T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1197 Esas
KARAR NO: 2020/769
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/12/2018
KARAR TARİHİ: 03/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan 12/12/2018 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 15/05/2018 tarihli bir Proje Finansman Sözleşmesinin imzalandığını, sözleşemeye göre davaların risk sigortası ücretinin ödenme tarihinden itibaren en fazla 30 iş günü içerisinde müvekkili şirkete 10.000.000,00 Euro tutarında finansman sağlamayı taahhüt ettiğini, buna karşılık olarak da öncelikle müvekkili şirket tarafından finansman tutarının %2,5'i oranında 250.000,00 Euro tutarında risk sigortası ücreti adı altında bir ödeme yapılmasını talep ettiğini, müvekkili şirketin de davalının vaatlerine inanarak 16/05/2018 tarihli ödemeyi yaptığını, müvekkili şirketin taleplerine rağmen davalılar tarafından 16/05/2018 tarihini takip eden 30 iş günü içerisinde sağlanacağı taahhüt edilen finansmanın sağlanmadığını, finansman sağlanmaması nedeniyle müvekkilinin 250.000,00 Euro'nun sözleşme gereği iade edilmesi taleplerinin de davalılar tarafından bugün yarın ödeneceği belirtilerek sonuçsuz bırakıldığını, davalı şirket tarafından müvekkili şirkete "tahsil edilen tutarın 7 iş günü içerisinde müvekkili şirket banka hesabına yatırılacağı" bildirilen 18/09/2018 tarihli evrakın gönderildiğini, müvekkili şirket dışında şirketlerden de aynı dolandırıcılık yönetimi ile para alan davalı şirket hakkında ... 6. İcra Dairesinde ... Esas sayılı dosyaya ilamsız t icra takibi yapıldığını, davalının 06/11/2018 tarihinde ödeme emrinde talep edilen borç ve ferilerine itiraz konulu dilekçesini sunduğunu, itiraz sonucu takibin durduğunu beyan ederek, davalı tarafın ... 6. İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasında takibe yapılan itirazının iptali ile takibin devamına, davalıya alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi duruşma gün ve saati tebliğ edilmiş olup, davalı vekili tarafında mahkememize sunulan 30/01/2019 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesi ile 15/05/2018 tarihli sözleşmeye atıf yaptığını, bahse konu krediyi alabilmek için davacının proje sunması gerektiği,davacının bu proje edimini ifa etmeyerek sözleşmeyi ihlal eden taraf durumunda olduğunu, bu sebeple müvekkilini zarara uğrattığını, davacının bir akit ilişkisine girdiğini ve vaade inanarak ödeme yaptığını ileri sürdüğünü, ispat külfeti davacıda olmak üzere müdebbir tacir durumunda akit ilişkisine izafeten ödeme iddiasında bulunan taraf olan davacının vaatten neyi kastettiğini açıklaması gerektiğini, ayrıca ödeme iddiasında bulunan davacının bu iddiasını da ispat etmesini, banka ve tarafların mali kayıtların tetkikinin icap ettiğini, davacının taleplerine rağmen taahhüt edilen finansmanın temin edilmediğini ileri sürdüğünü, davacının proje sunmadan finansmanı nasıl temin edebileceği, projeyi sunup sunmadığından hiç bahsetmediğini, davacının bu durumu izah etmesi gerektiğini beyan ederek, davanın reddi ile davacıya alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce davaya dayanak ... 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, tetkikinde; dosyamız davacısı ... Tic. A.Ş. tarafından, dosyamız davalısı ... A.Ş. Ve dava dışı ... ile ... aleyhinde 250.000,00 Euro asıl alacak ve 12.010,27 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 262.010,27 Euro alacağın tahsili bakımında icra takibine geçildiği, takip borçluları tarafından takibe itiraz edildiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılarak davacının 2018-2019 tarihleri ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sureti ile davalıdan alacaklı olup olmadığı, varsa miktarının ne olduğu konusunda rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup, talimat mahkemesince resen tayin edilen Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından sunulan 22/01/2020 havale tarihli raporda; davacı tarafa ait ticari defterlerin usulüne uygun tutulmuş olduğu, zamanında beratlarının hazırlanıp yollandığı, 2018 ve 2019 yıllarında E defter tutulduğu, davacı ticari defter kayıtlarında davalıya 250.000,00 Euro havale edildiğinin gözüktüğü, dava dosyasındaki banka dekontunu tesvik ettiğini ve davalıdan bu miktar alacaklı olduğunu bildirmiştir.
Dosyamız tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, davalının ticari defter ve kayıtları ile dosya incelenerek, davacının davalıdan takip tarihi itibari ile alacaklı olup olmadığı, varsa miktarının nelerden ibaret ve ne kadar olduğu hususunda rapor düzenlemek üzere resen tayin edilen Mali Müşavir Bilirkişi ...'ya tevdi edilmiş, bilirkişi 20/10/2020 tarihinde; taraflar arasındaki hukuki ihtilafın davacı yanın 30/10/2018 tarihide borçlu aleyhine ... 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile 262.010,27 Euro tutarlı alacağı için icra takibi başlatması karşısında davalın yanın takibe itiraz etmesi üzerine çıktığı, dosya kapsamında Mali Müşavir Bilirkişi ... rapor tespitine göre davacı şirkete ait 2018 ve 2019 yılları yevmiye ve defteri kebir defterlerinin 6102 sayılı yeni TTK'nin ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, taraflarınca davalı şirket ve davalı şirket vekiline ulaşılmaya çalışıldığı, defalarca yapılan aramaların sonuçsuz kaldığından davalı tarafa ait ticari defterlerin incelenemediği, taraflar arasında 15/05/2018 tarihli Proje Finansman Sözleşmesi akdedilerek, düzenleme tarihi itibariyle kaşe ve imza altına alındığı, sözleşmenin konusunun sözleşme içeriği bölümü "a" maddesinde 10.000.000,00 Euro tutarında finansman desteği şeklinde belirtildiği, sözleşme uyarınca proje finansman desteği sağlanması koşulunun sözleşmenin prosedür kısmı 3. ve 4. Maddelerinde proje finansman alıcısının talep etmiş olduğu toplam 10.000.000,00 Euro miktardaki tutarın %2,5 bedelini, proje finansman sağlayıcısının yaptıracağı sigorta ücreti olarak peşin ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt ettiğini, bahsedilen risk sigortası tutarının proje finansman alıcısı tarafından, proje finansman sağlayıcısına ödenmesinden itibaren en fazla 30 iş günü içerisinde proje finansman sağlayıcısının talep edilen proje finansman tutarını proje finansman alıcısının hesabına göndereceğinin belirtildiği, sözleşme uyarınca sözleşmenin feshi sözleşmenin üçünü sayfasında tarafların herhangi biri, işbu sözleşmeden doğan borç veya yükümlülüklerinden birini veya birkaçını ifa edemez veya ifa etmede gecikir ise, karşı tarafın durumu yazılı olarak bildirerek, söz konusu durumun 30 (otuz) gün içerisinde düzeltilmesini isteyeceği, anlaşmazlık konusu bu süre içinde düzeltilmediği takdirde, ilgili tarafın işbu sözleşmeyi feshetme hakkı doğacağı, sözleşmeden doğan borç veya yükümlülüklerden biri veya birkaçının ifa edilmemesi veya ifa edilmede gecikilmesi durumunda, proje finansman sağlayıcısının önceden yazılı veya sözlü herhangi bir bildirimde bulunmadan sözleşmeyi derhal tek taraflı olarak feshetme hakkının saklı olacağının düzenlendiği, dava dosyasına sunulan banka dekontunda davacı tarafında sözleşme uyarınca proje finansman desteği sağlanmasının koşulu olan 10.000.000,00 Euro miktardaki tutarın %2,5 bedeli olan 250.000,0 Euro'nun 16/05/2018 tarihinde ... Bankası davalı şirket hesabına havale yapıldığı, ayrıca dosya kapsamında sunulan Mali Müşavir Bilirkişi ...rapor tespitine göre davaya konu ödemenin ... tarih, ... yevmiye numarası ile kayıt altına alınmış olduğu, dava dosyasındaki banka dekontunu teyit ettiği şeklinde rapor sunulduğu ve yapılan ödemenin davacı yan muhasebe kayıtlarında da yer aldığının tespit edildiği, davacı proje finansman alıcısı tarafından davalı proje finansman sağlayıcısına ... 1. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile "...15/05/2018 tarihli proje finansman sözleşmesinin "sözleşmenin feshi" başlıklı maddesi uyarınca işbu ihtarnamenin tebliğini takip eden 30 gün içerisinde proje finansman tutarının şirketin Euro hesabına ödenmesini, aksi halde 30. Günü takip eden gün sözleşmenin fesih edilmiş sayılacağını ve uhdenizdeki bulunan 250.000,00 Euro tutarındaki risk sigortası ödemesinin, sözleşmenin "prosedür" başlıklı bölümünün 4. Maddesi uyarınca şirketin Euro hesabına iade edilmesinin..." ihtar edildiği, ihtarnamede belirtilen 30 günlük süre içerisinde davalı tarafça ödemede bulunulmadığı ve 30 günü takip eden 16/08/2018 tarihi temerrüt tarihi olarak tespit edildiği, davalı tarafından 18/09/2018 tarihli antetli kağıt, kaşe ve imzalı cevap yazısında; "...Şirketinizle imzalanan Proje Finansman Sözleşmesi uyarınca tarafınızdan tahsil edilen tutarın yedi gün içerisinde, sözleşmede belirtilen banka hesabınıza iade edileceği..." şeklide bildirildiği, ancak ödeme yapıldığına dair bir belgeye rastlanmadığı, 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi gereğince 16/08/2018 temerrüt tarihi ile 30/10/2018 takip tarihi aralığında kamu bankalarınca yabancı para üzerinden açılmış bir yıl vadeli mevduatlara fiilen uygulanan en yüksek mevduat faiz oranları üzerinden 2.210,42 Euro faiz hesaplandığı, davacı yanın 30/10/2018 takip tarihi itibariyle 250.000,00 Euro + 2.210,42 Euro = 252.210,42 Euro davalı yandan alacaklı olduğu hususlarını rapor etmiştir.
Davacı ile davalı arasında 15/05/2018 tarihli Proje Finansman Sözleşmesi akdedildiği, davacı ... Tic. A.Ş.'nin porje finansman alıcısı, davalı ... A.Ş.'nin proje finansman sağlayıcısı proje finansman bedelinin de 10.000.000,00 Euro olarak belirlendiği, sözleşmenin 3. Maddesinde proje finansman alıcısının talep etmiş olduğu, 10.000.000,00 Euro'luk tutarın %2,5 bedelinin proje finansman sağlayıcısının yaptıracağı risk sigortası ücreti olarak peşinen ödenmesinin kabul edildiği, bahsedilen risk sigortası tutarının ödenmesinden itibaren en fazla 30 iş günü içerisinde proje finansman sağlayıcısının talep edilen proje finansman tutarını proje finansman alıcısının banka hesabına göndereceği, 4. Maddesinde anlaşma hükümleri gereğince sözleşmenini herhangi bir nam altında ve nedenle sona ermesi ile proje finansmanın sağlanmaması durumunda anlaşmanın 3. Maddesi gereğince ödenmiş olan %2,5 oranındaki proje finansman sigorta bedelinin iade edileceği, sözleşmenin feshi başlıklı maddede taraflardan herhangi birinin sözleşmeden doğan borç ve yükümlülüklerinden birini veya bir kaçını ifa edemez veya ifa etmede gecikir ise karşı tarafın durumu yazılı olarak bildirerek söz konusu durumun 30 gün içerisinde düzeltilmesini isteyeceği, anlaşmazlık konusunun bu süre içerisinde düzeltilmemesi durumunda ilgili tarafın sözleşmeyi feshetme hakkına sahip olacağı, sözleşmeden doğan borç veya yükümlülüklerden biri veya bir kaçının ifa edilmemesi veya ifa edilmede gecikilmesi durumunda proje finansman sağlayıcısının önceden yazılı veya sözlü herhangi bir bildirimde bulunmadan sözleşmeyi derhal tek taraflı olarak feshetme hakkının saklı olduğu düzenleme konusu yapılmıştır.
Davacı tarafından sözleşmenin 3. Maddesi kapsamında 10.000.000,00 Euro finansman bedelinin %2,5 oranını oluşturan 250.000,00 Euro'nun davalıya gönderildiği, davacının incelemeye sunulan ticari defterlerindeki kayıtlardan anlaşılmıştır.
Davacı tarafından 250.000,00 Euro bedelin davalıya ödendiği, ödeme tarihinden itibaren sözleşmede belirlenen 30 günlük süre içerisinde proje finansman bedeli olan 10.000.000,00 Euro'luk kredinin davalı tarafından sağlanamadığı, davacının ... 1. Noterliğinin ... tarih, ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmenin fesih maddesine uygun şekilde ihtarnamenin tebliğinden itibaren 30 gün içinde proje finansman tutarının şirketlerinin banka hesabına ödenmesi, aksi halde 30 günü takip eden günün sonunda sözleşmenin feshedilmiş sayılacağı ve ödenen 250.000,00 Euro'nun iadesinin istendiği, ihtarnamenin davalıya 17/07/2018 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.
Davacı, dava dilekçesinin ekinde davalının almış olduğu 250.000,00 Euro'yu iade edeceğine ilişkin 18/09/2018 tarihli davalı tarafından imzalanmış belgeyi mahkememize delil olarak sunmuştur. Davalı vekili cevap dilekçesinde 18/09/2018 tarihli belgenin içeriğini kabul etmediğini, bu belgeye itiraz ettiklerini bildirmiştir.
6100 sayılı HMK' nun 211. maddesinde “(1) Bir belgenin sahteliğinin iddia edilmesi durumunda, bu hususta karşı tarafın açıklamaları da dikkate alınarak, aşağıdaki sıra ile inceleme yapılarak öncelikle karar verilir: a) Hâkim, yazı veya imzayı inkâr eden tarafı isticvap ettikten sonra bir kanaat edinememişse, huzurda bu kişiye yazı yazdırıp imza attırmak suretiyle elde ettiği belge ve diğer delilleri değerlendirir. Hâkim, sahtelik konusunda başka bir incelemeye gerek duymadan karar verebilecek durumda ise gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle, senedin sahteliği hakkında bir karar verir. İsticvap için mahkemeye davet edilen taraf, belirtilen günde hazır bulunmadığı takdirde, inkâr etmiş olduğu belgedeki yazı veya imzayı ikrar etmiş sayılır. " düzenleme getirilmiştir. HMK'nun 211. Maddesindeki düzenleme kapsamında 18/09/2018 tarihli belgenin içeriği ve altındaki imza konusunda davalının isticvabına karar verilmiş, davalıya ihtaratlı isticvap davetiyesi gönderilerek belirtilen gün ve saatte özrü olmaksızın gelmediği takdirde ekteki belgeler altındaki içeriğin aynen kabul edileceği ihtar olunmuştur.
Davalı, isticvap için belirlenen gün ve saatte hazır bulunmadığından, 18/09/2018 tarihli belgedeki içeriği ve imzasını ikrar etmiş sayılmıştır.
Davalı tarafından proje finans sözleşmesindeki finansın sağlanamaması durumunu davacının projeleri kendisine teslim etmemesi ve yükümlülükleri yerine getirmemesinden kaynaklandığı savunulmuş ise de, sözleşmenin 3. Maddesi kapsamında davacının 250.000,00 Euro'yu davalıya 16/05/2018 tarihinde gönderdiği, 16/05/2018 tarihinden itibaren 30 gün içerisinde proje finansmanının sağlanamadığı, davalı tarafından da davacının sözleşme kapsamında üzerine düşen borç ve yükümlülüklerini yerine getirmediğine dair herhangi bir ihtar ve ihbarın davalıya gönderilmediği, sözleşmenin feshi başlıklı madde uyarınca taraflardan birinin sözleşmeden doğan borç ve yükümlülüklerini yerine getirmediği takdirde karşı tarafın durumu yazılı olarak bildirmesi gerektiği ve durumun düzeltilmesi için 30 günlük süre vermesi gerektiğinin düzenleme konusu yapıldığı, davalının davacıya projeleri sunması konusunda herhangi bir süre vermediği anlaşıldığından bu savunmalarına itibar edilmemiştir.
Tüm dosya ve delillerin değerlendirilmesi neticesinde; taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca davacının davalıya 16/05/2018 tarihinde 250.000,00 Euro sigorta bedeli yolladığı, sigorta bedelinin yollandığı tarihten itibaren 30 günlük süre içerisinde davalı tarafından proje finansmanının sağlanamadığı, davacı tarafından sözleşmenin feshi başlıklı madde uyarınca davalıya 30 gün süreli ihtarnamenin gönderildiği, ihtarnamenin tebliğ edildiği tarihten itibaren de davalının proje finansmanını sağlayamadığı, davalı tarafından uhdesinde bulunan 250.000,00 Euro'nun iade edileceğine dair 18/09/2018 tarihli belgenin imzalanarak verildiği, bu belgeye itiraz edildiğinden davalının isticvap edildiği, isticvap için belirlenen gün ve saatte davalının hazır olmadığı, herhangi bir mazerette bildirmediği, HMK'nun 211. Maddesi uyarınca davalının belge içeriğini ve altındaki imzayı ikrar etmiş sayılacağı, davacı tarafından keşide edilen ihtarnamenin 17/07/2018 tarihinde davalıya tebliğ edildiği, davalının verilen 30 gün sonunda 16/08/2018 tarihinde temerrüte düştüğü, 16/08/2018 temerrüt tarihi ile 30/10/2018 takip tarihi arasında 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca işleyecek faizin 2.210,42 Euro olduğu hüküm vermeye elverişli bilirkişi raporları ile anlaşıldığından, davanın kısmen kabulüne, itirazın kısmen iptaline, takibin 252.210,42 EURO üzerinden devamına, asıl alacak 250.000,00 EURO'ya takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak taraflarca belirlenebilir mahiyette bulunan likit alacak miktarına kötü niyetli olarak itiraz edildiğinden, kabul edilen toplam alacak miktarı üzerinden takip tarihindeki kur olan 6,40 üzerinden hesaplanan 1.614.146,68 TL'nin (252.210,42 * 6,40 = 1.614.146,68 %20 = 322.829,34) % 20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, itirazın kısmen iptaline, takibin 252.210,42 EURO üzerinden devamına, asıl alacak 250.000,00 EURO'ya takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Kabul edilen alacak miktarı üzerinden hesaplanan 322.829,34 TL %20 tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 105.266,09 TL nispi karar ve ilam harcının, başlangıçta yatırılan 20.152,37 TL peşin ve icra veznesine yatırılan 8.390,35 TL harç olmak üzere toplam 28.542,72 TL harçtan mahsubu ile eksik harç olan 76.723,37 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan toplam 28.542,72 TL harç ile yine davacı tarafından yapılan toplam 1.587,20 TL yargılama giderinin davanın kabul edilen kısmına tekabül eden 1.527,84 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesaplanan 86.735,18 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince davanın red edilen kısmı üzerinden hesaplanan 8.584,01 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekili yüzüne karşı, davalının yokluğunda tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341. maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 03/12/2020
Başkan ...
E-İMZALI
Üye ...
E-İMZALI
Üye ...
E-İMZALI
Katip ...
E-İMZALI
HARÇ BEYANI
105.266,09 TL K.H.
28.542,72 TL P.H. VE İCRA H.
76.723,37 TL EKSİK HARÇ
DAVACI YARGILAMA GİDERİ
1.300,00 TL B.KİŞİ
287,20 TL POSTA
1.587,20 TL TOPLAM YARGILAMA
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E İMZA ile imzalanmıştır.