T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/697 Esas
KARAR NO: 2021/852
DAVA: Tazminat (Ticari İş Tellallığı Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/07/2017
KARAR TARİHİ: 16/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari İş Tellallığı Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada:
Davacı vekili dava dilekçesinde; ... iş ortaklığı taahhüdünde bulunan ... Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi İnşaatı ve Çevre Düzenlemesi Yapımı İşi Projesi dahilinde ... İş Ortaklığı ve müvekkili şirket arasında projenin mekanik tesisat işlerinin tamamını kapsayan yapım sözleşmesinin akdedildiğini, 04.01.2016 tarihli bu sözleşmede davalıların işveren, müvekkilinin ise yapımcı olarak yer aldığını, sözleşme miktarının yaklaşık olarak 6.600.000,00 TL ve KDV si olacağının öngörüldüğünü, sözleşmenin tarafı olan davalıların iş ortaklığının adi ortaklık olduğu ve tüzel kişiliği bulunmadığından davanın davalılara karşı açıldığını, sözleşmenin teminat başlıklı 9.2 maddesinde yapımcıya yapılacak ara hak ediş ödemelerinden; tahakkuk eden toplam imalat bedelinin % 5'i oranına tekabül eden meblağda geçici kabul eksiklikleri karşılığı olarak kesileceğinin düzenlendiğini, buna göre yapılan toplam imalatın % 95'i ödenmek üzere bu bedel üzerinden fatura kesileceğini ve kesilen imalat bedellerinin kesin hesapta geri ödeneceğini, sözleşmedeki bu hükme rağmen davalıların ortaklığının hak ediş ödemelerini geciktirdiğini ve kısmi ödemede bulunduğunu, ödemenin yapılacağına duyduğu inanç nedeniyle müvekkilinin davalı taraflara yönelik herhangi bir hukuki yola başvurmadığını, devam eden süreçte de, işverenin eksik ödemede bulunmaya devam ettiğini ve malzeme temininin güçleşmesine, şirket bünyesinde ve proje dahilinde çalışan işçilerin ücretlerinin ödenmesinde güçlüklere sebebiyet verdiğini, neticesinde de sözleşme ile müvekkili üzerine bırakılan yükümlülüğün ifasının geciktiğini, davalı ortaklığın 24/05/2017 tarihli sözleşmenin feshine ilişkin ihtarı mesaj yolu ile müvekkiline gönderdiğini, bunun üzerine müvekkilinin 19/06/2017 tarihli ihtar göndererek davalıların sözleşmeye aykırı davrandıklarını bildirdiğini, davalıların ortaklığının da 04/07/2017 tarihli ihtarnameyi noter kanalı ile kendilerine gönderdiğini, davalı iş ortaklığınca davacı müvekkiline çekilen ... yevmiye numaralı 24.05.017 tarihli ihtar ile sözleşmenin feshedilmesinin haksız olduğunu, cezai şartın gerçekleşmiş olduğu savından hareketle müvekkil şirkete ait bulunan ve/veya personele ait olan malzemelere el koyulduğunu, sözleşmenin feshi haksızlık oluşturduğundan cezai koşulun gerçekleştiğinin kabulünün mümkün olmadığını ve haksız el atma teşkil ettiğini, buna ilişkin zararın yaklaşık tespiti mümkün olmadığından ileride bilirkişi mahiyetiyle belirlendikten sonra taleplerinin söz konusu olacağını, müvekkili tarafından çekilen ... 3. Noterliği ... yevmiye numaralı 19.06.2017 tarihli ihtar ile sözleşmenin tarafı olan iş ortaklığının temerrüde düştüğünü beyan ile hak ediş bedellerine ve müvekkilinin uğramış olduğu zarara ilişkin bedelin tam olarak tespit edilememesi sebebi ile tüm bilgi ve belgeler toplanarak bilirkişi incelemesinden sonra artırılmak üzere şimdilik 15.000 TL bedelin ticari faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde, müvekkili şirketler adına ... 9.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...Esas sayılı dosyası ile davacı yan aleyhine alacak davası ikame edildiğini, davacının dava dilekçesinde andığı işin tamamının mekanik kısmı malzemeleri işçilikli olarak yapılmasını taraflar arasındaki sözleşme ile üstlendiğini, sözleşmenin süresinin imzalandığı tarihten itibaren 330 gün olduğunu, aradan geçen süre zarfında davacının sözleşme kapsamında yüklendiği iş ve işlemleri gereği gibi yerine getirmediğini ve işi saptanan süre zarfına bitiremediğini, belirtilen dosya ile sözleşmeden kaynaklı alacaklarının tahsilinin talep edildiğini, davacı yanın yüklendiği iş ve işlemleri gereği gibi yerine getirmemesi ve işi saptanan süre zarfına bitirememesi nedeniyle sözleşme'nin 20. maddesi uyarınca ... 5. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesiyle sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğini, davacı yanın sözleşme konusu iş ve işlemleri hiç yapmadığı ve eksik ve kusurlu olarak imal etmesi nedeni ile ortada davacı yanın iddia ettiği şekilde bir hak ediş bulunmadığını, davacı yanın hak edişlerin ödemesinin gecikmesi nedeni ile malzeme temininin geciktiği ve işçilerin ücretlerini ödeyemediği iddiasının bulunduğunu, ancak müvekkili şirketin 2017 yılı Ocak ayından itibaren davacı aleyhine haciz müzekkereleri tebliğ edildiğini, yine belirtilen tarih itibarı ile davacı yanca işçilerin maaşlarının ödenmemeye başlandığını, malzeme ve ekipman alınmadığını, tüm bu durum karşısında müvekkili şirketin iyi niyetli bir biçimde hareket ettiğini ve işçilerin maaşını ödediğini, malzeme ve ekipmanları alarak işin işleyişini devam ettirmeye çalıştığını, bunun üzerine ise davacı yanın şantiyede çalışan sorumlu mühendisi hiçbir gerekçe göstermeksizin müvekkili şirket nezdindeki çalışmasını bıraktığını, sonrasında görevli mühendisin işten ayrılmasını gerekçe göstererek taşeron işçilerin de topluca işten ayrıldığını, işin uzamasında ve ilave süre alınmasında müvekkili şirketin herhangi bir kusuru bulunmadığını, idareden kaynaklı sebeplerle süre uzatımı gerçekleştiğini, alınan süre uzatıma rağmen davacı yanca sözleşme gereği yüklenilen iş ve işlemler yerine getirilmediğini, sözleşmenin tek taraflı feshi ve gecikme cezası taleplerinin de yerinde olunduğunu beyan ile davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Birleşen dava dosyasında:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ile ...iş ortaklığı arasında 04/01/2016 tarihinde inşaat ve çevre düzenleme yapımı projesinde işin tamamının mekanik kısmı malzemeleri işçilikli olarak yapılması hususu ile ilgili olarak yapım sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 20.maddesi uyarınca ... 5. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesiyle sözleşme tek taraflı olarak feshedildiğini, müvekkili davalının sözleşmede kararlaştırılan işi kararlaştırılan süre içerisinde tamamlayamaması işin devamlılığının sağlanamaması ve izah edilen hususlar nedeniyle eksik kalan işin tamamlanabilmesi için 10/05/2017 tarihinde üçüncü bir şirketle anlaşıldığını, müvekkili davalının kusurlu davranışları nedeniyle zorunlu olarak üçüncü bir şirketle sözleşme imzalandığını, imzaladığı sözleşmeden doğan bakiye hakkı mahfuz kalmak kaydıyla 10.000 TL zararın ve sözleşme maddesi gereğince imalatlardaki eksik ve kusurlu işlerde dahil olmak üzere kalan işlerin de tamamlanması sonunda sözleşme tutarında müvekkili aleşhine oluşan farkın %25 ilavesi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek müvekkiline verilmesi gerektiğini, 2.250 TL ceza alacağının sözleşme fesih tarihinden itibaren tüm alacak kalimlerine işleyecek resskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ile dava açtıkları anlaşıldı.
Davalı vekili cevabında, davacıların sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetmelerinin hukuka aykırı olduğunu, sözleşme şartlarına aykırılık teşkil edecek biçimde ara hak ediş ödemelerinin bir kısmının hiç yatırmadığını bir kısmının ise eksik yatırıldığını, bu hususta davacının idareden almış olduğu hak ediş miktarları dosyaya geldiğinde ve bu hak ediş miktarlarından sözleşme gereği müvekkiline ödenmesi lazım gelen tutar ile ödenen tutar belirlendiğinde davacının haksız olduğunun ortaya çıkacağını, ekipmanların temin edilememesi gibi hususların doğru olmadığı gibi müvekkilinin ekonomik olarak iş yapamaz hale gelmesine sebebiyet verildiğini, bu durumu dayanak göstererek fesih yolunun işletilmesinde davacının haksız ve kötüniyetli olduğunu, cezai koşulun gerçekleştiği ve bu sebeple müvekkilinin sorumlu olduğu iddia edilmiş ise de, adı geçen mühendis ...’ın mevcut zaman aralığında üstsoy hısmının vefatı dolayısıyla işe gelememesi zaruretinin hasıl olduğunu, bu durum davacı taraf yetkililerinin bilgisinde olup sözleşmeye aykırılık bulunmadığından fer’i borç teşkil eden cezai şart doğmayacağını, sözleşemeye konu işin müvekkiline geç teslim edildiğini, bu hususun ... Üniversitesi’nden getirilecek olan belge ve kayıtlarda da açıkça görüleceğini, bir süre sonra davacının müvekkiline hiç ödeme yapmaması nedeni ile müvekkilinin çeklerini ödeyemez hale gelmesine sebep olduğunu beyan ile birleşen davanın reddi gerektiğini savunmuştur
Asıl dava; taraflar arasındaki yapım sözleşmesi kapsamında yapılan işten dolayı ödenmeyen hak ediş bedelinin ve hak ediş bedelinin gecikmesinden doğan zararın tazminine ilişkin olduğu, birleşen dava; davacılar davalı ile aralarındaki yapım sözleşmesi konusu işin davalı tarafından süresinde bitirilmemesi nedeniyle cezai şart alacağı, menfi zarar ve sözleşme konusu işin başkasına yaptırılmasından doğan zararın tahsili istemine ilişkindir.
... Üniversitesi Rektörlüğü'ne müzekkere yazılarak, asıl ve birleşen dava konusu işe ilişkin taraflar arasındaki sözleşme kapsamındaki işin projesi, bu proje kapsamında yapılan tespit, tespitlere ilişkin düzenlenen hak ediş raporları, ödeme kayıtları, taraflarca sunulan fatura örneklerinin ve işin projesine ilişkin tüm kayıtların bir örneğinin celbi sağlanmakla dosyamız içerisine alınmıştır.
Asıl dava davacısının tanıklarının dinlenmesi bakımından talimat yazılmış, tanık ..., ... firmasında 2015-2016 senesinde mühendis olarak çalıştığını, taraflar arasındaki yapım işi ile ilgili hakkedişlerinin % 90 veya 95'nin ... firmasına ödeneceği hususunda anlaştıklarını, ana müteahhit firmayla sözleşmelerinin bu şekilde olduğunu, hakkedişlerin sözleşmeye göre ödenmediğini, dolayısıyla işlerde de aksamalar olduğunu, yine de işi bitirmek için çabaladıklarını, ... Firmasının bu yapım işindeki malzemeleri alabilmek için kendi çeklerini kullanarak işleri döndürmeye çalıştığını, ... AŞ inşaat sözleşmeyi tek taraflı fesih ettiğini, Tanık ..., ... İnşaat şirketinde mekanik ustası olarak çalıştığını, ana yüklenici ... İnşaat ile hakkediş usulü ile yapım işi konusunda anlaştıklarını, sözleşmeye göre hakkedişlerin % 90 veya 95'i firmaya ödeneceğinin kararlaştırıldığı, ancak hiçbir zaman ödenen hakkedişlerin % 90-95'i bulmadığını, çok cüzzi bir miktar ödendiğini, ...firmasının işin aksamaması için gereken her türlü fedakarlığı yaptığını, kendi imkanları ile gereken tüm malzemeleri aldığını, ancak ödenen hakkedişler yetersiz olduğu için aksamalar olduğunu, karşı tarafın sözleşmeyi hiçbir gerekçe göstermeden feshettiğini beyan etmiştir.
Birleşen dava davacılarının tanıklarının dinlenmesi bakımından talimat yazılmış, Tanık ..., 2016 yılı sonundan itibaren ... iş ortaklığında proje müdürü olarak göreve başladığını, göreve başladığımda firmanın hak edişlerinin yapıldığını, işin süresiyle ilgili ise, kendisi işe başladığında sürenin bitmek üzere olduğunu, tamamlanması gereken talimatların %30-%40 civarında olduğunu, başladıktan sonra da eleman sayılarını artırmadıklarını, yeterli eleman ve malzeme bulundurmadıklarını, sözleşme bedelinin 6.600,000 civarında oldukların 4 milyona yakın ödeme yaptıklarını, ayrıca işin bitirilmesi yaklaşık 3,5 milyon malzeme + işçilik için para harcadıklarını, kusurlu ve ayıplı imalatların üniversitenin yetkili mühendisleri tarafından tespiti yapılarak raporlandığını, üniversiteyi gezerken tespit ettikleri ayıplı imalatlar için ayrıca para ödemek zorunda kaldıklarını, tanık ... ...şirketinde 2014 yılı Ağustos ayından itibaren mali ve idari işler şefliğinde görev yaptığını, yapım sözleşmesi kapsamında yapılan işlerden dolayı hakediş bedellerinin süresinden önce karşı taraf şirkete ödendiğini, bunların ticari defter ve banka kayıtlarında mevcut olduğunu, yapım sözleşmesi kapsamında imalatların 2016 yılının sonunda bitirilmesi gerektiğini, ancak kararlaştırılan tarihte imalatlar bitirilemediğinden ... isimli firma ile anlaşılarak eksik imalatların tamamlanmasının sağlandığını, eksik imalatların tamamlanması için gerek malzeme temininde gerekse işçilik temininde bulunulmak üzere 3,5 milyon civarında da ödeme yapıldığını, işin süresinde tamamlanamamasının karşı tarafın şirketin yeterli sayıda işçi eleman çalıştırmamasından kaynaklandığını, geçici kabulden sonra eksik imalatların ayrıca ayıplı imalatların tespit edildiğini, örneğin havalandırma sisteminde geçiş sağlayan kapağın sabitlenerek kapandığını gördüğünü, bu ayıplı imalatın düzeltilmesinin bütün havalandırma sisteminin tekrar sökülüp baştan kontrol edilmesini gerektiren uzun bir süreç olduğunu beyan etmiştir.
Mahkememizce ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak asıl ve birleşen davalar yönünden asıl dava davacısı ve birleşen dosya davalısı ... Ltd. Şti. defterlerinde mali müşavir, inşaat mühendisi ve makine mühendisi bilirkişilerce inceleme yaptırılıp, taraflar arasındaki yapım sözleşmesi kapsamında yapılan işten dolayı ödenmeyen hakediş olup olmadığı, varsa miktarı, ödenmeyen hak ediş varsa gecikmeden doğan zararın ne olduğu, davacının söz konusu işi süresinde yapıp yapmadığı, yapmamış ise davalının zararının oluşup oluşmadığı konusunda rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş, ... Asliye Ticaret Mahkemesince yaptırılan inceleme neticesinde bilirkişiler eksik bilgi ve belge talepli 26/02/2019 tarihli ön raporlarını sunmuş, ön raporda bildirilen eksiklikler ikmal edilmekle yeniden talimat yazılmış, bilirkişi heyeti 09/07/2019 tarihli raporlarında, davalı şirketlerin oluşturduğu İş Ortaklığı şeklindeki Adi Ortaklığın, Davacı ...'ne dava tarihi itibariyle 1.071.727,58 TL artı K.D.V. ödemesi gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığını rapor etmişlerdir.
Mahkememizce Mali Müşavir Bilirkişi ..., İnşaat Mühendisi Bilirkişi ..., Mimar Bilirkişi ... ve Makina Mühendisi Bilirkişi ...ile Elektrik Mühendisi Bilirkişi ... vasıtasıyla inceleme yaptırılarak, davalı-karşı davacıların oluşturduğu ... İş Ortaklığı'nın defter ve belgeleri üzerinde inceleme yaparak, taraflar arasındaki yapım sözleşmesi kapsamında; yapılan işten dolayı ödenmeyen hakediş bedeli bulunup bulunmadığı, varsa miktarı ve bu bedelin gecikmesinden doğan zararın olup olmadığı, var ise miktarı, birleşen davada, taraflar arasındaki yapım sözleşmesi konusu işin davalı tarafından süresinde bitirilip bitirilmediği, cezai şart alacağının doğup doğmadığı ve doğmuş ise miktarının ne kadar olduğu, işin gecikmesi varsa davacının menfi zararının oluşup oluşmadığı, sözleşme konusu işin gecikmesi nedeniyle işin başkasına yaptırılıp yaptırılmadığı ve bundan dolayı doğan zararın ne kadar olduğu ve işin yapımında tarafların kusuruna ilişkin rapor düzenlemelerinin istenilmesine karar verilmiş, dosyamız bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olmakla, bilirkişiler; asıl dava davacısı, ... firmasının davalı adi ortaklıktan tüm hakkediş alacaklarını tahsil ettiği ve bir alacağının bulunmadığını, birleşen dava davacısı adi ortaklığın ... firmasından günlük 5.000 TL x 176 gün 880.000 TL gecikme cezası alacağının olduğunu, işin başka bir firmaya yaptırlmasından kaynaklı 2.787.718,54 TL zararının ve % 25 ilavesi ile 3,998.398,28 TL olduğunu, adi ortaklığın ticari defterlerine göre ... firmasından 31.12.2017 tarihi itibariyle 658.166,10 TL alacağının olduğu ve nihayet toplamda 5.535.564,38 TL alacağının olduğunu 12.01.2021tarihinde rapor etmişlerdir.
Aldırılan bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş ve sözleşmenin 20. maddesine göre fark olursa % 25 ilave fark üzerinden hesaplamanın yapılacağı hükmü ve buna göre fark oluşmuş mu, oluşmuş ise ne kadar oluşmuş ve oluşmuş ise oluşan bu fark üzerinden % 25 ilave fark üzerinden hesaplama yapılması, ayrıca sözleşmenin 22. maddesine göre gecikme cezasının 3+7 gün üzerinden hesaplanıp ek rapor düzenlemelerinin istenilmesine karar verilmiş olmakla, bilirkişi heyeti 23/06/2021 tarihinde; ... firmasının davalı adi ortaklıktan tüm hakkediş alacaklarını tahsil ettiği ve bir alacağının bulunmadığı yönündeki görüşlerini aynen koruduklarını; birinci hesaplamaya göre birleşen dava davacısı adi ortaklığın Tem mekanik firmasından günlük 5.000 TL * 10 gün = 50.000 TL gecikme cezası alacağının olduğunu, işin başka bir firmaya yaptırılmasından kaynaklı 2.787.718,54 TL zararının ve % 25 ilavesi ile 3.484.648,17 TL olduğunu, adi ortaklığın ticari defterlerine göre ... firmasından 31.12.2017 tarihi itibariyle 658.166,10 TL alacağının olduğunu ve nihayet toplamda 4.192.814,27 TL alacağının olduğunu, ikinci hesaplamaya göre ise birleşen dava davacısı adi ortaklığın ... firmasından günlük 5.000 TL * 176 gün = 880.000 TL gecikme cezası alacağının olduğuru. işin başka bir firmaya yaptırılmasından kaynaklı 2.787.718,54 TL zararının ve %25 ilavesi ile 3.484.648,17 TL olduğunu, adi ortaklığın ticari defterlerine göre Tem mekanik firmasından 31.12.2017 tarihi itibariyle 658.166,10 TL alacağının olduğu ve nihayet toplamda 5.022.814,27 TL alacağının olduğunu rapor etmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Taraflar arasında, Metin Varlıbaş İnşaat &Arseaş İnşaat ortaklığının taahhüdünde bulunan ... Üniversitesi inşaat projesindeki mekanik ve tesisat işlerinin ... Ltd.Şti. tarafından yapılması hususunda 04.01.2016 tarihli yapım sözleşmesinin akdedildiği, işin süresi 330 gün olarak kararlaştırıldığı, asıl dava konusu ihtilaf taraflar arasındaki yapım sözleşmesi kapsamında yapılan işten dolayı ödenmeyen hak ediş bedellerinden ve hakedişlerin ödenmemesinden ötürü uğranılan zarardan; birleşen dava konusu ihtilaf işi süresinde bitirilmemesi nedeni ile cezai şart alacağı, menfi zarar ve sözleşme konusu işi başkasına yaptırılması nedeni ile doğan zararın tahsili talepleri hususlarından kaynaklanmaktadır.
Sözleşmenin asıl işveren adi ortaklık tarafından, işi üstlenen asıl dava davacısı şirketin üstlendiği iş ve işlemleri gereği gibi yerine getirmemesi ve işi belirlenen süre zarfına bitirilmemiş olması nedeniyle Sözleşme'nin 20. maddesine dayanılarak ... 5. Noterliği'nin ...tarihinde tek taraflı olarak feshedilmiştir. Esas davada davacı, işin ifasındaki aksaklıkların işveren davalıların işi kendilerine geç teslim etmesinden ve hakedişleri süresinde ödememesinden kaynaklandığını, dolayısı ile kusurlarından ve sözleşmenin feshinin haklı olduğundan söz edilemeyeceğinden bahisle yapılmayan hakediş ödemelerinin asıl dava davalılardan tahsilini talep etmiş, birleşen davaya karşı savunmasında sözleşmenin tek taraflı feshinin ve cezai şart talebinin yerinde olmadığını savunmuş, birleşen davada davacı, işin süresinde tamamlanmaması ve eksik ifalar nedeniyle işin başkasına yaptırılmak zorunda kalındığından ve sözleşmenin feshinin haklı olduğundan bahisle cezai şart alacağının ve eksik, kusurlu işlerin ikmali için katlanılan ilave maliyetlerin birleşen dosya davalısından tahsilini talep etmiş, asıl davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Hakediş ve ödeme kayıtlarının incelenmesinde, en son yapılan 05.05.2017 tarihli hak-ediş de dahil olmak üzere yapılan bütün hak-edişlerden olan bütün alacakların tahsil edildiği, bu bakımdan herhangi bir çekişmenin söz konusu olmadığı, asıl dava davacısının iddia ve talebinin ana konusunun, asıl dava davalısı şirketlerin oluşturduğu adi ortaklığın, ihale makamı ile yapmış olduğu 05.05.2017 tarihine en yakın hak-ediş tutarının esas alınması halinde toplamda yapmış oldukları imalatlara karşılık gelen tutarın ödenmediği, dolayısıyla aralarında yapılan son hak-edişle birlikte kümülatif toplamla, ihale makamı ile yapılan en yakın tarihli hak-ediş üzerinden yapılacak değerlendirme neticesinde oluşacak farkın tahsilinin olduğu anlaşılmış; ticari defterlerde yer alan kayıtlar buna ilişkin banka ödeme dekontları incelendiğinde; ödemelerinin ağırlıklı bölümünün günüden önce alındığı, az bir bölümünün günü geçtikten sonra ödendiği, yapılan bu ödemelerin üniversite tarafından dosyaya sunulan hakkediş raporlarına, sürelere, faturalara uyumluluk gösterdiği yaptırılan inceleme neticesinde tespit edilmiş; bu tespite göre ve hakkediş ödemelerinin tamamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde sözleşme konusu işin ifasını geciktirecek bir durum yaratmayacağı kanaatine varılmıştır.
Asıl işveren-birleşen dava davacısı şirketler ortaklığınca, asıl dava davacısı yüklenici şirkete yapılan hakediş ödemelerine ilişkin tespitler, sigorta kayıtlarına göre yüklenici şirketin sözleşme konusu iş sahasında işin yapımı için çalıştırdığı işçi sayısı, ayrıca asıl dava davacısının işin işveren davalıların işi geç teslim edildiğine yönelik iddiaları değerlendirildiğinde, asıl dava davacısının tesisin kendilerine geç teslim edildiğinden ve işin geciktirilmesine işveren-davalılarca sebep olunduğu iddiasına yönelik bir delilinin, buna ilişkin yazılı-resmi bir ihtarının mevcut olmadığı, sözleşmeye göre işin bitirilmesi gereken 01.12.2016 tarihinde bitirilerek teslim edilmemiş olduğu, sözleşme konusu iş kapsamında çalışan işçi sayısı itibari ile işin tamamlanmasının ve tesliminin de mümkün olmayacağı, dolayısı ile asıl dava davalısı şirketler ortaklığınca sözleşmenin 12/05/2017 tarihinde feshedilmesinin haklı olunduğu kanaatine varılmıştır.
Birleşen dava davacısı şirketler ortaklığınca, bu dosya davalısı tarafından üstlenilip eksik yada kusurlu ifa edilen işleri ... firmasına yaptırdığı, anılan şirketin taraflar arasındaki sözleşme konusu işte 12.05.2017 tarihinde çalışmaya başladığı ve işi 20.11.2017 tarihinde bitirdiği anlaşılmış, mahkememizce konusunda uzman bilirkişiler vasıtasıyla yaptırılan inceleme neticesinde, adi ortaklıkça dosvaya sunulan fotoğraflar, ... firması tarafından yapılan işler, faturalar, tamamlama ihalesi dokümanlar birlikte değerlendirildiğinde asıl dava davacısı ve birleşen davada davalı ... firması tarafından işin fen ve sanat kurallarına uygun yapılmadığı, eksik ve ayıplı yapıldığı, bu bakımdan birleşen dosya davacılarının 2.787.718,54 TL zararının ve % 25 ilavesi ile 3.484.648,17 TL olduğu, işin 355 gün gecikme ile tamamlandığı, ancak sözleşmenin fesih edildiği tarihe kadar olan süre, ek iş süresi olarak değerlendirildiğinden toplamda 176 gün gecikme süresi olduğu ve birleşen dosya davacılarının bu süre için sözleşmenin 22. maddesindeki gibi cezai şart talep edebileceği tespit edilmiş, mahkememizce aldırılan ek bilirkişi heyeti raporunun tarafsız, bilimsel veriler ve dosya kapsamı ile uyumlu, denetime elverişli olduğu kanaatine varılmıştır.
Asıl davada; davacı tarafça sözleşme kapsamında yapılan işe karşılık davalılarca ödenmeyen hakediş bedellerinin ve hak ediş bedelinin gecikmesinden ötürü uğranılan zararın tahsilini talep etmiş ise de, taraflarca sunulan bilgi ve belgeler, ticari kayıtlar, iş sahibi üniversiteden celp edilen kayıtlar, hakediş raporları, ödemeye ilişkin belge ve dekontlar birlikte değerlendirildiğinde, hakediş ödemelerinin genelinin günüden önce yapıldığı ve tahsil edildiği, az bir bölümünün günü geçtikten sonra ödendiği anlaşılmakla, davacının davalılardan hakediş alacağının bulunmadığından, hakedişlerin zamanında ödenmemesinden doğan davacı zararından da bahsedilemeyeceği, davacının buna ilişkin zararını belgeleyen delilinin de mevcut olmadığından davacının davasının reddine karar verilmiştir.
Birleşen davada, davacıların sözleşmeyi tek taraflı feshinin, sözleşmenin 20. maddesindeki feshe ilişkin düzenlemeye göre haklı ve yerinde olduğu, sözleşmeyi haklı olarak fesheden davacıların davalıdan yine sözleşmenin 22 ve 23 maddesi gecikme cezası ile kalan işi başkasına yaptırmaktan doğan zararlarını % 25 ilavesi ile tahsilini talep etmekte haklı oldukları kanaatine varılmakla, birleşen davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, taleple bağlılık ilkesi gereğince 87.250,00 TL nın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacılara verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-ASIL DAVADA:
Davacının davasının REDDİNE,
Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 59,30 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 256,17 TL harçtan mahsubu ile fazla harç olan 196,87 TL nın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca hesap olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine,
2-BİRLEŞEN (İstanbul 9. ATM 2017/724 Esas ) DAVADA:
Davacıların davasının KABULÜNE, 87.250,00 -TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,
Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 5.960,04 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.490,02 TL TL harcın mahsubu ile bakiye 4.470,02 TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 1.490,02 TL peşin harcın davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 371,00 TL posta gideri ve 6.000 TL bilirkişi ücreti gideri toplamı 6.371,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 12.142,50 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
3-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
dair davacı karşı davalı ve davalı karşı davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede İSTİNAF YOLU açık olmak üzere karar verildi.16/11/2021
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır
.
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."