T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1032 Esas
KARAR NO: 2022/263
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/11/2018
KARAR TARİHİ: 12/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkili ... ile davalı ... arasında 02/08/2018 tarihli, ... İli, ... Köyü, .. İnşaat ... Şantiyesi Yapılan Toplu Konut İnşaatının Spor Tesisleri İmalatı işlerinin yapılmasına ilişkin sözleşme imzalandığını, sözleşmenin 14. maddesinde ödeme şartları kararlaştırıldığını, KDV hariç 518.083,00-TL (KDV dahil 661.337,94-TL) ödemelerin, 10.000,00-TL 02.08.2018 tarihinde nakliye bedeli, 50.000,00-TL 10.08.2018 tarihinde nakit avans, 50.000,00-TL 17.08.2018 tarihinde nakit avans,100.000,00-TL 05.11.2018 tarihli çek sözleşmeyle birlikte teslim, 60.000,00-TL 05.12.2018 tarihli çek tel çit boruları sahaya indiğinde teslim, 80.000,00-TL 05.01.2019 tarihli çek tel çit boruları sahaya indiğinde teslim, 80.000,00-TL 05.02.2019 tarihli çek akrelik malzemesi sahaya indiğinde teslim, 88.083,00-TL 05.03.2019 tarihli çek akrelik malzemesi sahaya indiğinde teslimi şeklinde kararlaştırıldığını, müvekkilinin sözleşmeden doğan ve muaccel olan edimlerinin ifa edildiğini, davalı tarafın sözleşme konusu inşaata başladığını, bu sözleşme ve ekleri uyarınca davalı tarafa ödemelerin yapıldığını, bu davaya konu 05.11.2018 Keşide tarihli 100.000,00-TL meblağlı şirket ortağı ve müdürü ...'a teslim edildiğini, işe başladıktan çok kısa bir süre sonra davalı tarafça işlerin aksatılmaya başlandığını, davalının yüklendiği işlerin durma noktasına gelmiş olduğunu, davalı tarafın sözleşmeye uygun olarak işleri yapması hususunda defalarca uyarıldığını, davalı tarafın 27.09.2018 tarihi itibariyle inşaat sahasını terk etmiş olduğunu, bu durumun 18.10.2018 tarihli tutanak ile tespit edildiğini, davalı yana ... 9. Noterliği ... tarih, ... yevmiye no'lu ihtarname keşide edildiğini, söz konusu ihtarname 26.10.2018 tarihinde davalıya tebliğ edilmiş olduğunu, davalı tarafça ihtarnameye cevap verilmediğini, birlikte işlere yeniden başlanmasına ilişkin herhangi bir girişimde bulunulmadığını, davalı tarafın kötü niyetle hareket ettiğini sözleşmedeki edimleri yerine getirmeyeceğinin açıkça anlaşıldığını, müvekkili şirketin davalının sözleşme edimlerini yerine getireceği vaadine ve sözleşmedeki şartlara güvenerek çeki davalı yana sözleşmenin imzalanması ile teslim ettiğini, müvekkili şirketin inşaat firması olduğunu, Toplu Konut Yapım İşi Sözleşmesi uyarınca yaptığı işlerle ilgili olarak üst yükleniciye ve idareye karşı sorumlu olduğunu, davalıya yaptıracağı işleri belirli bir sürede eksiksiz olarak tamamlayarak üst yükleniciye teslim etmek zorun olduğunu, söz konusu sözleşmedeki edimin davalı tarafça yerine getirilmesinin de artık mümkün görünmediğini, buna rağmen davalı yanın davaya konu çeki tahsil amacıyla elinde bulundurduğunu, Söz konusu çekin hiçbir karşılığının bulunmadığını, çekin müvekkili aleyhine ve davalı lehine sebepsiz zenginleşme teşkil ettiğini, ... Bank ... Şubesi, ... Çek Numaralı, ... hesap numarasına bağlı, Keşidecisi ... olan, Lehdarı ... olan, 05.11.2018 Keşide tarihli, 100.000,00-TL meblağlı çek için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, çeklerin ibrazı ile haksız tahsilinin aciliyetle engellenmesini, tedbir kararının bir suretinin aciliyetle ilgili Bankaya posta veya elden tebliğ ile gönderilmesini, ihtiyati tedbir kararının verilmesini, davanın kabulü ile davalı tarafça müvekkilin yanıltılarak ve kötü niyetle alınan çekin karşılığında iş yapılmadığından çekin muaccel hale gelmiş bir borç karşılığı olmadığından müvekkilin çek uyarınca davalı yana borçlu olmadığının ve herhangi bir haklı alacağa dayanmadığının Menfi tespiti ile müvekkil aleyhine sebepsiz zenginleşme oluşturduğundan davanın kabulünü, davaya konu çekin ödenmesi halinde bu davamızın istirdat davasına çevrilerek devam edilmesini, bedelin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile taraflar arasında 02.08.2018 tarihinde ... şantiyesi yapılan toplu konut inşaatının spor tesisleri imalatı işlerinin yapılması konusunda bir anlaşma yapıldığını, davacının vermiş olduğu çeklerle yapılacak işe ait malzemelerin alınmasının kararlaştırıldığını, davacının çeklerini vermesinin nedeninin bu olduğunu, davacının çeklerinin malzeme satıcıları tarafından muteber sayılmaması ya da ciro edilemeyeceğini bildirmesi nedeniyle malzeme alımında güçlük çekildiğini, davalıya ait personelin inşaat mahalline intikal etmişse de davacının şantiyesinde yemek verilmemesi nedeniyle çalışmaların aksamış olduğunu, daha sonra personelin kendi cebinden yaptığı ödemelerin davalı tarafından ödendiğini, şantiyede bulunan kantinden ihtiyaçları gidermek zorunlu olunmasına rağmen, kantin fiş vermediğinden harcamaların belgelenemediğini, 4.500.-TL ödeme yapılmak zorunda kalındığını, sözleşme şartı yerine getirilerek bütün boruların davalı tarafından alındığını, şantiyeye teslim edildiğini, altı adet sahanın çelik konstrüksiyonunun tamamlandığını, sadece bir adedinin boya işleminin yapılmadığını, davacı görevlileri ...'dan şantiyeye giden personele iş yapması için yer teslim etmediklerinden ve uzun süre beklettiklerinden işin yapılmasının 10 gün gecikmeye sebebiyet verdiğini, davacı ve şantiyesindeki iş programı planlanamadığından davalının personelinin 10 gün bekletilmesi nedeniyle 1 işçi 150-TL olmak üzere 10 gün ve on işçi için 4.500 TL davalı tarafından ödendiğini, yapılan işlerle ilgili olarak malzemenin şantiyede teslim edildiğini, faturaların davacıya teslim edildiğini, davacı tarafın görevlilerince yapılmış olan tespitin tek taraflı yapılmış olduğunu, gerçekleri tam yansıtmadığını, iş için davalı tarafından şantiyeye götürülen kesme taşı, elektrolit, boya, rulo ve sair malzemelerin işyerinden personel ayrılırken kendilerine teslim edilmediğini el konulduğunu, el konulan alet ve malzemenin 1.500-TL değerinde olduğunu, davalıya ait iskelenin, davacının elemanları tarafından şantiyeden ayrılırken davalının elemanlarına teslim edilmediğini, iskeleye davacının görevlileri tarafından el konulduğunu, davaya konu olan çeke ilişkin iş ve işlemlerin yapıldığını, davalının zarara uğratıldığını, çek bedeli işlerin yapılmış olduğundan davacının söz konusu çekten borçlu olmadığını, davanın reddini, mahkeme masrafı ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce ... 13. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası celp edilmiştir.
Mahkememizce, davanın tarafları arasında geçerli olmak üzere icra takibine konulmasının ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasına karar verilen 05/11/2018 tarih 100.000 TL bedelli çek bedelinin ödendiği anlaşılmakla, davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabul edilmekle, İstanbul ... 13. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına, davacı tarafça 06/11/2018 tarihli makbuz ... seri ... sıra ve özel nolu makbuz ile yatırılan 20.000 TL teminatın davacıya iadesine 27/11/2019 tarihinde karar verilmiştir.
Dava, Dava, taraflar arasındaki iş sözleşmesi kapsamında işveren olarak davacı tarafından taşeron olarak davalıya verilen 100.000 TL bedelli çekin davalının sözleşme konusu işi yarım bırakması nedeniyle, verilmiş olan çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkememizce ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılarak, tayin edilecek inşaat mühendisi, mimar ve elektrik mühendisi bilirkişiler vasıtası ile işin yapıldığı ... İli ... Köyü ... İnşaat ... Şantiyesi Toplu Konut İnşaatı Spor Tesisleri üzerinde keşfen inceleme yapılıp; taraflar arasındaki sözleşme konusu işin yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise ne kadarının yapıldığı, yapılan kısmın maliyetinin ne kadar olduğu ve sözleşme konusu işin ne kadarlık kısmının davalı tarafından yapıldığı, bu kısmın maliyetinin ve hak edişinin hakediş tarihi itibariyle ne kadar olduğu, işin kalan kısmının davacı tarafça tamamlanıp tamamlanmadığı ve bu kısma ilişkin maliyetin ne kadar olduğuna dair rapor düzenlemelerinin istenilmesine karar verilmekle, yaptırılan inceleme sonucu bilirkişiler; Dava konusu işe ait sözleşmede iş kalemleri için ayrı ayrı nakliye hesaplanamadığını, yapılan imalatlarda kullanılan malzemelerin ağırlık ve hacimleri ile geriye kalan imalatların ağırlık ve hacimleri karşılaştırıldığında nakliye maliyetlerinin tel örgü uygulaması imalatı için 1/4 oranında nakliye ödemesinin bilirkişi komisyonunca uygun olacağı kanaatine varıldığını ve 2.500,00 TL olarak yansıtıldığını, tüm bilgiler ve hesaplamalar ışığında talep edilen hususlar taraflar arasındaki sözleşme konusu işin yapılıp yapılmadığı; keşif mahallinde yapılanincelemeye göre taraflar arasında imzalanan sözleşmedeki iş kalemlerinin keşif tarihi itibariyle tamamlanmış vaziyette oalduğu tespit edilmiştir, yapılmış işe ne kadarının yapıldığı; Keşif tarihi itibariyle taraflar arasında imzalanan sözleşmedeki iş kalemlerinin tamamı yapılmış vaziyettedir, yapılan kısmın maliyetinin ne kadar olduğu; Yerinde yapılan imalatların dava dosyasında bulunan ve taraflarca imzalanan sözleşmede helirlenen tutara göre 611.337,94 TL (KDV dâhil)dir, sözleşme kanusu işin ne kadarlık kısmının davalı tarafından yapıldığı; keşif tarihi itibariyle işin tamamlanması nedeniyle bilirkişi komisyonumuzca işin kimin tarafından yapıldığının tespiti mümkün değildir. Ancak dava dosyasında bulunan ve davacı ife üst işveren firma arasında tutulan tespit tutanmağına göre yapılan hesaplamalarda davalı firma tarafından yapılan imalatların 102.634,25 TL + KDV = 121.108,42 TL tutarında olduğu ve bununda işin toplamına göre yaklaşık (121.108,42 TL / 611.337,94 TL) % 20 sine denk geldiği hesaplanmıştır, işin kalan kısmının davacı tarafça tamamlanıp tamamlanmadığı ve bu kısma ilişkin maliyetin ne kadar olduğu; keşif tarihi itibariyle işin tamamlanması nedeniyle bilirkişi komisyonumuzca işin kimin tarafından tamamlandığının tespiti mümkün değildir. Ancak dava dasyasında bulunan ve davacı ile üst işveren firma arasında tutuları tespit tutanağına göre yapılan hesaplamalarda davalı firma tarafından yapılan imalatların işin toplamına göre yaklaşık %20 sine denk geldiği bir önceki maddede hesaplanmıştı. Geriye kaları imalatın tamamlarıma tutarı ise 611.337,94 TL—121.108,42 TL= 490.229,52 TL, oranı ise yaklaşık (490.229,52 TL / 611.337,94 TL) % 80 olarak hesaplandığının tespit edildiğini 15/04/2021 tarihinde rapor edilmiştir.
Talimat yolu ile aldırılan bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş ve mahkememizce taraf defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş, dosyamız Mali Müşavir Bilirkişi ..., İnşaat Mühendisi Bilirkişi ... ve Mimar Bilirkişi ...' na verilerek; taraf defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılıp, talimatla aldırılan bilirkişi raporu, taraf defter ve belgelerinde taraflar arasındaki sözleşmesel ilişki kayıtları incelenerek, yapılan iş bu işe ilişkin yapılan ödeme ve buna göre davaya konu çekten dolayı davacının borçlu olup olmadığına dair rapor düzenlemeleri istenilmiş olmakla bilirkişi heyeti; Davacı ... tarafından incelemeye sunulan 2018 yılı ticari defterlerin 6102 sayılı yeni TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun noter tasdiklerinin yapılmış olduğu, davalı ... Ltd. Şti 'nin tarafından incelemeye sunulan 2018 yılı ticari defterlerin 6102 sayılı yeni TIK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun uygun noter tasdiklerinin yapılmış olduğu, mali yönden yapılan incelemelerde; Davalı ... Ltd. Şti 'nin incelenen ticari defterlerinde davacı ile ilgili hesap hareketlerini 320.10. KDC ile 120 10 ...LTD. olarak iki ayrı hesapta takip edildiği. 120 10 cari kodlu ...LTD. cari açılan firma aslında ...ŞTİ. Olduğu, ... firmasının portföyün de ...diye bir firma da bulunmamakta olduğunu fakat bu evrak isteme durumu olunca farkına vardıklarını sehven ...olarak cari açıldığını belirttiklerini, bu hesapların incelenmesi ile davalı yanın incelenen ticari defterlerine göre davacı yana 31.12.2018 tarihi itibariyle 210.000,00 TL bakiye cari hesap borçlu olduğunun görüldüğünü, davacı yanın incelenen ticari defterlerine göre davalı yandan 30.09.2018 tarihi itibariyle 205.500,00 TL bakiye cari hesap alacaklı olduğunun görüldüğünü, teknik yönden yapılan incelemelerde; taraflar arasındaki yapılan sözleşme konusu işlerin toplam bedelinin KDV hariç 518.083,00TL(KDV dâhil 611.337,94TL) olup, sözleşme konusu bu işlerden davalı tarafından tamamlanan imalatların bedelinin KDV hariç 102.634,25TL olduğu, diğer yandan davacı ve davalı yanın incelenen ticari defterlerine göre ise davacı yanın davalı yandan 31.12.2018 tarihi itibariyle 205.500,00 TL bakiye cari hesap alacaklı olup, davalı yanın (205.500,00TL-102.634,25TL=)102.865,75TL borçlu olduğu yönündeki görüş ve kanaatlerinde olduklarını 12/01/2022 tarihinde rapor etmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Taraflar arasında 02/08/2018 tarihinde ... İli ... Köyü .... İnşaat 1453 Şantiyesinde yapılan toplu konut inşaatının spor tesislerinin imalatı işlerinin yapılması konusunda sözleşme akdedildiği, iş bedelinin KDV ile birlikte 611.337,94 TL olarak kararlaştırıldığı, davacının davasında, davalının işi tamamlamadığı ve 27/09/2018 tarihinde iş sahasını terkettiğinden bahisle, sözleşme ile birlikte davalıya teslim edilen ... Bank ... Şubesi muhataplı 05/11/2018 keşide tarihli 100.000 TL bedelli çekten ötürü davalıya borçlu olmadığının tespitini talep eder olduğu görülmüştür.
Dava konusu edilen çek hakkında, çek bedelinin 60.000 TL sına istinaden, ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D.İş sayılı dosyasından 21/03/2019 tarihinde ihtiyati haciz kararı verildiği, İhtiyati haciz talep eden dava dışı... A.Ş nin dosyamız davacısı ve davalısı aleyhinde karara istinaden ... 13. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiği, alacaklı vekilince takip dosyasında tüm hacizler fek edildiğinden ötürü dosyanın kapatılması ve işlemden kaldırılması talep edilmiştir.
Davacı vekili 20/05/2019 tarihli dilekçesi ile takip borcunun ödendiğinden bahisle, menfi tespit taleplerini ıslah ederek icra dosyasına ödenen 110.790,00 TL nın istirdat talebinde bulunmuştur.
Mahkememizce sözleşme konusu işin mahallinde işin ne kadarının tamamlandığının tespiti bakımından yaptırılan inceleme neticesinde; davalı tarafça sadece tel örgü uygulaması imalatını oluşturan çelik boru kaynak ve montajı, boya ve tel çit montajı imalatlarının yapım aşamasında olduğu, başkaca herhangi bir imalat yapılmadığı, nihayetinde sözleşme konusu işin % 20 sının tamamlandığı, tamamlanmayan kısmının ise toplam iş miktarının % 80 ine denk geldiğinin hesap ve rapor edilmiştir.
Mahkememizce husumet konusu işe ilişkin yapılan ödeme ve davacının dava konusu çekten ötürü borçlu olup olmadığının tespiti bakımından, inşaat mühendisi, mali müşavir ve mimar bilirkişiler vasıtasıyla yaptırılan inceleme neticesinde; incelenen taraf defterlerinin usulüne uygun olduğu, davacı kayıtlarına göre davalıdan 30/09/2018 tarihi itibariyle 205.500,00 TL alacaklı olduğu, davalının kayıtlarına göre 31/12/2018 tarihi itibariyle davacıya 210.000,00 TL borçlu olduğu, talimat raporunda yer alan tespitler, teknik şartname ve projelere göre tamamlanan imalat bedelinin 102.634,25 TL olduğu, davacının davalıdan olan 205.500,00 TL tutarındaki alacağından davalı tarafça yapılan iş bedeli olan 102.634,75 TL nın tenzili ile davacının davalıdan 102.865,75 TL alacaklı olduğu sonucuna varıldığı rapor edilmiştir.
Mahkememizce taraflar arasında sözleşme konusu edilmiş olan şantiye sahasında, davalı tarafça yapılacağı taahhüt edilen iş üzerinde yaptırılan inceleme neticesinde tespit edilen hususlar ve mahkememizce yaptırılan teknik inceleme sonucunda yapılan hesaplamalar neticesinde, davalı tarafça üstlenilen işin 102.634,25 TL lık kısmının yapılmış olduğu, davalının ticari kayıtlarına göre davacıya 210.000,00 TL borçlu olduğu, davacının ticari kayıtlarına göre ise davalıdan 205.500,00 TL alacağının bulunduğu, davalı tarafça yapılan iş bedelinin mahsubu ile de davacının davalıdan 102.865,75 TL alacağının kaldığı tespit edilmiş olmakla, davacının ...Bank ... Şubesi muhataplı 05/11/2018 keşide tarihli 100.000 TL bedelli çekten ötürü davalıya borçlu olmadığı anlaşılmış, dava dışı ... A.Ş nce ... 13. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına ihtiyati haciz talebine konu edildiği ve bedelinin ödendiği anlaşılmakla 100.000 TL nın davalıdan istirdadı ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmekle davacının davasının kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜNE, ... Bankası A.Ş ... Şubesinden verilme ... Seri Nolu, 100.000 TL bedelli, 05/11/2018 keşide tarihli, keşidecisi ...A.Ş olan çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,
100.000,00 TL nin davalıdan istirdadı ile davacıya ödenmesine,
Kötü niyet tazminatı istemenin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 6.831,00-TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 1.707,75-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 5.123,25-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 1.707,75- TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 5.371,5- TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 13.450,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7 -Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede İSTİNAF YOLU açık olmak üzere karar verildi.12/04/2022
Katip Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."