T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/38 Esas
KARAR NO: 2019/906
DAVA: Menfi Tespit - İstirdat
DAVA TARİHİ: 13/01/2016
KARAR TARİHİ: 02/10/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit-İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket eski çalışanlarından ... isimli şahsın davaya konu olan çekle birlikte onlarca çeki müvekkil şirket kasasından aldığını, müşteriden teslim aldığı bir kısım çekleri de müvekkil şirkete teslim etmeyerek 3. Kişilere verdiği anlaşılmış, bunun üzerine bunun üzerine ilgili şahıs hakkında ... 31. Asliye Ceza Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası açılmış olduğunu, çekte yapılan incelemede çeklerdeki imzaların müvekkil şirkete ait olmadığı görülmüş, yalnızca şirket personelin değil ,şirket dışından bir kısım kişilerinde bu eylemlere iştirak ettikleri anlaşılmış olduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığı’na şikayet dilekçesi verildiğini, ... soruşturma numaralı dosyada işlem gördüğünü, davaya konu Çek hakkında ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı davası ile çeklerin iptali ve ödeme yasağı konulması talep edildiğini ve Mahkeme tarafından ödeme yasağı kararı verildiğinin ,Dosyanın halen derdest olduğunu, keşideci ... Tic.Ltd.Şti. tarafından çek bedelini ödemek için mahalli kararı verilmesi talep ettiğini, İlgili mahkeme tarafından 27.11.2015 tarihli karar ile çeklerin vadelerinde bankada çek bedeli kadar tutar bulunması halinde, banka tarafından tevdii mahalli sıfatıyla Bloke konulmasına karar verildiğini, çekin bedelinin mahkeme tarafından belirlenmiş ödeme mahalli olan çek bankasında bulunduğunu Ve bedelin bu şekilde ödendiğini, çek ile ilgili olarak müvekkil şirket ve keşideci aleyhine icra takibine girişildiğini, müvekkili şirketin sahte cirosundan sonra çeki aldığı görülen davalılardan ... Tic .Ltd Şti’ nin ise kayıtlarına bakıldığında şirket alacağı olmadığı, aksine müvekkili şirketin bu şirketten alacaklı olduğunun görüleceğini, söz konusu şirket hakkında da şikayette bulunulduğunu, çeki hırsızlık mahsul olduğunu, ve diğer hususları bildirerek, dava konusu çekin konu olduğu ... 30. İcra müdürlüğü’ nün ... E. sayılı icra takibinin durdurulması, İcra kasasına ödenen /ödenecek bedellerin alacaklı /davalıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesini, borçlu olmadıklarının tespitini , davalıya bir bedel ödenmesi halinde çekin istirdatı ile çekin iadesini ,tevdii mahallindeki bedelin müvekkili şirkete ödenmesi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretinin de davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin oldukça köklü, kurumsal ve saygın yapıya sahip olduğunu, bu nedenle de kanunda ihtiyati tedbir şartı olarak yer verilen “..hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından yada tamamen imkansız hale geleceğinden..” tehlikesinin söz konusu olmadığını, yönetmeliğe uygun hareket eden müvekkili şirketin telafisi güç şekilde zarara uğrayacağını ,müvekkili Faktoring şirketinin bile bile borçlunun zararına hareket ederek kambiyo senedini iktisap etmediğini, şahsi defilerin Faktoring şirketine karşı ileri sürülemeyeceğini, Kambiyo senetlerindeki soyutluk ilkesi gereğince iyiniyetli üçüncü kişi konumunda bulunan müvekkil şirkete karşı asıl borç ilişkisinden kaynaklanan defi ve itirazların ileri sürülmesi hukuken mümkün olmadığını, işbu dosyada müvekkil şirketin kötü niyetli olmadığını bu yönden de tedbir kararına itiraz ettiklerini, Davaya konu çekin ... Kiralama firmasında faktöring işlemi kapsamında alındığını, faturaların temlik edilerek ,bu kapsamda dav konusu çekin ciro edildiğini savunarak haksız davanın reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretininde davacı tarafa yükletilmesini istemiştir.
Mahkememizce dava konusu ... 30. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, ... 12. İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile ... 31. İcra Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası celp edilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları ile celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla grafolog ...'a tevdii edilen dosyaya 06/08/2018 tarihinde tanzim olunan bilirkişi raporunda özetle; inceleme konusu ... Bankası ... şubesine ait ... seri nolu, İstanbul/25/12/2015 yer ve keşide tarihli 68.504,26 TL bedelli çek aslı arka yüzündeki 1. Ciro imzaları ile ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...'a ait mevcut imzalar arasında imza tasarımı, genel şekil, başlangıç ve bitim bölümleri, ritmik hareketlerin imza formuna aktarılması, grama örgüsünün yapısı, kalem dönüş özellikleri, seyir, hız ve baskı derecesi vb. gibi tanı unsurları bakımından uygunluk ve benzerlikler saptanmadığından söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla ..., ..., .., ..., ..., ..., ...'ın eli ürünü olmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları ile celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla mali müşavir ...'e tevdii edilen dosyaya 17/06/2019 tarihinde tanzim olunan bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafın 2015 yılı ticari defterlerinin 6102 SY 64. maddesinin 3.fıkrası son cümlesi kapsamında 06 Haziran 2013 Tarihli Resmi Gazete Sayı: 28669 ile yapılan değişikliğin 15/a maddesi kapsamında tasdiklerinin süresi içersinde yapıldığı, HMK 222.maddesi kapsamında lehe delil vasfına haiz olduğu, çekin alınışına ilişkin davacının 101 Alınan çekler hesabı altında 101.15.012.2015 Aralık Vadeli Alınan Çekler alt hesabı incelendiğinde, 68.504,26 TL tutarındaki çekin alınışına ilişkin kayıt olmadığı, davacı tarafından 2015 yılı ve öncesi torba hesap olarak tutulduğu için Sarılar firmasına ilişkin kayıtlara ulaşamadıklarını bildirerek, 2016 yılı Sarılar firmasına ilişkin cari hesap dökümü sunulmuş olup, sunulan kayıtlarda 2016 açılışında 978.195,42 TL Sarılar İnşaat firmasının borçlu olduğu mevcuttur.
Davacı tarafından sunulan 329.05.008 ... hesabı incelendiğinde, 2015 yılı içersinde ... faturaları ve davacının ecrin oto firmasına yapılan ödemeler neticesinde 30.09.2015 tarihi itibariyle ... firmasının davacı firmaya 512.729,84 TL borçlu olduğu ve aynı tarihte 136 hesaba virman edildiği, şirket tarafından 2016 yılına ait ... hesabında da 512.729,84 TL borç tutarının devam ettiği mevcuttur.
.. 4.ATM.'nin ... esas sayılı dosyasında; ... sigorta tarafından 05.11.2015 tarihinde açılan ödeme yasağı verilmesi ve zayii nedeniyle çeklerin iptali ve ödeme yasağı talepli davada, şirket çalışanı ...‘a müşterilerin teslim ettiği çeklerin şirket kasasına koymadığı ve koyduysa da aldığı, muhtemelen 3. Şahıslara verdiği ya da yedinde bulundurduğu ya da imha ettiği, hakkında suç duyurusunda bulunulduğu ve diğer hususlar bildirilerek, iş bu davaya konu ... nolu 68.504,26 TL tutarlı çek ile 29 adet çeke ödeme yasağı verilmesi ve çeklerin zayi nedeniyle iptal kararı verilmesinin talep ettiği, 09.11.2015 tarihinde ödemeden men kararı verilerek bankalara yazı yazıldığı ve ilan ticaret sicile ilan için yazı gönderilmesine karar verildiği mevcuttur.
... 31.Asliye Ceza Mahkemesi ... E.sayılı dosyasında sanık ...’a açılan davanın devam ettiği mevcuttur.
... Polis merkezi tarafından tutulan 03.11.2015 tarihli tutanakta; ... Polis merkezinin 03.11.2015 tarihli Komiser Yardımcısı’nın Cumhuriyet savcılığına gönderilmek üzere alınan ifade tutanaklarına ilişkin yazısında, Şirket Müdürü ... ‘in beyanında; Müşteki ...’ın şirkette muhasebeci ve tahsilatçı olarak çalıştığını, şirkete ait ödemeler ile ilgili olarak ... firmasına ödeme yapması ile ilgili telefon görüşmesinde ... tarafından ödemenin yaptığını bildirmesi ve dökümanların firmaya gönderilmesi ile şirket dökümleri ile gönderilen dökümler karşılaştırıldığında toplam 71 adet çekin müşteri çeki 3.403.921,02 TL çeklerin şirkette olması gerekir iken olmadığı , çeklerin ... tarafından teslim alındığı, ortada olmadığı ve müşteri kayıtlarında olmadığı ve başka firma yada şahsılara vermiş olduğu, yine çeklerin yanında olduğunu söylediği……
... ifadesinde ; suçlamaları kabul etmediği gibi ,söz konusu çekleri müşterilerden aldığını, şirkette bazı sorunlar olduğunu, şirket müdürü bu sorunun çözmesi konusunda sözlü olarak talimat ve yetki verdiğini, ve kayıt dışı ... firmalar faturalarının kapatmak için çekleri müşterilerden teslim alıp, şirkette girişlerini yapmayıp,firmanın çalışmış olduğu ... , ..., ... firmalarına çekleri verdiğini, belge almadığını…. hususları mevcuttur.
... savunma başlıklı 03.11.2015 yazısında
“…. Çeklerin kendisi tarafından alındığı, 2010 yılında ... a adlı firmanın borcunun kendisinin ödediğini zorluk yaşayınca ….. adlı şahıslardan borç aldığını, bu durumdan işvereninin haberi olmadığını, borçları kapatmak için ... ve... ’e ... firmasının kurdurduğunu, sonrasında da ... sigorta ile ticari ilişki kurması için aracı olduğu, sonra ... ‘a müşteri çeklerini verdiğini, ... ve ...’in de bu çekleri bankalar nezdinde kredi limitlerin yükseltmek ve para sağlamak için kullandıklarını, çeklerin asıllarının kendilerinde olduğu…… hususları mevcuttur.
... 12. İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasında davacısı Sarılar İnşaat tarafından davalı ...Ş.’ye 12.01.2016 tarihinde açılan takibin taliki veya iptali davasında, 15.03.2016 tarih ve 2016/194 K.nolu karar ile feragat nedeniyle davanın reddine karar verildiği mevcuttur.
... 30. İcra Müdürlüğünün ... E. İcra dosyasında, ... Faktoring tarafından 07.01.2016 tarihinde açılan takibe ilişkin takip talebi aşağıdaki şekildedir.
Dosyada görülen 26.01.2016 tarihli kapak hesabında, icra dosyasına 81.715,50 TL ödeme yapıldığı, ödemenin ... İnşaat tarafından yapıldığı hususunda 11.01.2016 tarihli haciz zaptı içeriği ile birlikte icra dairesinin ödeme bilgileri dökümünde yukarıdaki ödemelerin dosyaya alındığı belirlenmiştir.
Mahkemece alınan 03.08.2018 tarihli bilirkişi raporu ile çekteki kaşe üzerindeki imzaların ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... eli ürünü olmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Dava dosyası içeriği sunulan deliller, davacı tarafın sunulan kayıtları incelendiği, davacının davaya konu çekten dolayı davalı ... firmasına borçlu olmadığı kayıtlarında tespit edildiği, davalı ... tarafından ticari defter kayıt belge sunulmadığı, dava konusu çekteki imzaların da davacı şirket yetkilileri eli mahsulü olmadığı hususunda bilirkişi raporu mevcut olduğu, tespit edilenler kapsamında davacının dava konusu çekten dolayı ... firmasına borçlu olmadığı, davacı tarafından 21.02.2016 tarihli dilekçe ile ... faktoring yönünden davadan feragat ettiği, icra dosyasına çek keşidecisinin yapmış olduğu ödemeler raporda ayrıntılı olarak dökümü yapılmıştır.
Sonuç olarak, dosya ve davacı tarafın sunulan kayıtları incelenmiş olup, davacının dava konusu çekten dolayı ... Oto firmasına borçlu olmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; davacı şirketin aralarında davaya konu çekin de olduğu bir çok çeki şirket çalışanlarının suistimali neticesinde rızası hilafında elinden çıktığı iddiasıyla davaya konu İş bankası ... şubesine ait ... seri nolu 68.504,26 TL bedelli çekin davacı şirkete keşide edilmiş olduğunu, bu çekten dolayı davalı ... Oto Ltd. Şti.'ne herhangi bir borçlarının olmadığını, çekteki ciro imzasının davacı şirket yetkililerine ait olmadığını, bu sebeple çekin ve çek bedeli ödendiği takdirde bedelinin istirdatı talepli istirdat davasıdır.
Davacı tarafın 2015 yılı ticari defterlerinin tasdiklerinin süresi içerisinde yapıldığı, HMK 222. maddesi kapsamında lehe delil vasfına haiz olduğu, çekin alınışına ilişkin davacının 101 Alınan çekler hesabı altında 101.15.012.2015 Aralık Vadeli Alınan Çekler ait hesabında 68.504,26 TL tutarındaki çekin alınışına ilişkin kayıt olmadığı, davacı tarafından 2015 yılı ve öncesi torba hesap olarak tutulduğu için Sarılar firmasına ilişkin kayıtlara ulaşamadıklarının bildirildiği, 2016 yılı ... firmasına ilişkin cari hesap dökümü sunulmuş olup sunulan kayıtlarda 2016 açılışında 978.195,42 TL ... İnşaat firmasının borçlu olduğu tespit edilmiştir.
Davacı tarafından sunulan 329.05.008 "... Oto Hesabı" incelendiğinde, 2015 yılı içerisinde ... oto faturaları ve davacının ... oto firmasına yapılan ödemeleri neticesinde 30.09.2015 tarihi itibariyle ... Oto firmasının davacı firmaya 512.729,84 TL borçlu olduğu ve aynı tarihte 136 hesabına virman edildiği, şirket tarafından 2016 yılına ait ... hesabında da 512.729,84 TL borç tutarının devam ettiği tespit edilmiştir.
... 4. ATM.'nin ... esas sayılı dosyasında; ... sigorta tarafından 05.11.2015 tarihinde açılan ödeme yasağı verilmesi ve zayii nedeniyle çeklerin iptali davasında, şirket çalışanı ...'a müşterilerin teslim ettiği çeklerin şirket kasasına konmadığı ve koyduysa da aldığı, muhtemelen 3. Şahıslara verdiği ya da yedinde bulundurduğu ya da imha ettiği, hakkında suç duyurusunda bulunulduğu ve diğer hususlar bildirilerek iş bu davaya konu ... nolu 68.504,26 TL tutarlı çek ile 29 adet çeke ödeme yasağı verilmesi ve çeklerin zayi nedeniyle iptal kararı verilmesinin talep ettiği, 09.11.2015 tarihinde ödemeden men kararı verilerek bankalara yazı yazıldığı ve ilanın ticaret sicile ilan edilmesi için yazı gönderilmesine karar verildiği mevcuttur.
... 31. Asliye Ceza Mahkemesi ... E.sayılı dosyasında sanık ...’a
"Sanığın dosya arasında mevcut imza sirkülerine göre mağdur ...'in şirket müdürlüğünü yaptığı ... Anonim Şirketinde 10 yıldan beri muhasebeci olarak çalıştığı, şirketin imza sirkülerine göre yönetim kurulu başkan ve başkan yardımcısı, temsile yetkili ortaklar mağdurlar ..., ..., ... olduğu, 03/11/2015 günü ... firmasının sahibinin hesaplarını kontrol edip borç bakiyesinin yüksek olması nedeniyle adı geçen katılan şirketin müdürü ...'i arayarak Ağustos, Eylül ve Ekim aylarında toplam 29 adet çekin 1.771,729,73 TL lik çekin şirketin muhasebecisi sanık ...'a teslim edildiği halde şirketin kayıtlarına işlenmemesi nedeniyle borçlu göründüklerinin bildirilmesi üzerine katılan şirket yetkililerinin durumdan haberdar olduğu, yapılan incelemede sanık ...'nın Ağustos, Eylül ve Ekim ayında 29 adet çeki aldığı halde ve çeklerin alındığına dair borçlu şirketlere verilen belgeye de çeklerin kendisi tarafından alındığını yazarak imzaladığı halde şirket kayıtlarına işlemediği, yine henüz vadesi dolmayan 17 adet 242.836,26 TL lik çeklerin sanık tarafından alınıp cari hesaplara işlendiği halde çek asıllarının başkalarına verildiği, yine toplam 13 adet 275.300,00 TL lik çeklerin alındığı halde çek asıllarının şirkette olmadığı, katılan şirketin müşterilerine ait toplam 12 adet 1.114,050,00 TL lik çeklerin ... A.Şirketi, ... Ltd. Şirketine verildiği, ancak çek asıllarının henüz ele geçirilmediği,
Her ne kadar sanık mahkememizde alınan savunmasında suçlamaları kabul etmediğini belirtmiş ise de, dosyada mevcut imza sirküleri, sanığa teslim edilen çekler ile ilgili alındı belgesi örnekleri ve tüm dosya evrakı kapsamına göre; sanığın katılan şirketin alacaklı olduğu acentelerin kendisine teslim ettiği toplam 71 adet müşteri çeklerini alarak muhasebe kayıtlarına girmediği, başkalarına şirketin bilgi ve rızası dışında çekleri vererek kullandığı, olayın yeminli tanık beyanları ile de doğrulandığı, dolayısıyla sanığın kendisinin veya başkasının yararına olarak hizmet ilişkisi gereği kendisine teslim edilen şirket çeklerini kullanarak müteselsilen hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu işlediği tüm dosya kapsamından anlaşıldığından savunmasına itibar edilmemiş, katılan şirketin zararı giderilmediğinden, duruşmaları takip etmemesi ve olumlu hali gözlemlenmemesi nedeniyle de mahkememizce olumlu kanaat edinilmediğinden hakkında takdiri indirim uygulanmayarak cezalandırılmasına yönelik aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur."
gerekçesiyle sanığa içerisinde dava konusu çekinde bulunduğu dosyada güveni kötüye kullanma suçundan 1 yıl 10 ay 15 gün hapis cezası ve 4.500 TL adli para cezası verildiği anlaşılmıştır.
... 12. İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasında davacısı ... İnşaat tarafından davalı ...Ş.’ye 12.01.2016 tarihinde açılan takibin taliki veya iptali davasında, 15.03.2016 tarih ve 2016/194 K.nolu karar ile feragat nedeniyle davanın reddine karar verildiği mevcuttur.
... 30. İcra Müdürlüğünün ... E. İcra dosyasında, ... Faktoring tarafından 07.01.2016 tarihinde açılan takibe ilişkin takip talebi aşağıdaki şekildedir.
Dosyada görülen 26.01.2016 tarihli kapak hesabında, icra dosyasına 81.715,50 TL ödeme yapıldığı, ödemenin ... İnşaat tarafından yapıldığı hususunda 11.01.2016 tarihli haciz zaptı içeriği ile birlikte icra dairesinin ödeme bilgileri dökümündeki ödemelerden anlaşılmıştır.
Mahkememizce alınan 03.08.2018 tarihli grafolog bilirkişi raporu ile ekteki kaşe üzerindeki imzaların ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... eli ürünü olmadığı tespit edilmiştir.
Davacı tarafın sunulan kayıtları incelenmesinde davacının davaya konu çekten dolayı davalı ... Oto firmasına borçlu olmadığının kayıtlarda tespit edildiği, davalı ... tarafından ticari defter, kayıt ve belgenin dosyaya sunulmadığı, dava konusu çekteki imzaların da davacı şirket yetkilileri eli mahsulü olmadığı grafolog bilirkişi raporundan tespit edilmiş olup davacının dava konusu çekten dolayı ... Oto firmasına borçlu olmadığı, davacı tarafından 21.02.2016 tarihli dilekçe ile ... Faktoring yönünden davadan feragat ettiği dosyanın tefrik edilerek mahkememizin 2016/429 E. 2016/379 K. Sayılı ilamıyla bu davalı hakkında feragat nedeniyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmakla davacının dava konusu çekten dolayı davalı ... Oto firmasına takibe konu çek nedeniyle borçlu olmadığı kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın davalı ... Ltd. Şti. yönünden KABULÜ ile davacının davalı ... Ltd. Şti.'ne ... 30. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasından takibe konu ... Bankası ... şubesine ait ... seri nolu 25/12/2015 keşide tarihli 68.504,26 TL bedelli çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine,
2-Diğer davalı ...Ş. yönünden yeniden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 4.679,53 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.169,89 TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.509,64 TL harcın davalı ... Ltd. Şti.'den tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 1.169,89 TL peşin harç ile 1.265,00 TL posta, tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücretinden oluşan toplam 2.434,89 TL yargılama giderlerinin davalı ... Ltd. Şti.'den tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca hesap olunan 7.885,47 TL vekalet ücretinin davalı ... Ltd. Şti.'den tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı ... Ltd. Şti. tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı taraf davalı ...Ş. yönünden davadan feragat ettiği anlaşılmakla bu davalı yönünden vekalet ücreti ile yargılama gideri takdirine yer olmadığına,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 02/10/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."