T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/730 Esas
KARAR NO: 2019/322
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/08/2017
KARAR TARİHİ: 03/04/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirkete sigortalı bulunan ... Ltd. Şti.'nin maliki ve işleteni olduğu ... plakalı aracın 07/05/2017 tarihinde ...'a ait ... plakalı araca çarpması neticesinde hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumunda ... plaklı aracın % 100 kusuru oranında meydana geldiğini, davalı sigorta şirketi tarafından ... plakalı aracın 03/04/2017-2018 tarihlerini kapsar şekilde Zorunlu Mali Mesuliyet poliçesinin bulunduğunu, dava dışı ...'un davalı sigorta şirketinden alacağını temlik yoluyla müvekkiline devrettiğini, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmak kaydıyla şimdilik 650,00 TL hasar bedeli, 100,00 TL değer kaybı bedeli ile 250,00 TL ekspertiz ücretinin poliçe limitleri kapsamında temerrüt tarihi olan 09/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile yargılama masrafları ve vekalet ücretinin de davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından 03/04/2017-2018 tarihlerini kapsar şekilde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi ile sigortalandığını, davacı taraf her ne kadar müvekkilinden değer kaybı ve hasar bedeli talep etmiş ise de aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından sigortalı bulunan sürücünün kusurunun bulunmadığını, talep edilen bedellerinde poliçe teminatı kapsamında bulunmadığını savunarak haksız davanın reddi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesini istemiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları ile celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla Makine Mühendisi ...'ya tevdii edilen dosyaya 09/05/2018 tarihinde tanzim olunan bilirkişi raporunda özetle; davacı vekili, 650,00 TL hasar bedeli, 100,00 TL değer kaybı bedeli ve 250,00 TL ekspertiz ücretinin yasal faizi ile birlikte temerrüt tarihinden itibaren tahsili talebi 09.08.2017 tarihinde işbu davayı ikame ettiği, davacının 14.08.20110.05.2017 tarihinde temlik sözleşmesi imzaladığı, ...'e ait ... plakalı aracın önünde seyreden ... plakalı ...'a ait olan araca, arkadan çarpması sonucunda oluşan maddi hasarın tamiri için. ...Tİc.Ltd.Ştİ 'ne 4.180,00 TL ödeme davalı şirket ... Danışmanlık Hizmetleri San. Ve Tic. Ltd.Ştl. tarafından yapılmıştır. Bununla birlikte 250,00 TL Ekspertiz ücreti ödenmiştir. Bu sebeple davalı bu ücreti, arkadan çarpan bu sebeple %100 kusurlu bulunan ... plakalı aracı sigorta şirketi ... Sigorta Şirketinden talep edip edemeyeceği itilafın özünü teşkil etmektedir.
Sigorta Konusu Teminat ve Değer Düşmesi Zararı:
Davalı taraf, davacının aracının 17.05.2017 tarihinde hasara uğraması sonrasında; davacının hasar görmeden önceki değeri ile hasarlı değeri arasındaki farkın tamamını tazmin etmek durumunda olduğu, tamir, bakım, yedek parça ve sair masraflar yanında, aracın hasar giderilmiş değeri ile hasarsız değeri arasındaki farkın da tazminini gerektiği, burada asıl olan aracın tamir görmüş, parça değiştirmiş, boya görmüş olması karşısında bundan dolayı değerinde düşüklük olması ve bundan davacının gördüğü zararın tazmini olduğu, davalının, 08.09.2017 tarihinde davacıya 2.150,00 TL ödeme belgesi dosya içerindeki bilgilerden tespit edilmiştir.
Kusur Değerlendirmesi:
Davalı sigorta şirketi sorumluluğunda, davacıya ait araç tamir ve bakımını yaptırmış ve tüm ödemelerini yapmıştır. Trafik kazası tespit tutanağı ve dosya kapsamına göre, davacıya art araca arkadan çarpan davalının sigorta güvencesinde olan aracın sürücüsünün % 100 kusurlu olduğu değerlendirmesi yerindedir. Bu durumda, sorumluluk sigortacısı davalının meydana gelen araç değer düşmesi zararını da tazmin etmesi gerektiği açıktır.
Araçta Değer Düşmesi Zararı:
Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 2016/133345 Esas No’tu, 2017/6134 Karar No'lu Yargıtay İlamı'na göre; değer kaybının belirlenmesi hususunda esas alınan, aracın kaza tarihindeki hasar görmemi; 2.el piyasa değeri ile kasadan sonra onarılmış haldeki 2.el piyasa değeri arasındaki fark kriterine uyulmaksızın hesaplama yapılarak sağlanmıştır." Bilirkişi raporunda belirtilen yöntemle değer kaybmın tespit olunduğu rapora dayalı olarak hüküm kurulamaz.
Bu durumda mahkemece aracın modeli, markası, özellikleri, haşan, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın İddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri Ele kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının zararının belirlenmesi, meydana gelebilecek çelişkilerin giderilmesi yönünden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık yeni bir rapor alınması..." istenmiştir.
Bu raporda Yargıtay İlamı'na göre değerlendirme kapsamında ... plakalı aracın sahibi ...'a ait olan aracın 28.09.2016 trafik çıkış tarihli, kırmızı, M1 sınıfı, Otomobil (AB Hatchback), ... plakalı ..., ..., 2016 model, 1461 motor hacimli aracın, aracın 07.05.2017 tarihinden önce başka bir kara yaptığına dair herhangi bir belgeye dosyada rastlanmadığı, araçta tamir işlemlerinin 1.968,00 TL'si işçilik, 1.122,00 TL'si boyama 452,47 TL'si de yedek parça olmak üzere toplam 4.180,00 TL olduğu, toplam miktara göre parça değişiminin çok az olduğu gerikalanın ise sadece onarım ve boya olduğu dosyadaki bilgilerden tespit edilmiştir.
Yargıtay kararında belirtildiği üzere, karşılaştırma bakımından; aracın hasarlı ve hasarsız rayiç bedellerinin incelemeleri için bu işlemlerin çokça yapıldığı ... , ... ve ... sayfaları incelenerek ve yetkili servisler ile görüşülerek, aracın yaklaşık rayiç bedelleri belirlendiği, ilgili aracın, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Kasko değerleri tablolarından yıllara göre kasko değerleri ile ... Birliği'nin yıllık kasko değerlerine göre inceleme yapılarak değerlendirmeler yapılmıştır.
Sonuç olarak; yapılan araştırmalar, incelemeler ve hesaplamalar sonucunda, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/133345 Esas no'lu. 2017/6134 Karar No'lu Yargıtay İlamına göre değer kaybı 1.850,00 TL olduğu, 07.05.2017 tarihinde meydana gelen maddi hasadı trafik kazasında arkadan çarpan aracın tam kusurlu olduğu ve sigortalısı ... Sigorta Şirketi kusuru ve davalının sorumluluğu hususunun tartışmasız olduğu, meydana gelen hasarın niteliğine göre; aracın maliki bakımından hasar giderilmiş bile olsa aracın satış fiyatı ile hasar hiç olmadığı durumdaki satış fiyatı arasında farkın taşıt sahibi açısından dolaylı da olsa zarar olduğu ve sigorta güvencesinde olduğu, ZMSS Genel Şartları gereği, tazminat talep hakkının da davacıya ait olacağı, eksper ücretinin davalı tarafından ödeneceği, davacı lehine tazminata hükmedilecek olursa, davacının talep tarihi olan dava tarihinden itibaren yasal faiz ile tahsil talep edebileceği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Bilirkişi raporunun usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmesi neticesinde tarafların beyan ve itirazlarının dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla dosya kök raporunu tanzim eden bilirkişiye tevdii edilmesi neticesinde 15/10/2018 tarihinde tanzim olunan bilirkişi ek raporunda özetle;
Kusur Değerlendirmesi:
2918 Karayolları Trafik Kanunu'nun 4.maddesine göre; trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan hallerin 84. maddesinde araç sürücüleri trafik kazalarında kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçme, taşıt giremez trafik işareti bulunan karayoluna veya bölünmüş karayolunda karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şerit,rampa ve bağlantı yollarına girme, ikiden fazla şeritli taşıt yollarında, karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şerit veya yol bölümüne girme, arkadan çarpma, geçme yasağı olan yerlerde geçme, doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma, şeride tecavüz etme, kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, kaplamanın dar olduğu yerlerde geçiş önceliğine uymama, manevraları düzenleyen genel şartlara uymama, yerleşim birimleri dışındaki karayolunun taşıt yolu üzerinde, zorunlu haller dışında park etme veya duraklama ve her durumda gerekli tedbirleri almama, park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallarauygun olarak park edilmiş araçlara çarpma hallerinde asli kusurlu sayılırlar.
Ancak, kazada bu hareketlerden herhangi biri, kazaya karışan araç sürücülerinden birden fazlası tarafından yapılmış veya kaza bu hareketler dışında kurallarla, yasaklamalara, kısıtlamalara ve talimatlara uyulmaması nedenlerinden doğmuşsa, karayolunu kullananlar için kusur oranı yönetmelikte belirtilen esaslara göre tespit edilir."
Trafik kazası tespit tutanağı ve dosya kapsamına göre, davalı şirkete sigortalı ...'e ait olan ancak sürücü ... idaresindeki ... plakalı otomobilin ... bölgesinde seyir halinde iken yine aynı yönde önünde giden, ...'a ait olan ancak sürücü ... İdaresindeki ... plakalı aracı fark etmeyerek arkadan çarpması sonucunda oluşan kazanın, 2918 Karayolları Trafik Kanunu'nun 4.maddesi (d) fıkrasına göre, tam (%100) kusurlu olduğu, sorumluluk sigortacısı davalının meydana gelen araç değer düşmesi zararını da tazmin etmesi gerektiği acıktır.
Değer Kaybı Zararı İrdelemesi;
T.C. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2002/130 Esas, 2002/4512 karar sayılı ilamında "...tamamen onarılmış olsa bile arızalı araba, tahribatın İzlerini taşıyacağından onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin onartmdan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Aracın onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun, kural olarak aynı nitelikteki hiç onarım görmemiş araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir." şeklindeki ilamı göz önüne alındığında, dava konusu aracın görmüş olduğu dava konusu hasar onarımı nedeniyle hasar öncesi rayiç değerinde bir azalmanın olacağı, önceki hasarlarının da dava konusu hasar öncesi rayiç değerinde azalmaya neden olacağı, mükerrer hasarların ise değer kaybı yaratmayacağı açıktır. Nitekim, Yargıtay kararında tamamen onarılmış olsa bile arızalı araba, tahribatın izlerini taşıyacağından onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin onarımdan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerektiğinin belirtildiği göz önüne alındığında, hasarın, hasarlı parçanın herhangi bir müdahale yapmadan orijinal yenisi ile değiştirilerek giderildiği durumlarda, değer düşümüne neden olan tahribat izlerinin tamamen ortadan kalkması nedeniyle değer kaybına yol açmayacağının Yargıtay'ın kabulünde olduğu anlaşılmaktadır.
Her ne kadar, 14 Mayıs 2015 tarihli 29335 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına ait Tebliğin ekinde, hasar nedeniyle araçlarda oluşan değer kaybını hesaplamaya yönelik bir hesap metodolojisine yer verilmiş, 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe girmiş, Danıştay 15.Dairesin 2015/5277 Esas sayılı dosyada, Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının, "B.4 Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinin (b) bendinde yer alan "veya trafik kurallarının İhlali" ibaresinin ve Ek.l Değer Kaybı Hesaplamasının 2.Teminat Dışında Kalan Haller üst başlığı altındaki 2. ve 6. bentlerinin yürütmesinin durdurulmasına 14/10/2016 tarihinde oy birliği ile karar vermiş, davalı cevap dilekçesinde söz konusu değer kaybı hesabı yöntemine atıfta bulunarak değer kaybının hesaplanmasında söz konusu yöntemin kullanılması gerektiği yönünde beyanda bulunmuş ise de, gerek 01/06/2015 tarihinden önce (Y17HD. 2014/21223 E., 2014/17932 K., Y17HD. 2014/21322 E., 2014/17939 K., Y15HD. 2004/5684 E„ 2005/3942 K. vs.) gerekse 01/06/2015 tarihinden sonra (T.C. Yargıtay 17,Hukuk Dairesinin 2016/9004 Esas, 2017/3076 Karar, 2016/15312 Esas 2017/7758 Karar vs). Yargıtay İlamlarında, değer kaybının belirlenmesinde, aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2.el piyasa değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2.el piyasa değeri arasındaki fark kriterlerine uyulmaksızın yapılan hesaplamanın bozma nedeni olarak görülmesi göz önüne alınarak, değer kaybı, Yargıtay ilamlarında belirtilen şekilde tespit edilmiştir.
Buna göre yapılan incelemelerde, aracın hasarlı ve hasarsız rayiç bedellerinin incelemeleri için bu işlemlerin çokça yapıldığı ..., ... ve ... sayfaları incelenmiş ve aracın servis yetkilileri ile görüşmeler yapılarak, ilgili aracın yaklaşık olarak rayiç bedelleri kanaati oluşturulduğu, ilgili aracın rayiç bedelinin hasarsız 59.250,00 TL, hasarlı bedelin de 57.416,66 TL olarak öngörüldüğü, bu sebeple aradaki fark kök raporda olduğu gibi 1.850,00 TL'dir.
Hasar Değerlendirilmesi:
Araçta tamir İşlemlerinin 1.968,00 TL'si işçilik, 1.122,00 TL'si boyama ve 452,47 TL'si de yedek parça olmak üzere toplam 4.180,00 TL olduğu, toplam miktara göre parça değişiminin çok az olduğu geri kalanın ise sadece onarım ve boya olduğu, işçilik ücretlerinin tamamı da aracın arkasında meydana gelen hasarın çektirme işlemidir, diğeri de boya işçiliği olduğu, ilgili araç sadece arkadan hasar gördüğü, hasar resimleri ile eksper raporları ve tamir işlemleri için davacı adına düzenlenen 15/05/2017 tarihli ... Tic. Ltd. Şti. faturası ile uyumlu olduğu, davalının hasarın tamamından ve değer kaybından poliçe limitleri dâhilinde sorumlu olduğu, tamir işlemleri tutarının KDV dahil olarak davacıya ödenmesi gerektiği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; trafik kazası nedeniyle araçta meydana gelen hasar bedeli ile değer kaybı bedelinin ve ekspertiz ücretinin yargılama gideri olarak davalıdan tahsiline ilişkin Tazminat davasıdır.
Trafik kazası tespit tutanağı ve dosya kapsamına göre, davalı şirkete sigortalı ...'e ait olan ancak sürücü ... idaresindeki ... plakalı otomobilin ... bölgesinde seyir halinde iken yine aynı yönde önünde giden, ...'a ait olan ancak sürücü ... İdaresindeki ... plakalı aracı fark etmeyerek arkadan çarpması sonucunda oluşan kazanın, 2918 Karayolları Trafik Kanunu'nun 4.maddesi (d) fıkrasına göre, tam (%100) kusurlu olduğu hükme elverişli teknik makina bilirkişi raporundan anlaşılmakla sorumluluk sigortacısı davalının meydana gelen araç değer düşmesi zararını da tazmin etmesi gerekir.
Yargıtayın müstekar içtihatlarına göre alınan hükme elverişli yukarıda ayrıntılı dökümü yapılan teknik makina mühendisi bilirkişi raporunda ... plakalı aracın sahibi ...'a ait olan aracın 28.09.2016 trafik çıkış tarihli, kırmızı, M1 sınıfı, Otomobil (AB Hatchback), ... plakalı ..., ..., 2016 model, 1461 motor hacimli aracın, aracın 07.05.2017 tarihinden önce başka bir kara yaptığına dair herhangi bir belgeye dosyada rastlanmadığı, araçta tamir işlemlerinin 1.968,00 TL'si işçilik, 1.122,00 TL'si boyama 452,47 TL'si de yedek parça olmak üzere toplam 4.180,00 TL olduğu, toplam miktara göre parça değişiminin çok az olduğu geri kalanın ise sadece onarım ve boya olduğu tespit edilerek karşılaştırma bakımından; aracın hasarlı ve hasarsız rayiç bedellerinin incelemeleri için bu işlemlerin çokça yapıldığı ..., ... ve ... sayfaları incelenerek ve yetkili servisler ile görüşülerek aracın yaklaşık rayiç bedelleri belirlendiği, ilgili aracın, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Kasko değerleri tablolarından yıllara göre kasko değerleri ile Türkiye Sigortalar Birliği'nin yıllık kasko değerlerine göre inceleme yapılarak aracın değer kaybı bedelinin 1.850 TL olduğu anlaşılmakla davalı sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonrasında temerrüte düşüldüğü dikkate alınarak davacının davasının değer kaybı bedeli yönünden kabulü ile taleple bağlılık ilkesi gereğince 100 TL değer kaybı bedelinin 09/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Araçta tamir işlemlerinin 1.968,00 TL'si işçilik, 1.122,00 TL'si boyama ve 452,47 TL'si de yedek parça olmak üzere toplam 4.180,00 TL olduğu, toplam miktara göre parça değişiminin çok az olduğu geri kalanın ise sadece onarım ve boya olduğu, işçilik ücretlerinin tamamı da aracın arkasında meydana gelen hasarın çektirme işlemi olduğu, diğeri de boya işçiliği olduğu, ilgili araç sadece arkadan hasar gördüğü, hasar resimleri ile eksper raporları ve tamir işlemleri için davacı adına düzenlenen 15/05/2017 tarihli ...Tic. Ltd. Şti. faturası ile uyumlu olduğu, davalının hasarın tamamından ve değer kaybından poliçe limitleri dâhilinde sorumlu olduğu, tamir işlemleri tutarının KDV dahil olarak davacıya ödenmesi gerektiği ve davalı sigorta şirketinin 14/08/2017 tarihinde davacıya 2.150,00 TL hasar bedeli yönünden ödeme yaptığı hususunun hasar dosyasından anlaşılması karşısında davalı sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonrasında temerrüte düşüldüğü dikkate alınarak davacının davasının kısmen kabulü ile hasar bedeli yönünden 2.030 TL hasar bedelinin 650 TL sine 09/06/2017 tarihinden itibaren 1.380 TL sine ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile hasar bedeli yönünden 2.030 TL hasar bedelinin 650 TL sine 09/06/2017 tarihinden itibaren 1.380 TL sine ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının davasının değer kaybı bedeli yönünden kabulü ile 100 TL değer kaybı bedelinin 09/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 145,50 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 31,40 TL + 61,00 TL ıslah harcından oluşan toplam 92,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 53,10 TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 31,40 TL peşin harç, 61,00 TL ıslah harcından oluşan toplam 92,40 TL harcın davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 250,00 TL eksper ücreti ile 669,30 TL posta, tebligat, müzekkere, bilirkişi ücretinden oluşan toplam 1.011,70 TL yargılama giderinin davanın kabul reddi oranında yapılan hesaplama neticesinde 503,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
Bakiye kısmın davacının üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 2.130,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 2.150,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine,
8-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda KESİN olmak üzere karar verildi. 03/04/2019
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."