mevduat, DTH, Hazine Bonosu, Menkul Kıymet Rehni karşılığında kredi kullandırılmasına oldukça sık rastlanmaktadır. Nakit karşılıklı işlemler için teminat için genel adı ile Rehin ve Blokaj Sözleşmesi alınmaktadır. Örneğin bir firmaya nakit karşılıklı kredi (nakit-gayrinakit) kullandırılması durumunda firmanın kendi hesabından nakit blokaj alınabildiği gibi, 3. bir kişide borçlu firma lehine rehin verebilmekte ve 3.kişiler hesabından nakit blokaj alınabilmekte olduğunu, harici Garanti, KontrGaranti, Stand-By LC olarak sınıflandırılan ve Gayrinakdi Krediler içinde ödemli bir yere sahip olan Teminat Mektupları; borçlunun alacaklıya karşı üzerine aldığı bir edimin yerine getirilmesini garanti ettiği için Bankalar tarafından alacaklıya hitaben düzenlenen mektuplar olduğundan, Teminat Mektupları ile Bankalar borçlunun üzerine aldığı edimi yerine getirmediği takdirde mektup muhattabı olan alacaklının ilk yazılı talebinde hiçbir itiraz ve hükme gerek kalmadan teminat mektubunda yazılı tutarı alacaklıya ödemeyi taahhüt ettiklerinden Nakit Karşılığı Teminat Mektubu Verilmesi/Gayrinakdi Kredi Kullandırılması oldukça yaygın olduğunu, bankalar ile firmalar arasındaki kredi ilişkisi ve kredi tahsis koşulları firma özelinde değişmekle birlikte, genel olarak nakit karşılıklı gayrinakit kredi limiti tahsis edilmiş ve lehine teminat mektubu verilen firma hesabında mevcut bulunan ve/veya yeni açılan vadeli mevduat hesapları veya 3.kişinin (grup firması-firma ortağı-diğer bir gerçek veya tüzel kişi) borçlu firma lehine rehin vermesi halinde ise 3.kişi hesabında bulunan vadeli mevduat hesapları üzerine riskin doğduğu tarihte bloke koyulmakta, rehni doğuran risk tasfiye edilinceye kadar vadeli hesap her vade bitiş tarihinde anapara bakiyesi üzerinden veya anapara+faizli bakiyesi üzerinden temdit edilmekte, vadeli mevduat hesabının temdit edilmesi için müşteri talimatı aranmamakta olup, kredi kullandırım tarihinde teminat için nakit yatırılan paranın faiz getirmeyen bir hesapta depo edilmesi/bloke koyulması, rehin veren firma veya 3. bir kişi tarafından rehni doğuran risk tasfiye edilinceye kadar nakit paraya faiz talep edilmemesi oldukça istisnai bir durumda olduğunu bildirmiştir. Davacı ... için davalı Banka tarafından hazırlanan ...bank Kredi Tebliğ Mektubu incelendiğinde; TL/FX MEVDUAT BLOKAJ Teminat Koşulu ile 72.000r00-TL+57.250,00-TL olmak üzere 129.250,00-TL tutarında TL Gayrinakit Kredi Limiti (Teminat Mektubu-TL.Kesin-lhtilaf İçin Mahk.Ver,İcra Mah.Tem.) tesis edildiği, Teminatlar-TL/FX MEVDUAT BLOKAJ kısmında; " Kredinin teminatına KREDİ ANAPARA üzerinden 1,00 marjlı firma ya da 3.şahıslar adına Bankamız nezdinde açılmış olan döviz tevdiat hesaplarının rehni alınacak olup rehin sözleşmesi düzenlenecektir."özel şart açıklaması yapıldığı görülmekte olduğunu, Döviz Tevdiat Hesabı; Bankalar nezdinde Yabancı Para/Döviz cinsinden açılan vadesiz ve vadeli mevduat hesapları olarak tanımlanmakta olduğunu, bu sebepten kredinin teminatı için rehin alınan mevduatın faiz getirmeyen bir hesapta depo edileceğine dair özel bir şartın olmadığı saptanmaktadır. Davacı lehine 71.250,00-TL Bedelli ve 57.250,00-TL Bedelli olmak üzere 2 adet Kesin ve Süreli Teminat Mektubu verildiği, oluşan 128.500,00-TL gayrinakit risk tutarı karşılığında, taraflar arasında 3 adet Toplam 169.000,00-TL Tutarında Mevduat Rehni Sözleşmesi (temin edİlen yükümlülükler/genel/2133077 no.lu hesap) akdedildiği, Mevduat Rehin Sözleşmelerinde davacı tarafından yatırılan rehinli mevduatın davalı Banka nezdinde faiz getirmeyen bir hesapta depo edileceğine, rehinin sadece davacının ... müşteri numarası altında açılmış bulunan vadesiz veya vadeli mevduat hesaplarında bulunan tutarları kapsadığına, rehin alınan mevduata faiz işletilip-işletilmeyeceğine dair özel bir şart/düzenleme bulunmadığı, rehinin Mevduat Rehin Sözleşmesi limiti dahilinde ... numaralı hesap altında açılmış bulunan tüm hesaplarda bulunan mevduat tutarlarını kapsadığı saptandığını, davacı ... tarafından 14.11.2013 tarih, ... mektup no.lu, 71.250,00-TL bedelli, kesin ve süresiz teminat mektubu teminatı için yatırılan 71.250,00-TL'nin vadeli mevduat hesabına yatırıldığı, 5 ay süresince her vade bitiş tarihinde vadeli hesabın temdit edildiği, tarafların teminata alınan rehin edilen ^ mevduat tutarına faiz işletileceğine dair mutabık olduğu anlaşılmakla birlikte, ilk 5 ayı takip eden vade bitiş tarihlerinde müşteri talimatı aranmaksızın vadeli mevduat tutarının aynı vade şartlarında temdit edilmesi gerektiği düşünüldüğünü, davalı Banka tarafından 22.04.2014 vade bitiş tarihinde aktif olarak kullanılmayan bir cari hesaba aktarılan 73.858,29-TL mevduat tutarının (anapara+faiz) 22.04.2014 tarihli ile 20.11.2014 tarihi arasında vadesiz hesapta kaldığı, 20.11.2014 tarihi ile 27.03.2015 tarihleri arasında düzensiz olarak değişen tarih ve tutarlarda O/N vadeli mevduat hesabı açıldığı, 27.03.2015 tarihi ile teminat mektubunun tazmin edildiği 01.04.2015 tarihi arasında vadesiz hesapta kaldığı, davacının mevduat tutarının vadesiz hesapta kaldığı süre dahilinde faiz getirişinden mahrum kaldığı saptandığını, davacı ... tarafından 11.07.2014 tarih, ... mektup no.lu, 57.250,00-TL bedelli, kesin ve süresiz teminat mektubu teminatı için yatırılan 57.250,00-TL'nin daha önce aynı teminat şartlarına sahip bir gayrinakit kredi kullandırtırı teminatı için yatırılan 71.250,00-TL rehinli mevduat tutarı için davalı Banka tarafından gayrinakit kredi kullandırıldığı tarihte vadeli mevduat hesabı açılışı yapılması ve faiz işletilmesi gözönünde bulundurularak vadeli mevduat hesabına yatırılması, vade bitiş tarihlerinde müşteri talimatı aranmaksızın vadeli mevduat hesabının aynı vade şartlarında temdit edilmesi gerektiği, davacının yatırılan rehinli emevduat tutarlarına faiz işletilmediğini 14.11.2013 tarih, ... mektup no.lu, 71.250,00-TL bedelli, kesin ve süresiz teminat mektubunun muhatap tarafından tazmin edildiği 01.04.2015 tarihi sonrasında öğrendiği anlaşılmakta olup, davalı Banka tarafından 10.04.2015 tarihi sonrasında düzenli olarak 57.250,00-TL teminat mektubu karşılığı yatırılan rehinli mevduat tutarı üzerinden 1 aylık-3 aylık dönemler halinde vadeli mevduat hesabı açılışı/temditi yapıldığı görüldüğünü, bu doğrultuda rehinli mevduat tutarlarının yatırıldığı tarihler faiz başlangıç tarihi kabul edilerek, mevduat tutarlarının vadesiz hesapta kalma süreleri dikkate alınarak, davalı Banka tarafından vadeli mevduat hesabına işletilen ilk 5 aylık ortalama %8.2875 net faiz oranı baz alınarak faiz hesaplaması yapılmış olduğunu, Şubeler cari faizi, mevduata verilen faiz oranı ile krediden alınan faiz oranı arasında yer alan, bankaların şubeler arasındaki faiz-borç ilişkisini gösteren hesaptır. Banka Şubeleri açısından toplanan kaynaklar bir maliyet unsuru olmakla beraber şubeler cari vasıtasıyla aynı zamanda bir gelir unsuru da olabilmektedir. Bir şube şubeler cari oranının üzerinde bir maliyetli kaynak bulmadığı müddetçe bankaya temin ettikleri tüm kaynaklardan belirli marjlar çerçevesinde gelir yazabilmektedir. Hesap sahibine ödenen kar payı açısından herhangi bir maliyeti olmayan, cari hesap ve bloke paralar şeklindeki kaynaklar net getiri açısından en avantajlı kaynaklardır. Döviz veya TL oluşu, net karlılık ve şubeler cari marjı açısından önemli olabildiğini, davalı Banka'nın faizsiz olarak vadesiz mevduat hesabında bulunduğu sürece Toplam 128.500,00-TL rehinli mevduat anapara tutarından Şubeler Cari Faizinden ötürü kar ve kazanç elde ettiği, bu süre zarfında davacının faiz getirişinden mahrum kaldığı, davacının kendi kusurundan kaynaklanmayan ve faiz kaybından doğan zararının karşılanması gerektiği düşüncesi hasıl olduğunu, 71.250,00-TL Rehinli Mevduat Tutan İçin 22.04.2014-01.04.2015 Dönemi için Net Mevduat Faizi Hesaplaması yapıldığında;71.250,00-TLX%8.2875X344Gün/36500=5.565,11-TL tutarında net mevduat faizi tahakkuk edeceği, 22.04.2014-01.04.2015 tarihleri arasındaki dönem içinde açılan O/N Vadeli Mevduat Hesaplan kapsamında tahakkuk eden 63,13-TL net faiz tutarının tahakkuk edecek 5.565,11-TL net mevduat faizi tutarından mahsup edilmesi sonucu davalı Banka tarafından ödenmesi gereken 5.501,98-TL net faiz tutarı olduğu saptandığını, 57.250,00-TL Rehinli Mevduat Tutan için 11.07.2014-10.04.2015 Dönemi İçin Net Mevduat Faizi Hesaplaması yapıldığında; 57.250,00-TLX%8.2875X273Gün/36500-3.548,70-TL tutarında net mevduat faizi tahakkuk edeceği, 11.07.2014-10.04.2015 tarihleri arasındaki dönem içinde açılan O/N Vadeli Mevduat Hesapları kapsamında tahakkuk eden 56,44-TL net faiz tutarının tahakkuk edecek 3.548,70-TL net mevduat faizi tutarından mahsup edilmesi sonucu davalı Banka tarafından ödenmesi gereken 3.492,26-TL net faiz tutarı olduğu saptandığını, Ödenmesi Gereken Toplam Net Mevduat Faizi Tutan=8.994,24-TL (5.501,98-TL+3.492,26-TL=8.994,24-TL) bildirmiştir.
Mahkememiz dosyası taraf vekillerinin itiraz beyan dilekçeleri doğrultusunda ek rapor için bilirkişi Mali Müşavir Banka Müdürü ...'a tevdii eldilmiş olup, bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu 22/06/2018 tarihli raporunda sonuç olarak; Davacı ...'ın 28.11.2015 dava tarihi itibariyle, vadeli olarak devam etmesi gereken mevduat hesaplarının, vadesiz hesapta tutulması sonucu faiz kaybından kaynaklanan 8.994,24-TL alacağı bulunduğunu, dava tarihi 28.11.2015'den borç tamamen ödeninceye kadar 8.994,24-TL matrah üzerinden %10,50 ve değişen oranlarda avans faizi talep edilebileceği görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; davacı tarafça banka 14/11/2013 tarihli teminat mektubunun teminatı amacıyla vadeli hesaba depo ettirilip blokaj konulan paraya işleyen faizlerin 5. ayın sonundan itibaren hukuka aykırı olarak faiz işletilmesinin durdurulması ve 11/07/2014 tarihli tarihli teminat mektubunun teminatı amacıyla kredi kullandırılarak vadeli hesaba depo ettirilip üzerine blokaj konulan paraya ise hiç bir şekilde faiz işletilmemesi nedeniyle zarara uğranıldığı iddiasıyla açılan işlemesi gereken faiz miktarlarının tespiti ile davalıdan tahsiline ilişkindir.
Davacı yana davalı Banka tarafından TL/FX Mevduat Blokajı Teminat Koşulu ile 72.000,00-TL+57.250,00-TL olmak üzere Toplam 129.250 TL tutarında TL Gayrinakit Kredi Limiti (Teminat Mektubu-TL, Kesin-lhtilaf için Mahk.Ver. İcra Mah.Tem.) tesis edildiği, TL Gayrinakit Kredi Limiti dahilinde davacı lehine 71.250,00-TL bedelli ve 57.250,00-TL bedelli olmak üzere 2 adet Kesin ve Süreli Teminat Mektubu verildiği, oluşan toplam 128.500,00-TL gayrinakit risk tutarı karşılığında, taraflar arasında 3 adet toplam 169.000,00-TL tutarında Mevduat Rehni Sözleşmesi (temîn edilen yükümlülükler) akdedildiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında akdedilen Mevduat Rehin Sözleşmelerinde, davacı tarafından yatırılan rehinli mevduatın davalı Banka nezdinde faiz getirmeyen bir hesapta depo edileceği, rehnin sadece davacının 2133077 müşteri numarası altında açılmış bulunan vadesiz veya vadeli mevduat hesaplarında bulunan tutarları kapsadığı görülmektedir. Rehin alınan mevduata faiz işletilip-işletilmeyeceğine dair özel bir şart/düzenleme bulunmadığı, rehnin Mevduat Rehin Sözleşmesi limiti dahilinde davacının ... numaralı hesap altında açılmış bulunan tüm hesaplarda mevcut mevduat tutarlarını kapsadığı, davacı tarafından 14.11.2013 tarih, ... mektup no.lu, 71.250,00-TL bedelli, kesin ve süresiz teminat mektubu teminatı için yatırılan 71.250,00-TL'nin davalı bankaca vadeli mevduat hesabına yatırıldığı, 5 ay süresince her vade bitiş tarihinde vadeli hesabın temdit edildiği, tarafların teminata alınan rehin edilen mevduat tutarına faiz işletileceğine dair mutabık olduğu anlaşılmakla birlikte davalı Banka tarafından ilk 5 ayı takip eden vade bitiş tarihlerinde müşteri talimatı aranmaksızın vadeli mevduat hesabının anapara tutarı üzerinden aynı vade şartlarında temdit edilmesi gerekirken edilmemiştir.
Davacı tarafından 11.07.2014 tarih, 9750TM226 mektup no.lu, 57.250,00-TL bedelli, kesin ve süresiz teminat mektubu teminatı için yatırılan 57.250,00-TL'nin daha önce aynı teminat şartlarına sahip bir gayrinakit kredi kullandırım teminatı için yatırılan 71.250,00-TL rehinli mevduat tutarının davalı Banka tarafından gayrinakit kredi kullandırıldığı tarihte vadeli mevduat hesabına yatırılmış olması ve faiz işletilmesi gözönünde bulundurularak, 57.250,00-TL rehinli mevduat tutarında vadeli mevduat hesabına yatırılması ve vade bitiş tarihlerinde müşteri talimatı aranmaksızın vadeli mevduat hesabının anapara tutarı üzerinden aynı vade şartlarında temdit edilmesi gerekirken edilmemiştir.
Rehinli mevduat tutarlarının yatırıldığı tarihler faiz başlangıç tarihi kabul edilerek, mevduat tutarlarının vadesiz hesapta kalma süreleri dikkate alınarak, davalı Banka tarafından vadeli mevduat hesabına işletilen ilk 5 aylık ortalama %8.2875 net faiz oranı baz alınarak mevduat faizi hesaplaması yapıldığında, davacı hesabına tahakkuk etmesi gereken ancak mahrum kalınan toplam net mevduat faizi tutarının davalı banka'nın faizsiz olarak vadesiz mevduat hesabında bulunduğu sürece toplam 128.500 TL rehinli mevduat anapara tutarından "şubeler cari faizinden" ötürü kar ve kazanç elde ettiği, bu süre zarfında davacının faizden mahrum kaldığı, davacının kendi kusurundan kaynaklanmayan ve faiz kaybından doğan zararının karşılanması gerektiği, davacının rehinli mevduat tutarının vadesiz hesapta kalması ve mahrum kalınan faiz getirisi konusunda davalı bankanın hizmet kusuru olduğu ve zarar sorumluluğu bulunduğu dikkate alınarak davacının davalı bankadan 12/12/2016 dava tarihi itibariyle toplam 8.994,24 TL asıl alacağı olacağı 12/10/2017 tarihli bankacı bilirkişi raporundan anlaşılmıştır.
115/11/2017 tarihinde davacı tarafça bilirkişi raporunda belirlenen miktar üzerinden dava ıslah edilmiştir. Davalı banka ise rehin sözleşmesinde faiz işletileceğine dair hükmün bulunmadığını, mevduat hesaplarının sözlü talimatla açıldığı, vade bitiminde yine sözlü talimatla vadenin yenileme işleminin yapıldığını, davacı tarafça vadeli hesaba ilişkin mevduatın yenilenmesine dair bir talimatın verilmediğini, sözleşme gereğince vade bitiminden itibaren taraflar arasında bir mutakabat yoksa vadesiz mevduat faiz oranının uygulanacağını belirterek rapora karşı itiraz beyan dilekçesi sunmuştur.
Davalının bankanın itirazlarının değerlendirilmesi noktasında dosya başka bir bankacı bilirkişiye tevdii edilmiş olup 22/06/2018 tarihli bu ikinci rapor dosyaya sunulmuştur.
Taraf itirazlarını karşılar, ayrıntılı ve irdeleyici, hüküm kurmaya elverişli ve ilk raporla uyumlu bu raporda; banka nezdindeki hesap hareketlerine ilişkin ekstre incelenmesi neticesinde, davacı tarafından 14.11.2013 tarih, ... mektup no.lu, kesin ve süresiz teminat mektubu teminatı için 71.250,00-TL davalı Bankaca vadeli mevduat hesabına yatırıldığı, 5 ay süresince her vade bitiş tarihinde vadeli hesabın temdit edildiği görüldüğünü, taraflar arasında, teminat olarak rehin alman mevduat tutarına faiz işletileceğine dair mutabakat oluştuğu, davalı Banka tarafından ilk 5 ayı takip eden vade bitiş tarihlerinde, müşteri talimatı aranmaksızın vadeli mevduat hesabının anapara tutarı üzerinden aynı vade şartlarında temdit edilmesi gerektiği, 57.000 TL tutarındaki dökümü yapılan hesap hareketlerinin incelenmesinde 04.12.2014-10.04.2015 tarihleri arasında O/N faiz oranlan üzerinden faiz tahakkuku yapıldığı, 10.04.2015 tarihinden sonra ise vadeli faiz oranları üzerinden, faizi de ana paraya ekleyerek tahakkukları gerçekleştirdiğinin tespit edildiği, davacı tarafından 11.07.2014 tarih, ... mektup no.lu, 57.250,00-TL bedelli, kesin ve süresiz teminat mektubu teminatı için yatırılan 57.250 TL rehinli mevduat tutarının da vadeli mevduat olarak değerlendirilmesi ve vade bitiş tarihlerinde müşteri talimatı aranmaksızın vadeli mevduat hesabımn anapara tutarı üzerinden aynı vade şartlarında temdit edilmesi gerektiği, 10.04.2015-15.05.2015 tarihinden sonra davalı bankaca hesabın vadeli hesaba dönüştürülerek faiz tahakkuk ettirilmesi, hesabın vadeli nitelikte olduğu ve taraflar arasında mutabakat oluştuğu, taraflar arasında imzalanan mevduat rehni sözleşmesi'nin madde 1. Rehin Tesisi bölüm başlıklı b bendinde; "Rehin Alan, Borçlu'nun Temin Edilen Yükümlülükler'den herhangi birini ödeme veya ifade kısmen yahut tamamen temerrüde düşmesi ve/veya Temin Edilen Yükümlülükleri herhangi bir surette ihlal etmesi durumunda yahut temerrüdün gerçekleşebileceğine ilişkin emarelerin mevcut olması halinde, temin edilen yükümlülüklerin yerine getirilmesi için ilgili meblağları herhangi bir kazai hükme gerek bulunmaksızın Rehinli Mev-duat'tan kısmen veya tamamen, mümkünse önceden ve her halükarda işlemin gerçekleşmesini müteakip Rehin Yeren'e ve Borçlu'ya bildirimde bulunarak, mahsup edebileceğini", sözleşmenin amir hükmü kapsamında, Teminat mektubu muhatabınca tazmin talebinde bulunulduğunda, (tazmin ile temerrüde düşüldüğünde) davalı bankanın rehinli mevduattan tazmin karşılığını mahsup yetkisi bulunduğu, davalı banka itirazlarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Davacının faiz talebinin değerlendirmesinde; 5.565,11-TL tutannda net mevduat faizi tahakkuk ettiği, 22.04.2014-01.04.2015 tarihleri arasındaki dönem içinde açılan O/N mevduat hesapları kapsamında tahakkuk eden 63,13-TL net faiz tutarının tahakkuk edecek 5.565,11 TL net mevduat faizi tutanndan mahsup edilmesi sonucu davalı banka tarafından ödenmesi gereken 5.501,98-TL net faiz alacağı bulunduğu tespit edildiği, 57.250,00-TL rehinli mevduat tutarı için 11.07.2014-10.04.2015 (O/N son faiz tahakkuk) dönemi İçin net mevduat faizi hesaplaması yapıldığında; 3.548,70-TL tutarında net mevduat faizi tahakkuk ettiği, 11.07.2014-10.04.2015 tarihleri arasındaki dönem içinde açılan O/N mevduat hesaplan kapsamında tahakkuk eden 56,44-TL net faiz tutarının tahakkuk edecek 3.548,70-TL net mevduat faizi tutarından mahsup edilmesi sonucu davalı banka tarafından ödenmesi gereken 3.492,26-TL net faiz alacağı bulunduğu tespit edildiği, ödenmesi gereken toplam net mevduat faizi tutarının 5.501,98+3.492,26 = 8.994,24-TL olarak hesaplandığı, bu miktarın ilk raporla da uyumlu olduğu anlaşılarak davacı tarafça yasal faiz talep edildiğinden taleple bağlılık ilkesi gözetilerek davanın kabulü ile 4.000 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle 4.994,24 TL nin ise ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte toplam 8.994,24 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile 4.000 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle 4.994,24 TL nin ise ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte toplam 8.994,24 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 614,40 TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 86,00 TL ıslah harcın mahsubu ile bakiye 528,40 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 86,00 TL ıslah harcı ile yine davacı tarafından yapılan 720,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 2.725,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6 -Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 03/04/2019
Katip
¸
Hakim
¸
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."