T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/4 Esas
KARAR NO: 2019/149
DAVA: Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/01/2016
KARAR TARİHİ: 21/02/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından verilen 04/01/2016 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı iş sahibinin kurup işleteceği doğal gaz dağıtım sistemi için ekli uydu harita görseli üzerinde işaretli ... nehrinin ... mevkiinde polietilen kılıflı 4 inç çelik boruların yönlendirilebilir yatay sondaj sistemi (..) ile nehir tabanı altından nehrin karşısına çekilmesi işinde davacının avans almadan yüklenici olduğu,Taraflar arasında imzalanan sözleşme ve tüm ekleri tek nüsha halinde davalı iş sahibinde olduğunu, çekilecek boru çapı sözleşmede 4 inç yazmasına rağmen davalı iş sahibi tarafından çalışma sahasında davacı yükleniciye 6 inç çaplı çelik borular verilip 6 inçlik borularla işi tamamlamasını istediği, Aynca Davalı iş sahibinin çalışma sahası zemin etüdü raporu budur diyerek yükleniciye 600-490 metre mesafedeki Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) tarafından yaptırılan Meriç nehri köprü inşaatına ait jeolojik zemin etüd raporunu sunduğunu, bu nedenle çalışma sırasında ... ekipmanına ait MUD motorunun kırılarak yer altında kalması ile davacı saha zemininin kendisine verilenle uyuşmadığını anlaması üzerine iş sahibinden çalışma sahası için zemin etüdü yapmasını istediğini, talebin reddi üzerine DSİye ait fakat bu sefer geçiş sahasına yaklaşık 100 metre mesafedeki jeolojik etüd raporunu incelediğini ve geçiş sahasının bağlayıcısı olmayan sıkı kum olduğunu öğrenmesiyle durumu davalı iş sahibine bildirdiğini, bunun üzerine davalı iş sahibinin davacı yüklenicinin ... Bankası A.Ş. ... şubesinden 01.12.2015 tarih ve 106-C5-1709 sayılı 140.000 TL bedelli ve bu iş için kendisine verilmiş teminat mektup bedelini davacıya herhangi bir ihtarda bulunmadan 25.12.2015 tarihinde bankadan tahsil ettiğini ve davacı yüklenici de paraya tahvil edilen mektup bedelini yine aynı gün bankaya ödediğini bildirerek; fazlaya ilişkin tazminat hakları saklı kalmak kaydıyla davalıya verilen teminat mektubunun davalı tarafından paraya tahvil edildiği 25.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, dava harç masraf ve vekâlet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi, duruşma gün ve saati tebliğ edilmiş, davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde; Müvekkili şirketin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) tarafından verilen dağıtım lisansı gereği ... bölgesinde doğalgaz dağıtım faaliyetinde bulunduğu, şirketin dağıtım şebekesini bedelini karşılayarak inşa etmek ve bu şebekeyi kullanarak doğalgazı taşımak hizmeti karşılığı EPDK tarafından belirlenen ve taşıma tarifesi olarak adlandırılan bir ücret tahsil ettiğini, Projelerin uygulanması esnasmda teknik standartlara göre işlem yapılıp yapılmadığı yine EPDK tarafından takip edilen bir konu olduğu, bu kapsamda ... nehrinin karşı tarafında yer alan ve ... ili ... yerleşim bmmindeki konutlara kesintisiz doğalgaz arzı için ... nehri yatağından yatay sondaj ile doğalgaz borusu geçirilme işi müvekkili şirket tarafından ihale gerçekleştirildiği; Bu ihalede katılımcılara Yapım İşleri şartnamesi, bu şartnamenin eki müvekkil şirket tarafından ... Şube Müdürlüğüne danışılarak onların gözetiminde hazırlanan ve EPDK denetim firması tarafından onaylanan ... nehrinin yatay sondaj projesi verildiği, Bu projede geçişin yapılacağı zemin yapısı ve geçiş ile ilgili teknik detayların mevcut olduğu, bu projede geçişin hangi eğimle yapılacağı ve kaçıncı metresinde hangi derinliğe inileceği ayrıca bu derinlikte zemin yapısı hakkında net bilgi verildiği, ayrıca müvekkili şirketin yatay sondaj yapılacak noktanın hemen yanı başında inşaatı devam etmekte olan karayolları köprüsü ait zemin etüt raporlarını da ayrıca temin ederek teslim ettiğini, Davacının ihale aşamasında "zemin şartları değişse bile, her türlü zemin şartlarında geçişin ilk teklif fiyatı ile yapılacağının yazılı olarak teyit ettiğini, taraflar arasında 23.11.2015 tarihinde sözleşme imzalandığı, 01.12.2015 de yer tesliminin yapıldığı, davacı şirket 09.12.2015 de gerekli ekip ve donanımını sahaya mobilize ederek işe başladığını, ancak 19.12.2015 tarihinde yapım sözleşmesi ve eklerine aykırı olarak Davacı şirketin işi durdurduğunu ve ekipmanları taşımış, durumun EPDK müşavir firması gözetiminde bu durumun tespit edildiğini, 21.12.2015 ... 48.Noterliği ... sayı ile tekrar sahaya dönmesi için ihtarname çekildiği, ancak aynı gün cevap vererek işe dönmeyi reddettiği, bunun üzerine 30.12.2015 ... 48.Noterliği ... sayılı ihtarname ile sözleşme madde 22 gereğince sözleşme konusu işin nam ve hesabıma yaptırılacağı belirtildiğini, İşin yarım bırakılması nedeniyle Yapım Sözleşmesinin Kesin Teminata ilişkin hükümler başlıklı 10.1.1. maddesi uyarınca teminatı mektubunun irad kaydedildiği, sözleşme konusu işin yüklenicinin nam ve hesabına başkasına yaptırılması düzenlenmesine istinaden işi bir başka yükleniciye yaptırıldığı, Davacının müvekkili şirketi bilgilendirmeden işi bırakmasının imzaladığı sözleşmeye aykırı olduğunu, Madde 8 de projeye uygun iş yapması hükmü olduğu, davacının sözleşmenin 19.4 ve 20. Maddesine aykırı davrandığını, yine yapım sözleşmesinin 22. Maddesine göre sözleşmeyi tek taraflı olarak fesih hakkı bulunmadığı, Müvekkili şirketin ... Şube Müdürlüğüne danışılarak onların gözetiminde hazırlanan ve EPDK denetim firması tarafından onaylanan ... Nehri yatay sondaj uygulamasında esas olacak projenin verildiği, ayrıca yeni bir rapor için ortaya çıkacak masraflara Davacı tarafından katlanılarak bu raporun da temin edilebileceği açık olduğu, Proje üzerinde gösterilen zemin yapısının ...nin zemin etüd raporu ile aynı olduğu, yatay sondaj projesinde nehrin minimum akış kotunun (Talveg kotu) 20 metre aşağısına kadar kum tabaka olduğu, akabinde 20 metreden aşağıda kiltaşı tabakanın başladığının açıkça ortaya konduğunu belirterek haksız açılan davanın reddine, yargılama ücreti ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Birleşen İstanbul 11 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/764 Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin EPDK tarafından verilen dağıtım lisansı ile ... bölgesinde doğalgaz dağıtım faaliyetinde bulunduğunu, kendi dağıtım bölgesinin girişinde ulusal iletim hattından gelen ve ... veya diğer tedarikçilere ait olan doğalgazı fiyatında hiçbir artırım yapmadan teslim aldığı fiyattan dağtım şebekesini kullanarak tüketicilerin kapısında hazır ederek kullanımına sunduğunu, davacının bu hizmetin karşılığında EPDK tarafından belirlenen ve taşıma tarifesi olarak adlandırılan ücreti tahsil ettiğini, davacının her türlü faaliyetinin taşıma tarifesini düzenleyen EPDK denetimi altında bulunduğunu, yine projelerin uygulanması esnasında teknik standartlara göre işlem yapılıp yapılmadığının da EPDK tarafından takip edildiğini, bu kapsamda Meriç Nehri'nin karşı tarafında yer alan ve Edirne İli Karaağaç Mahallesi yerleşim birimindeki konutlara kesintisiz doğalgaz arzı için ... Nehri yatağından yatay sondaj ile doğalgaz borusu geçirilmesi işinin davacı tarafından ihale edildiğini, ihale sonrası davalı firma ile 23/11/2015 tarihinde "... Bölgesi Doğalgaz Dağıtım Projesi ... İli, ... Nehri Yönlendirilmiş Metot ile Geçişi İşi Sözleşmesi" adı altında yapım sözleşmesinin ve eki olarak yapım işleri şartnamesinin imzalandığını, davalıya 01/12/2015 tarihinde yer teslimi yapıldığını ve kendisinin 09/12/2015 tarihinde gerekli ekip ve donanımı sahaya mobize ederek işe başladığını, ancak davalının işe başladıktan 10 gün sonra 19/12/2015 tarihinde yapım sözleşmesi ve eklerine aykırı olarak işi durdurduğunu, sondaj ekip ve ekipmanının da davacı şirket temsilcisinden izinsiz ve habersiz olarak bilinmeyen bir yere taşındığını, bu durumun EPDK tarafından saha tutanağı ile kayda geçirildiğini, davalının sözleşmeye aykırı olarak işi durdurup sahayı terk ettiğini, davacı tarafından ... 48.Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile ekip ve ekipmanların sahaya tekrar getirtilerek işe başlanmasının ihtar edildiğini, ancak davalı firmanın 21/12/2015 tarihli IG-15/16 sayılı yazıları ile işe son verildiğini belirterek sözleşmeyi haksız olarak feshettiğini bildirdiğini, bu nedenle davacı şirket tarafından ... 48.Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin gönderilerek yapım sözleşmesinin haksız feshi nedeni ile sözleşme konusu işlerin, sözleşmenin 22.maddesi gereği başka bir firmaya yaptırılacağının ihtar edildiğini ve akabinde başka bir firma ile anlaşma imzalandığını ve 02/03/2016 tarihinde düzenlenen geçici kabul belgesi ve işin ifası sözleşmesi hüküm ve şartlarına uygun olarak işlemin sonlandırıldığını, anılan nedenlerle davacı şirketin davalının kusuru ve haksız feshi nedeni ile 62 günlük süre için fazladan KDV dahil 521.858,43 TL olmak üzere tankerler ile taşınmakta olan sıkıştırılmış doğalgaz (CNG) için toplamda 851.757,90 TL ödemek zorunda kaldıını, açıklanan tüm bu sebeplerle 521.858,43 TL'nin davalının temerrüt tarihi olan 02/03/2016 tarihi itibari ile TTK'nun 1530/7 maddesi uyarınca, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine ilişkin Kanunda öngörülen ticari işlere uygulanacak gecikme faizi oranından en az %8 fazla olacak şekilde davalıdan tahsili ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen İstanbul 11 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/764 Esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının işlettiği gaz dağıtım sistemi için ... Mah.ne gaz taşıyan ... Nehri geçişinin yenilenmesi işinde davalının avans almadan yüklenici olduğunu, işin konusunun ... 100 DN 315 SDR 11 KILIF İÇİNDE 700 METRE 4 INÇ ÇELİK BORULARIN yönlendirilebilir yatay sondaj sistemi ile nehir tabanını altına döşenmesi olduğunu, çekilecek boru çapının sözleşmede 4 INÇ yazmasına rağmen şantiye sahasına davalı şirketten 6 INÇ çelik borular ile çalışma yapılmasının istendiğini, yine davacı iş sahibinin kendi belirlediği geçiş güzergahı yerine o geçiş bölgesine yaklaşık 600-490 metre mesafe uzaklıkta bulunan Karayolları Genel Müdürlüğünün ... Nehri Karayolu köprü inşaatına ait jeolojik zemin etüt raporunu "çalışma sahası zemin etüt raporu budur" diyerek ihale aşamasında yüklenici davalıya verip davalıyı kandırdığını, bu nedenle çalışma sırasında ... ekipmanına ait MUD motoru kırılıp yer altında kalan yüklenici davalının saha zemininin kendisine verilen raporla uyuşmadığını anlaması üzerine davacı iş sahibinden çalışma sahası için zemin etüdü yaptırılmasını istediğini, ancak söz konusu talebin reddine karar verildiğini, davalı yüklenicisinin Devlet Su İşlerine ait ve fakat bu geçiş sahasında yaklaşık 100 metre uzaklık için düzenlenmiş jeolojik etüt raporunu incelediğini ve geçiş sahasının bağlayıcı olmayan zemin olduğunu öğrenmesiyle durumu davacıya bildirip zemin etütü yaptırılması istendiğini, bu talep üzerine davacı iş sahibinin davalı yüklenicinin ... Bankası AŞ ...Şubesinin 01/12/2015 tarih ve 106-C5-1709 sayılı 140.000,00 TL bedelli bu iş için kendisine verilen teminat mektubu bedelini davalıya herhangi bir ihtarda bulunmadan 25/12/2015 tarihinde bankadan tahsil ettiğini, davalının zemin şartları değişse bile her türlü zemin şartlarında geçişin teklif fiyatı ile yapılacağına ilişkin herhangi bir taahhüdü bulunmadığını, davalının işi teslim edememesinin sebebi ihale aşamasında davacının planladığı geçiş güzergahına ait olmayan yerde ve çelik boru çapını 4 INÇ çaptan 6 INÇ çapa çıkarmak istediğini, yine tarafları ve sebebi aynı olan İstanbul 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/47 Esas sayılı dosyası ile davalarının bulunduğunu, açıklanan tüm nedenlerle davanın tarafları ve konusu aynı olan İst.5.ATM.nin 2016/4 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, işbu davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Mahkememizce dosya üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, ibraz edilen 08/02/2018 tarihli raporda: Davacı-K. Davalı ... şirketine verilen rapordaki zemin değerleri ile doğal gaz borusu geçirilecek yer arasındaki zemin değerlerinin önemli ölçüde benzer olduğu,Zemin değerlerinin birebir aynı olmasının da mümkün olmadığı, hatta aynı yerde farklı iki şirket tarafından yapılan zemin çalışmasında bile bir takım değişiklerinin olmasının kaçınılmaz olduğu, örnek alım yeri (derinliği), örnekleme sıklığı, SPT yeri - sıklığı vb işlemlerdeki farklılıklar nedeniyle zemin karakteristiklerinde değişimlerin de olması nın kaçınılmaz olduğu, mühendislik şirketleri sondaj verilerini değerlendirirken jeolojik ortamın hangi dayanımda ne tür zemin içereceğini anlamalı ve zemin tür ve dayanımımdaki değişmelerin hangi aralıklarda olabileceğini de kestirmesi gerektiği,Gaz borusu çekilecek yerde nehir ortamına uymayan ve sondaj tanımlama aralıklarının dışında bir zemin söz konusu olmadığı, proje ortamındaki nehir sedimentleri nehir ortamlarında çökelmesi beklenilen zemin türlerini içerdiği, bunun içinde yatay sondaj yapmayı engelleyecek özel bir zemin bulunmadığı, kaldı ki mühendislik önlemiyle sorunlu zeminlerde de yönlendirmeli sondajlar yapılabildiği ve nihayetinde de dava konusu projede dava dışı firma tarafından yapıldığı, İşin Davacı-K.Davalı ... Tünel firması tarafından bırakılmasında esas kusur, zemin ortamını bahane ederek işi bırakan ... Şirketinde görüldüğü,... Nehri geçişinde boru çapının 4 inçten 6 inçe çıkarılması yüklenici ... Tünel firmasının işi yapamaması ve bırakması için teknik olarak geçerli bir gerekçe olmadığı; Değerlendirmeler kapsamında asıl davada , Sayın Mahkemece salt davalının gecikme cezası alacağı değerlendirildiğinde birleşen davada 64.400 TL TDG firmasının hesaplanan alacağı sebebi ile davacının 140.000 TL teminat mektubundan kalan alacağı 75.600 TL olacağı,Sayın Mahkemece birleşen davada davacının ileri sürdüğü zararların değerlendirilmesi istendiğinde 46 günlük gecikme gününde alınan gaz sebebi ile fark tutarının 220.646,18 TL hesaplanmış olmakla, 64.400 TL gecikme ve aşan kısım 156.246,18 TL olmak üzere toplam 220.646,18 TL tutar söz konusu olacak olup, 140.000 TL paraya çevrilen teminat mektubu sebebi ile bu defa asıl davada alacak kalmayacağı ve birleşen davada 80.646,18 TL tutarın söz konusu olacağı bildirilmiştir.
Davacı karşı davalı ile davalı karşı davacı vekillerinin rapora itirazlarının değerlendirilmesi, taraflar arasındaki sözleşmenin feshedildiği, ayakta bulunmadığı dikkate alınarak sözleşmeye dayalı cezai şart talep edilemeyeceği sadece sözleşmenin feshinden kaynaklanan tazminat talep edilebileceği dikkate alınarak hukuki değerlendirmesi mahkemeye ait olmak üzere davacı karşı davalının sözleşmenin feshinden kaynaklanan bir zararının olup olmadığı varsa miktarının tespit edilmesi konusunda bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, ibraz edilen 22/11/2018 tarihli ek raporda; kök raporun 19 sayfasında sunulan irsaliye, fatura dökümleri ve ... Fiyat Tablosu uyarınca 31/12/2015 -02/03/2016 tarihleri arasında Naturel Gaz Faturaları ile Botaş fiyatları uyarınca hesaplanan tutarlar arasındaki farkın kök raporda KDV hariç 437.288,87 TL olarak hesaplandığı, hesaplamaya ilişkin itiraza binaen yapılan değerlendirme neticesinde 46 gün için davalı karşı davacının ilave ödemek zorunda kaldığı zarara uğradığı 349.033,83 TL olduğu, cezai şart talep edilemeyeceği feshinden kaynaklanan tazminat talep edebileceğine ilişkin hukuki nitelendirmenin mahkemeye ait olmak üzere tazmin edilen teminat mektubu 140.000 TL'nin düşümü neticesinde 209.033,83 TL bakiye hesaplandığı bildirilmiştir.
...'nin ... Mahallesine doğalgaz verilebilmesi için ... Nehri altında yönlendirilebilir boru hattının çekilmesi işini ... Ltd Şti üstlenmiş, iş sahibi ... ile 06/06/2009 tarihinde yapım hizmetleri genel şartnamesi 10/02/2012 tarihinde yapım hizmetleri teknik şartnamesi, 01/04/2015 tarihinde yapım teknik emniyet şartnamesi imzalanmış, 22/10/2015 tarihinde hazırlanmış teklif alma şartnamesine göre ... şirketinin verdiği teklif ... A.Ş tarafından kabul edilerek 23/11/2015 de 1.400.000 TL bedel ile ... Dağıtım projesi ... İli, ... Nehri metod ile geçisine dair eser sözleşmesi taraflar arasında akdedilmiştir.
Sözleşme kapsamında ... firması tarafından proje bedelinin %10 u karşılığı olan 140.000 TL bedelli ... Bankasına ait teminat mektubu ... A.Ş ye verilmiş, ... Tünel firması 09/12/2015 de şantiyesini kurarak işe başlamış, projede öngörülmeyen zemin koşulları nedeniyle çamur motorunun kırıldığını öne sürerek söz konusu borulama işinin 19/12/2016 tarihinde bırakmış, ... A.Ş tarafından aynı işin ihalesi aynı bedelle aynı şartlarla ... şirketine verilmiş, ... şirketi 01/02/2016 tarihinde başladığı yatay geçiş borulama işinin 02/03/2016 tarihinde tamamlamış, ... A.Ş tarafından 140.000 TL'lik teminat mektubu irad kaydedilmiş olup taraflar arasında bu hususlar uyuşmazlık konusu değildir.
Yüklenici ... Tünel firması kendisine verilen raporun saha zemini ile uyuşmadığı, geçiş sahasının sıkı kum olduğu, 4 inclik borular yerine 6 inc çaplı çelik borularla işin tamamlanmasının istendiğini, bu nedenle sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, davalıya verilen teminat mektup bedelinin iadesini talep etmiştir.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 9.2.1 maddesinde; yüklenicinin sözleşmenin imzalanarak yer teslim ve işe başlama tutanağının düzenlenmesinin ardından derhal işe başlayacağı vce sözleşmenin imza tarihinden itibaren 30 gün içinde işleri eksiksiz kusursuz tam ve zamanında bitirerek geçici kabule hazır hale getireceği, 9.3 maddesinde; bitirme süresinin sona ermesine rağmen işlerin tamamlanmamış olması halinde geçikilen her bir takvim günü için yüklenicinin hakedişinden veya teminatlarından sözleşme bedelinin %0,1 i oranında gecikme cezası kesilebileceği, gecikme cezalarının toplamının sözleşme bedelinin %15 ini geçemeyeceği, gecikme cezasının toplamının sözleşme bedelinin %15ine ulaşması ancak işin halen tamamlanamaması halinde işverenin yüklenicinin işine son verip işleri yüklenici hesabına başkalarına yaptırabileceği, bu durumda yüklenicinin işverenin her türlü zararlarını ve masraflarını karşılamakla yükümlü olduğu, işverenin işleri başkalarına yaptırmak için gereken her türlü bedel ile her türlü zarar ve masraflarını yüklenicinin hakedişlerinden yüklenici tarafından verilmiş olan kesin teminatlardan tazmin edebileceği, 10.1.1 maddesinde yüklenicinin sözleşme kapsamındaki tüm yükümlülüklerinin teminatı olarak sözleşme bedelinin %10 u oranında ve 26 ay geçerli kesin teminat miktarı olan 140.000 TL tutarında banka teminat mektubunu işverene vereceği, sözleşmeden kaynaklanan veya kaynaklanabilecek her türlü zarar, hasar, ceza veya kesintinin teminat mektubunun paraya çevrilmesi yoluyla tazmin edilebileceği, 10.1.3 maddesinde sözleşme kapsamında alınacak teminat mektubunun 10.1.1 maddesi gereğince süresinde teslim edilmezse işverenin tek taraflı olarak sözleşmeyi feshedebileceği, işi 3.gerçek veya tüzel kişilere yaptırabileceği, geçici teminatı irad kaydedebileceği, böyle bir fesih halinde yüklenicinin hiçbir surette zarar ziyan tazmini, gelir kaybı ve alacak talebinde bulunamayacağı düzenleme konusu yapılmıştır.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 9.2 maddesinde; imza tarihinden itibaren 30 gün içerisinde işlerin bitirileceği kararlaştırılmıştır. Taraflar arasında sözleşme 23/11/2015 tarihinde imzalanmış, yer tesliminin ardından 09/12/2015 tarihinde işe başlanmış, sözleşmenin 9.2.1 maddesi uyarınca işin süresi imzadan itibaren 30 gün olduğundan işin bitirme tarihi 23/12/2015 tarihi olarak belirlenmiştir. Yüklenici ... tünel tarafından iş 19/12/2016 tarihinde bırakılmıştır.
Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda zemin ortamını bahane ederek işi bırakan yüklenici ... şirketinin kusurlu olduğu, mühendislik şirketlerinin sondaj verilerini değerlendirirken jeolojik ortamın hangi dayanımda ne tür zemin içereceğini anlaması ve kestirmesi gerektiği, ... şirketine verilen karayollarının işi olan zemin etüd raporunun doğalgaz geçiş güzergahı boyunca hazırlanan rapor ile farklılık göstermesinin mümkün olduğu, karayolları için yapılan sondajları değerlendiren mühendislik şirketinin borulama yapacağı ortamın zemin özellikleri açısından son derece karmaşık olduğunu, ilerlemesi boyunca sürekli değişkenlik göstereceğini de anlaması gerektiğini, boru çapının 4 incten 6 inçe çıkarılmasının yapılacak testlerin cinsini değiştirmediğini, sadece boruların basınç altında kalınç sürelerini uzattığını, boru çapının değişmesinin yüklenici ... Tünel firmasının işi yapamaması ve bırakması için teknik olarak geçerli bir gerekçe olmadığı, işin zamanında gerçekleştirilmemesi ve bırakılmasında yüklenici ... tünelin kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Yüklenicinin kusuru sebebiyle sözleşmenin feshedilmesinden sonra aynı işin ihalesi, aynı bedel ve aynı şartlarla dava dışı ... şirketi ile imzalanan 04/01/2016 tarihli sözleşme ile ... firmasına yaptırılmış 4 yerine 6 inçlik boru çapıyla yapılarak 02/03/2016 tarihinde işveren ... A.Ş'ye teslim edilmiştir.
İşveren ... A.Ş tarafından birleşen İstanbul 11 ATM'nin 2016/ 764 Esas sayılı dosyasında; yüklenici tarafından işin verilen 30 günlük süre içerisinde tamamlanmaması ve başka bir yüklenici tarafından 02/03/2016 tarihinde tamamlanarak teslim edilmesi suretiyle sıkıştırılmış doğalgaz tedariki süresinin 02/03/2016 tarihine kadar uzadığı, normal iş planı çerçevesinde tüketicilere 30 gün süre içerisinde sıkıştırılmış doğalgaz tedarik edilmesi gerekirken davalı firmanın kusuru ve haksız fesih nedeniyle bu sürenin 62 gün daha uzadığı, bundan kaynaklanan zararının da 521.858,43 TL olduğu bildirilerek bu bedelin tahsili talep edilmiştir.
Bilirkişiler tarafından ibraz edilen kök raporda; dava dışı ... firması ile ... Gaz arasında 04/01/2016 tarihinde imzalanan sözleşmeye göre; dava dışı yüklenici firmanın işi imza tarihinden sonra 30 gün içinde 03/02/2016 tarihinde tamamlaması gerektiği, ancak 16/01/2016 tarihinde bölgede yoğun yağış sonucu gerçekleşen sel felaketinden dolayı işin ancak 02/03/2016 tarihinde tamamlandığı, ... firmasının işi bıraktığı tarih olan 19/12/2015 ile ... firmasının işi tamamlaması gerektiği olan 03/02/2016 tarihi arasında geçen 46 günlük gecikmeden dolayı işveren ... Gaz'ın sözleşmenin 9.1 maddesi gereğince 64.400 TL'lik gecikme bedeli talep edebileceği, bu bedeli 140.000 TL'lik teminat mektubundan düşmesi sonucunda 75.600 TL'nin yüklenici ... Tünel firmasına ödenmesi gerektiği değerlendirilmiş ise de; Sözleşmenin 9.3.maddesinde düzenlenmiş bulunan gecikme halinde ödenmesi kararlaştırılan ceza TBK.nun 179/2.maddesinde düzenlenmiş olan ifaya ekli ceza niteliğinde olup, fesih halinde bu cezanın istenebileceğine dair sözleşmede bir hüküm bulunmamaktadır. Sözleşmenin 9.3 maddesinde; işin tamamlanmaması sebebiyle işverenin yüklenicinin işine son verip işleri yüklenici hesabına işleri başkalarına yaptırılabileceği, bu durumda yüklenicinin işverenin her türlü zararlarını ve masrafların karşılamakla yükümlü olduğu, işverenin işleri başkalarına yaptırmak için gereken her türlü bedel ile her türlü zarar vce masrafını yüklenici tarafından verilmiş olan kesin teminatlardan ve hakedişlerden tazmin edebileceği düzenleme konusu yapılmış olduğundan işveren ... A.Ş gecikme nedeniyle ceza talebinde bulunamaz.Ancak işi başkasına yaptırmış olmaktan dolayı uğradığı zararların tazminini talep edebilir. Sözleşmenin 9.3 maddesinde; işveren ... Doğal Gaz'ın işleri başkalarına yaptırmak için gereken bedel ile her türlü zarar ve masrafını yüklenici ... tarafından verilmiş olan kesin teminattan tazmin edebileceği, yine 10.1.1 maddesinde sözleşmeden kaynaklanan veya kaynaklanabilecek her türlü zarar, hasar, ceza veya kesintinin teminat mektubunun paraya çevrilmesi yoluyla tazmin edilebileceği düzenlendiğinden işveren ... Doğal Gaz sözleşmenin haksız surette feshi nedeniyle uğramış olduğu zararları yüklenici ... tarafından verilmiş olan teminat mektubundan karşılama hakkına sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Sözleşmenin haksız surette feshedilmesi dolayısıyla işveren ... Gaz tarafından işin bitirilmesi için geçikilen toplam 46 günlük süre boyunca boru hattından doğalgaz alınamaması nedeniyle yerine ikame edilen sıkıştırılmış doğalgaz birim fiyatları arasındaki oluşan farktan kaynaklanan zarar talep edilebilir.
Yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda; 46 gün için işveren ... Gaz firmasının ödemek zorunda kaldığı zarar tutarının 349.033,83 TL olduğu, tazmin edilen 140.000 TL'lik teminat mektubu bedelinin düşümü neticesinde işveren ... Gaz firmasının talep edebileceği tazminat miktarının 209.033.83 TL olduğu tespit edilmiş olup Mahkememizce ... Gaz firmasının bu bedeli talep edebileceği sonucuna varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve delillerin değerlendirilmesi sonucunda; taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesinin yüklenici ... Tünel firması tarafından haksız şekilde feshedildiği, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 9.3 , 10.1.1 maddeleri uyarınca işveren ... Gaz şirketinin teminat mektubu bedelinden sözleşmenin haksız surette feshi dolayısıyla uğradığı zararları tazmin edebileceği, sözleşmenin haksız surette feshi dolayısıyla ... Gaz şirketinin KDV hariç 349.033,83 TL'lik zarara uğradığı, ... Gaz şirketinin bu bedeli KDVsi ile talep edebileceği, %18 KDV bedeli olan 62.826,08 TL'nin eklenmesiyle ... Gaz firmasının 411.859,91 TL'lik alacağı bulunduğu bu bedelden 140.000 TL'lik teminat mektubunun düşümü sonucunda işveren ... Gaz firmasının 271.859,93 TL'lik zararını birleşen davanın açılmasından önce yüklenici ... firması temerrüde düşürülmediğinden birleşen davanın açıldığı 15/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ... firmasından talep edebileceği, asıl davada davacı ... firmasının teminat mektubunun irad kaydedilmesinden kaynaklanan alacak talebinde bulunamayacağı anlaşıldığından; asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Asıl davada;
1-Davanın reddine,
2-Harçlar yasası uyarınca belirlenen karar harcı olan 44,40 TL'nin, peşin alınan 2.390,85 TL harçtan mahsubu ile fazla harç olan 2.346,45 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 13.950,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan 2.186,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı ve davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Birleşen davada;
1-Davanın kısmen kabulüne, 271.859,93 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 18.570,75 TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta yatırılan 8.912,04 TL peşin harçtan mahsubu ile, bakiye 9.658,71 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 8.912,04 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 22.261,60 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince davanın reddedilen kısmı üzerinden hesaplanan 20.949,91 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
7-Davacı ve davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, talep halinde ve karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair davacı-karşı davalı vekili ile davalı karşı davacı vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341.maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 21/02/2019
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...
ASIL DAVADA
Harç Beyanı
K.H.= 44,40 TL
P.H.= 2.390,85 TL
İ.H.= 2.346,45 TL
Davalı yargılama gideri: 2.186,00 TL
BİRLEŞEN DAVADA
Harç Beyanı
K.H.= 18.570,75 TL
P.H.= 8.912,04 TL
İ.H.= 9.658,71 TL