T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/394 Esas
KARAR NO: 2020/798
DAVA: Çekin İstirdatı
DAVA TARİHİ: 24/04/2017
KARAR TARİHİ: 09/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin yetkilisi ... tarafından 06/06/2016 tarihli şikayet tutanağında evinde meydana gelen hırsızlık sebebiyle ...bank ... şubesine ait keşidecisi ... - ... olan müvekkili şirket adına düzenlenen ... numaralı, ... hesap numaralı, 29.000 TL bedelli çekin iptali amacıyla ... 13. ATM.'nin ... esas sayılı dosyası üzerinden davası açıldığını, çekin davalı tarafından ... Bankası ... şubesine takas yoluyla tahsili amacıyla verildiğinin mahkemeye bildirildiğini, müvekkilinin kaşe ve imzasının taklit edilerek kullanıldığını, hırsızlık neticesinde müvekkilinin istem dışı elinden çıkan çekin iadesi ile ödeme yasağının devamını talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak yapılan tebligata rağmen davaya cevap vermediği gibi duruşmalara da davalı yandan gelen olmamıştır.
Mahkememizce dava konusu ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyaları dosyamız arasına celp edilmiştir.
Davacının iddiaları ile celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla mali müşavir bilirkişiye tevdii edilen dosyaya 28/11/2018 tarihinde tanzim olunan rapor dosyamız arasına alınmıştır.
Davacının iddiaları ile celp edilen deliller ile davalının ticari defter ve kayıtlarının dosya kapsamında değerlendirilmesi ... Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığıyla mali müşavir bilirkişiye tevdii edilen dosyaya 25/08/2020 tarihinde tanzim olunan talimat rapor dosyamız arasına alınmıştır.
Davacının iddiaları ile celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla grafolog bilirkişiye tevdii edilen dosyaya 16/06/2020 tarihinde tanzim olunan rapor dosyamız arasına alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; davaya konu çekteki imzanın davacı şirkete ait olmadığı iddiasıyla hırsızlanarak elden çıkan çekin davalıdan alınarak davacıya verilmesi ve ödeme yasağının devamına karar verilmesi talepli çekin istirdatı davasıdır.
Savcılık dosyasının incelenmesinde davacı şirket yetkilisi ... tarafından evinden hırsızlık sebebiyle çalınan davaya konu ... nolu, 04.05.2016 tarih ve 29,000 TL tutarlı çekin çalınması nedeniyle şikayette bulunduğu, soruşturma dosyasında daimi arama kararı verildiği ve soruşturma dosyasının hala derdest olduğu görülmüştür.
... 13. ATM ... E. Sayılı dosyanın incelenmesinde, davacı şirket yetkilisi ... tarafından 07.06.2016 tarihinde dava konu çeke ilişkin çek iptali davası açıldığı, çeke ilişkin 09.06.2016 tarihinde çek iptal davası açıldığının ilan edildiği, ödeme yasağı kararının 15.06.2016 tarihinde ...bank'a tebliğ edildiği, 21.06.2016 tarihinde ... tarafından takas merkezinde tahsil olmak üzere çekin banka ibraz edildiği ve 08.11.2016 tarihli karar ile çekin bankaya ibraz edilmesi ortaya çıkmış olması nedeniyle davada karar verilmesine yer olmadığı hususları mevcuttur.
Grafolog bilirkişi tarafından 16/06/2020 tarihinde tanzim olunan raporda, inceleme konusu .... A.Ş. ... Şubesine ait 25.07.2016 keşide tarihli, ... seri nolu, 29.000 TL'lik çekin arka yüzünde davacı şirkete atfen atılmış imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla davacı şirket yetkilisi ...'ün eli ürünü olmadığı tespit edilmiştir.
Davacı tarafından dava konusu edilen çekin rızası hilafına elinden çıktığı, müşterisi ve keşidecisi ...- ...'dan aldığı çekin üzerindeki davacı firma kaşesinin ve imzasının şirkete ait olmadığı bildirilmiş ve açmış olduğu çek zayi davasında çeki ...'m bankaya ibraz etmesi sebebi ile çekin istirdatı davası ikame edilmiştir.
Dava konusu çekin keşidecisi ...-..., lehtarının davacı şirket, ilk cirantanın dava dışı ... ve son cirantasının davalı ... olduğu görülmüştür. ... Bankası cevabi yazısına göre, dava konusu çekin son ciranta davalı ... tarafından ibraz edildiği anlaşılmıştır.
Davalı ... ile ... arasında ticari ilişki olup olmadığına dair davalı ...'ın ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için mahal mahkemesine talimat yazılmış olup sunulan mali müşavir raporunda, davalının ticari defterlerinin usulüne göre düzenlendiği, zamanında açılış ve kapanış tastiklerinin yapıldığı, davalının ticari defter kayıtlarında alacaklı olmadığı, davalı ile ... arasında herhangi bir ticari ilişkiye rastlanılmadığı, cari hesaplarının olmadığı, satıcılar ve alıcılar hesabı ile alınan çekler ve verilen çekler hesaplarında dava konusu olayla ilgili herhangi bir işlem yapılmadığı, keşidecisi ...-... olan ...Ltd. Şti. adına düzenlenmiş ... seri numaralı ... hesap numaralı 29.000 TL bedelli dava konusu çekin davalının muhasebe kayıtlarında olmadığı ve davalı ...'ın alacaklı olmadığı tespit edilmiştir.
Dava, 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesine dayalı çek istirdadı istemine ilişkindir, Bu davada TTK'nın 790. maddesi gereği, ispat yükü çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası dışında elinden çıktığını ileri süren davacıya aittir. 6102 sayılı TTK'nın 790. maddesi gereğince, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır.
Bu kapsamda dosyaya sunulu bulunan delillerin değerlendirilmesinde, grafolog bilirkişi raporuna göre çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığı ve talimat mali bilirkişi raporunda da çeki ibraz eden son hamille kendisinden önceki dava dışı ciranta ... arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığı tespit edilmiş olup davacının hırsızlık olayı sonrasında savcılığa şikayette bulunarak ve çek iptali davası açarak üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiği anlaşılmakla çek iptali davası sonucunda çekin vade tarihinden önce alınan ödeme yasağı kararından ve yapılan ilandan haberdar olmasına rağmen çeki bankaya ibraz etmiş olması nedeniyle davalı son hamilin kendisinden önceki öldüğü dosyaya beyan edilen ciranta ... ile arasında gerçek bir ticari ilişki sonucu alınan bir çekin bulunmadığının mali raporla tespiti karşısında davalının kötüniyetle çeki iktisap ettiği kanaatine varılmakla davanın kabulü ile dava konusu ... A.Ş. ... Şubesine ait ... keşide tarihli, ... seri numaralı ... hesap numaralı 29.000 TL bedelli çekin davacıya iadesine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile dava konusu ... A.Ş. ... Şubesine ait 25.07.2016 keşide tarihli, ... seri numaralı ... hesap numaralı 29.000 TL bedelli çekin davacıya iadesine,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 1.980,99 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 495,25 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.485,74 TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 495,25 TL peşin harcın davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; posta, tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücretinden oluşan toplam 1.950,88 TL yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca hesap olunan 4.350,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK. 341. maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.09/12/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."