T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/246 Esas
KARAR NO: 2021/201
DAVA: İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/03/2018
KARAR TARİHİ: 15/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesi özetle; müvekkili banka ile davalı arasında imzalanan 15/08/2017 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi gereği davalıya çek taahhüt kredisi, ticari kredili mevduat hesabı ve taksitli ticari krediler açıp kullandırdığını, müvekkili banka ile imzalanan kredi sözleşmesi hükümlerini davalının ihlali üzerine 03/01/2018 tarihinde kredi hesabının kat edildiğini, davalı borçluya ... 2. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı borcun ödenmesi ihtarının ve ekinde hesap özetinin gönderildiğini, kredi sözleşmeleri gereği davalının müvekkiline 261.879,96 TL nakdi kredi borcu ile kullandırılmış gayri nakit kredilerden kaynaklanan 14.100,00 TL gayri nakdi kredi borcunun bulunduğunu, talep edilen borçların davalı tarafından ödenmemesi üzerine ... 2. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu bildirmekle davanın kabulü ile takibin devamına, davalı aleyhine %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak tensip zaptı ve dava dilekçesinin tebliğ edildiği ancak davalının mahkememize cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.
Dosyamız davasına konu ... 2. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosya örneğinin incelenmesinde; davalının 17.093,49 TL tüzel kredili mevduat hesabı, 580,64 TL tüzel kredili mevduat hesabı faizi (%30,24), 244.786,47 TL ihtiyaç kredileri, 13.748,28 TL ihtiyaç kredileri faizi (%50,00) 716,44 TL BSMV, 15.810,00 TL gayri nakdi alacak, 525,00 TL ihtar gideri olmak üzere toplam 293.260,32 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği, davalının itirazı üzerine takibin durduğu görüldü.
Mahkememizin 29/04/2019 tarihli duruşmasının 2 numaralı ara kararı uyarınca dosyanın bankacı ...'a tevdi edildiği, bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu 14/10/2019 tarihli raporunda; Davacı ... Bank A.Ş ile davalı ...Tic.Ltd.Şti. arasında, dava dışı kefil ...'nün müteselsil kefil olarak imzasının alındığı, 15.08.2017 tarihli 400.000.00 TL tutarlı Genel Kredi Sözleşmesi kapsamında KMH, İhtiyaç kredisi (taksitli ticari kredi) ve çek karnesi verilerek çek yükümlülüğü kredisi tahsis edilerek kullandırıldığını, kredilerdeki aksamalar ve GKS hükümleri doğrultusunda kredi hesap|arımn 03.01.2018 tarihinde kat edilerek tespit edilen tutarların ödenmesinin ihtar edildiğini, ödenmemesi nedeniyle .. 2.İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosya üzerinden takip talebinde bulunulduğunu, 14.02.2018 takip tarihi itibariyle; davacı ... Bank A.Ş.'nin davalı ... Tic.Ltd.Şti.'den;
-Taksitli krediden kaynaklanan; 230.117,38 TL asıl alacak (10/01/2018 temerrüt tarihi itibariyle), 11.186,26 TL işlemiş temerrüt faizi %50 (10/01/2018 - 14/02/2018 arası), 559,31 TL BSMV olmak üzere toplam 241.862,95 TL,
-KMH Kredisinden kaynaklanan; 1.956,50 TL asıl alacak (10.01.2018), 57,58 TL İşlemiş faiz %30,24 (10.01.2018-14.02.2018 arası), 2,88 TL BSMV olmak üzere toplam 2.018,96 TL, taksitli kredi ve KMH kredisinden kaynaklanan toplamda 243.881,91 TL alacaklı olduğu ve bu tutarın tamamından davalı asıl borçlu şirketin sorumlu olduğunu, ayrıca takip tarihinde alacağın tahsiline kadar kredi türleri itibariyle taksitli kredi asıl alacak tutarı üzerinden %50, KMH kredisi asıl alacak tutarı üzerinden %30,24 temerrüt faizi ve vergisinden de sorumlu olduğunu,
-Gayrinakdi çek yükümlülük bedelinden kaynaklanan; davalı asıl borçlu şirkete 10 yapraklı bir çek karnesi verildiğini, ekteki belgeden bu çeklerin karşılıksız olduğunu ve yükümlülük bedellerinin ödenmediğinin anlaşıldığını, dolayısıyla henüz tazmin olmadıkları için gayrinakdi olarak GKS'nin 23. maddesi kapsamında asıl borçlunun 15.810,00 TL'nin depo edilmesinden yada tazmin edilmesi ile nakde dönüşen kısmından sorumlu olduğunu, tazmin tarihinden tahsiline kadar %100 oranı üzerinden işleyecek temerrüt faizi ve vergisinden de sorumlu olduğunu, buna göre; 14.02.2018 takip tarihi itibariyle toplamda sorumlu olunan tutarın; 241.862,95 TL taksitli kredi, 2.018,96 TL KMH, 15.810,00 TL Çek yükümlülük bedeli, 259.691,91 TL olarak hesaplandığını, bu tutara aslı veya onaylı bir sureti sunulmak kaydı ile 525,00 TL tutarındaki ihtarname masrafının toplam alacağa eklenebileceği görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Mahkememizin 03/02/2020 tarihli duruşmasının 2 numaralı ara kararı uyarınca dosyanın önceki bilirkişiye tevdi ile banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapılarak davacı tarafın itirazlarının değerlendirilmesi, takip konusu nakit ve gayrinakit alacakların açıkça tespitinin yapılması, gayrinakit alacakları açısından çek basım tarihi ve çek seri numarası bilgilerinin açıkça banka kayıtlarından belirlenmesi, nihai olarak tüm alacak talepleri açısından banka defter ve kayıtları ile dosyadaki deliller doğrultusunda hesaplama yapılması konusunda ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu 19/06/2020 tarihli ek raporunda; 14/02/2018 takip tarihi itibariyle davacı ... Bank A.Ş.'nin;
-KMH Kredisinden kaynaklanan; 17.093,49 TL asıl alacak, 1.958,50 TL tahsilat (07/02/2018), 373,32 TL işlemiş temerrüt faizi (10/01/2018 - 07/02/2018 arası %28,08 faiz), 18,67 BSMV, 458,04 TL faiz ve vergi toplamı, 1.500,46 TL tahsilittan kalan ve asıl alacaktan mahsubu, 15.593,03 TL asıl alacak (07/02/2018), 85,14 TL işlemiş temerrüt faizi (07/02/2018 - 14/02/2018 arası %28,08 faiz), 4,26 BSMV olmak üzere toplam 15.682,43 TL
-Taksitli ticari krediden kaynaklanan; 230.698,69 TL asıl alacak (11/01/2018), 10.894,10 TL işlemiş temerrüt faizi %50 (11/01/2018 - 14/02/2018 arası), 544,71 TL BSMV olmak üzere toplam 242.137,50 TL ve masrafa ilişkin makbuzun aslı veya onaylı bir sureti sunulması halinde 525,00 TL ihtarname masrafı olmak üzere davacının davalıdan toplamda 258.344,93 TL nakdi,
-Çek yükümlülük bedelinden kaynaklanan; 15.810,00 TL gayrinakdi olmak üzere toplam 274.154,93 TL alacaklı olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Mahkememizin 21/09/2020 tarihli duruşmasının 1 numaralı ara kararı uyarınca tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, banka kayıtları ve dosya incelenerek icra takibinde yapılan kısmi ödemelerin TBK mad. 100 gereğince mahsubu talep edildiğinden öncelikle bankanın hesap kat ihtarnamesine konu kredi alacaklarını açıkça tespit edilmesi, temerrüt tarihi ile takip tarihi arasındaki tahsilatların TBK mad. 100'e göre mahsup edilmesi, takip tarihi itibariyle nakit ve gayrinakit alacakların asıl alacak, işlemiş faiz, BSMV olarak belirlenmesi, takip tarihinden dava tarihine kadar yapılan ödemelerin TBK mad. 100'e göre bu alacaklardan mahsup edilmesi, dava tarihinden sonra ödeme yapılıp yapılmadığının banka kayıtlarınca tespit edilmesi, gayrinakit alacakların nakte dönüşüp dönüşmediğinin belirlenmesi, nakite dönüşenlere ilişkin tazmin tarihi ve tazmin edilen bedelin belirlenmesi yapılarak nihai olarak davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı varsa miktarının nelerden ibaret ve ne kadar olduğu konusunda rapor alınmasına karar verilerek dosyanın mali müşavir ... ve bankacı ...'a tevdi edildiği, bilirkişilerin mahkememize sunmuş oldukları 27/11/2020 tarihli raporunda; davacının takip tarihi olan 14/02/2018 tarihi itibariyle davalıdan;
-Ticari ihtiyaç kredisi alacağından kaynaklanan; 236.527,15 TL asıl alacak, 11.169,34 TL işlemiş faiz, faizin %5'i 558,47 TL BSMV ve 525,00 TL ihtar masrafı olmak üzere toplam 248.799,95 TL alacağı bulunduğunu,
-Tüzel kişi KMH alacağından kaynaklanan; 15.604,49 TL asıl alacak, 85,80 TL işlemiş faizin %5'i 4,29 TL BSMV olmak üzere toplam 15.694,13 TL alacağı bulunduğunu,
-Takip tarihinden borç tamamen ödeninceye kadar; ticari ihtiyaç kredisinden kaynaklı 236.527,15 TL matraha %50 ve KMH alacağından kaynaklı 15.604,49 TL matraha %28,08 temerrüt faizi, faizin %5'i BSMV istenebileceğini,
-Davacı banka, davalı ve çek hamili elinde bulunan 10 adet çekin iadesi veya bankanın sorumluluk tutarı olan 16.000,00 TL'nin faiz getirmeyen bir hesapta bloke edilmesi talebine yetkili olduğunu, davacı banka tarafından çek hamiline banka sorumluluk tutarına ilişkin ödeme yapılması halinde, ödeme yapıldığı tarihten itibaren borç kapanana kadar %100 temerrüt faizi ve faizin %5'i gider vergisi ile birlikte tahsilinin istenebileceğini,
Dava tarihi olan 16/03/2018 tarihi itibariyle;
-Ticari ihtiyaç kredisi alacağından kaynaklanan; 236.527,15 TL asıl alacak, 12.970,92 TL temerrüt faizi, faizin %5'i 648,55 TL BSMV olmak üzere toplam 250.146,61 TL alacağının hesaplandığını,
-KMH kredisi alacağından kaynaklanan; 11.506,04 TL asıl alacak, 26,92 TL temerrüt faizi, faizin %5'i 1,35 TL BSMV olmak üzere toplam 11.534,63 TL alacağı bulunduğu görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
Bilirkişi mali müşavir ...'in TBK mad. 100 uyarınca sunmuş olduğu ilave ek raporunda; 14/02/2018 takip tarihi itibariyle davacının davalıdan alacağının toplam 280.284,09 TL olduğunu, takip tarihinden sonra dava tarihinden önce yapılan davalı ödemelerinden TBK mad. 100 kapsamında düşümü neticesinde dava tarihi itibariyle takibe konu asıl alacak miktarının devam ettiğinin belirlendiğini, davacının iş bu davada 279.659,32 TL tutara ilişkin itirazın iptali talebinde bulunduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe;
Dava; genel kredi sözleşmesinden kaynaklı nakit kredi alacaklarının tahsili ile gayri nakit alacakların depo edilmesi talebiyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir.
Davacı taraf dilekçesiyle, dava değerini 15.810,00 TL'si gayri nakdi olmak üzere toplam 279.659,32 TL olarak belirtmiştir. Dolayısıyla nakit alacaklar için talep 263.849,32 TL'dir.
Davacı ile davalı ... Ltd.Şti arasında 15/08/2017 tarihinde 400.000,00 TL limitli genel kredi sözleşmesi akdedildiği görülmüştür. Genel kredi sözleşmesinin 27. maddesinde taraflar arasındaki uyuşmazlıklarda bankanın ticari defter ve kayıtlarının HMK m.193 kapsamında kesin delil olarak kabul edileceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. Genel kredi sözleşmesindeki delil sözleşmesinin HMK m.193 hükmüne uygun olarak yapıldığı tespit edilmiştir.
Taraflar arasında HMK m.193 uyarınca münhasır delil sözleşmesi yapılmış olduğundan, dava konusu uyuşmazlığın davacı bankanın defter ve kayıtları uyarınca değerlendirilerek çözümlenmesi zorunludur. Bu doğrultuda taraflar arasındaki kredi ilişkisi kapsamında davacı tarafın alacaklı olup olmadığının tespiti için bankanın ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Yukarıda özeti yapılan ve hükme esas alınan Bankacı ... tarafından ibraz edilen 13/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda; TBK m.100 uyarınca yapılan hesaplama sonucunda dava tarihi itibariyle davacının ticari krediden kaynaklı 236.527,15 TL asıl alacak, 12.970,92 TL işlemiş faiz, 648,55 TL BSMV olmak üzere toplam 250.146,61 TL alacağı bulunduğu, KMH kredisinden kaynaklı 11.506,04 TL asıl alacak, 26,92 TL temerrüt faizi, 1,35 BSMV olmak üzere toplam 11.534,63 TL alacağı bulunduğu, davacı bankanın gayri nakdi alacaklar için 15.810,00 TL depo talebinde bulunabileceği belirtilmiştir. Türk Borçlar Kanunu'nun 100. maddesinde belirtildiği üzere; borçlu, faiz veya giderleri ödemede gecikmemiş ise, kısmen yaptığı ödemeyi ana borçtan düşme hakkına sahiptir. Yani temerrüde düşen borçlu tarafından yapılan kısmi ödemeler öncelikle borcun ferilerinden mahsup edilir. Dava konusu icra takibinden sonra dava tarihinden önce davacı tarafından tahsilat yapıldığı anlaşıldığından TBK m.100 uyarınca kısmi ödemeler öncelikler ferilerden mahsup edilmiştir. Bilirkişi Mehmet Haznedar tarafından tanzim edilen rapor TBK m.100 hükmüne uygun olduğundan hükme esas alınmıştır.
5941 sayılı Çek Kanunun 3. maddesine uyarınca , muhatap banka süresinde ibraz edilen çekin karşılığının bulunmaması halinde yasal sorumluluk miktarı kadar ödeme yapmakla yükümlüdür. Aynı maddede ödeme yükümlülüğü ile ilgili hususun hesap sahibi ile muhatap banka arasında yapılmış dönülemeyecek bir kredi sözleşmesi olduğu açıklanmıştır. Bankaların verilmiş olan çek yaprakları sebebiyle 3. kişilere karşı olan ödeme yükümlülüğü zikredilen yasa hükümlerinden kaynaklanmakta olup, muhatap banka ile hesap sahibi arasında yapılan kredi sözleşmesine ve çek taahhütnamesine göre; muhatap bankanın çekin karşılıksız çıkması halinde kanunen ödemekle yükümlüğü olduğu miktarı hesap sahibi hesabında bulundurmak zorundadır. Çek hesabı sahibinin bu miktarı hesabından bulundurmadığı takdirde muhatap banka yukarıda zikredilen kanun maddeleri ve sözleşme hükümleri gereğince her çek yaprağı için bu sorumluluk bedelinin depo edilmesini talep hakkı vardır. Ayrıca taraflar arasındaki sözleşmenin 23. maddesinde davalının depo talebinden sorumlu olduğunun düzenlendiği görülmüştür. Dolayısıyla davalının 10 adet çek yaprağına ilişkin toplam 16.000,00 TL sorumluluk tutarını depo etme yükümlülüğü bulunmaktadır. Ancak taleple bağlı kalınarak 15.810,00 TL'nin bankaca faiz getirmeyen bir hesaba depo edilmesine karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı bankanın kayıtları uyarınca alacaklı olduğu, ... 2. Noterliği'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle hesabın kat edildiği, ihtarnamenin davalıya 08/01/2018 tebliğ edildiği, davalının 10/01/2018 tarihinde temerrüde düştüğü, dava konusu nakit alacakların ticari kredi ve KMH kredisine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin 22. maddesi uyarınca temerrüt halinde bankanın TCMB'ye bildirdiği en yüksek faiz oranının yüzde yüz fazlasının eklenmesi bulunacak oranın uygulanacağının kararlaştırıldığı, banka tarafından TCMB'ye bildirilen en yüksek faiz oranının %65 olduğu, dolayısıyla davacı bankanın yıllık %130 oranında temerrüt faizi uygulama hakkının bulunduğu, ancak bankanın yıllık %50 oranında temerrüt faizi uygulanmasını talep ettiği anlaşılmakla taleple bağlılık kuralı gereğince ticari krediden kaynaklı alacağa yıllık %50 oranında temerrüt faizi uygulanmasının gerektiği, KMH kredisinden kaynaklanan alacağa 5664 sayılı yasanın 26. Maddesi uyarınca Merkez Bankası tarafından belirlenen faiz oranlarının uygulanması gerekeceği, temerrüt tarihi itibariyle belirlenen faiz oranının %28,08 olduğu anlaşılmakla KMH kredisinden kaynaklanan nakit alacaklara yıllık %28,08 oranında temerrüt faizi uygulanması gerektiği, davalının bilirkişi tarafından tespit edilen asıl alacak ve ferilerden sorumlu olduğu, davalı tarafından borcun ödendiğine veya ödenmemesi gerektiğine dair yazılı bir delil sunulmadığı anlaşılmakla yukarıda özetlenen bankacı ... tarafından tanzim edilen bilirkişi raporu hükme esas alınmış, davanın kısmen kabulüne, itirazın kısmen iptaline, Nakit alacaklar açısından; takibin 261.681,24 TL üzerinden devamına, ticari ihtiyaç kredisinden kaynaklanan 236.527,15 TL asıl alacağa dava tarihinden itibaren yıllık %50 oranında temerrüt faizi ve %5 BSMV uygulanmasına ve KMH'den kaynaklanan 11.506,04 TL asıl alacağa dava tarihinden itibaren yıllık %28.08 oranında temerrüt faizi ve %5 BSMV uygulanmasına, kabul edilen alacağın %20'si oranındaki 47.305,43 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, Gayrinakit alacaklar açısından; 15.810,00 TL'nin bankaca faiz getirmeyen bir hesaba depo edilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, itirazın KISMEN İPTALİNE,
-Nakit alacaklar açısından; takibin 261.681,24 TL üzerinden devamına, ticari ihtiyaç kredisinden kaynaklanan 236.527,15 TL asıl alacağa dava tarihinden itibaren yıllık %50 oranında temerrüt faizi ve %5 BSMV uygulanmasına ve KMH'den kaynaklanan 11.506,04 TL asıl alacağa dava tarihinden itibaren yıllık %28.08 oranında temerrüt faizi ve %5 BSMV uygulanmasına, kabul edilen alacağın %20'si oranındaki 52.336,25 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline,
-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 17.875,44 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 3.309,59 TL harç + 1.466,30 TL icra veznesine yatırılan harç olmak üzere toplam 4.775,89 TL'den mahsubu ile bakiye 13.099,55 TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
-Davacı tarafından yatırılan 3.309,59 TL peşin harç + icra veznesine yatırılan 1.466,30 TL + 35,90 TL başvurma harcından oluşan toplam 4.811,79 davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
-Davacı tarafından yapılan; posta, tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücretinden oluşan toplam 2.963,20 TL yargılama giderinin davanın kabul oranında hesaplanan 2.938,85 TL'sinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca hesap olunan 26.767,69 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
-Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca hesap olunan 2.168,08 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine,
-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
-Gayrinakit alacaklar açısından; 15.810,00 TL'nin bankaca faiz getirmeyen bir hesaba depo edilmesine,
-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 59,30 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden gayri nakdi alacaklara ilişkin depo kararı için AAÜT uyarınca takdiren 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
2-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/03/2021
Katip ...
¸¸
Hakim ...
¸¸