T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/292 Esas
KARAR NO: 2019/553
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 29/03/2018
KARAR TARİHİ: 22/05/2019
Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesi özetle; müvekkili ile davalı abone arasında 01/09/2016 tarihli elektrik enerjisi satış sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirketin davalı işyeri için indirimli elektrik enerjisi tedarik ettiğini ancak davalının akdedilen sözleşme uyarınca belilenen fatura ödeme günlerinde borcunu ödemediğinin tespit edildiğini, davalı tarafından 08/09/2017 ve 13/10/2017 tarihli faturaların ödenmesi için icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin davalıya tebliğinden sonra davalının borca itirazı neticesinde takibin durduğunu beyan etmekle sonuç olarak davanın kabulü ile takibin devamına, takip konusu alacağın %40'dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gider ve vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tensip zaptı ve dava dilekçesinin tebliğ edildiği görülmekle, davalının mahkememize sunmuş olduğu herhangi bir cevap dilekçesi görülmemiştir.
Mahkememiz dosyası toplanan deliller ışığında elektrik mühendisi bilirkişi ...'a tevdii edilmiş olup, bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu 14/01/2019 tarihli bilirkişi raporunda; ...- ... Vergi Dairesi Başkanlığı - ... Dairesi Müdürlüğümün ... tarihli ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'ni bilgilendirme yazılarında özetle; Vergi Dairesinde ... vergi kimlik numarası ile kayıtlı bulunan vergi mükellefi ...'in dosyası ve bilgisayar kayıtlarında yapılan incelemede, ...'in 01.08.2014 tarihi itibariyle mükellefiyet tesis ettirdiği, mükellefin yiyecek ağırlıklı hizmet veren kafe ve kafeteryaların faaliyetinde bulunduğu, 2014. 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllarında VUK'nun 177. maddesinde belirtilen miktarları aşmadığından 2. sınıf tüccar olarak işletme defteri tuttuğunun bilgisayar kayıtlarından anlaşıldığı, davacı taraf dosyaya sunduğu 30.10.2018 tarihli yazı ve eklerine göre, davalı abone davacının portföyünde kaldığı sürece kendisine tahakkuk ettirilen iki adet faturayı vadesinde ödememiştir. Davaya konu edilmiş faturalar davalı tarafın ödeme yapmaması üzerine, davacı tarafından taahhüt edilmiş olan indirimli tarifenin aksine ulusal tarifeden hesaplanarak keşide edilmiştir. Bu nedenle sözleşmenin 3.1 maddesine istinaden indirimsiz faturalandırma hakkı kullanılmış olup davalının indirimi sıfırlanmıştır. Yazı eklerinde bulunan davacı şirket bilgi işlem sistemi kayıtlarında davalının geç ödemelerine ilişkin sistem kayıtlarının bulunduğu ve davalının geç ya da hiç ödememe yapmaması durumunda karşılaşacağı risklerin açıklandığı görülmüştür. Dosyada davacı tedarikçi ... firması ile davalı ... arasında ... no'lu tesisat için imzalanmış 01.09.2016 imza tarihli ve 01.10.2016 tedarik başlangıç tarihli, 10 maddeden oluşmuş Enerji Satış sözleşmesi ile sözleşme eki Ticari Uygulama Protokolü bulunmaktadır. Sözleşmenin ekinde Müşteri Bilgilendirme Formu bulunmaktadır. Formda ikili anlaşma kapsamında muhtemel riskler aşağıda belirtilmiştir; ödeme şeklinin ve sürelerinin nasıl olacağı, faturaların ödenmemesi durumunda nasıl biryaptırım olacağı, faturalardan kaynaklı borçun tahsili için icra takibine geçilebileceği, icra takibine geçilmesi durumunda müşterinin karşılaşabileceği ceza-i şart miktarı ve şekli, sözleşmeye göre abonenin tarifesi AG, tek terimli ticarethane olarak belirlenmiştir. Sözleşmeden tespiti yapılan bazı hususlar aşağıda verilmiştir;
Madde 1; Taraflar, ... firması tedarikçi, ... abone olarak anılacağı, sözleşmenin konusunu teşkil eden elektrik enerjisi satış ve hizmetleri ile ilgili yükümlülükler ve her türlü münasebetleri ve şartları düzenlediği, işbu sözleşmedeki teknik terim ve tanımlar aksi sözleşmede belirtilmedikçe 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunundaki ve ikincil mevzuatlardaki anlamlarında kullanılmıştır.
Madde 2; Sözleşme konusu abonenin belirttiği elektrik kullanılacak adresteki tesisine gerekli elektrik enerjisinin tedariki ve satışının sağlanması olduğu ve buna ilişkin hizmetlerin yerine getirilmesinde taraflarca uyulması gereken yükümlülükler ve yaptırımları kapsadığı;
Madde 3; Tarafların alım ve satımında mutabık kaldıkları elektrik enerjtstnni abonenin sayacında tüketilen enerji miktarı olduğu, abonenin aylık tükettiği enerji miktarı abonenin sayaçlarından dağıtım şirketi tarafından ölçüleceği ve aboneye tedarikçi tarafından fatura edileceği, abone sözleşme süresince herhangi iki faturasını son ödeme tarihlerine kadar tamamen ya da kısmen ödememesi durumunda tedarikçinin içinde bulunulan aydan itibaren tüketimi ulusal perakende satış tarifesi üzerinden indirimsiz olarak fatura etme hakkına sahip olduğu, tedarikçiye aboneye elektrik satışı kaynaklı yansıtılan reaktif/kapasitif, güçberieli, güçaşım bedeli, sayaç sökme takma bedeli, yeni sayaç bedeli ve mevzuat gereği oluşan piyasa maliyetleri gibi bedellerin aynen aboneye yantılacağı belirtilmiştir. PMUM ve dağıtım şirketi tarafından enerji satışının kayıt altına alınması işlemlerinin olumlu sonuçlanmaması halinde tedarikçinin aboneye karşı herhangi bir yükümlülüğü yoktur.
Madde 4; Ödeme ve Garanti, sözleşme hükümleri çerçevesinde tahakkuk ettirilen faturaların ödenmesini düzenleyen doğrudan borçlandırma sistemi (DBS), OTS, havale ve EFT hükümleri kapsamında faturanın düzenlenme tarihinden itibaren beş işgünü içersinde tedarikçinin belirleyeceği banka hesabına ödeneceği, abonenin faturasını beş işgünü içersinde ödemediğinde tedarikçinin ekgecikme zammı faturası KDV'li şekilde düzenleyeceği ve tedarikçinin ihtar ve önele gerek olmaksızın abonenin elektrik enerjisini kesme hakkına sahip olduğu, abonenin icra takibine sebebiyet vermesi halinde tedarikçinin ödenmeyen ve her faturanın %12'si kadar ceza-i şart talep edebileceği, abone ile yapılan sözleşmenin fesh edilebileceği ve teminatın tedarikçi hesabına irat kaydedilebileceği, abonenin işbu sözleşmenin imzalanması ve doğan yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmemesi halinde tedarikçinin elektriğini kesme ve sözleşmenin 7.1 no'lu maddesine göre iki aylık fatura kadar toplamı olan cezaî şart faturası tahakkuk ettireceği, abonenin bir yıllık en yüksek tüketimine karşılık gelen fatura değerinin iki katı kadar teminatı tedarikçiye teminat mektubu, nakit veya DBS ile sağlayacağı, abonenin ödemelerinde sorun olursa tedarikçinin ticari risklere karşılık olarak sözleşme süresince yeni teminat isteme hakkına sahip olabileceği bu teminatların abonenin her türlü doğmuş ve doğacağı borçlarının teminatı olacaktır.
Madde 5; TRT Payı, Enerji fonu, BTV, sistem kullanım bedelleri ve kayıp kaçağın tedarikçi tarafından tahsil edilen bir bedel olmadığı, sistem kullanım anlaşması gereği bu bedellerin dağıtım şirketine transfer edilen bedeller olup, tedarikçinin sadece vekaleten aracılık ettiği, mevzuat gereği ortaya çıkabilecek YEK bedeli, birim sıfır bakiye bedeli, perakende satış hizmet bedeli, piyasa işletim bedeli abone tarafından ödenecektir.
Madde 6; Tarafların yükümlülükleri; abonenin sözleşme süresi kapsamındaki elektrik enerjisini sadece tedarikçisi ...'dan sözleşme şartları ile tüketmeye devam edeceğini taahhüt ettiği, ilgili kurumlara karşı abonenin sorumluluğundaki yükümlülüklerin yerine getirilmemesinden doğan sorumluluk ve ziyanın aboneye ait olduğu, abonenin ... Enerji ye geçiş yapabilmesi için bir önceki dönemden borcunun olmaması ve sayacın dağıtım şirketi tarafından tebliğe uygun olarak kayıt altına alınabilmesi gerektiği, abonenin tek taraflı fesih veya sözleşmeyi uzatmama talebinin ödeme garantisi olan teminat şartının yerine getirilmesi durumunda geçerli olacağı, abonenin bu yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde tedarikçi elektrik satışına başlamama, fesh etme veya satışa başlamışsa bu şartların tamamı gerçekleşene kadar müşteriyi portföyünden çıkarmama hakkına sahip olduğu, abone sözleşme süresinden önce işyerini tahliye edecekse abone tedarikçiye iki ay önceden yazılı olarak bildirimde bulunmak yükümlülüğünde olduğunu kabul etmektedir Abone ile taahhütsüz bir sözlşeme yapılması halinde abonenin sözleşme bitiş tarihinden önce sözleşmeyi bitirmesi, işyerini tahliye etmesi veya devretmesi halinde taahhütsüz kapmpanya kapsamında verilen indirimleri ayrıca faturalandırarakiade edeceğini kabul etmektedir.
Madde 7; Sözleşmenin sona ermesi, sözleşme hükümlerinin sözleşme bitiş tarihinde sona ereceği, sözleşmede belirtilen hususlar dışında abonenin sözleşmeyi fesh edemeyeceği, sözleşmenin bitiş tarihinden 3 ay evvel taraflardan birinin yapacağı bildirim ile sona ereceği, sözleşmenin abone tarafından tek taraflı fesh edilmesi halinde abone fesih tarihine kadar taahhütsüz kampanya ulusal perakende elektrik satış tarifesi üzerinden verilen tüm indirimleri tedarikçiye ödeyecektir. Bu taktirde abone portföyden çıkabilecektir. Sözleşme uzatıldığında da standart %1 indirim tarifesi uygulanacaktır. Abonenin sözleşmeyi tek taraflı fesih etmesi halinde son altı ay içersinde ödediği faturaların en yüksek iki ayın toplamı kadar cezai şart faturasını tedarikçiye ödeyeceği, abonenin işbu sözleşmenin herhangi bir hükmünü ihlal etmesi ya da ilgili mevzuat hükümlerine uymaması, herhangi bir faturasını son ödeme tarihinden itibaren beş iş günü içersinde ödememiş olması ve madde 4 ve 6 da belirtilen ön koşulları sözleşme tarihinden on gün içersinde sağlamamış olması halinde tedarikçinin sözleşmeyi sona erdirme hakkının olduğu, tedarikçinin aboneyi portföyünden çıkarması halinde işbu sözleşmeyi sözleşmeden doğan her türlü sair şartlar saklı kalmak üzere, fatura alacakları ile birlikte işbu sözleşmenin 7.1 no'lu maddesinde verilen cezai şartların ve madde 6.8 de anılan iadelerin ödenmesini talep edeceği belirtilmiştir. Ticari Uygulama Protokolünde de, madde 1 de sözleşmenin 01.09.2016 tarihinde imzalandığı ancak abonenin ...'ya geçiş tarihi olan 0l.10.2016 tarihinde sözleşmenin geçerliliğinin başladığı ve 01.10.2018 tarihinde de sonlanacağınm belirtildiği, madde 3'de aboneye ticarethane tek terimli tarife üzerinden %15 ıskonto uygulanacağı, madde 4'de de fatura bedelinin hesaplanma yönetemine ait formülüzasyon verilmiştir. Bu formülde aktif enerji bedeli, kayıp kaçak bedeli, dağıtım bedeli, iletim bedeli, perakende hizmet bedeli, sayaç okuma bedeli, gerekirse reaktif bedel ve gecikme bedeli, elektrik satışından kaynaklanan piyasa bedelleri, Elektrik fonu, TRT Payı, BTV ve KDV gibi fon, pay ve vergi bedellerinin olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç olarak; ... elektrik piyasasının işleyişini kontrol etmekte, belirlenen kurallar ile sistemde tedarikçi şirketlerin var olmasını sağlamakta böylece tekelci yaklaşımdan uzak bir elektrik piyasasının oluşturulması amaçlanmaktadır. Piyasanın işleyişini sağlamak için ... gibi tedarikçi şirketlerden piyasa işletimini sağlayabilmek için bedefler alınmaktadır. Bunlar YEK, sıfır bakiye düzeltme tutarı, piyasa işletim ücreti, fark fonu gibi bedellerdir. Örneğin, YEK bedeli bunlardan biri olup alınma amacı Yenilenebilir Enerji Kaynaklan olan rüzgar, güneş, jeotermal, su, biyokütleden ede edilen gaz, dalga, akıntı enerjisi ve gel-git gibi fosil olmayan enerji kaynaklarının en vçrimh şekilde kullanacak şirketlere sadece bu amaç için kaynak sağlanmasıdır. ... bilgi işlem sisteminde, tedarikçi davacı ...'nın sistemden çektiği güçlerin kayıtlı olduğu, bu yüzden ...'ın davacı ...'ya fatura düzenlendiği, davacı ...'da davalının tükettiği enerji oranında bu bedelleri davalıya tahakkuk ettirmektedir. İcra takibindeki faturalarda YEK bedelinin davalıya tahakkuk ettirildiği görülmüştür." şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; davacı elektrik şirketinin ticarethane abone grubundan davalı müşterisine enerji bedeli, yek bedeli ve dağıtım bedelinden oluşan fatura alacakları ile birlikte cezai şart alacağını taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre icra takibine koyması üzerine davalı borçlunun icra müdürlüğünün yetkisine, borca ve ferilerine itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.
Ticari Uygulama Protokolünde, madde 1'de sözleşmenin 01.09.2016 tarihinde imzalandığı ancak abonenin ...'ya geçiş tarihi olan 01.10.2016 tarihinde sözleşmenin geçerliliğinin başladığı ve 01.10.2018 tarihinde de sonlanacağının belirtildiği, madde 3'de aboneye ticarethane tek terimli tarife üzerinden %15 ıskonto uygulanacağı, madde 4'de de fatura bedelinin hesaplanma yönetemine ait formülüzasyon verilmiştir. Bu formülde aktif enerji bedeli, kayıp kaçak bedeli, dağıtım bedeli, iletim bedeli, perakende hizmet bedeli, sayaç okuma bedeli, gerekirse reaktif bedel ve gecikme bedeli, elektrik satışından kaynaklanan piyasa bedelleri, Elektrik fonu, TRT Payı, BTV ve KDV gibi fon. pay ve vergi bedellerinin olduğu görülmüştür.
Davalının davacı ... ile yürürlükte olan abonelik sözleşmesi süresince herhangi iki faturasını son ödeme tarihlerine kadar tamamen ya da kısmen ödememesi durumunda tedarikçinin içinde bulunulan aydan itibaren tüketimi ulusal perakende satış tarifesi üzerinden indirimsiz olarak fatura etme hakkına sahip olduğu sözleşmenin 3.1 no'lu maddesinde belirtilmiştir. Davacı ...'nın bu sözleşme hükmü gereğince davalıya cezai şart faturası tahakkuk ettirdiği görülmüştür. Davalı adına başlatılmış ... 32. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyasında ödeme emrinde takip bedeli 411,80 TL olarak gösterilmiştir. Asıl alacağı oluşturan faturalardaki bedel ile takipte talep edilen asıl alacak bedelinin uyumlu olduğu anlaşılmıştır.
İcra takibine konu olan faturaların incelenmesinde sözleşmenin devam ettiği süre içinde davalı tarafın iki adet faturayı son ödeme tarihlerine kadar ödememesi nedeniyle, tedarikçi davacı ... şirketinin sözleşme hükmüne göre %12 cezai şart alacağı ile icra takibine başlanılması nedeniyle de fatura son ödeme tarihleri ve icra takip tarihi arasını kapsayan aylık %5 gecikme zammı uyguladığı, icra takibine kadar ödenmeyen faturalar nedeniyle ... şirketinin sözleşmeye uygun olarak işlem yaptığı ve hesaplanan toplam takip miktarının sözleşmeye uygun olduğu, davacı tarafın yaptığı işlemlerin sözleşmeye ve ticari uygulama protokolüne uygun olduğu, takibin toplam 411,80 TL üzerinden devam etmesi gerektiği hükme elverişli teknik elektrikçi bilirkişi raporundan anlaşılmış olup davalı tarafın takibe konu fatura borcunu sözleşme hükümleri gereğince ödediğine dair bir belge sunmadığı da gözetilerek davanın kabulü ile takibin 411,80 TL üzerinden devamına, asıl alacak 351,40 TL'ye takip tarihinden itibaren aylık %5 faiz işletilmesine, alacak likid ve belirlenebilir olduğundan %20 icra inkar tazminatı olan 82,36 TL'nin davalı taraftan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davanın KABULÜ ile takibin 411,80 TL üzerinden devamına asıl alacak 351,40 TL'ye takip tarihinden itibaren aylık %5 faiz işletilmesine, %20 icra inkar tazminatı olan 82,36 TL'nin davalı taraftan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 44,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 35,90 TL harçtan mahsubu ile bakiye 8,50 TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 35,90 TL peşin harç, 623,00 TL müzekkere, posta, tebligat, bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 658,90 TL yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 411,80 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi. 22/05/2019
Katip ...
¸
Hakim ...
¸
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."