T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/507 Esas
KARAR NO: 2020/148
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/02/2018
KARAR TARİHİ: 19/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davası ... 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı görevsizlik kararı üzerine mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait ... plaka sayılı çekici ve ... plaka sayılı yarı römork araçla üretimini yaptığı süt ürünlerinin satışı için nakliye yaptığı sırada 04/03/2017 günü ... plakalı aracın sol yan kısımlara çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, üretilen malların ...'a gönderilemediğini, nakliye firması tarafından taşındığını, kaza tarihinden aracın servisten çıkmasına kadar olan 8 günlük toplamda 11.800 TL nakliye masrafının da müvekkil tarafından karşılandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik toplam 26.800 TL değer kaybı ve ikame araç giderlerini ile kaza tarihi olan 04/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile yargılama masrafları ve vekalet ücretininde davalı taraflara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...'ya usulüne uygun olarak yapılan tebligata rağmen davaya cevap vermediği gibi duruşmalara da bu davalı tarafından gelen olmamıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu ... plakalı aracın 22/06/2016-22/06/2017 tarihlerini kapsar şekilde müvekkili sigorta şirketi tarafından sigortalandığını, teminat limitinin 31.000 TL ile sınırlı olduğunu, kaza neticesinde müvekkili şirket tarafından hasar dosyası açılarak kasko sigortacısına 17/05/2017 tarihinde rücuen 10.665 TL ödeme yapılarak sorumluluğun yerine getirildiğini, aracın yetkili serviste orijinal parçaları ile onarıldığından araçta değer kaybına sebebiyet vermeyeceğini, faiz başlangıcına ilişkin talebinde yerinde olmadığını, davacının ikame araç giderlerinden müvekkili sigorta şirketinin sorumlu tutulamayacağını savunarak haksız davanın reddi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini istemiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları ile celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla Makine Mühendisleri ... ile ...'ya tevdii edilen dosyaya 19/04/2019 tarihinde tanzim olunan bilirkişi raporunda özetle;
İhtilafın Özü:
Davacı vekili, kaza sebebiyle oluşan 26.800,00 TL’si değer kaybı ve ikame araç giderleri ile kaza tarihi olan 04/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi, yargılama giderler ve avukatlık ücreti ile birlikte davalılardan (sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitiyle sınırlı kalmak şartıyla) tahsilini talebi, işbu davayı ikame ettirmiştir.
04/03/2017 tarihinde ...Tic. A.Ş., HDI Sigorta A.Ş. ile temlik sözleşmesi imzalamıştır.
04/03/2017 tarihinde davacı ...Tic.A.Ş. ait Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ve ... plakalı Y.Römork araçları, 59-0 karayolu üzerinde ... istikametinden ... istikametine doğru yolun sağ tarafında seyir halinde iken; ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç, direksiyon hakimiyetini kaybederek yolun sağ tarafına doğru kayarak ... plakalı çekici ve ... plakalı Y.Römork araçlara çarpmış, maddi hasarlı bir trafik kaza oluştuğu, ... plakalı aracın sağ tarafında ... plakalı çekici ve ... plakalı araçların sol tarafında hasara meydana geldiği, davalı ...Ş.’nin 07/05/2017 tarihinde ... Sigorta şirketine 10.665,00 TL ödediği, bu kaza sonucunda davacıya ait olan ... plakalı çekicide değer kaybı oluştuğu, bu değer kaybını ... plakalı aracın sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş.’den talep edip edemeyeceği itilafın özünü teşkil etmektedir.
Sigorta Konusu Teminat ve Değer Düşmesi Zararı:
Davalı taraf, davacınm aracının 04/03/2017 tarihinde hasara uğraması sonrasında; davacının hasar görmeden önceki değeri ile hasarlı değeri arasındaki farkın tamamını tazmin etmek durumundadır. Bu zararlar tamir, bakım, yedek parça ve sair masraflar yanında, aracın hasar giderilmiş değeri ile hasarsız değeri arasındaki farkın da tazminini gerektirir. Burada asıl olan aracın tamir görmüş, parça değiştirmiş, boya görmüş olması karşısında bundan dolayı değerinde düşüklük olması ve bundan davacının gördüğü zararın tazminidir.
Kusur Değerlendirmesi:
2918 sayılı Karayolan Trafik Kanunu’nun;
"Şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş kolaylığı sağlama:
Madde 56 - Sürücüler aşağıdaki kurallara ve yasaklara uymak zorundadırlar, a) Şerit izleme: Sürücülerin; geçme, dönme, duraklama, durma ve park etme gibi haller dışında şerit değiştirmeleri veya iki şeridi birden kullanmaları"
Dosyada mevcut fotoğraf, tutanak ve beyanların değerlendirilmesine göre olay mahallinde ... plakalı araç sürücüsünün 2918 sayılı K.T.K.’ nun 56/al maddesine aykırı davranarak şerit izlemeye uymama asli kusurunu işlediği; trafik kurallarına aykırı ve dikkatsiz davranışlarıyla olayda asli ve tam kusurlu olduğu değerlendirilmektedir. ... plakalı araç sürücüsüne ise kusur izafe edilmemiştir
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/133345 E. 2017/6134 K. sayılı Yargıtay İlamına göre; “ .... değer kaybının belirlenmesi hususunda esas alınan, aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2.el piyasa değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2.el piyasa değeri arasındaki fark kriterine uyulmaksızın hesaplama yapılarak sağlanmıştır.” Bilirkişi raporunda belirtilen yöntemle değer kaybının tespit olunduğu rapora dayalı olarak hüküm kurulamaz. Bu durumda mahkemece aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının zararının belirlenmesi, meydana gelebilecek çelişkilerin giderilmesi yönünden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık yeni bir rapor alınması...” istenmiştir.
Bu raporda yukarıdaki Yargıtay İlamı’ma göre değerlendirilmesinde, ... Tic.A.S.’ne ait Bekir Keskin idaresindeki ... Plakalı Aracın Özellikleri; ... ..., 2016 ve hususi, 25567 km.’de, trafiğe çıkış tarihi 20/09/2016, Beyaz, ıstihab haddi 7,663-2, kullanım şeklinin kamyon, tanker ve çekici, aracın 04/03/2017 tarihinden önce başka bir kaza yaptığına dair herhangi bir belgeye dosyada rastlanmadığını, Yargıtay kararında belirtildiği üzere, karşılaştırma bakımından aracın hasarlı ve hasarsız rayiç bedellerinin incelemeleri için bu işlemlerin çokça yapıldığı, ..., ... ve ... sayfaları incelenerek ve hasarlı olan araçların fiyattan için yetkili servisler ile görüşülerek, yaklaşık rayiç bedelleri belirlendirme yapılarak ortalaması alınmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları ile celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla ... Asliye Hukuk Mahkemesine yazılan talimat gereğince Mali Müşavir ...'ye tevdii edilen dosyaya 18/10/2019 tarihinde tanzim olunan talimat bilirkişi raporunda özetle; dava, trafik kazası sebebiyle araçta meydana gelen değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin tazmini istemine ilişkindir. Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka dair olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. İkame araç bedeli açsından da araçda oluşan hasarın niteliğine göre makul tamir süresinin belirlenmesi hususunun özel ve teknik bilgi gerektiren konu olduğu gözetilerek, aracın makul tamir süresi, bu süre içinde davacının ikame araç için ödemesi gereken bedelin ne olacağı konularında ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir rapor almak suretiyle mahrumiyet bedeli talebi hakkında karar verilmesi gerekir.
Dava dışı .. - ...’a ait ticari defterlerin incelenmesi:
Dava dışı Nakliyeci ...’ün, 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu 182 Md. ve 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu 66. Md. sine göre tutulması zorunlu kılınan defterlerden dava dosyasına sunduğu 2017 Yılı Dönemine ait Yevmiye ve Kebir defterlerinin noter onay bilgileri raporda ayrıntılı olarak dökümü yapılmıştır.
2017 yılı dönemine ait yevmiye defterlerinin, T.T.K.’nın ilgili maddelerine göre, açılış tasdikinin ilgili hesap döneminden önceki Aralık ayı sonuna kadar noter onayıyla yaptırılmış olduğu, kapanış tasdiki ile ilgili ise yeni senenin en geç Haziran ayı sonuna kadar notere ibraz edilip son kaydın altına noterce “görülmüştür” tasdiki yaptırılmış olduğu görülmüştür. Yevmiye defterinin açılış ve kapanış tasdikleri kanuna uygun olarak yaptırılmış olduğu görülmüştür.
213 Sayılı Vergi Usul Kanunu 182 Md. ve 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu 66. Md. sine göre tutulması zorunlu kılınan defterlerden Kebir Defterinin açılış tasdikinin bir önceki hesap döneminin son ayı olan Aralık ayı içinde noterce usulüne uygun yaptırılmış olduğu görülmüştür. Kapanış tasdiki yaptırılmış olmamakla birlikte ilgili kanun maddeleri gereğince Kebir defterinin kapanış tasdikini zorunlu kılmamıştır. Kebir defterinin açılış tasdiki kanuna uygun olarak yaptırılmış olduğu görülmüştür.
Dava dışı nakliyeci ...’ün ticari defterlerinin açılış bakiyesi, faturalar, ödemeler, kapanış bakiyeleri açısından incelenmesi:
Dava dışı Nakliyeci ... davacıyı 120 Alıcılar Ana hesabının altında 120.14-Tezcanlar Süt Ür. San. yardımcı hesabı ile takip etmiş olduğu görülmüştür. 2017 yılındaki açılış kaydı, davacıya düzenlediği faturalar ve davacıdan yapılan tahsilatlar, yevmiye defterinde yer alan yevmiye maddesi, kayıt tarihi, fatura numarası, açıklaması ve tutarları raporda ayrıntılı olarak dökümü yapılmıştır.
Dava Dışı Nakliyeci ...’ün yevmiye defterinde yer alan davacı açık cari hesabına kaydedilmiş 2017 yılı kayıtları 120.14 hesabı ... San. için 2017 yılı hesap dönemi açılış kaydı -0- TL’dir.
120.14 hesabına ait dönem içi kayıtlarına ilişkin dava dilekçesinde konu edilen 04.03.2017-18.03.2017 tarihleri arasındaki toplam 11.800,00 TL’lik 8 fatura, dava dışı Nakliyeci ...’ün resmi defterlerinde yer almaktadır. Dava dilekçesinde konu edilen bu 8 faturanın toplamı 11.800.00 TL’ye ait ödeme, dava dışı Nakliyeci ...’ün resmi defterlerinde 31.12.2018 tarih ve 184 numaralı yevmiye maddesinde "alacakların tah" açıklamasıyla kasaya nakit tahsilat şeklinde kayıt altına aldığı görülmüştür.
120.14 hesabına ait 2017 dönem sonu hesap bakiyesi -0- olduğundan kapanış kaydı bulunmamakta olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; 04/03/2017 tarihli trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen değer kaybı bedeli ile ikame araç bedelinin davalı ... şirketinden ve diğer davalı işletenler tahsiline ilişkin tazminat davasıdır.
Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, hasar kayıtları incelenerek aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları, değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız 2. El piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki 2. El piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının ve ikame araç giderinin belirlenmesi için dosya makine bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup bu heyet tarafından dosyaya sunulan hükme elverişli rapora göre, kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değerinin 325.000 TL, tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerinin 319.500 TL olduğunu bu kapsamda değer kaybının 5.500,00 TL olduğu, 04/03/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazası bakımından, davalı şirkete ... plakalı aracın sürücüsü ...’nun tam kusurlu olduğu, hasar süresince ticari kayıplarının karşılanması talebi bakımından menfaatinin geçerli olduğu tespit edildiğinden 5.500 TL değer kaybı bedelinin davalı ...'dan kaza tarihi olan 04/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle ve davalı ... şirketinden dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı ..., aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olup ikame araç bedeli gerçek zarar olmayıp poliçe şartları gereğince davalı ... şirketinin sorumluluğunda bulunmadığından teminat kapsamında değildir. Bu nedenle davalı ... aleyhine ikame araç bedeline hükmedilmemesi gerektiği kanaatine varılarak nakliye gideri talebi yönünden davacının davasının davalı ...Ş. yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.
Mahkememizin 2 nolu celsesi ara kararı gereğince davacı tarafça aracın serviste kaldığı süre boyunca dava dışı nakliyeci ....- ... isimli firmaya ödendiği iddia edilen ödemelere ilişkin bedelin davacı tarafça ödenip ödenmediği hususunda inceleme yapmak üzere ... adresi itibariyle talimat yazılarak dava dışı nakliyeci ....- ... şirketine meşruhatlı tebligat çıkartılarak ticari defter ve kayıtları üzerine davaya konu nakliye bedellerinin dava dışı firmaya ödenip ödenmediği noktasında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.
Talimat mahkemesince alınan hükme elverişli mali rapora göre, dava dışı nakliyeci ...'ün dava dosyasına sunduğu tutmak zorunda olduğu resmi defterlerden 2017 yılına ait yevmiye ve kebir defterlerinin usulüne uygun açılış ve kapanış onayları yapıldığı, ilgili defterlerde dava dilekçesine konu 8 fatura karşılığı 11.800,00 TL ile ilgili faturaların 07.03.2017 ve 14.03.2017 tarihinde yevmiye defterine kayıt edildiği, tahsilatların kasaya nakit tahsilat olarak 31.12.2017 de yevmiye defterine kaydedildiği, dava dilekçesinde yer almayan 21.03.2017 tarihli aynı cari hesaba kaydedilmiş iki faturanın da ödemesinin aynı şekilde 31.12.2017 tarihinde kasaya nakit tahsilat şeklinde kayıt edildiği anlaşılmakla 11.800 TL nakliye giderinin davalı ...'dan 5.900 TL nin 17/03/2017 ödeme tarihinden, 4.425 TL nin 13/03/2017 ödeme tarihinden ve 1.475 TL nin 04/03/2017 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M... : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
-5.500 TL değer kaybı bedelinin davalı ...'dan kaza tarihi olan 04/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle ve davalı ... şirketinden dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
-Nakliye gideri talebi yönünden davacının davasının davalı ...Ş. yönünden reddine,
-11.800 TL nakliye giderinin davalı ...'dan 5.900 TL nin17/03/2017 ödeme tarihinden, 4.425 TL nin 13/03/2017 ödeme tarihinden ve 1.475 TL nin 04/03/2017 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 1.181,76 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 457,68 TL harçtan mahsubu ile bakiye 724,08 TL harcın davalı ...'dan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 457,68 TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine, (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalı ...Ş. yönünden davanın kabul miktarı itibariyle bakiye 375,71 TL harç bedeline kadar sorumlu olması kaydıyla)
4-Davacı tarafından yapılan; posta, tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücretinden oluşan toplam 1.718,88 TL yargılama giderinin davanın kabulü reddi oranında yapılan hesaplama neticesinde 1.109,58 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine, (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalı ...Ş. yönünden davanın kabul miktarı itibariyle bakiye 352,76 TL yargılama giderine kadar sorumlu olması kaydıyla)
Bakiye kısmın davacının üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca 3.400,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı ...Ş. tarafı duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca 3.400,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı ...Ş. tarafına verilmesine,
7-Davalılar tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK. 341. maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 19/02/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."