T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/650 Esas
KARAR NO: 2018/1018
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/07/2017
KARAR TARİHİ: 16/10/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 14/07/2017 tarihli dava dilekçesinde; Sundukları 23.05.2012 tarihli sözleşmeden anlaşılacağı üzere, müvekkili ile davalılardan ...tic.A.Ş' nin, ... İli, ..., ... mevkii, ... pafta, 399 Ada, 2 parselde kayıtlı, ... adresindeki 18.268 m2 bahçeli kargir fabrika binası ve müştemilatının satımı konusunda 7.650.000 USD olarak anlaştıklarını, davalılardan ...'ın sözleşmeden doğan borçların garantörü ve kefili olduğunu, satış bedelinin 500.000,00 USD'lik kısmının 11.500 m2 yere iskan alımına kadar alıcı şirket nezdinde teminat en tutulacağı ve iskan alındığında alıcı şirket tarafından satıcı müvekkiline hiçbir itiraz ve talepte bulunmaksızın ödeneceğini, iskan alınması için kaçak inşaat konumunda olan tüm yerlerin kaldırılması konusunda ve iskan alınması için gerekli harcamaların 500.000,00 USD bedelden yapılacağını, bu harcamaların tahmini 200.000,00 TL- 250.000,00 TL olacağı, iskan harcamaları düşüldükten sonra kalan bakiyenin müvekkiline ödeneceği konusunda anlaşma yaptıklarını, davalı şirketin, satışa konu gayrimenkulün 11.500 m2'lik kısmına iskan almış olmasına rağmen, müvekkili şirketin temsilcisi ..'ın iyiniyetli görüşme taleplerine rağmen, ödemekle yükümlü olduğu 500.000,00 USD'nin ne kadarını iskan için harcadığını bildirmediğini ve ödeme de yapmadığını, sözleşmeden anlaşılacağı üzere, sözleşmenin yapıldığı tarihte, iskan harcamalarının 200.000,00 TL - 250.000,00 TL arasında tutacağı yazılmış olmasına rağmen, davalıların müvekkiline hiçbir borcunun kalmadığını bildirerek, müvekkilinin parasını ödemediklerini bildirerek fazlaya dair talep hakları saklı kalmak kaydıyla, 10.000,00 USD'nin dava tarihinden itibaren USD'ye uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılara usulüne uygun dava dilekçesi, duruşma gün ve saati tebliğ edilmiş, davalılar vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde; Dava konusu taşınmazın yapı iskan izni bulunmadığından, iskan işlemlerinin müvekkili şirket tarafından gerçekleştirildiğini, iskan alınana kadar 500.000,00 USD'nin müvekkili şirket nezdinde teminat olarak tutulduğunu, iskan alınması için kaçak inşaat konumunda olan tüm yerlerin kaldırılması işlemlerinin müvekkilince yapıldığını, iskan alınması için gerekli harcamalar ve harçların alıcı konumunda olan müvekkili tarafından tutulan 500.000,00 USD'lik bedelden yapılacağının sözleşme ile kararlaştırıldığını, her ne kadar sözleşmede iskan için yapılan harcamaların tahmini olarak 200.000,00 TL - 250.000,00 TL arasında olacağının tahmin edildiği ifade edilmiş ise de, yapılan harcamaların bu miktardan fazla olduğunu ve teminat olarak tutulan bedelden harcandığını, iskan alımı için, müvekkili şirket tarafından, proje ve sorumluluk giderleri, yapı denetim ve proje giderleri, yangın sistemleri, inşaat proje harcı, yapı kullanım izin harcı, tesisat ve ısı yalıtım proje onayı, yapı kontrol kat mülkiyeti harcı, çatı söküm ve montaj işlemleri vb harcamaların yapıldığını ve ilgili yerlerden getirtilecek belgelerle bu durumun ortaya çıkacağını, yapılan harcamaların sabit olup, davacıya ödenmesi gereken bir tutar olmadığını bildirerek davanın zaman aşımı yönünden reddine, davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; taraflar arasındaki satış sözleşmesi kapsamında alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizce, dosyanın inşaat mühendisi bilirkişiler ..., harite mühendisi ... ve mali müşavir ...'ya verilip, taraf defter ve belgleeri üzerinde inceleme yapılıp, taraflar arasında satış sözleşmesi kapsamında davalıya ödenen miktarın ne kadar olduğu, sözleşme gereğince iskan alımına ilişkin ne kadar harcama yapıldığı, bunun belgesinin ne olduğu, taraf defter ve belgelerinde yer alıp almadığı, sözleşme gereğince davacı tarafından ödenen miktar üzerinden davacının alacağının olup olmadığı yönünde rapor düzenlemelerinin istenilmesine karar verilmiş olup, ibraz edilen 15.05.2018 tarihli raporda; Dava konusu somut olayda; yanlar arasında akdedilen 23.05.2012 tarihli "Satış Sözleşmesi ve Borç Taahhüdü" ile; davacının satıcı davalının alıcı olarak, ... ... ilçesi, ... Köyü, ... Mevkii, ... Pafta, 399. Ada, 2.Parselde kayıtlı, ... adresindeki 18.268 m2 bahçeli kargir fabrika binası ve müştemilatı vasfındaki gayrimenkulün satışının hükümlerinin kararlaştırıldığı, sözleşmede; satış bedelinin 7.650.000,00 USD olarak kararlaştırıldığı, sözleşme 4 mad. "iş bu sözleşmeye konu gayrimenkulün yapı iskan izni bulunmadığından, satış bedelinden 500.000 USD'lik kısmı iskan alınana kadar ALICI tarafından SATICI'ya ödenmeyeceği, 11.500 m2'e iskan alındığında, 500.000 USD ALICI tarafından, SATICI'ya hiçbir itiraz ve talepte bulunulmaksızın derhal ödeneceği, iskan alınması için kaçak inşaat konumunda olan tüm yerlerin kaldırılması konusunda iki taraf anlaşmaya varmış, ALICI bunu peşinen kabul etmiş ve itirazda bulunmayacağını taahhüt ettiği, iskan alınması için gerekli harcamalar ve harçlar ALICI tarafından tutulan 500.000,00 USD'lik bedelden yapılacağı, (Bu bedelin tahmini olarak 200.000TL-250.000. TL arasında olduğu tahmin edilmektedir) iskan çıkarıldıktan sonra yapılan masraflar düşülüp kalan bakiyenin SATICI'ya nakten Amerikan doları olarak iade edileceği, ALICI'nın bu bedelin tamamını SATICI'ya ödemeyi kabul ve taahhüt eder. " hükümlerine havi olduğu, davalı şirket tarafından ibraz edilen ticari deffcer, belgeler ve dosya münderecatmın incelenmesi neticesinde; taraflarınca dava konusu iskan alım masraf toplamı hakkında görüş belirtilip, hesaplama yapılabilmesi için; davalı tarafından ... Ltd. Şti.'ne yapılan ödemelere ilişkin ve yine ... Ltd. Şti'ne yapılan ödemelere ilişkin belgelerin taraflarınca incelenmek üzere dava dosyasına sunulması gerekeceği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, dosya içerisinde bulunan satış sözleşmesi örneğinden davacı ile davalı ... Alişveriş Hizmetleri ve Gida San. Tic. A.Ş. arasında bu davalıya ait fabrika binasının ve müştemilatının satımı konusunda sözleşme yapıldığı, bu sözleşmeyi davalı ...'ın kefil olarak imzaladığı görülmüştür.
Davacı fabrika binasının davalıdan sözleşme uyarınca 7.650.000 USD bedelli satın alıp teslim aldıklarını aralarındaki sözleşmeye göre ödenen 7.650.000 USD bedelden, 500.000,00 USD'lik kısmı 11.500 m2 alana davalı tarafından iskan alınana kadar davalıda teminat olarak kalacağı, davalının iskam işlemlerini yapıp masrafları düştükten sonra 500.000 USD den kalan kısmı kendilerine geri ödeneceğini, davalıların 11.500m2 alana ilişkin iskan işlemlerini tamamladıklarını ancak masraflardan geri kalan kısmın kendilerine iade edilmediğini, şimdilik 10.000 USD alacağın davalılardan tahsilini talep etmiştir. Davalı vekili iskan alımına ilişkin işlemleri yaptıklarını, davacıya ödemeleri gereken bir tutarın olmadığını beyan etmiştir. ... Belediyesi'ne yazılan müzekkereyle dava konusu fabrika ve müştemilatına ilişkin imar işlem dosyası dosyaya getirtilmiştir. ... Tapu Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak tapu kayıtları dosyaya celp edilmiştir. Dosya mali müşavir, inşaat mühendisi ve harita mühendislerinden oluşan bilirkişi kuruluna verilip inceleme yaptırılmış, düzenlenen raporda davalının defter ve belgelerinin usulüne uygun tutulmuş olduğu, davalının defter ve kayıtlarında dava konusu sözleşme kapsamında iskan alımı işlemlerine ilişkin 422.059,45 USD tutarında harcama yapıldığına kayıtlı olduğu, bu kayıtlar içerisinde ... ve ... firmalarına yapılan ödemelere ilişkin belge sunulmadığının rapor edildiği görülmüştür.
Dosyada bulunan sözleşme örneği, celp edilen tapu kaydı ve imar işlem dosyası örneği ve tarafların beyanlarından, davalı ... ...Tic. A.Ş'ye ait fabrika binası ve müştemilatının davacı tarafından satın alındığı ve bu satış kapsamında satış bedeli olan 7.650.000 USD nin davalıya ödendiği konusunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmeye göre satış sözleşmesine konu 11.500 m2 alanın iskan işlemlerinin davalı şirket tarafından yerine getirileceği ve satış bedeli içinde olan 500.000 USD tutarın davalılara teminat olarak kalacağı iskan alımı işlemleri harcamalarının bu bedelden davalılar tarafından yapılıp 500.000 USD den kalan rakamın davacıya ödeneceği konusunda tarafların anlaşmış olduğu, yaptırılan bilirkişi incelmesi sonucunda davalılar tarafından iskan alım işlemlerine ilişkin belgeleye dayalı ve iskan işlemleri ile ilgili olarak kabul edilen 348.191,15 USD harcama yapılmış olduğu, bu harcama miktarının davalılara teminat olarak kalan 500.000 USD den düşüldüğünde davalıların 151.808,85 USD yi davacıya ödemesi gerektiği, davacının talebinin 10.000 USD olması nedeniyle taleple bağlılık ilkesi gereğince davacının davasının kabulüne, 10.000 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a mad. gereğince devlet bankalarında yabancı para cinsinden paralara bir yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı işletilerek davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacının davasının KABULÜNE, 10.000 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a mad. gereğince devlet bankalarında yabancı para cinsinden paralara bir yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı işletilerek davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 2.459,16 TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 614,79 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.844,37 TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 614,79 TL harç ile, yine davacı tarafından yapılan 2.651,40-TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 4.310,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.16/10/2018
Katip ...
Hakim ...
Harç Beyanı
K.H.= 2.459,16 TL
P.H.= 614,79 TL
B.H.= 1.844,37 TL
Davacı yargılama gideri
2.400,00 TL bilirkişi ücreti
251,40 TL posta gideri
2.651,40 TL Toplam yargılama gideri