T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/787 Esas
KARAR NO: 2019/1087
DAVA: Sözleşmenin İptali
DAVA TARİHİ: 06/09/2017
KARAR TARİHİ: 01/11/2019
Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmenin İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Ana davada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin bir kısım Kamu Hastanelerinin iç ve dış cephe düzenleme işlerini yaptığını, müvekkillerinin hastanelerin restorasyonlarında kullanılacak kurşun levha ve tuğlaları temin etmek üzere taşeron firma olarak davalı ile 21/06/2017 tarihinde sözleşme yapıldığını, sözleşme kapsamında davalının imalatlarını en geç 10/08/2017 tarihinde teslim edileceğinin kararlaştırıldığını, ancak davalının sözleşme edimlerini yerine getirmediğini, bu nedenle taraflar arasında kurulan 21/06/2017 tarihli sözleşmenin feshine, sözleşme kapsamında verilen çeklerin ödenmemesi, üçüncü kişilere devri ve temlikinin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, çeklerin iptali ile fazlaya ilişkin tazminat hakkını saklı tutmak kaydıyla yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Ana davada Davalı ... Ltd. Şti.'ne usulüne uygun olarak yapılan tebligat rağmen davaya cevap vermediği gibi bu davalı tarafından da duruşmalara katılan olmamıştır.
Birleşen dosya davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilleri ile dava dışı ... Ltd. Şti. Arasında 21.06.2017 tarihli " ... (...) Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneler Kurumu Nükleer Tıp Merkezi Düzenleme İşi Sözleşmesi" yapıldığını, sözleşme gereğince davalı "Müşteri teklif formu"nda yer alan kurşun levha ve kurşun tuğlaları imal edeceğini, en geç 10.08.2017 tarihine kadar müvekkillerine teslim edeceğini, müvekkillerinin dava dışı yükleniciye avans olarak keşidecisi müvekkili ... olan her biri 25.000 TL lik iki adet çek verdiğini, böylece 50.000 TL ödemede bulunduğunu, dava dışı şirkete a) ... ... Şubesine ait ... hesap nolu, ... çek nolu, 22.09.2017 tarihli, 25.000 TL bedelli, b) ... ... ... Şubesine ait ... hesap nolu, ... çek nolu, 22.09.2017 tarihli, 25.000 TL bedelli çeklerin verildiğini, ancak dava dışı şirketin sözleşme koşullarına uymadığını, malların teslim edilmediği gibi avans olarak verilen çeklerin iade edilmediğini, malların teslim edilmemesi üzerine müvekkillerince dava dışı ... ve ... Şti.'ne ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasından ".. Sözleşmenin feshi, çeklerin iptali ve mallar teslim edilmediğinden uğranılacak tüm zararların tazmini" istemiyle dava açıldığını, çekler yönünden anılan mahkemece taraflar arasında geçerli olmak kaydıyla çeklerin icra takibine konulmasının ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına karar verildiğini, iş bu dava ile dava dışı ... Ltd. Şti. Aleyhine açılan ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasıyla birleştirilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmeesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen dosya davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ...'nün çekte herhangi bir sıfatı bulunmadığını, ödemenin ise çekin bankaya ibrazı sonucu davacı ... tarafından yapıldığını, müvekkili şirketin çekleri usulüne uygun olarak kurulan gerçek faktoring ilişkileri kapsamında teslim alındığını savunarak haksız ve mesnetsiz davanın reddi ile yargılama masrafları ve vekalet üceritininde davacı taraflara yükletilmesini istemiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları ile celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla Mali Müşavirler ... ile ...'e tevdii edilen dosyaya 22/11/2018 tarihinde tanzim olunan bilirkişi raporunda özetle; davacı ... ve Davacı ...’nün ticari defterlerinin incelenmesinde, davacı taraf, 2017 yılı ticari defterlerini Türk Ticaret Kanunu ilgili hükümlerine uygun olarak tutmuştur.
Davacı tarafın ticari defterlerinde; ... tarih ve ... no.lu yevmiye maddesi ile davalı ... Ltd. Şti.’ne avans olarak verilen çekler kayda alınmış olup, 159.01.01 Verilen Sipariş Avansları- ... yardımcı hesabı 50.000,00 TL borçlandırılmıştır. Bu işlemin açıklamasında, 22.06.2017 tarihli ... no.lu 25.000,00 TL ve 22.06.2017 tarihli ... no.lu 25.000,00 TL tutarında iki adet çek yer almaktadır. Ayrıca, 10.07.2017 tarih ve ... no.lu yevmiye maddesi ile davacının davalıya ... hesabından gönderdiği 500,00 TL bulunmaktadır. Davacının ticari defterlerinde, davalı ... Medikal Ltd. Şti. toplam 50.500,00 TL borçludur. Davalı aldığı avansa karşılık herhangi bir fatura düzenlememiştir. Davacının 2017 yılı Haziran ayına ait 191 İndirilecek KDV muavin defterinde ve 2017 yılı Haziran ayına ilişkin olarak vergi dairesine vermiş olduğu Ba Formunda davalıdan gelmiş olan her hangi bir fatura bulunmamaktadır. Özetle, davalı ... Ltd. Şti. davacıya her hangi bir iş yapmamış ve fatura düzenlememiştir.
Davalı ... Ltd. Şti. tarafından ticari defter ve belgelerini ibraz etmediğinden inceleme yapılamamıştır.
Davacılar ... ve ... (...) ile Davalı ... Ltd. Şti. arasında 21.06.2017 tarihinde imzalanan sözleşmenin, çekle verilen avansların, ihtarname ve ihbarnamenin incelenmesinde, taraflar arasında 21.06.2017 tarihinde ... (...) Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneler Kurumu Nükleer Tıp Merkezi Düzenleme İşi Sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşmede yapılacak işin bedeli 130.000,00 TL+KDV olarak belirlenmiştir. Yer Teslim ve başlama tarihi 10.07.2017 Bitiş tarihi 10.08.2017’dir. İşveren (...) tarafından avans olarak 50.000,00 TL 90 gün vadeli çek, kurşun levha ve kurşun tuğla malzemeleri sahaya indiği zaman 45.000,00 TL 120 gün vadeli çek verilecek kalan ödemeyi geçici kabul imzalanmasına müteakip taşeron firmaya (... Ltd. Şti.) ödeyecektir.
Sözleşmenin tarafı işveren (...) sözleşmeye istinaden ... tarihli ... no.lu ... Ltd. Şti.’nin imzaladığı tahsilat makbuzu ile ...bank ... Şubesi ... hesabından keşide edilmiş ... no.lu 25.000,00 TL ve ...bank ... Şubesi ... hesabından keşide edilmiş ... no.lu 25.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL tutarındaki çekleri ile davalıya teslim etmiştir.
Sözleşmedeki malların teslim edilmemesi üzerine davacılar ... ve ... ... tarihinde ... 11. Noterliğinin ... yevmiye no.lu İhtarnamesi ile davalıya, kendilerine 50.000,00 TL tutarındaki yukarıdaki çeklerin teslim edildiği, anacak bugüne kadar mal teslimi yapılmadığı, bu nedenle sözleşmenin fesih edildiği, verilen çeklerin ciro edilmemesi gerektiği, çeklerin iadesi yapılması gerektiği ihtar edilmiştir.
Davalı taraf, 14.08.2018 tarihli mektubunda; 21.06.2107 tarihinde sözleşme yapıldığı, dava konusu 50.000,00 TL tutarındaki çekleri teslim aldığını, çeklerin teslim alınmış olmasına rağmen şirketlerinin içinde bulunduğu mali durum sebebiyle taahhütlerini yerine getiremediklerini ve çeklerin iadesinin mümkün olmadığını yazmıştır.
Bunun üzerine davacı taraf, 16.08.2017 tarihinde ... 34. Noterliğinden ... yevmiye no.lu fesih ihbarnamesi göndermiştir. İhbarnamede, davalı şirket ile yapılan ... (...) Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneler Kurumu Nükleer Tıp Merkezi Düzenleme İşi Sözleşmesi’nin feshi ve dava konusu çeklerin iade edilmesi gerektiği, aksi halde tüm zararların tazmini ile birlikte çekler için iptal davası açılacağı bildirilmiştir.
Mahkemenin 08.09.2017 tarihli ara kararında; davacıların talebinin kabulüne, alacak miktarının % 40’ı oranında (20.000,00 TL nakit veya kesin süresiz teminat mektubu) teminat karşılığında davaya konu ...bank ... Şubesi tarafından verilen 22.09.2017 keşide tarihli 25.000,00 er TL bedelli ... hesap no.lu ... ve ... no.lu toplamda 50.000,00 TL bedelli çeklerin taraflar arasında geçerli olmak üzere icra takibine konulmasının ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına karar vermiştir.
Ardından, ... A.Ş.’den alınan 14.09.2017 tarih ve ... No.lu 20.000,00 TL tutarındaki Kesin Teminat Mektubu, Sayın Mahkemeye gönderilerek dava dosyasına konulmuştur.
Davacı vekili 15.09.2017 tarihli dilekçesi ile dava konusu çeklerin henüz ödeme günü gelmediği bu sebeple ödeme yasağı kararı verilmesi talep edilmiştir. Ancak, aynı gün Mahkeme tarafından bu talebi red edilmiştir.
... 18. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas No.lu Dava Dosyasının (Birleşen Dosya) İncelenmesi: davalı ... Faktoring A.Ş’nin ticari defter bilgileri ve muhasebe kayıtlarının incelenmesinde, davalı taraf, 2017 yılı ticari defterlerini Türk Ticaret Kanunu ilgili hükümlerine uygun olarak tutmuştur.
Davalı ... Faktoring A.Ş.’nin ticari defter kayıtlarında .. tarihli ... yevmiye madde no.lu kayıtta ... no.lu 25.000,00 TL’lik ...’nün keşide ettiği çekin ... Şti.’nden giriş kaydı ve ... tarih ve ... no.lu yevmiye madde no.lu kayıtta ise tahsilat kaydı bulunmaktadır. Ancak, ... Ltd. Şti. ile ... A.Ş. arasında yapılan faktöring sözleşmesine istinaden davalı ... Şti.’nin ... A.Ş.’ye teslim ettiği, ... Ltd. Şti.’nin Davacı ...’ye düzenlemiş olduğu ... tarih ve ... Sıra no.lu 117.720,00 TL tutarındaki fatura, ...’nün ticari defter kayıtlarında bulunmamaktadır. Davalı ... Şti.’nin davacı ...’ye yazmış olduğu 14.08.2018 tarihli mektubunda; 21.06.2017 tarihinde sözleşme yapıldığı, dava konusu 50.000,00 TL tutarındaki çekleri teslim aldığını, çeklerin teslim alınmış olmasına rağmen şirketlerinin içinde bulunduğu mali durum sebebiyle taahhütlerini yerine getiremediklerini ve çeklerin iadesinin mümkün olmadığını belirtmiştir. Dolayısıyla ... Ltd. Şti. böyle bir iş yapmadığını ve fatura düzenlemediğini kabul etmiştir. Faktoring sözleşmesine dayanak faturanın davalı ... Şti.’nin ticari defterlerini incelemeye ibraz etmemesi nedeniyle, ticari defterlerinde olup olmadığı görülememiştir. Bu faturanın sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge (sahte fatura) olması ihtimali yüksektir.
Davalı ... Faktoring A.Ş.’nin ticari defter kayıtlarında 28.06.2017 tarihli ... yevmiye madde no.lu kayıtta ... no.lu 25.000,00 TL’lik ...’nün keşide ettiği çekin ... Ticaret Ltd. Şti.’nden giriş kaydı ve 25.09.2017 tarih ve ... no.lu yevmiye madde no.lu kayıtta ise tahsilat kaydı bulunmaktadır. ... Ticaret Ltd. Şti. ile ... A.Ş. arasında yapılan faktöring sözleşmesine istinaden dava dışı ...Ticaret Ltd. Şti.’nin dava dışı ... Ltd. Şti.’ne düzenlediği ... tarih ve ... sıra no.lu 25.000,74 TL tutarında fatura bulunmaktadır. ... bu fatura alacağına ilişkin çeki kabul etmiştir. Çekte, davacı ...’nün çeki teslim ettiği davalı ... Ltd. Şti., ... Ltd. Şti. ve ... Ticaret Ltd. Şti.’nin ciroları bulunmaktadır. Bu çekin hangi ticari faaliyet sonucunda davalı ... Ltd. Şti. tarafından ...Ltd. Şti.’ne verildiği, karşılığında fatura düzenlenip düzenlenmediği bilinmemektedir. Her iki şirketin de ticari defter kayıtları incelenemediğinden bu işlemin gerçek bir ticari faaliyet olup olmadığı bilinmemektedir. Yine dava dışı ...Ticaret Ltd. Şti.’nin ticari defterleri incelenemediğinden, ...Ltd. Şti.’ne düzenlenen faturanın gerçek olup olmadığı bilinememektedir.
Davacılar ... ve ...’nün (...) 2017 yılı ticari defterlerini Türk Ticaret Kanunu ilgili hükümlerine uygun olarak tutmuş olduğu,
Davalı ... Ltd. Şti.’nin Ticari Defterlerini İncelemeye ibraz etmediği,
Birleşen davadaki Davalı ... Faktoring A.Ş.’nin 2017 yılı ticari defterlerini Türk Ticaret Kanunu ilgili hükümlerine uygun olarak tutmuş olduğu,
Davacı ... ve ... (...) ile davalı ... Ltd. Şti.lı ile 21.06.2017 tarihli “... (...) Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneler Kurumu Nükleer Tıp Merkezi Düzenleme İşi Sözleşmesi” yapmış oldukları,
Davacı tarafın, davalı ... Ltd. Şti.’ne bu sözleşmeye istinaden 2 adet 25.000,00 TL.lik (toplam 50.000,00 TL) tutarında avans olarak çek vermiş olduğu,
Davalı ...Şti.’nin sözleşmedeki işleri yapmadığı, malları teslim etmediği, bu durumu yazılı olarak davacılara bildirdiği,
Davalı ... Ltd. Şti.’nin davacıdan avans olarak olarak aldığı çekleri iade etmediği,
Bu çeklerden ... no.lu 25.000,00 TL’lik çeki ... A.Ş. ile yapmış olduğu faktöring sözleşmesine istinaden kullandığı, birleşen davadaki davalı ... A.Ş.’nin bu çeki bankadan tahsil ettiği,
Davalı ... Ltd. Şti.’nin ...’e ibraz ettiği ... tarih ve ... Sıra no.lu 117.720,00 TL tutarındaki faturanın, davacı ... ve ...’nün ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı,
... no.lu 25.000,00 TL’lik diğer avans çekinin ise, dava dışı ...Ticaret Ltd. Şti. ile davalı ... Faktoring A.Ş. arasındaki Faktoring Sözleşmesine istinaden ... A.Ş.’ye teslim edildiği, ... A.Ş.’nin bu çeki bankadan tahsil ettiği tespit edildiği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Bilirkişi raporunun usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmesi neticesinde tarafların beyan ve itirazlarının dosya kapsamında yeniden değerlendirilmesi amacıyla dosya kök raporu hazırlayan bilirkişilere tevdii edilmekle 17/07/2019 tarihinde tanzim olunan ek raporu dosyamız arasına alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Ana dava; taraflar arasındaki Nükleer Tıp Merkezi düzenleme işi sözleşmesinin feshi ve bu sözleşmeye istinaden davalı ... Ltd. Şti.'ye verilen çeklerin iptali davasıdır.
Birleşen dosyada ana dava davacısının davalı ... Faktoring A.Ş.'ye karşı açmış olduğu dava dışı ... Ltd. Şti. ile sözleşme gereğince malların davacıya teslim edilmediğinden sözleşme gereğince avans olarak dava dışı ... LTD. ŞTİ.'ye verilen ve ciro yoluyla davalı ... Faktoringe geçip davalı faktoring şirketi tarafından tahsil edilen çeklerin bedelsiz kaldığı iddiasıyla bu çeklerden dolayı borçlu olunmadığına dair menfi tespit davası ve davalı faktoring şirketi tarafından çek bedeli olarak tahsil edilen toplam 50.000 TL'nin avans faiziyle birlikte davalı faktoring şirketinden istirdatına ilişkin davadır.
Yargıtay 19. HD. 13/11/2014 T. 2014/11664 E. 2014/16177 K. sayılı ilamı; "Davacı, factoring işlemine konu olan çeklerin avans olarak dava dışı stroton şirketine verildiğini ve bu çeklere karşılık dava dışı satıcı şirketin mal teslim etmediğini belirterek menfi tespit-istirdat isteminde bulunmuştur. 10.10.2006 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkındaki Yönetmelik m. 22/2 hükmü uyarınca, faktoring şirketleri kambiyo senetlerine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet satışından doğmuş veya doğacak, fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilemeyen alacakları satın alamazlar veya tahsilini üstlenemezler. Faktoring şirketleri belirtilen yönetmelik hükmü uyarınca alacağı temlik alabilirler. Faktoring işlemi alacağın temliki hükümlerine tabi olduğundan davacı kambiyo borçlusu, temlik eden durumundaki önceki alacaklısına karşı yani satıcı şirkete karşı ileri sürebileceği def’i ve itirazları factoring şirketine karşı da ileri sürebilir (BK. m. 167/1, TBK. m. 188/1). Mahkemece, uyuşmazlığın belirtilen bu ilkeler çerçevesinde çözümlenmesi gerekirken yanılgılı gerekçeler ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır." şeklindedir.
Dava konusu sonu ... ile biten çek incelendiğinde, keşidecisinin davacı ..., lehtarının ... Şti. olan, ilk cirantasının Nalyans, ikinci cirantasının ... ve son cirantasının birleşen dava davalısı faktoring şirketi olduğu anlaşıldı. Bu çek kapsamındaki faktoring sözleşmesinin 09/01/2017 tarihinde imzalandığı, faktoring işlemini tevsik edici mahiyette olan fatura tarihinin ise 01/06/2017 tarihli olduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu sonu ... ile biten çek incelendiğinde, keşidecisinin davacı ..., lehtarının ... Ltd. Şti. olan, ilk cirantasının birleşen dava davalısı faktoring şirketi olduğu anlaşıldı. Bu çek kapsamındaki faktoring sözleşmesinin 23/06/2017 tarihinde imzalandığı, faktoring işlemini tevsik edici mahiyette olan fatura tarihinin ise 21/06/2017 tarihli olduğu anlaşılmıştır.
Davacı tarafından dosyaya sunulu bulunan 21.06.2017 tarihli sözleşme ile yüklenici davalı ile yapılan sözleşme sureti dosyaya sunulmuştur. Davacının sözleşmeye istinaden 22.06.2017 tarihinde dava konusu çekleri davalıya verdiği ancak davalı ... tarafından sözleşme kapsamındaki işlerin yerine getirilip getirilmediği hususunda dosyaya cevap, kayıt ve herhangi bir belgenin dosyaya sunulmadığı anlaşılmıştır.
Birleşen davanın davalısı ... tarafından A.Ş. tarafından asıl davanın davalısı yüklenici ...’un davacıya tanzim ettiği 21.06.2017 tarihli 117.720,00 TL tutarındaki faturayı 22.06.2017 tarihli çekleri aldıktan bir gün sonra 23.06.2017 tarihinde birleşen davanın davalısı ... şirketi ile yapılan faktoring sözleşmesine istinaden 25.000 TL‘lik ... nolu çeki teslim ettiği, 28.06.2017 günü ise diğer 25.000 TL’lik ... nolu çeki ... firmasının ciro ettiği kendisinden sonra sırası ile ... (...) firmalarının cirosunun mevcut olduğu, birleşen dosya davalısı ... firmasının 2. çeki ... firması ile yapmış olduğu faktoring işlemi ile ve ... tarafından ... firmasına tanzim edilen faturaya istinaden aldığı hususları belirlenmiştir.
Asıl Davada ... firmasının çeki almasına sebep yüklendiği işi yerinde getirdiğine dair ve faktoringe konu ettiği fatura konusu işin davacıya teslim edildiğine dair kayıt belge bulunmamakla ve davacının usulüne uygun kayıtlarında ... firmasının faktoring şirketine tevdii ettiği fatura kaydı bulunmamakla çekin karşılığı işin yapılmadığı dosya kapsamında hükme elverişli 22/11/2018 tarihli mali bilirkişi heyet raporu ile belirlenmiş olup asıl davaya konu ... firmasına davacının çeklerden dolayı borçlu olmadığı kanaatine varılarak hükme elverişli kök rapor da dikkate alınarak ana dava açısından taraflar arasındaki 21/06/2017 tarihli sözleşmenin feshi ile 50.000,00 TL'nin 22/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar vermek gerekmiştir.
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 9/2 maddesinde; “Faktoring Şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayanıyor olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilmeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez. …”
9/3 maddesinde; “ Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri halinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğer ki faktoring şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.” hükmü mevcuttur.
Söz konusu düzenlemelerde alacak devrine ilişkin 9/2 maddesi ve ciro yoluyla devire ilişkin 9/3 maddesinde ayrı ayrı düzenleme yapılmıştır.
... firmasının faktoring işlemine konu yaptığı 25.000 TL bedelli ... nolu çek için düzenlediği fatura sebebiyle alacaklı olmadığı, dolayısıyla birleşen davada faktoring şirketinin devraldığı alacak için davacının ileri sürebileceği def’ileri de faktoring şirketine ileri sürülebileceği, bu kapsamda bu çekten dolayı birleşen davada davacının ... şirketine karşı da yapılmayan iş bedeline ilişkin verilen çekten dolayı çekin bedelsiz kalması sebebiyle borçlu olmayacağı, keşideci tarafından ödenen ve faktoring şirketi tarafından tahsil edilen çek bedelini birleşen davada istirdatını talep edebileceği anlaşılmakla ... numaralı çek yönünden 25.000,00 TL'nin 22/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı faktoring şirketinden alınarak davacı ...'ye verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Buna karşılık 2. çek olan 25.000 TL bedelli ... nolu çeki ciro yoluyla ... firmasının ... firmasına tanzim ettiği faturaya dayalı olarak almış olduğundan davacının bile bile zararına hareket edip etmediğini araştırılması gerekmektedir. Bu çek yönünden faktoring ilişkisinin irdelenmesinde, faktoring sözleşme tarihinin 09/01/2017 tarihi olduğu, tevsik edici mahiyettiki fatura tarihinin ise 01/06/2017 tarihi olduğu dikkate alındığında faktoring ilişkisinin geçerli bir şekilde kurulduğu kanaatine varılarak ciro yoluyla alınan 2. çek için faktoring şirketinin bile bile borçlunun zararına hareket etmediği anlaşılmakla birleşen davada davalı tarafından tahsil edilen bu çek bedeline ilişkin davacının istirdat talep edemeyeceği dikkate alınarak ... numaralı çek yönünden davacının davasının reddine karar vermek gerekmiştir.
Mahkememizce alınan ek rapora göre dava dışı şirketlerin ticari defterlerinin incelenmesi ara kararına istinaden verilen inceleme gününde dava dışı şirketler tarafından incelemeye ticari defter ve kayıtlar sunulmamıştır.
Ek rapora konu incelemede, kök raporda bildirilen davaya konu çekte birleşen davanın davalısı ... firmasına faktoring işlemini yapan firma ve Mahkemece ara kararında belirtilen firmalar söz konusu çek ile ilgili kayıtlarını sunmadığından kök raporda belirtilen bu şirketler arasındaki ticari ilişkinin varlığı ve çekin devri ile ilgili tespitlerin yapılamadığı, kök rapordaki değerlendirmeler dışında yeni bir hususun bulunmadığına dair rapor tanzim edildiği sonuç olarak, sunulan 22.11.2018 tarihli kök rapordan sonra taraflarca dosyaya ve incelemeye yeni bilginin ve belgenin sunulmadığı, dava dışı şirketlerin de defterlerini ibraz etmediği, birleşen davanın davalısı ... firmasına asıl davanın davalısı dışındaki faktoring yapan firmanın çeki devraldığı ticari ilişkiye dair herhangi bir tespitin yapılamadığı anlaşılmıştır.
Davacı ... yönünden yapılan değerlendirmede dava konusu sonu ... ve ... numaralı çeklerde davacı ...'ın keşideci, lehtar ve ciranta olarak isminin bulunmaması nedeniyle davacı ...'nün aktif husumetinin bulunmaması nedeniyle bu davacı yönünden davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Ana dava açısından; Taraflar arasındaki 21/06/2017 tarihli sözleşmenin feshi ile 50.000,00 TL'nin 22/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 3.415,50 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 853,88 TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.561,62 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
-Davacılar tarafından yatırılan 853,88 TL peşin harç ile 3.245,60 TL posta, tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 4.099,48 TL yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacı taraflara verilmesine,
-Davacı taraflar duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca hesap olunan 5.850,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı taraflara verilmesine,
-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
2-Birleşen dava açısından;
-... numaralı çek yönünden; 25.000,00 TL'nin 22/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı faktoring şirketinden alınarak davacı ...'ye verilmesine,
-... numaralı çek yönünden; davacının davasının REDDİNE,
-Davacı ... yönünden davacının davasının aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine,
-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 1.707,75 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 853,88 TL harçtan mahsubu ile bakiye 853,87 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
-Davacı tarafından tarafından yatırılan 853,88 TL peşin harcın davalıdan tahsil edilerek davacı ...'ye verilmesine,
-Davacı ... duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca hesap olunan 3.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı ...'ye verilmesine,
-Davalı ... Faktoring A.Ş. duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden davacı ... yönünden usulden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT madde 7/2 uyarınca 2.725,00 TL maktu vekalet ücretinin davacı ...'den tahsil edilerek davalı ... Faktoring A.Ş.'ye verilmesine,
-Davalı ... Faktoring A.Ş. duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden davacı ... yönünden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca hesap olunan 3.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den tahsil edilerek davalı ... Faktoring A.Ş.'ye verilmesine,
-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
-Davacı ... tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
3-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 01/11/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."