T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/704 Esas
KARAR NO: 2020/83
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 21/06/2016
KARAR TARİHİ: 29/01/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesi özetle; davalı ...'ye ... 1. Ticaret Mahkemesinde görülen dava nedeniyle müvekkili ... tarafından dava sırasında ... A.Ş.'ne ait 19/06/1988 tarihli teminat mektubu verildiğini, mahkemenin sonuçlanmasından sonra teminat mektubunun ... A.Ş.'nin TMSF'ye devredilmesi nedeniyle davalı ...Ş.'ye ... tarih ve ... sayı ile teslim edilerek teminat mektubu tutarının iadesinin talep edildiğini, yapılan araştırmalar sonucunda teminat mektubunun ... A.Ş. Bölge Müdürlüğünde olduğunun öğrenildiğini, yapılan başvurular sonucunda teminat mektubunun iade edilmediğini bildirmekle fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 15.000 TL'nin 23/11/2011 tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz oranıyla davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı ... A.Ş.'ye usulüne uygun olarak tensip zaptı ve dava dilekçesinin tebliğ edildiği görülmekle davalı ... A.Ş. Vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesi özetle; ...Tic. A.Ş. Tarafından sözleşme karşılığı müvekkiline sunulan 10.000,00 USD bedelli teminat mektubu bulunduğunu, müvekkilinin iş yapan ya da yapılan iş karşılığı sözleşmeye uygun olarak teminat mektubu aldığını, işler bittiğinde teminat mektubunun iadesinde sakınca bulunmadığı takdirde mektubun muhataba teslim edildiğini, yapılan araştırmalar sonucunda davaya konu teminat mektubunun hangi birimin işi için alındığının tespit edilemediğini bildirmekle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı ... Bankası A.Ş.'ye usulüne uygun olarak tensip zaptı ve dava dilekçesinin tebliğ edildiği görülmekle davalı ... Bankası A.Ş. Vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesi özetle; davaya konu teminat mektubunun 23/11/2011 tarihinde iade edildiğini ve 24/11/2011 tarihinde risk çıkışı yapıldığını, davacı ... A.Ş.'ne ait hesap bulunamadığını, davacının bu miktarın ödenmesine ilişkin hiçbir talepte bulunmadığını, davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, teminat mektuplarının iade edilememesi halinde muhatap tarafından ibra edilmesi halinde meriyetinin sona ereceğini, teminat mektubu meri olduğu sürece müvekkili bankanın rehnedilen miktarı blokede tutma hakkının bulunduğunu bildirmekle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce ... Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılarak 26/08/1996 tarihinde ...Tescil ve ilan edilen ... A.Ş'nin başlıca iştigal konusu 04/09/1996 tarihli kesin teminat mektubunun lehtarı olan ... şirketinin teminat mektubundan kaynaklı herhangi bir riskinin kalıp kalmadığı konusunda bilgi ve belgelerin dosyamız arasına alındığı görüldü.
Mahkememizce ... 15. İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak kapatılan ... 4. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosya örneğinin uyap üzerinden celp edildiği görüldü.
Mahkememizce ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesine müzekkere yazılarak kapatılan ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas ... Karar ve ... Esas .... Karar sayılı dosya asıllarının mahkememiz dosyası arasına alındığı görüldü.
Mahkememizce ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesine müzekkere yazılarak ... Esas ve ... Esas sayılı dosya asıllarının mahkememiz dosyası arasına alındığı görüldü.
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu 29/03/2019 tarihli dilekçesi ile ... A.Ş.'ye davanın ihbar edildiği görüldü.
Tarafların iddia ve savunmaları ile celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla bilirkişi SMM uzmanı ..., Prof. Dr. .... ve bankacı ...'a tevdi edilmiş olup, bilirkişilerin mahkememize sunmuş olduğu 02/10/2019 tarihli raporunda;
Davacının Yasal Defterlerine İlişkin Açıklama: Davacı ... Ticaret A,Ş veya vekili tarafından ticari defterler ibraz edilmemiştir. Davacı vekili Mahkemeye sunduğu 29.03.2019 tarihli yazıda, Davacı ... Ticaret A.Ş'nin birleşme ve devralma suretiyle tasfiyesiz infisah hükümleri dahilinde ... A.Ş ticari unvanı aldığını, defter ve belgelerin ... A.Ş'den talep edilmesini belirtmiştir. (Dava dosyası ve sicil araştırmasında devir veya birleşme ile ilgili sicil kaydı görülememiştir.)
Davacı şirketin birleştiği belirtilen ... A.Ş vekili 1996 yılına ait defterlerin 23 yıl Öncesine dayandığını, ilgili Kanunlar gereğince defter ve kayıtların saklanma zorunluluk süresinin 10 yıl olduğunu ve 23 yıf öncesine ait defter ve kayıtların mevcut olmadığı belirtilmiştir. Devam eden bir sözleşme iie ilgili Yasal defter kayıt tarihinden bu tarafa 10 yıldan U2un süre geçmiş olsa dahi ticari defterleri ibraz edilmesi gerekir.
Davalının Yasal Defterlerime İlişkin Açıklama: Davalı ... A.Ş veya vekili tarafından ticari defterler ibraz edilmemiş ancak, davalı vekili Mahkemeye sunduğu ... tarihli yazıda, ... yılı yevmiye defteri ve defteri kebir tasdik fotokopilerini sunulmuştur.
10.05.2019 tarihinde Mahkemeye sunulan yevmiye defteri ve defteri kebir tasdik bilgileri 1996 yılı yevmiye defteri ... 31. Noterliği onaylı ... onay tarihli ... numaralı açılış tasdikli, 1996 yılı kebir defteri ... 31. Noterliği onaylı ... onay tarihli ... numaralı açılış tasdikli olduğu, Yevmiye defteri ve Defteri kebir Kapanış kayıt bilgileri yoktur. Envanter Defteri açılış ve Kapanış kayıt bilgileri yoktur. Davacı Yasal defterleri ibraz etmediği için incelenememiştir.
Gerek davacı ... Ticaret A.Ş ve gerekse Davalı ... A.Ş tarafından Yasal defterleri tam olarak ibraz edilmemiş, yerinde inceleme talebimize de olumlu bir cevap verilmemiştir.
Kanuna uygun olarak tutulan ve birbirini teyit eden ticari defterler, sahibi lehine kanıt olabilir, (6762 S.lı TTK md. 85)
Taraflardan birinin defterleri kanuna uygun olup da diğerininki olmaz veya hiç defteri bufunmaz yahut ibraz etmek istemezse defterleri muntazam olan tacirin birbirini teyit eden defterlerindeki kayıtlar, diğeri aleyhinde delil olur. Hasım taraf, aleyhinde delil ittihaz olunan kaydın aksini muteber delillerle ispat edebilir. (6762 Sayılı TTK md.86)
Açılış bilgi fotokopileri verilen defterlerde kapanış tasdikinin de bildirilmesi kanuni bir zorunluluk olduğundan, kapanış tasdikinin yaptıramaması halinde söz konusu defterlerin sahibi lehine kanıt olarak kullanılması söz konusu olmayacaktır.
Sonuç olarak; ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesine hitaben verilen 19.06.1998 tarihli teminat mektubunun 23.11.2011 tarihinde iade edilerek risk çıkışının yapıldığı, Kredinin teminatına konulan rehnin kaldırıldığı, halen ... Servisi Servis sağlayıcılığı için ... A.Ş' ye 4.9.1996 tarihinde verilen 10.000,00 USD'lık Teminat Mektubunun halen mer'i olduğu. Bankanın yükümlülüğünün devam ettiği, Teminat Mektubu riski devam ettiği sürece de Bankanın krediye karşılık alınan Teminatları rehin tutma hakkının da devam edeceği, davalı bankanın davalı olarak gösterilmesi konusundaki takidirin mahkeme kanaatinde olduğunu,
Davacı ... A.Ş.'nin kendilerine ... no.lu Turnet hattına ilişkin olarak 55.172,53 TL borçlu olduğuna dair iddiada bulunan davalı ... A.Ş.nin bu iddiasının kanıtlarını sunmamış oluşu karşısında davacı talebinin isabeti konusunun takdirinin de sayın mahkemeye ait olduğu görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; Davacılardan ...için davacı ... AŞ tarafından ... Ticaret Mahkemesi'nde görülmekte olan bir dava için verilmiş olan ... tarih ve ... nolu teminat mektubunun iadesi talepli davadır.
Davalı ...Ş.'nin ile Davacı lehtar ... A.Ş arasında 25.08.1997 tarihinde "... Servisi Servis Sağlayıcıları Sözleşmesi" imzalanmıştır. Sözleşme tarihi 25.08.1997 olmasına rağmen teminat mektubunun veriliş tarihi 4.9.1996 dır.
25.08.1997 tarihinde imzalanan sözleşmenin 5.10 maddesinde, Firmanın her an kayıtsız şartsız nakde çevrilebilir 10.000 USD Kat'i teminat Mektubu vereceği düzenlenmiştir.
Davacı ... A.Ş'nin 04.09.1996 tarihinde ...T.A.Ş'den 10.000,00 USD'lik süresiz, kat'i ... no.lu Teminat Mektubunu lehtar ... A.Ş'ye verdiği anlaşılmıştır.
Sözleşmenin 7. maddesinde, sözleşme süresinin imza tarihinden itibaren 1 yıl olduğu, ilk bir yıllık sürenin bitiminden sonra sözleşmenin otomatikman bir yıl uzayacağı, ancak ilk bir yıllık sürenin bitimini müteakip taraflardan birinin sözleşmeyi sonlandırma isteğini bir ay önce yazılı olarak diğer tarafa bildirmesi suretiyle sözleşmenin yürürlükten kaldırılabileceği, taraflardan birinin bir ay önceden yazılı bildirimi ile sözleşmenin sona erdirilmesi halinde, ... Kat'i Teminat Mektubunu varsa Firmanın borçları tahsil edildikten sonra kalan miktarı fırma'ya iade edeceği kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin 13. maddesinde sözleşmenin ... tarafından feshi ve fesih sebepleri ile 14. maddesinde sözleşmenin Firma tarafından feshi ve fesih sebepleri belirtilmesine rağmen dava dosyasında sözleşmenin sona erdirildiğine veya fesih edildiğine dair herhangi bir belgeye rastlanılmamıştır.
... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen davaya ilişkin ... Ticaret A.Ş'nin ihtiyati tedbir kararı nedeniyle ... A.Ş ile 3. şahısların uğrayacakları zarardan dolayı 19.06.1998 tarihinde ... tarafından Teminat Mektubu verildiği, ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne hitaben verilen Teminat mektubunun ... tarihinde iade edildiği, ... tarihinde risk çıkışının yapıldığı, Teminat Mektubu kredisine teminat olarak ... A.Ş. gereğince konulan 10.000,00 USD blokenin kaldırıldığı ancak bakiyenin halen ... A.Ş'nin hesabında olduğu teknik bilirkişi incelemesinden anlaşılmıştır.
İade edilmeyen ve mer'i olan teminat mektupları bankaya iade edilinceye kadar mer'i olduğundan mer'i teminat mektuplarında bankaların yükümlülükleri devam edecektir. Bankaların yükümlülükleri devam ettiği sürece de muhatabın tazmin talebinde bulunma hakkı vardır. Teminat mektubu riski devam ettiği sürece de Bankanın krediye karşılık alınan teminatları rehin tutma hakkı devam edecektir.
Davalı ... A.Ş.'nin Mahkeme'mize sunduğu 28.12.2018 tarihli yazıda, ... A.Ş.'ye ait ... no.lu ... hakkına ilişkin olarak hukuk sistemine aktarılmış ve ödenmemiş 55.172,53 TL miktarında borç olduğu iddia edildiğinden teminat mektubu kendisine iade edilmediği anlaşılan davalı ... Bankası A.Ş.'nin senet karşılığı miktarı muhafaza etmesi, davalı banka açısından teminat senedi riskinin bu halde devam etmesi nedeniyle yerinde bir uygulama olduğu kanaatine varılarak davalı banka açısından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Diğer davalı ...Ş'nin ise davacı ... A.Ş'nin kendilerine borcu olduğu iddiasını kanıtladığına dair dosyaya celp edilen kesinleşen ... 1. ATM ... E. ... K. Sayılı ilamında toplam 21.644.003.884 TL davacının davalı davalı ...Ş'ye borçlu olduğu tespit edildiğinden bu davalı yönünden de davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın davalı ... Bankası A.Ş. ve davalı ...Ş. yönünden ayrı ayrı REDDİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 54,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 85,39 TL harçtan mahsubu ile bakiye 30,99 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacılar tarafına iadesine,
3-Davacılar tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ... A.Ş. tarafı duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca 3.400,00 TL maktu vekalet ücretinin davacılardan tahsil edilerek davalı ... A.Ş. tarafına verilmesine,
5-Davalı ... Bankası A.Ş. tarafı duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca 3.400,00 TL maktu vekalet ücretinin davacılardan tahsil edilerek davalı ... Bankası A.Ş. tarafına verilmesine,
6-Davalı ... Bankası A.Ş. tarafından yapılan 50,00 TL posta, müzekkere masrafının davacılardan tahsil edilerek davalı ... Bankası A.Ş. tarafına verilmesine,
7-Davalı ... A.Ş. tarafından yapılan 100,00 TL posta, müzekkere masrafının davacılardan tahsil edilerek davalı ... A.Ş. tarafına verilmesine,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı, davalı ... A.Ş., davalı ... Bankası A.Ş. ve ihbar olunan ... vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK. 341. maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 29/01/2020
Katip ...
¸
Hakim ...
¸